Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Ráðgáta af hverju Ísland var óviðbúið hruni

Svein Har­ald Øygard, norski hag­fræð­ing­ur­inn sem kall­að­ur var til í Seðla­banka Ís­lands til að leysa af Dav­íð Odds­son ár­ið 2009, seg­ir að all­ir al­þjóð­leg­ir að­il­ar hafi séð í hvað stefndi fyr­ir hrun. „Ástar­bréf“ Seðla­bank­ans hafi vald­ið mestu tapi og bank­arn­ir hafi ver­ið ósjálf­bær­ir frá 2007. Hann lýs­ir deil­um við starfs­menn AGS og hvernig „gjald­þrota­leið“ Fram­sókn­ar­flokks­ins hafi taf­ið fyr­ir af­námi hafta. Hann gef­ur út bók um hrun­ið með við­töl­um við fjölda er­lendra og inn­lendra að­ila.

Svein Har­ald Øygard, norski hag­fræð­ing­ur­inn sem kall­að­ur var til í Seðla­banka Ís­lands til að leysa af Dav­íð Odds­son ár­ið 2009, seg­ir að all­ir al­þjóð­leg­ir að­il­ar hafi séð í hvað stefndi fyr­ir hrun. „Ástar­bréf“ Seðla­bank­ans hafi vald­ið mestu tapi og bank­arn­ir hafi ver­ið ósjálf­bær­ir frá 2007. Hann lýs­ir deil­um við starfs­menn AGS og hvernig „gjald­þrota­leið“ Fram­sókn­ar­flokks­ins hafi taf­ið fyr­ir af­námi hafta. Hann gef­ur út bók um hrun­ið með við­töl­um við fjölda er­lendra og inn­lendra að­ila.

A

llir alþjóðlegir aðilar sáu í hvað stefndi á Íslandi fyrir bankahrunið í október 2008. Íslensku bankarnir voru ósjálfbærir frá árslokum 2007 og það er ráðgáta af hverju stjórnvöld undirbjuggu sig ekki betur í samvinnu við vinaþjóðir.

Þetta segir Svein Harald Øygard, norski hagfræðingurinn sem var seðlabankastjóri á Íslandi frá febrúar til ágúst 2009. Svein var kallaður til af minnihlutastjórn Jóhönnu Sigurðardóttur og Steingríms J. Sigfússonar í ársbyrjun 2009 til að fylla skarð Davíðs Oddssonar eftir að honum var ýtt úr Seðlabanka Íslands með lagabreytingu. Hann gegndi embættinu í hálft ár á einum mestu umrótatímum Íslandssögunnar þar sem vandamálin voru óteljandi og útrásarfortíðin virtist ætla að binda þjóðina í efnahagslega fjötra um ókomna tíð.

Svein starfar nú við fyrirtækjaráðgjöf í Osló en hefur síðasta ár unnið að skrifum bókar um aðdraganda hruns og eftirmál þess. Hann hefur tekið viðtöl við yfir 80 manns, helminginn á Íslandi og helminginn erlendis, meðal ...

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Uppgjörið við uppgjörið

Þunna línan á milli þjóðernisstolts og oflátungsháttar
GreiningUppgjörið við uppgjörið

Þunna lín­an á milli þjóð­ern­is­stolts og of­látungs­hátt­ar

InD­efence-hóp­ur­inn svo­kall­aði beitti þjóð­ern­is­legri orð­ræðu í áróð­urs­stríði við Breta, að mati Markús­ar Þór­halls­son­ar sagn­fræð­ings. Sótt var í 20. ald­ar sögu­skoð­un um gull­öld og nið­ur­læg­ing­ar­tíma­bil Ís­lend­inga­sög­unn­ar. 83 þús­und manns skrif­uðu und­ir „Iceland­ers are not terr­orists“-und­ir­skriftal­ist­ann og hóp­ur­inn or­sak­aði fyrstu þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu lýð­veld­is­tím­ans.
Hvað varð um lykilfólk hrunsins?
FréttirUppgjörið við uppgjörið

Hvað varð um lyk­ilfólk hruns­ins?

Tíu ár eru síð­an að Geir H. Haar­de bað guð að blessa Ís­land og banka­hrun­ið skall á. Stund­in birt­ir af því til­efni yf­ir­lit um helstu leik­end­ur í hrun­inu, hvað þeir höfðu með máls­at­vik að gera og hvað hef­ur á daga þeirra drif­ið frá hruni.
Ísland ekki skilið út undan að ástæðulausu
GreiningUppgjörið við uppgjörið

Ís­land ekki skil­ið út und­an að ástæðu­lausu

25 af þeim 47 banka­mönn­um sem lentu í fang­elsi vegna brota sem tengj­ast fjár­mála­hrun­inu eru Ís­lend­ing­ar. Er­lend­ir sér­fræð­ing­ar horfðu gátt­að­ir upp á við­skipta­hætti Ís­lend­inga en stjórn­völd huns­uðu hættu­merk­in, hædd­ust að gagn­rýn­end­um og leyfðu ósjálf­bæru banka­kerfi að blása út og hrynja.

Nýtt á Stundinni

Sjallar veðja á einstaklinginn
Blogg

Stefán Snævarr

Sjall­ar veðja á ein­stak­ling­inn

Slag­orð Sjálf­stæð­is­flokks­ins í kom­andi kosn­inga­bar­áttu ku eiga að vera „veðj­um á ein­stak­ling­inn“. Slík veð­mál eru flokkn­um töm, t.d. veðj­aði Sig­ríð­ur And­er­sen á ýmsa ein­stak­linga í Lands­rétt­ar­mál­um. Einnig var veðj­að á ákveðna ein­stak­linga þeg­ar Lands­bank­inn var einka­vædd­ur. Sjall­ar veðj­uðu held­ur bet­ur á ein­stak­ling­inn í um­ferð­ar­mál­um. Þeg­ar þeir réðu Reykja­vík var lít­ið gert til að efla al­menn­ings­sam­göng­ur. Af­leið­ing­in var bíla­spreng­ing með til­heyr­andi...
„Drepið svikarana!“
Flækjusagan

„Drep­ið svik­ar­ana!“

Þeg­ar hinn tíu ára Pét­ur var val­inn til keis­ara í Moskvu 1682 varð allt vit­laust. Skytt­urn­ar gerðu upp­reisn. En var það Soffía Al­ex­eiévna, syst­ir hins unga keis­ara, sem stóð fyr­ir æð­inu sem nú greip um sig í Kreml?
Lagavernd gegn glæpum
Þorvaldur Gylfason
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.
314. spurningaþraut: Kafbátur, nasistaforingi, forseti og fallinn múr
Þrautir10 af öllu tagi

314. spurn­inga­þraut: Kaf­bát­ur, nas­ista­for­ingi, for­seti og fall­inn múr

Þraut­in í gær, mund­uði eft­ir að gæta að henni? * Fyrri auka­spurn­ing: Svart fólk var ekki bein­lín­is hluti af fína fólk­inu á Bretlandi á 19. öld, en sú er þó raun­in í sjón­varps­seríu einni, eins og sjá má á mynd­inni hér að of­an. Hvað heit­ir sjón­varps­serí­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað hét sá for­seti Venesúela sem lést 2013? 2.   Ása Ólafs­dótt­ir,...
Haninn Hreggviður IV við Dillonshús, musteri ástarinnar
Mynd dagsins

Han­inn Hreggvið­ur IV við Dillons­hús, musteri ástar­inn­ar

Fimm máls­met­andi ein­stak­ling­ar rit­uðu í morg­un langa grein í Frétta­blað­ið um að flytja Dillons­hús, sem stað­sett er á Ár­bæj­arsafni aft­ur heim. „Heim“ er horn­ið á Suð­ur­götu og Túngötu, en þar er nú smekk­laust bíla­stæði. Hús­ið byggði Dillon lá­varð­ur, Sire Ottesen ást­konu sinni og barni þeirra, ár­ið 1853. Hús­ið stóð þar þang­að til það var flutt upp á Ár­bæj­arsafn ár­ið 1961. Hús­ið hýs­ir kaffi­hús safns­ins og er helsta mat­ar­hola han­ans Hreggviðs IV. Hann er lík­lega einn af fá­um sem er mót­fall­inn flutn­ing­um á þessu fína húsi nið­ur í Kvos.
Andrés Magnússon: Skil vel að Ágúst Ólafur sé súr eftir uppstillingu Samfylkingarnar
Fréttir

Andrés Magnús­son: Skil vel að Ág­úst Ólaf­ur sé súr eft­ir upp­still­ingu Sam­fylk­ing­arn­ar

For­tíð Sam­fylk­ing­ar­inn­ar hafði áhrif á nið­ur­stöðu upp­still­ing­arn­ar, seg­ir Andrés Magnús­son.
Dómsmálaráðherra bregst við bið eftir fangelsisvistun með samfélagsþjónustu
Fréttir

Dóms­mála­ráð­herra bregst við bið eft­ir fang­elsis­vist­un með sam­fé­lags­þjón­ustu

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir dóms­mála­ráð­herra hef­ur lagt fram frum­varp sem mun heim­ila afplán­un allt að tveggja ára fang­els­is­dóma með sam­fé­lags­þjón­ustu. Til­gang­ur­inn er að draga úr bið eft­ir afplán­un og bregð­ast við aukn­um fjölda fyrn­inga dóma.
313. spurningaþraut: Þrír ungir bræður frá eyjunni Mön ... þar koma nú eigi margir til mála, ha?
Þrautir10 af öllu tagi

313. spurn­inga­þraut: Þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön ... þar koma nú eigi marg­ir til mála, ha?

Hér er hlekk­ur á þraut gær­dags­ins, ekki orð um það meir. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvar er mynd­in hér að of­an tek­in? Beð­ið er um ná­kvæmt svar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Ár­ið 1958 stofn­uðu þrír ung­ir bræð­ur frá eyj­unni Mön á Ír­lands­hafi hljóm­sveit. Um svip­að leyti fluttu þeir reynd­ar frá Bret­lands­eyj­um með fjöl­skyldu sinni, og þeir voru síð­an oft kennd­ir við þann...
Kvikmynd Ólafs Arnalds lítur dagsins ljós
Menning

Kvik­mynd Ól­afs Arn­alds lít­ur dags­ins ljós

Tón­list­ar­mynd­in When We Are Born af­hjúp­ar per­sónu­lega sögu síð­ustu plötu Ól­afs Arn­alds. Hún var tek­in upp síð­asta sum­ar, en verð­ur frum­sýnd á net­inu 7. mars.
Hjartans kveðja frá Reykjanesi
Mynd dagsins

Hjart­ans kveðja frá Reykja­nesi

Þessi ferða­lang­ur á Bleik­hóli, við suð­urenda Kleif­ar­vatns, ætl­aði að finna fyr­ir hon­um stóra sem kom svo ekki. Það voru fá­ir á ferli, enda hafa Al­manna­varn­ir beint því til fólks að vera ekki að þvæl­ast að óþörfu um mið­bik Reykja­nesskag­ans. Krýsu­vík­ur­kerf­ið er und­ir sér­stöku eft­ir­liti vís­inda­manna, því það teyg­ir anga sína inn á höf­uð­borg­ar­svæð­ið. Síð­deg­is í gær mæld­ust litl­ir skjálft­ar óþægi­lega ná­lægt Krýsu­vík­ur­svæð­inu, sem er áhyggju­efni vís­inda­manna.
Auðlindir í stjórnarskrá
Blogg

Þorvaldur Gylfason

Auð­lind­ir í stjórn­ar­skrá

Hér fer á eft­ir í einni bendu fimm greina flokk­ur okk­ar Lýðs Árna­son­ar lækn­is og kvik­mynda­gerð­ar­manns og Ól­afs Ólafs­son­ar fv. land­lækn­is um auð­linda­mál­ið og stjórn­ar­skrána. Grein­arn­ar birt­ust fyrst í Frétta­blað­inu 24. sept­em­ber, 20. októ­ber, 19. nóv­em­ber og 23. des­em­ber 2020 og loks 26. fe­brú­ar 2021. 1. VIT­UND­AR­VAKN­ING UM MIK­IL­VÆGI AUЭLINDA­Heims­byggð­in er að vakna til vit­und­ar...