Þessi grein er rúmlega 3 mánaða gömul.

Sósíalistar segjast ætla að útrýma fátækt á næsta ári og boða fordæmalitla útgjaldaaukningu

Stefnu­mál Sósí­al­ista­flokks­ins kosta gríð­ar­lega fjár­muni sem flokk­ur­inn ætl­ar að mæta með auk­inni skatt­heimtu af hinum eigna­meiri. Flokk­ur­inn ger­ir ekki grein fyr­ir því hvaða fjár­hæð­ir gætu kom­ið í hlut rík­is­ins með þeim hætti. Sósí­al­ist­ar boða lækk­að­ar álög­ur á eldsneyti og það að dóm­stól­ar verði rudd­ir ef þörf kref­ur.

Sósíalistar segjast ætla að útrýma fátækt á næsta ári og boða fordæmalitla útgjaldaaukningu
Boða skattlækkanir á lágtekjufólk en hátekjuskatta á þá eignameiri Sósíalistaflokkur Íslands vill ráðast gegn nýfrjálshyggjunni sem flokkurinn segir að hafi valdið fordæmalausum ójöfnuði. Gunnar Smári Egilsson er oddviti flokksins í Reykjavíkurkjördæmi norður. Mynd: Pressphotos

Hvergi er gerð tilraun til að kostnaðarmeta stefnur Sósíalistaflokks Íslands, ekki í neinum málaflokki. Aðeins á einum stað er það nefnt hverju gjaldtaka eða skattheimta gæti skilað hinu opinbera, með auknum veiðigjöldum. Þrátt fyrir útfærðar tillögur um breytingar á skattheimtu hafa Sósíalistar ekki birt útreikninga á því hverju þær gætu skilað ríkissjóði og sveitarfélögum. Því kemur hvergi fram hvernig eigi að fjármagna kosningaloforð Sósíalistaflokks Íslands.

Sósíalistar vilja „vinda ofan af nýfrjálshyggjunni“ og er sérstakur kafli tileinkaður því baráttumáli í kosningastefnu flokksins. Sósíalistar líta svo á að nýfrjálshyggja sé ríkjandi hugmyndafræði í samfélaginu og að hún hafi framkallað ójöfnuð sem eigi sér fá fordæmi í mannkynssögunni, ýtt undir stríðsrekstur Vesturlanda í fátækum löndum, framkallað krísu í geðheilbrigði og beri ábyrgð á loftslagsbreytingum, svo eitthvað sé talið.

Boða eignaupptöku

Til að vinda ofan af nýfrjálshyggjunni  þurfi að snúa við skattalækkunum síðustu ára og „hætt verður að lækka skatta á hin ríku“. Þá vilja Sósíalistar að engar ríkiseignir verði seldar, hvaða nafni sem þær nefnast. Miðað við það vilja Sósíalistar ekki að ríkið selji eignarhluta sína í fjármálastofnunum, hluta í öðrum fyrirtækjum, að fasteignir verði ekki seldar og ekki jarðir.

Stöðva á einkavæðingu auðlinda og koma þeim sem er í einkaeigu til almennings. Þetta er ekki sérstaklega skýrt frekar, þó ljóst sé að þarna séu Sósíalistar meðal annars að vísa til sjávarauðlindarinnar. Hvort verið sé að boða upptöku á til að mynda vatnsréttindum, hvort sem er um að ræða til virkjana eða neysluvatns, er ekki sérstaklega tilgreint, og ekki heldur hvort verið sé að boða eignaupptöku á landi.

„Það eina sem mun svelta undir stjórn Sósíalistaflokksins eru bankareikningar auðmanna í skattaskjólum“

Sósíalistaflokkur Íslands vill að allri útvistun opinberrar þjónustu verði hætt, gjaldtaka fyrir grunnkerfi verði afnumin og sveltistefnu stjórnvalda gagnvart opinberri þjónustu verði alfarið hætt. „Það eina sem mun svelta undir stjórn Sósíalistaflokksins eru bankareikningar auðmanna í skattaskjólum.“

Tekjur undir lágmarksframfærslu ekki skattlagðar

Sósíalistar hyggjast útrýma fátækt á næsta ári. Í það minnst ber yfirskrift þess kafla heitið „Útrýmum fátækt árið 2022“.  Til þess að svo megi verða á að leggja bann við skattlagningu tekna sem eru undir lágmarksframfærslu. Mánaðarleg fjárhagsaðstoð Reykjavíkurborgar, sem dæmi, er 212.694 krónur. Yrðu skattleysismörk færð til þeirrar upphæðar má gera ráð fyrir að skatttekjur hins opinbera dragast saman um 22 milljarða. Væri miðað við lágmarkslaun, um 350 þúsund krónur, myndu skatttekjur dragast saman um hátt í 200 milljarða króna. Hvernig á að afla fjár til að fylla í það gat er ekki skýrt í stefnu flokksins.

Þá á að tryggja að eftirlaunafólk, öryrkjar, atvinnulausir, námsfólk og þeir sem séu á framfæri sveitarfélag hafi tekjur sem miðist að lágmarki við lægstu umsömdu kjör á vinnumarkaði. Vernda þarf börn gegn fátækt og ekki á að taka gjöld af heilbrigðisþjónustu þeirra, menntun, tómstundum, samgöngum eða annarri þjónustu. Þá eiga börn að njóta persónuafsláttar hjá skatti eins og fullorðnir. Öll heilbrigðisþjónusta á að vera gjaldfrjáls að mati Sósíalistaflokksins. Ekki kemur fram hvað þessar aðgerðir myndu kosta en ljóst er að kostnaðurinn hleypur á milljörðum.

Boða auðlegðarskatt og hátekjuskatt

Um skattamál í stærra samhengi segir í stefnuskrá Sósíalista að lækka eigi skatta á miðlungs og lægri tekjur og er þar miðað við að lækkun skattbyrði á þær nemi um 700 þúsund krónum á ári. Ekki er lagt mat á það hversu mikið tekjur ríkissjóðs myndu skerðast við það en augljóst er að um tugi milljarða er að ræða. Á síðasta ári námu tekjur ríkisins vegna skatta á tekjur og hagnað einstaklinga tæpum 211 milljörðum króna og framteljendur voru um 312.500 talsins.

Flokkurinn vill á móti taka upp auðlegðarskatt, tvö prósent á hreina eign umfram 200 milljónir króna og upp í níu prósent hjá hjónum sem eiga yfir 10 milljarða króna. Sósíalistar vilja þá að fjármagnstekjur verði skattlagðar eins og launatekjur. Það hafi einnig þann kost að þegar búið sé að fella launatekjur og fjármagnstekjur undir sama skattkerfi sé einnig hægt að leggja á hátekjuskatt á heildartekjur. Hugmynd Sósíalista er að leggja á 60 prósenta skatt á tekjur umfram fimm milljónir króna á mánuði, 75 prósent á tekjur umfram 20 milljónir og 90 prósent á tekjur umfram 50 milljónir á mánuði.  Ekki kemur fram hvað Sósílistar telja að þessar aðgerðir muni skila háum fjárhæðum í ríkissjóð en tilgreint er að mat flokksins sé að innan við eitt prósent skattgreiðenda myndi greiða auðlegðarskatt.

Enn fremur vill flokkurinn að erfðafjárskattur verði þrepaskiptur á sama hátt og tekjuskattur. Skattleysismörk yrðu hins vegar hærri, 60 milljónir, og miða Sósíalistar þar við „gott íbúðaverð“.

Svo vikið sé aftur að áætlun Sósíalista um að útrýma fátækt á næsta ári vill flokkurinn hækka barnabætur í rúmlega 50 þúsund krónur á mánuði. „Að hluta til yrði hækkunin fjármögnuð með brattari skattstiga og hátekjuþrepum,“ segir í stefnu flokksins. Sömuleiðis á að hækka á húsnæðisbætur.

Hyggjast brjóta upp sjávarútvegsfyrirtækin

Miklu púðri er eytt í umfjöllun um sjávarútvegsmál, þar sem Sósíalistar vilja gjörbyltingu. Flokkurinn vill leggja niður kvótakerfi í sjávarútvegi í núverandi mynd, enda hafi það þróast frá upphaflegu markmiði þess, að vernda fiskistofna, yfir í einkavæðingu fiskimiðanna sem í reynd séu í eigu almennings.

Veiðigjöld á að innheimta við löndun og stinga Sósíalistar upp á að þau yrðu 24 prósent af verðmætum aflans, sem myndi færa ríkissjóði 35 milljarða króna á ári miðað við aflaverð síðasta árs. Veiðigjöld renni bæði til sveitarfélaga og til ríkis. Veiðigjöld síðasta árs skiluðu hinu opinbera tæpum fimm milljörðum króna svo Sósíalistar meta aukinn ábata af eigin kerfi á 30 milljarða króna, fyrsta kastið í það minnsta.

„Þegar stórfyrirtækjum er leyft að vaxa samfélaginu yfir höfuð þá verða þau að skaðvaldi og það ber að bregðast við þeim sem slíkum“

Samkvæmt stefnu flokksins yrðu settar á takmarkanir á umfang stórútgerða og þær brotnar upp í tvö eða fleiri félög. Að sama skapi verði óheimilt að sömu fyrirtæki sinni bæði veiðum, vinnslu og sölu afurða. Það sé gert til að koma í veg fyrir að fyrirtækin geti selt afurðirnar í útlöndum með það að markmiði að geta „falið þar gróðann“. Samherji er sérstaklega tilgreindur sem dæmi um fyrirtæki sem þyrfti að kljúfa upp, bæði langsum og þversum eins og það er orðað. „Yfirgangur og frekja þessa fyrirtækis ætti ekki að koma neinum á óvart. Þegar stórfyrirtækjum er leyft að vaxa samfélaginu yfir höfuð þá verða þau að skaðvaldi og það ber að bregðast við þeim sem slíkum.“

Sósíalistaflokkur Íslands boðar sérstaka rannsókn á sjávarútvegsfyrirtækjum. „Í ljósi Samherjamálsins verði fimm stærstu útgerðarfyrirtækin rannsökuð til að kanna hvort þar hafi mútum verið beitt, fiskverð falsað, sjómenn hlunnfarnir, skotið undan skatti, arður af rekstrinum og auðlindinni falinn í aflöndum eða brotið með öðrum hætti gegn samfélaginu. Ef stórfelld svik koma í ljós við þessar rannsóknir verður efnt til rannsóknar á næstu fimm útgerðarfyrirtækjum.“

Flokkurinn vill þá að bundið verði í stjórnarskrá að fiskveiðiauðlindin sé eign þjóðarinnar. Almenningur, valinn með slembivali, móti fiskveiðistefnuna til lengri tíma, á svokölluðum fiskiþingum, með upplýsingum og greiningum frá sérfræðingum. Loka á núverandi kvótakerfi strax og taka upp dagakerfi þar til umtöluð fiskiþing hafa farið fram. Þá verði handfæraveiðar gefnar frjálsar fimm daga í viku frá mars til október. 

Ryðja dómstóla ef þörf krefur

Flokkurinn hyggst ráðast að rótum spillingar, eins og það er orðað. Með því er átt við að auka skuli gagnsæi hjá hinu opinbera og skráðum fyrirtækjum. Að skoðana- og tjáningarfrelsið verði styrkt með því að styrkja blaðamenn beint „í stað þess að styrkja ritstjórnir fjölmiðla í eigu auðfólks“. Flokkurinn vill auka sjálfstæði Ríkisútvarpsins og breyta rekstri þess frá því opinberu hlutafélagið yfir í stofnun að nýju. Efla á hagsmunaskráningu valdhafa, og auka raunverulega ábyrgð þeirra. Auka þarf virka vernd uppljóstrara að mati flokksins.

„Leggja af ráðherrabíla, einkabílstjóra og allt slíkt snobb og tildur“

Styrkja þarf sjálfstæði dómstóla eftir því sem kemur fram í stefnu Sósíalistaflokksins. „Ryðja dóma ef þess gerist þörf til að vinda ofan af spillingu liðinna áratuga.“ Með hvaða hætti hreinsa á út úr dómstólunum, hvernig lagt verði mat á hvort þess sé þörf eða hverjir taki þá ákvörðun, er ekki skýrt. Ekki er heldur skýrt í hverju spilling liðinna áratuga innan dómskerfisins felst.

Sósíalistar segja að auka þurfi sjálfstæði lögreglu og vernda hana gegn afskiptum framkvæmdavalds, styrkja efnahagsbrotadeildina, svo og skattrannsóknir. Auka á sjálfstæði ákæruvalds og vernda það gegn afskiptum framkvæmdavaldsins.

Undir yfirskriftinni „Burt með elítustjórnmál“ lofa Sósíalistar að þingmenn flokksins lækki laun sín, með því að gefa hluta þeirra til Vorstjörnunnar, styrktarsjóðs sem styður hagsmunabaráttu þeirra sem verr eru settir í samfélaginu. Við fyrsta tækifæri munu Sósíalistar síðan lækka laun kjörinna fulltrúa, „leggja af ráðherrabíla, einkabílstjóra og allt slíkt snobb og tildur.“

Vilja lækka álögur á jarðefnaeldsneyti

Í umhverfismálum vilja Sósíalistar að auknar kröfur verði settar á fyrirtæki um hraðari endurnýjun og úreldingu eldri ökutækja. Ekki eru sömu kröfur gerða á almenning þrátt fyrir að flokkurinn sé þeirrar skoðunar að almennt eigi að endurnýja bílaflotann. „Dregið verði úr álögum á eldsneyti þar sem mörg heimili eiga engan annan kost um sinn en að styðjast við ökutæki sem eru knúin mengandi orkugjöfum.“ Þessi stefna flokksins er að flestu leyti frábrugðin stefnum annarra flokka. Margir aðrir flokkar hafa á sinni stefnuskrá að láta þá sem menga greiða fyrir þá mengun, kerfisbreytingar séu í þá átt að draga úr losun en ekki í hina áttina. Þá gerir flokkurinn að tillögu sinni að hinir tekjulægstu verði styrktir beint til að kaupa, leigja eða nota farartæki sem gangi fyrir hreinni orku.

Flokkurinn vill stórbæta almenningssamgöngur, ekki síst milli landshluta, sem verði á vegum opinberra aðila en ekki með útboði. Hugað verði sérstaklega að bættum almenningssamgöngum milli Reykjavíkur og Keflavíkurflugvallar.

Flokkurinn boðar nýtt grænt hagkerfi, þar sem allir sem vilja og geta fá störf í skógrækt. Verkefnið yrði hluti af atvinnuframboðstryggingu. Bændum sem vilji draga úr sauðfjárrækt bjóðist rausnarlegir styrkir til að hefja græna verðmætasköpun, meðal annars í skógrækt.

Lofa 30 þúsund íbúðum

Undir byggðamálakafla stefnuskrár Sósíalista fellir flokkurinn meðal annars heilbrigðismál og vill byggja upp gjaldfrjálst og ríkisrekið heilbrigðiskerfi á landsbyggðinni, svo fólk þurfi ekki að sækja heilbrigðisþjónustu um langan veg frá heimabyggð.

Byggja á upp þrjátíu þúsund íbúðir á 10 árum um land allt, með áherslu á ódýrt og gott íbúðarhúsnæði í félagslegum rekstri segir í stefnunni. Hvernig það verður gert kemur ekki fram í stefnu flokksins. Ekki er minnst á hvaðan lóðir undir umræddar þrjátíu þúsund íbúðir eigi að koma, ekki segir heldur hvort ríkið eigi að fjármagna byggingaframkvæmdirnar, hvort eingöngu sé um að ræða leiguíbúðir í félagslegum rekstri eða hvort einhverjar íbúðanna verði séreign. Ekki kemur fram hvernig dreifa eigi umræddum íbúðum um landið, hvort einkaaðilar í byggingageiranum muni byggja þær eða hvort Sósíalistar stefni að því að hið opinbera setji á fót byggingafyrirtæki.

Sósíalistar boða landbúnaðarstefnu þar sem áhersla er lögð á smærri og millistór býli og uppbyggingu fjölskyldurekinnar og samvinnurekinnar ferðaþjónustu. Ekki er frekar skýrt hvað átt er við með smærri og meðalstórum býlum og ekki er tilgreint hvaða búgreina verið er að vísa til. Sósíalistar vilja þá auka nýsköpun í landbúnaði, einkum ylrækt og lífræna framleiðslu. Veita á afslátt á raforkuverði til ylræktar. Flokkurinn vill setja búsetuskyldu eða aðrar kvaðir á jarðir sem seldar eru. 

Í samgöngumálum leggur flokkurinn áherslu á að vegakerfið allt verði gjaldfrjálst og framkvæmdir kostaðar úr ríkissjóði. 

Ráðast gegn ofbeldisfaraldrinum

Sósíalistaflokkur Íslands boðar aðgerðir til að stöðva það sem þau kalla ofbeldisfaraldurinn. Kominn sé tími á opinberar aðgerðir til að taka á kynbundnu ofbeldi, sem og stofnanabundnu ofbeldi. Flokkurinn vill setja á laggirnar ofbeldiseftirlit sem rannsaki eftir ábendingum eða að eigin frumkvæði vinnustaði, skóla og aðra opinbera staði og hafi vald til að bregðast við þar sem sýnt er að ofbeldi og áreitni grasserar „fjarlægja ofbeldismenn, svipta staði starfsleyfi og beita öðrum leiðum til að tryggja starfsfólki, nemum og gestum öryggi“.

Þá vill flokkurinn að sjálfstæð lögreglu- og ákærustofnun verði sett á laggirnar sem sérhæfi sig í rannsókn og málsmeðferð kynbundinna ofbeldismála. Brotaþolar fái gjafsókn til að reka einkamál. Ávallt á að fjarlægja brotamenn af heimilum ef um heimilisofbeldi er að ræða. Vernda þarf brotaþola fyrir brotamönnum. Reka á heimili fyrir brotamenn sem ekki sæta fangelsisvist eða gæsluvarðhaldi.

Þróa á námsefni í kynjafræði, um kynferðisofbeldi og annað ofbeldi og það innleitt fyrir alla árganga leik-, grunn- og framhaldsskóla. Auk þess á að vinna fræðsluefni fyrir allan almenning. Þróa á námskeið fyrir öll sem vinni með börnum, starfsfólk heilbrigðisstofnana og fólks sem vinnur með fötluðum til að auka þekkingu á merkjum um ofbeldi, hvernig hægt sé að koma í veg fyrir það og bregðast við. Allir sem starfa í umræddum geirum ljúki slíkum námskeiðum. Sömu kröfur verði gerðar til yfirmanna í opinberum stofnunum og til einkafyrirtækja sem eigi í viðskiptum við hið opinbera.

Tryggja á brotaþolum meðferð við áföllum og hið opinbera skal greiða sanngirnis- og miskabætur til þeirra sem hafa orðið fyrir ofbeldi og skaða en geta ekki sótt bætur í einkamálum.

Sósíalistaflokkurinn hefur verið á talsverðri siglingu í skoðanakönnunum síðustu vikur. Flokkurinn bauð ekki fram til Alþingis við síðustu kosningar en fengi kjörna þingmenn í kosningunum 25. september næstkomandi ef marka má kannanir.

Í könnun Maskínu sem birt var á Vísi í gær mældist flokkurinn með 7,9 prósenta fylgi, sem myndi að líkindum skila flokknum fjórum til fimm alþingismönnum. Í könnun MMR fyrir Morgunblaðið sem birt var 6. september mældist flokkurinn með 8,1 prósenta stuðning sem blaðið mat sem svo að myndi skila flokknum fjórum kjörnum þingmönnum. Í þjóðarpúlsi Gallup frá því 30. ágúst síðastliðnum mældust Sósíalistar með 8,2 prósenta fylgi sem myndi samkvæmt könnuninni duga til þess að fá fimm þingmenn kjörna.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Lykillinn að langlífi er að koma í ljós
1
Úttekt

Lyk­ill­inn að lang­lífi er að koma í ljós

Það sem vís­inda­rann­sókn­ir sýna að skipti mestu fyr­ir lang­lífi gæti kom­ið á óvart. Margt er á okk­ar for­ræði, en sam­fé­lag­ið í heild get­ur líka skipt máli. Ólaf­ur Helgi Samú­els­son öldrun­ar­lækn­ir seg­ir að hvað áhrifa­rík­asta að­gerð sam­fé­lags­ins í heild til að auka heil­brigði á eldri ár­um, og þar með lang­lífi, sé að draga úr fá­tækt.
Fólk veikist af nálgun okkar gagnvart offitu
2
Fréttir

Fólk veikist af nálg­un okk­ar gagn­vart offitu

Sjúk­dóm­svæð­ing á út­liti fólks get­ur vald­ið heilsu­fars­leg­um skaða sem hef­ur meiri áhrif en lík­ams­þyngd. Tara Mar­grét Vil­hjálms­dótt­ir seg­ir að BMI-stuð­ull­inn valdi tjóni.
Frumkvöðull í endurnýtingu heldur ótrauður áfram í jaðarsamfélaginu við Reykjavík
3
Fréttir

Frum­kvöð­ull í end­ur­nýt­ingu held­ur ótrauð­ur áfram í jað­ar­sam­fé­lag­inu við Reykja­vík

Í meira en hálfa öld hef­ur Valdi safn­að fölln­um hjól­kopp­um, gert við þá og sellt þá til end­ur­nýt­ing­ar. Hann held­ur ótrauð­ur áfram, þrátt fyr­ir kreppu í brans­an­um og þótt hann hafi ekki feng­ið neina Covid-styrki. Valdi og bróð­ir hans lýsa líf­inu í „jað­ar­sam­fé­lag­inu“ við mörk Reykja­vík­ur, sem nú er að ganga í end­ur­nýj­un lífdaga.
Þorvaldur Gylfason
4
PistillEndurtalning í Norðvesturkjördæmi

Þorvaldur Gylfason

Þing­menn sem brjóta lög

Saga helm­inga­skipta­flokk­anna og föru­nauta þeirra er löðr­andi í lög­brot­um langt aft­ur í tím­ann. Ef menn kom­ast upp með slíkt fram­ferði ára­tug fram af ára­tug án þess að telja sig þurfa að ótt­ast af­leið­ing­ar gerða sinna og brota­vilj­inn geng­ur í arf inn­an flokk­anna kyn­slóð fram af kyn­slóð, hvers vegna skyldu þeir þá ekki einnig hafa rangt við í kosn­ing­um, spyr Þor­vald­ur Gylfa­son.
Flögrar á milli Reykjavíkur og Aþenu
5
ViðtalHús & Hillbilly

Flögr­ar á milli Reykja­vík­ur og Aþenu

Rakel McMa­hon rann­sak­ar til­finn­ing­una um öf­ugugga í al­menn­ings­rým­um ásamt Evu Ís­leifs.
Landspítalinn svaraði ekki ályktun um kynferðislega áreitni
6
Fréttir

Land­spít­al­inn svar­aði ekki álykt­un um kyn­ferð­is­lega áreitni

Í vor sendu tvö fag­fé­lög lækna, Fé­lag al­mennra lækna og Fé­lag sjúkra­hús­lækna, frá sér álykt­un sem hvatti stjórn­end­ur spít­al­ans til þess að end­ur­skoða verklag sitt er varð­ar kyn­ferð­is­lega áreitni, kyn­bund­ið áreiti og of­beldi á Land­spít­al­an­um. Hvor­ugt fé­lag­ið fékk svar við álykt­un­inni.
„Það er ekkert kúl að vera rithöfundur“
7
Viðtal

„Það er ekk­ert kúl að vera rit­höf­und­ur“

Rit­höf­und­arn­ir Júlía Mar­grét Ein­ars­dótt­ir, Kamilla Ein­ars­dótt­ir og Ein­ar Kára­son eru sam­mála þeg­ar kem­ur að stóru mál­un­um, treysta hvert öðru full­kom­lega og segja sög­ur við öll til­efni. Þau eru öll með nýja skáld­sögu um jól­in.

Mest deilt

Sagan af Litlu ljót
1
Viðtal

Sag­an af Litlu ljót

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir var köll­uð Litla ljót af Megasi. Henni brá því í brún þeg­ar hún frétti af því að til væri texti eft­ir hann sem ber sama nafn og sá að hann inni­hélt mikla sam­svör­un við at­vik sem hún hafði til­kynnt til lög­reglu ári áð­ur. Fyr­ir sér sé al­veg skýrt að Megas hafi brot­ið á henni í slag­togi við ann­an mann og þeir hafi síð­an fjall­að um at­burð­inn í þessu lagi.
Hjálmar flytja lag við ástarljóð Kára til Valgerðar
2
Fréttir

Hjálm­ar flytja lag við ástar­ljóð Kára til Val­gerð­ar

Kári Stef­áns­son samdi eig­in­konu sinni, Val­gerði Ólafs­dótt­ur, ljóð á sjö­tugsaf­mæl­inu 4. októ­ber síð­ast­lið­inn. Mán­uði síð­ar lést hún. Hljóm­sveit­in Hjálm­ar flyt­ur lag við ljóð Kára til Val­gerð­ar.
Bjarni taldi eðlilegt að vafi um framkvæmd kosninga ylli ógildingu 2011
3
Fréttir

Bjarni taldi eðli­legt að vafi um fram­kvæmd kosn­inga ylli ógild­ingu 2011

Bjarni Bene­dikts­son var harð­orð­ur í um­ræð­um um ógild­ingu kosn­inga til stjórn­laga­þings ár­ið 2011. Með­al ann­ars sagði hann það að „ef menn fá ekki að fylgj­ast með taln­ingu at­kvæða“ ætti það að leiða til ógild­ing­ar. Bjarni greiddi hins veg­ar í gær at­kvæði með því að úr­slit kosn­inga í Norð­vest­ur­kjör­dæmi í síð­ustu Al­þing­is­kosn­ing­um ættu að standa, þrátt fyr­ir fjöl­marga ann­marka á fram­kvæmd­inni.
Jón Trausti Reynisson
4
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Hvað varð um Vinstri græn?

Hvernig VG sigr­aði stjórn­mál­in en varð síð­an síð­mið­aldra.
Bragi Páll Sigurðarson
5
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Bestu ár lífs míns

Hvenær er­um við ham­ingju­söm og hvenær ekki? Er hægt að leita ham­ingj­unn­ar eða kem­ur hún til okk­ar? Hversu mik­ið vald höf­um við yf­ir eig­in ör­lög­um? Eig­um við yf­ir höf­uð eitt­hvert til­kall til lífs­gleði?
Mál Megasar fellt niður án frekari rannsóknar
6
Úttekt

Mál Megas­ar fellt nið­ur án frek­ari rann­sókn­ar

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir til­kynnti meint brot Megas­ar og Gunn­ars Arn­ar til lög­reglu strax ár­ið 2004, en gögn­in fund­ust ekki aft­ur í mála­skrá lög­reglu. Ár­ið 2011 lagði hún fram form­lega kæru en frek­ari rann­sókn fór aldrei fram, þeir voru aldrei kall­að­ir fyr­ir og mál­ið fellt nið­ur þar sem það var tal­ið fyrnt, enda skil­greint sem blygð­un­ar­sem­is­brot. Nið­ur­stað­an var kærð til rík­is­sak­sókn­ara sem taldi mál­ið heyra und­ir nauðg­un­ar­á­kvæð­ið en felldi það einnig nið­ur á grund­velli einn­ar setn­ing­ar.
Ný ríkisstjórn boðar einkaframkvæmdir, orkuskipti og bankasölu, en kvótakerfið og stjórnarskráin fara í nefnd
7
ÚttektRíkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur

Ný rík­is­stjórn boð­ar einkafram­kvæmd­ir, orku­skipti og banka­sölu, en kvóta­kerf­ið og stjórn­ar­skrá­in fara í nefnd

Ný rík­is­stjórn Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur set­ur þrjú meg­in við­fangs­efni í for­grunn: Lofts­lags­mál, öldrun­ar- og heil­brigð­is­mál og tækni­breyt­ing­ar. Styðja á við sta­f­ræna tækni í heil­brigð­is­mál­um. Lít­ið er rætt um skatta­mál. Einkafram­kvæmd­ir verða í vega­kerf­inu og vænt­an­lega rukk­að fyr­ir notk­un vega.

Mest lesið í vikunni

Lykillinn að langlífi er að koma í ljós
1
Úttekt

Lyk­ill­inn að lang­lífi er að koma í ljós

Það sem vís­inda­rann­sókn­ir sýna að skipti mestu fyr­ir lang­lífi gæti kom­ið á óvart. Margt er á okk­ar for­ræði, en sam­fé­lag­ið í heild get­ur líka skipt máli. Ólaf­ur Helgi Samú­els­son öldrun­ar­lækn­ir seg­ir að hvað áhrifa­rík­asta að­gerð sam­fé­lags­ins í heild til að auka heil­brigði á eldri ár­um, og þar með lang­lífi, sé að draga úr fá­tækt.
Mál Megasar fellt niður án frekari rannsóknar
2
Úttekt

Mál Megas­ar fellt nið­ur án frek­ari rann­sókn­ar

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir til­kynnti meint brot Megas­ar og Gunn­ars Arn­ar til lög­reglu strax ár­ið 2004, en gögn­in fund­ust ekki aft­ur í mála­skrá lög­reglu. Ár­ið 2011 lagði hún fram form­lega kæru en frek­ari rann­sókn fór aldrei fram, þeir voru aldrei kall­að­ir fyr­ir og mál­ið fellt nið­ur þar sem það var tal­ið fyrnt, enda skil­greint sem blygð­un­ar­sem­is­brot. Nið­ur­stað­an var kærð til rík­is­sak­sókn­ara sem taldi mál­ið heyra und­ir nauðg­un­ar­á­kvæð­ið en felldi það einnig nið­ur á grund­velli einn­ar setn­ing­ar.
Lögmaður kærður fyrir að misnota aðgang Innheimtustofnunar
3
Fréttir

Lög­mað­ur kærð­ur fyr­ir að mis­nota að­gang Inn­heimtu­stofn­un­ar

Inn­heimtu­stofn­un sveit­ar­fé­laga hef­ur kært lög­fræð­ing fyr­ir að hafa í að minnsta kosti sjö ár not­að að­gang stofn­un­ar­inn­ar að Cred­it­In­fo sem hann er sagð­ur hafa kom­ist yf­ir með ólög­mæt­um hætti. Á tíma­bil­inu á hann að hafa flett upp tug­um kennitalna í kerf­um Cred­it­In­fo og afl­að sér þannig upp­lýs­inga um fjár­hags­leg mál­efni fólks og lög­að­ila.
Bakgrunnur nýs dómsmálaráðherra: Valdefla lögregluna og þrengja rétt til þungunarrofs
4
Greining

Bak­grunn­ur nýs dóms­mála­ráð­herra: Vald­efla lög­regl­una og þrengja rétt til þung­un­ar­rofs

Sjálf­stæð­is­mað­ur­inn Jón Gunn­ars­son hef­ur ver­ið skip­að­ur inn­an­rík­is­ráð­herra í nýrri rík­is­stjórn Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Inn­an þings sem ut­an hef­ur Jón lát­ið sig lög­reglu­mál, sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna og tálm­un varða, með­al ann­ars.
Þrír í haldi lögreglu eftir aðgerð sérsveitarinnar í Reykjavík í dag
5
Fréttir

Þrír í haldi lög­reglu eft­ir að­gerð sér­sveit­ar­inn­ar í Reykja­vík í dag

Sér­sveit rík­is­lög­reglu­stjóra var köll­uð að Mána­túni í nótt og að Hverf­is­götu skömmu fyr­ir há­degi. Lög­regla sendi frá sér til­kynn­ingu rétt í þessu þar sem seg­ir að þrír séu í haldi vegna grun­sam­legs hlut­ar sem fannst í ruslagámi í Mána­túni í morg­un.
Lögreglan skoðar hvort það þurfi fleiri skýrslutökur í máli Arons Einars og Eggerts Gunnþórs
6
Fréttir

Lög­regl­an skoð­ar hvort það þurfi fleiri skýrslu­tök­ur í máli Arons Ein­ars og Eggerts Gunn­þórs

Rann­sókn á máli Arons Ein­ars Gunn­ars­son­ar og Eggerts Gunn­þórs Jóns­son­ar, sem voru kærð­ir um að hafa brot­ið á konu í Kaup­manna­höfn fyr­ir 11 ár­um, mið­ar vel að sögn yf­ir­manns kyn­ferð­is­brota­deild­ar lög­regl­unn­ar. Aron Ein­ar og Eggert Gunn­þór reikna með að mál­ið verði fellt nið­ur.
Fólk veikist af nálgun okkar gagnvart offitu
7
Fréttir

Fólk veikist af nálg­un okk­ar gagn­vart offitu

Sjúk­dóm­svæð­ing á út­liti fólks get­ur vald­ið heilsu­fars­leg­um skaða sem hef­ur meiri áhrif en lík­ams­þyngd. Tara Mar­grét Vil­hjálms­dótt­ir seg­ir að BMI-stuð­ull­inn valdi tjóni.

Mest lesið í mánuðinum

Sagan af Litlu ljót
1
Viðtal

Sag­an af Litlu ljót

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir var köll­uð Litla ljót af Megasi. Henni brá því í brún þeg­ar hún frétti af því að til væri texti eft­ir hann sem ber sama nafn og sá að hann inni­hélt mikla sam­svör­un við at­vik sem hún hafði til­kynnt til lög­reglu ári áð­ur. Fyr­ir sér sé al­veg skýrt að Megas hafi brot­ið á henni í slag­togi við ann­an mann og þeir hafi síð­an fjall­að um at­burð­inn í þessu lagi.
Lýsir alvarlegum afleiðingum þess að hafa verið áreitt af lækni á Landspítalanum
2
Fréttir

Lýs­ir al­var­leg­um af­leið­ing­um þess að hafa ver­ið áreitt af lækni á Land­spít­al­an­um

Kona sem til­kynnti Björn Loga Þór­ar­ins­son, sér­fræðilækni á Land­spít­al­an­um, form­lega í fe­brú­ar vegna áreitni sem stað­ið hef­ur yf­ir frá því hún var lækna­nemi, seg­ir spít­al­annn hafa brugð­ist sér. Björn var ekki send­ur í leyfi á með­an mál­ið var til með­ferð­ar inn­an spít­al­ans og hon­um var ekki veitt áminn­ing né vik­ið úr starfi eft­ir að spít­al­inn komst að þeirri nið­ur­stöðu að hann hefði kyn­ferð­is­lega áreitt hana. „Það kom fyr­ir að það leið yf­ir mig í vinn­unni og ég grét mik­ið á kvöld­in yf­ir því að þurfa fara í vinn­una dag­inn eft­ir,“ seg­ir hún.
Lífið breyttist á einum degi
3
Fólkið í borginni

Líf­ið breytt­ist á ein­um degi

Una Mar­grét Jóns­dótt­ir dag­skrár­gerð­ar­mað­ur seg­ir líf sitt hafa breyst á ein­um degi ár­ið 1978.
Forstjóri Festar: „Hiti“ á fyrirtækinu vegna máls sem stjórnarformaðurinn er sagður tengjast
4
Fréttir

For­stjóri Fest­ar: „Hiti“ á fyr­ir­tæk­inu vegna máls sem stjórn­ar­formað­ur­inn er sagð­ur tengj­ast

For­stjóri Fest­ar, Eggert Þór Kristó­fers­son, seg­ir að al­menn­ings­hluta­fé­lag­inu hafi borist óform­leg er­indi vegna máls sem stjórn­ar­formað­ur fé­lags­ins, Þórð­ur Már Jó­hann­es­son, hef­ur ver­ið sagð­ur tengj­ast. Eggert vill ekki gefa upp hvort og þá með hvaða hætti um­rætt mál hef­ur ver­ið rætt í stjórn Fest­ar eða milli ein­stakra stjórn­ar­manna.
Jón Karl Stefánsson
5
Aðsent

Jón Karl Stefánsson

Hrun ís­lenska heil­brigðis­kerf­is­ins í töl­um

Það er langt síð­an ís­lenska heil­brigðis­kerf­ið var orð­ið svo veik­burða að það var ekki í stakk bú­ið til að tak­ast á við óvænta við­burði á borð við nátt­úru­ham­far­ir, sjúk­dóms­far­aldra eða al­mennt auk­inn fjölda á veik­ind­um og slys­um, skrif­ar Jón Karl Stef­áns­son.
Inga Sæland vill ekki bregðast við ásökunum á hendur frambjóðanda Flokks fólksins
6
FréttirAlþingiskosningar 2021

Inga Sæ­land vill ekki bregð­ast við ásök­un­um á hend­ur fram­bjóð­anda Flokks fólks­ins

Inga Sæ­land, formað­ur Flokks fólks­ins, seg­ist ekki vilja bregð­ast við tölvu­pósti þar sem fram­bjóð­andi flokks­ins er sak­að­ur um að hafa brot­ið ít­rek­að á kon­um í gegn­um tíð­ina. Hún seg­ist ekki vita um hvað mál­ið snýst og ætli því ekki að að­haf­ast. Hún seg­ist þó hafa feng­ið ábend­ingu um sama mál nokkr­um dög­um fyr­ir kosn­ing­ar. Mis­mun­andi er eft­ir flokk­um hvaða leið­ir eru í boði til þess að koma á fram­færi ábend­ingu eða kvört­un um með­limi flokks­ins. Flokk­ur fólks­ins er til að mynda ekki með slík­ar boð­leið­ir.
Annað mál tengt Helga var til umfjöllunar innan Ferðafélags Íslands
7
Fréttir

Ann­að mál tengt Helga var til um­fjöll­un­ar inn­an Ferða­fé­lags Ís­lands

For­svars­menn Ferða­fé­lags Ís­lands fengu upp­lýs­ing­ar um mál tengt Helga Jó­hann­es­syni og konu sem í dag er þrí­tug. Fund­að var með kon­unni. Mál­ið snýst með­al ann­ars um meinta kyn­ferð­is­lega áreitni og fór það í ferli inn­an Ferða­fé­lags Ís­lands. Þetta gerð­ist áð­ur en Helgi hætti hjá Lands­virkj­un. For­seti Ferða­fé­lags Ís­lands, Anna Dóra Sæ­þórs­dótt­ir, seg­ir að hún geti ekki tjáð sig um ein­staka mál en að slík mál fari í ferli inn­an fé­lags­ins.

Nýtt á Stundinni

„Þessir strákar höfðu allt valdið í höndum sér“
Fréttir

„Þess­ir strák­ar höfðu allt vald­ið í hönd­um sér“

Í skýrslu vegna kyn­ferð­isof­beld­is­mála sem tengst hafa leik­mönn­um í karla­lands­lið­um Ís­lands er birt bréf frá fyrr­ver­andi vin­konu tveggja lands­liðs­manna í fót­bolta, þar sem hún bið­ur konu af­sök­un­ar á að hafa ekki stað­ið með henni á sín­um tíma en þeg­ar frétt­ist að hún ætl­aði að kæra hafi vina­hóp­ur lands­liðs­mann­anna far­ið á fullt að reyna að koma í veg fyr­ir það til að verja mann­orð þeirra. Tengda­móð­ir brota­þola vinn­ur hjá KSÍ og sendi stjórn og starfs­fólki bréf­ið ásamt lýs­ingu tengda­dótt­ur sinn­ar á at­burð­in­um fyr­ir ell­efu ár­um.
Vitneskja um fjögur kynferðisbrotamál var til staðar innan KSÍ
Fréttir

Vitn­eskja um fjög­ur kyn­ferð­is­brota­mál var til stað­ar inn­an KSÍ

Guðni Berg­son, fyrr­ver­andi formað­ur KSÍ, veitti vill­andi upp­lýs­ing­ar um vitn­eskju sam­bands­ins um kyn­ferð­is­brot að mati út­tekt­ar­nefnd­ar. Geir Þor­steins­son, fyrr­ver­andi formað­ur, er einnig gagn­rýnd­ur.
Aldrei fleiri verið einmana
Fréttir

Aldrei fleiri ver­ið einmana

Yf­ir fjórð­ung­ur ungs fólks lýsti því að það fyndi oft eða mjög oft til ein­mana­leika í síð­asta mán­uði. Kon­ur eru mun oft­ar einmana en karl­ar. Ein­mana­leiki jókst ekki hjá öldr­uð­um í heims­far­aldr­in­um, þvert á það sem marg­ir ótt­uð­ust. Sviðs­stjóri hjá land­læknisembætt­inu seg­ir um nýtt heilsu­far­svanda­mál að ræða.
590. spurningaþraut: Nú leikum við bókarheiti
Þrautir10 af öllu tagi

590. spurn­inga­þraut: Nú leik­um við bók­ar­heiti

Hér er spurt um nöfn á ís­lensk­um skáld­sög­um. Alltaf vant­ar eitt­hvað í bók­ar­heit­ið og þið eig­ið að finna út hvað það er. Auka­spurn­ing­arn­ar snú­ast hins veg­ar um er­lend­ar skáld­sög­ur.  Fyrri auka­spurn­ing: Mynd­in hér að of­an er úr kvik­mynda­gerð skáld­sögu sem heit­ir ... hvað? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Ein af Ís­lend­inga­sög­un­um heit­ir Gunn­laugs saga ...? 2.  Ár­ið 2004 kom út skáld­saga Auð­ar...
Landspítalinn svaraði ekki ályktun um kynferðislega áreitni
Fréttir

Land­spít­al­inn svar­aði ekki álykt­un um kyn­ferð­is­lega áreitni

Í vor sendu tvö fag­fé­lög lækna, Fé­lag al­mennra lækna og Fé­lag sjúkra­hús­lækna, frá sér álykt­un sem hvatti stjórn­end­ur spít­al­ans til þess að end­ur­skoða verklag sitt er varð­ar kyn­ferð­is­lega áreitni, kyn­bund­ið áreiti og of­beldi á Land­spít­al­an­um. Hvor­ugt fé­lag­ið fékk svar við álykt­un­inni.
589. spurningaþraut: Hér er spurt um söngvara, peysuföt, Hoyvik og fagran pilt
Þrautir10 af öllu tagi

589. spurn­inga­þraut: Hér er spurt um söngv­ara, peysu­föt, Hoy­vik og fagran pilt

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað er karl­inn hér að of­an að syngja? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Til­tek­in þjóð eða þjóð­ern­is­hóp­ur er sá fjöl­menn­asti í heimi og tel­ur 1,4 millj­arða manna. 92 pró­sent Kín­verja til­heyra þess­ari þjóð. Hvað nefn­ist hún? 2.  Delaware, Ida­ho, Jef­fer­son, Minnesota, Nebraska, Wyom­ing. Fimm af þess­um land­fræði­heit­um merkja ríki í Banda­ríkj­un­um, en eitt ekki. Hvað af þess­um sex er ekki...
Hverjir eru Hvít-Rússar og hvað er Bélarus?
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Hverj­ir eru Hvít-Rúss­ar og hvað er Bél­ar­us?

Venju­lega ber lít­ið á Bél­ar­us eða Hvíta-Rússlandi. En það hef­ur breyst eft­ir að Al­ex­and­er Lúka­sénka tók að neyta allra bragða til að halda völd­um. Hér seg­ir af sögu þessa lands.
Frumkvöðull í endurnýtingu heldur ótrauður áfram í jaðarsamfélaginu við Reykjavík
Fréttir

Frum­kvöð­ull í end­ur­nýt­ingu held­ur ótrauð­ur áfram í jað­ar­sam­fé­lag­inu við Reykja­vík

Í meira en hálfa öld hef­ur Valdi safn­að fölln­um hjól­kopp­um, gert við þá og sellt þá til end­ur­nýt­ing­ar. Hann held­ur ótrauð­ur áfram, þrátt fyr­ir kreppu í brans­an­um og þótt hann hafi ekki feng­ið neina Covid-styrki. Valdi og bróð­ir hans lýsa líf­inu í „jað­ar­sam­fé­lag­inu“ við mörk Reykja­vík­ur, sem nú er að ganga í end­ur­nýj­un lífdaga.
Epli á Íslandi eru táknmynd heimsendis
Menning

Epli á Ís­landi eru tákn­mynd heimsend­is

Karl Ág­úst Þor­bergs­son lista­mað­ur fjall­ar um tengsl epla og heimsend­is í hug­vekju sinni fyr­ir við­burðaröð­ina Sjálf­bær samruni – sam­tal lista og vís­inda um sjálf­bærni. Hann seg­ir epla­rækt á Ís­landi vera tákn­mynd heimsend­is því ekki væri hægt að rækta epli hér á landi nema vegna ham­fara­hlýn­un­ar.
Utan Metaversins
Stefán Ingvar Vigfússon
Pistill

Stefán Ingvar Vigfússon

Ut­an Meta­vers­ins

Hvers vegna verð­ur rauð­ur lauk­ur sæt­ari en hvít­ur þeg­ar hann er steikt­ur og hvernig leit­ar mað­ur svara án þess að styðj­ast við in­ter­net­ið?
Fólk veikist af nálgun okkar gagnvart offitu
Fréttir

Fólk veikist af nálg­un okk­ar gagn­vart offitu

Sjúk­dóm­svæð­ing á út­liti fólks get­ur vald­ið heilsu­fars­leg­um skaða sem hef­ur meiri áhrif en lík­ams­þyngd. Tara Mar­grét Vil­hjálms­dótt­ir seg­ir að BMI-stuð­ull­inn valdi tjóni.
588. spurningaþraut: Hér eru leidd saman Sigmundur Brestisson og Chrissie Hynde
Þrautir10 af öllu tagi

588. spurn­inga­þraut: Hér eru leidd sam­an Sig­mund­ur Brest­is­son og Chrissie Hynde

Fyrri auka­spurn­ing: Hvar eru þess­ir knáu hesta­menn stadd­ir — ef að lík­um læt­ur? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvað heit­ir höf­uð­borg Bél­ar­us? 2.  Hvað nefn­ist stærsti fót­bolta­völl­ur Kaup­manna­hafn­ar, þjóð­ar­leik­vang­ur þeirra Dana? 3.  Augu­sto Pin­ochet var einu sinni æðsti yf­ir­mað­ur hers­ins í hvaða landi? 4.  Ár­ið 1947 var form­lega stofn­að­ur nýr þétt­býl­is­stað­ur á Ís­landi en þá hafði ver­ið að vaxa á til­tekn­um stað...