Þessi grein er rúmlega 10 mánaða gömul.

Vart stafkrók að finna um tekjuöflun ríkissjóðs hjá Vinstri grænum

Í kosn­inga­áhersl­um Vinstri­hreyf­ing­ar­inn­ar græns fram­boðs er fátt að finna ann­að en al­mennt orð­að­ar yf­ir­lýs­ing­ar nema helst í kafla um um­hverf­is­mál. Í öðr­um mála­flokk­um er hvergi að finna tíma­setn­ing­ar eða skýr­ar áætlan­ir um fjár­hæð­ir sem setja á í verk­efni.

Vart stafkrók að finna um tekjuöflun ríkissjóðs hjá Vinstri grænum
Helst að loftslagsáherslur séu skýrar Í kosningastefnuskrá Vinstri grænna eru stefnumál mjög almennt orðuð og lítið um handfastar tímasetningar eða kostnaðarmat. Katrín Jakobsdóttir, forsætistráðherra og formaður flokksins, vill leiða næstu ríkisstjórn. Mynd: Heiða Helgadóttir

Kosningastefnuskrá Vinstri grænna er uppfull af almennt orðuðum yfirlýsingum um að flokkurinn muni „leggja áherslu á“ ákveðna málaflokka, „vinna að úrbótum á“ öðrum, „auka stuðning“ við enn aðra, og „stefna að“ eða „skoða“ hitt eða annað. Segja má að telja megi á fingrum annarrar handar, í mesta lagi beggja, þau atriði sem fram koma þar sem skýrt er tekið fram hvað Vinstri græn hyggjast gera, komist þau í aðstöðu til eftir komandi alþingiskosningar.

Það er einna helst í áherslum flokksins í loftslagsmálum og umhverfisvernd sem markmið og stefna er sett fram með skýrum og afdráttarlausum hætti. Vinstri græn vilja að stefnt verði að auknum samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda um að minnsta kosti 60 prósent árið 2030 og að kolefnishlutleysi verði náð eigi síðar en 2040. Ekki er sagt berum orðum hvernig ná eigi þessum markmiðum en í stefnuskránni segir þó að setja þurfi fram tímasetta áætlun um orkuskipti í samgöngum, þungaflutningum, sjávarútvegi, landbúnaði og byggingariðnaði með það að markmiði að Ísland verði óháð jarðefnaeldsneyti árið 2045. Ekki er fjallað um endurheimt votlendis í kosningaáherslunum, skógrækt eða landgræðslu í þeim efnum, né um flokkun sorps, endurvinnslu eða neysluhemjandi hvata.

Þá er sett fram sú stefna að vernda beri ósnortin víðerni á 30 prósentum lands og hafs fyrir árið 2030. Áfram verði unnið að stofnun miðhálendisþjóðgarðs. Kveðið var á um stofnun þjóðgarðsins í stjórnarsáttmála sitjandi ríkisstjórnar en frumvarpið varð ekki að veruleika og enginn sátt var um það meðal stjórnarflokkanna þriggja.

Vilja „sanngjarnt gjald“ fyrir nýtingu auðlinda

Vinstri græn vilja bæði að 3. áfangi rammaáætlunar verði afgreiddur en jafnframt að endurskoða þurfi löggjöfina með náttúruvernd að leiðarljósi. Þá eigi að meta orkuþörf samfélagsins á forsendum grænnar uppbyggingar og sjálfbærni.

Þeir sem nýti auðlindir í þjóðareign, land, orku, sjávarauðlindina eða aðrar auðlindir, þurfi að greiða sanngjarnt gjald af þeirri nýtingu. Útfærsla á slíku gjaldi liggur milli hluta í stefnuskránni og sömuleiðis hvað geti túlkast sem sanngjarnt gjald. Þá er ekki gerð tilraun til að leggja mat á hvort, og þá hversu mikið, slíkt sanngjarnt gjald gæti fært ríkissjóði í tekjur.

Stefnubreyting í stjórnarskrármálum

Tryggja þarf auðlindaákvæði í stjórnarskrá að mati Vinstri grænna. Stjórnarskrá er að öðru leyti ekki nefnd í kosningaáherslum flokksins en í stjórnmálaályktun landsfundar flokksins, sem haldinn var um liðna helgi, kom fram að halda þurfi áfram endurskoðun stjórnarskrárinnar. Er þar um stefnubreytingu að ræða frá því fyrir síðustu alþingiskosningar, árið 2017, en þá sagði í kosningaáherslum flokksins: „Ljúkum þeirri vinnu sem hófst með þjóðfundinum 2010 og klárum nýja stjórnarskrá sem byggir á tillögum Stjórnlagaráðs.“

Í efnahags- og skattastefnum kosningastefnuskrár Vinstri grænna kemur fram að tryggja eigi velferð og fjölbreytni. Þannig eigi meðal annars að skoða upptöku þrepaskipts fjármagnstekjuskatts. Í dag er fjármagnstekjuskattur flatur 22 prósenta skattur og skiptir þá engu hversu háar upphæðir er um að ræða. Þannig greiddi tekjuhæsti Íslendingurinn á síðasta ári, samkvæmt álagningarskrá, 22 prósent skatt af tveggja milljarða króna tekjum, í stað þess að greiða á bilinu 35 til 46 prósenta skatt eins og þeir sem aðeins hafa launatekjur. Ekki eru settar fram neinar hugmyndir frekar um hvernig haga ætti slíkri þrepaskiptingu af hálfu Vinstri grænna eða hvaða fjárhæðum slíkt gæti skilað.

Engar tímasetningar

Halda á áfram opinberum framkvæmdum sem löngu eru orðnar tímabærar, segir í kosningastefnuskrá Vinstri grænna. Þar er nefnt að ljúka eigi byggingu nýs Landspítala, verkefni sem er þegar í gangi og ekki stendur annað til en að ljúka. Tiltekið er að ljúka eigi byggingu Listaháskóla í Tollhúsinu, viðbyggingu við endurhæfingardeild á Grensás og legudeild við sjúkrahúsið á Akureyri. Auk þessara framkvæmda eru nefnt að byggja eigi upp hjúkrunarheimili, heilsugæslur og framhaldsskóla, Björgunarmiðstöð, innviði á ferðamannastöðum og ráðast í fjölbreyttar samgönguframkvæmdir. Ekki eru tímasetningar eða kostnaðargreiningar á neinum þessara framkvæmda í stefnuskránni, hvorki þeirra sem tilteknar eru sérstaklega né þeirra sem óljóst er hverjar eru.

Vinstri græn vilja þá leggja áherslu á öfluga innlenda matvælaframleiðslu og styðja betur við hana, til að tryggja matvælaöryggi þjóðarinnar. Ekki kemur fram hvernig það verði gert utan að auka á stuðning við grænmetisrækt og vinna tímasetta áætlun um eflingu lífrænnar framleiðslu.

Þegar kemur að menntamálum og rannsóknum vilja Vinstri græn styrkja rannsóknir og nýsköpun. Fram kemur styrkja eigi betur við Rannsóknarsjóð og Tækniþróunarsjóð, en ekki hvaða upphæðum verði veitt til þess. Þá á að styða við skapandi greinar og gera varanlegar breytingar til að fjölga starfslaunum listamanna. Tryggja þarf sambærilega fjármögnun háskóla og tíðkast annars staðar á Norðurlöndunum.

Vilja afnema komugjöld í heilsugæslu

Vinstri græn vilja auka stuðning við félagslegt húsnæði og fjölga íbúðum í almenna íbúðakerfinu. Ekki kemur fram hvernig haga eigi þeim stuðningi eða hver sú fjölgun á að vera. Þá er ótútskýrt hvaðan þeir fjármunir sem óhjákvæmilega þurfa að fara í verkefnið eiga að koma.

Þar sem fjallað er um heilbrigðiskerfið í kosningaáherslunum segir að auka eigi getu opinbera heilbrigðiskerfisins, en aukin fjárfesting í innviðum og bættir heilsu skili margföldum ávinningi fyrir samfélagið allt. Hvernig það verði gert er ekki skýrt. Vinstri græna vilja þá afnema komugjöld í heilsugæslu og lækka gjöld fyrir aðra heilbrigðisþjónustu, lyf og hjálpartæki. Ekki kemur fram hver kostnaður ríkissjóðs af því mun verða.

Hyggjast lengja fæðingarorlof og brúa bilið

Vinstri græn hyggjast að brúa bilið milli fæðingarorlofs og leikskóla. Um afdráttarlaust loforð er að ræða en ekki kemur fram hversu hratt bilið eigi að brúa. Fyrsta skrefið sé að lengja fæðingarorlof og næsta skref sé að gera tímasetta áætlun í samstarfi við sveitarfélögin um hvernig leikskólar geti tekið við börnum að loknu fæðingarorlofi. Ekki kemur fram hvort Vinstri græn geri ráð fyrir að ríkissjóður styðji við sveitarfélögin með fjárframlögum í þeim efnum og ekki kemur heldur fram hversu mikið eigi að lengja fæðingarorlofið, hvenær það eigi að gerast eða hversu mikill kostnaður geti hlotist af því.

Þá vilja Vinstri græn standa að „endurreisn barnabótakerfisins“ svo það nái til fleiri barnafjölskyldna. Ekkert er talað um upphæðir í því samhengi né aðrar tölulegar staðreyndir.

Vinna á að úrbótum á framfærslu öryrkja og setja tekjulægstu hópana og öryrkja með börn í forgang, samkvæmt kosningaáherslum Vinstri grænna. Ekki er nefnt hvort afnema eigi tekjuskerðingar eða hvort hækka eigi lífeyrisgreiðslur, né annað.

Vinstri græn vilja taka vel á móti fólki á flótta, bæði kvótaflóttamönnum og umsækjendum um alþjóðlega vernd, enda aldrei fleira fólk verið á flótta vegna stríðsátaka og loftslagsbreytinga. Hins vegar er ekki minnst á með hvaða hætti eigi að gera slíkt eða hvort Ísland eigi að hafa frumkvæði að því að bjóða flóttafólki í meira mæli hæli hingað til lands.

Í kafla um mannréttindi og kynjajafnrétti segir að halda þurfi áfram því verkefni að útrýma kynbundnu ofbeldi í samfélaginu. Ekki er tilgreint til hvaða aðgera á að grípa í þessu skyni, hvort menntakerfið verði eflt til þess eða aðrar leiðir farnar. Þá segir að tryggja þurfi betur réttarstöðu brotaþola kynbundis ofbeldis, kynferðisofbeldi og áreitni með skýrum lagabreytingum og markvissri framkvæmd.

Í nýjustu könnun á fylgi stjórnmálaflokkana, sem MMR framkvæmdi fyrir Morgunblaðið og birtist 26. ágúst síðastliðinn, mældist stuðningur við Vinstri græn 10,9 prósent. Miðað við útreikninga myndi það skila flokknum sjö þingmönnum. Í umfjöllun Morgunblaðsins er skipting þingsæta eftir kjördæmum greind, þó sá fyrirvari sé settur að sökum þess að fá svör séu á bak við fylgishlutfall í hverju kjördæmi beri að taka slíkri skiptingu með varúð.

Athygli vekur engu að síður að Vinstri græn mælast ekki með mann inni í Norðausturkjördæmi, því kjördæmi sem lengst af hefur verið hvað sterkasta vígi flokksins. Oddviti flokksins þar er Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir, þingflokksformaður Vinstri grænna. Hún tók oddvitasætið eftir að Óli Halldórsson, sem varð hlutskarpastur í prófkjöri flokksins, ákvað að víkja úr því vegna veikinda í fjölskyldunni. Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis og fyrrverandi formaður flokksins, hafði setið í oddvitasætinu óslitið frá árinu 1999 en ákvað að gefa ekki kost á sér að nýju fyrir komandi kosningar.

Í könnun Maskínu fyrir Stöð 2, sem birt var 24. ágúst síðastliðinn, mældust Vinstri græn næst stærst flokka, með 14,2 prósenta stuðning kjósenda. Í kosningunum 2017 fékk flokkurinn 16,9 prósenta fylgi og 11 þingmenn kjörna. Tveir þingmenn, Andrés Ingi Jónsson og Rósa Björk Brynjólfsdóttir, sögðu hins vegar skilið við flokkinn á kjörtímabilinu.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
1
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
„Það bara hrundi allt“
2
Eigin Konur#93

„Það bara hrundi allt“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir, mamma Lilju Bjark­lind sem sagði sögu sína í Eig­in kon­um fyr­ir nokkr­um vik­um, stíg­ur nú fram í þætt­in­um og tal­ar um of­beld­ið sem dótt­ir henn­ar varð fyr­ir og af­leið­ing­ar þess. Hún seg­ir að allt hafi hrun­ið þeg­ar Lilja, þá tólf ára, sagði henni frá því að mað­ur sem stóð til að myndi flytja inn til fjöl­skyld­unn­ar, hefði beitt hana kyn­ferð­is­legu of­beldi. Krist­ín Sól­ey seg­ir mik­il­vægt að öll fjöl­skyld­an fái við­un­andi að­stoð eft­ir svona áföll því fjöl­skyld­ur skemm­ist þeg­ar börn eru beitt of­beldi. Hún seg­ir að sam­fé­lag­ið hafi brugð­ist Lilju og allri fjöl­skyld­unni.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
3
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
Orkuveita Reykjavíkur greiðir 2,6 milljarða skuld vegna gamalla áhættufjárfestinga
4
Fréttir

Orku­veita Reykja­vík­ur greið­ir 2,6 millj­arða skuld vegna gam­alla áhættu­fjár­fest­inga

Orku­veita Reykja­vík­ur gerði gjald­miðlask­skipta­samn­inga við Glitni banka ár­ið 2008 sem deilt hef­ur ver­ið um fyr­ir dómi. Þess­ir samn­ing­ar voru gerð­ir til þess að verja fyr­ir­tæk­ið fyr­ir geng­is­breyt­ing­um krón­unn­ar. Nú loks, 15 ár­um eft­ir að samn­ing­arn­ir voru gerð­ir, koma eft­ir­stöðv­ar samn­ing­anna til greiðslu eft­ir að Orku­veita Reykja­vík­ur tap­aði dóms­máli út af þeim. 2,6 millj­arð­ar króna fóru úr bók­um Orku­veitu Reykja­vík­ur út af upp­greiðslu samn­ing­anna sam­kvæmt árs­hluta­upp­gjöri fé­lags­ins nú í maí.
Laxeldiskvótakóngarnir sem hafa grætt á sjókvíaeldi á Íslandi
5
GreiningLaxeldi

Lax­eldisk­vótakóng­arn­ir sem hafa grætt á sjókvía­eldi á Ís­landi

Nú stend­ur yf­ir þriðja bylgja lax­eld­is á Ís­landi en hinar tvær til­raun­irn­ar fóru út um þúf­ur á ár­um áð­ur. Þessi til­raun til að koma lax­eldi á hér á landi hef­ur geng­ið bet­ur en hinar. Fyr­ir vik­ið hafa nokkr­ir fjár­fest­ar selt sig út úr lax­eld­is­iðn­aðn­um fyr­ir met­fé eða halda nú á hluta­bréf­um sem eru mjög mik­ils virði.
Illugi Jökulsson
6
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
Konur í Bandaríkjunum hafa verið sviptar réttinum til þungunarrofs
7
Fréttir

Kon­ur í Banda­ríkj­un­um hafa ver­ið svipt­ar rétt­in­um til þung­un­ar­rofs

Hæstirétt­ur Banda­ríkj­anna snéri við fyrri nið­ur­stöðu sem tryggðu rétt kvenna til að láta rjúfa með­göngu. Rétt­ur­inn var tryggð­ur fyr­ir fimm­tíu ár­um síð­an í máli Roe gegn Wade en nú hef­ur dóm­stóll­inn ákveð­ið að stjórn­ar­skrá lands­ins tryggi ekki sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna. Fóst­ur­eyð­ing­ar urðu sjálf­krafa bann­að­ar í fjölda fylkja við upp­kvaðn­ingu dóms­ins.

Mest deilt

Fiskistofa tilkynni útgerðunum þegar hún ætlar í eftirlitsflug
1
Fréttir

Fiski­stofa til­kynni út­gerð­un­um þeg­ar hún ætl­ar í eft­ir­lits­flug

At­vinnu­vega­nefnd vill gera Fiski­stofu skylt að til­kynna um það þeg­ar hún send­ir eft­ir­lits­dróna á loft. Fjöldi mála sem varða brott­kast á ís­lensk­um fiski­skip­um hef­ur marg­fald­ast með til­komu eft­ir­lits­ins. Per­sónu­vernd sjó­manna ræð­ur mestu um breyt­ing­arn­ar sem nú eru boð­að­ar.
Konur í Bandaríkjunum hafa verið sviptar réttinum til þungunarrofs
2
Fréttir

Kon­ur í Banda­ríkj­un­um hafa ver­ið svipt­ar rétt­in­um til þung­un­ar­rofs

Hæstirétt­ur Banda­ríkj­anna snéri við fyrri nið­ur­stöðu sem tryggðu rétt kvenna til að láta rjúfa með­göngu. Rétt­ur­inn var tryggð­ur fyr­ir fimm­tíu ár­um síð­an í máli Roe gegn Wade en nú hef­ur dóm­stóll­inn ákveð­ið að stjórn­ar­skrá lands­ins tryggi ekki sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna. Fóst­ur­eyð­ing­ar urðu sjálf­krafa bann­að­ar í fjölda fylkja við upp­kvaðn­ingu dóms­ins.
Jón Trausti Reynisson
3
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Meist­ar­ar mála­miðl­ana

Hvers vegna skil­ur fólk ekki fórn­ir Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur?
„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
4
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Hvað kom fyrir Kidda?
5
Rannsókn

Hvað kom fyr­ir Kidda?

Hálfri öld eft­ir að til­kynnt var um bíl­slys í Óshlíð á milli Bol­ung­ar­vík­ur og Ísa­fjarð­ar er lög­regl­an loks að rann­saka hvað átti sér stað. Lík Krist­ins Hauks Jó­hann­es­son­ar, sem lést í slys­inu, var graf­ið upp og bein hans rann­sök­uð. Son­ur og hálf­bróð­ir Krist­ins urðu til þess yf­ir­völd skoða loks­ins, marg­saga vitni og mynd­ir af vett­vangi sem urðu til þess að mál­ið var tek­ið upp að nýju.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
6
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.
Íslenski fréttaritarinn í boðsferð með Rússum: „Ísland ekki á góðri leið“
7
ViðtalÚkraínustríðið

Ís­lenski frétta­rit­ar­inn í boðs­ferð með Rúss­um: „Ís­land ekki á góðri leið“

Hauk­ur Hauks­son hef­ur ver­ið frétta­rit­ari í Moskvu í þrjá ára­tugi og hef­ur nú far­ið í þrjár boðs­ferð­ir með rúss­neska hern­um í Aust­ur-Úkraínu. Hauk­ur tel­ur fjölda­morð Rússa í Bucha „hlægi­legt dæmi“ um „setup“, en trú­ir því ekki að rúss­neski her­inn blekki hann.

Mest lesið í vikunni

„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
1
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
2
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.
„Þetta er áframhaldandi ofbeldi“
3
FréttirVarnarlaus börn á vistheimili

„Þetta er áfram­hald­andi of­beldi“

Kona sem vist­uð var á með­ferð­ar­heim­il­inu Varp­holti og ber að hafa ver­ið beitt of­beldi af Ingj­aldi Arn­þórs­syni, for­stöðu­manni þar, seg­ir vinnu­brögð nefnd­ar sem rann­saka á heim­il­ið fyr­ir neð­an all­ar hell­ur. Aldrei hafi ver­ið haft sam­band við hana til að upp­lýsa um gang mála eða kanna líð­an henn­ar. „Mér finnst að það hefði átt að út­vega okk­ur sál­fræði­þjón­ustu,“ seg­ir Anna María Ing­veld­ur Lar­sen. Hún hef­ur misst alla trú á rann­sókn­inni.
11,5 milljarðar fara til Kýpur eftir sölu á auðlindafyrirtækinu
4
GreiningLaxeldi

11,5 millj­arð­ar fara til Kýp­ur eft­ir sölu á auð­linda­fyr­ir­tæk­inu

Ís­lenska stór­út­gerð­in Síld­ar­vinnsl­an er orð­in stór fjár­fest­ir í lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu Arctic Fish á Ísa­firði eft­ir að hafa keypt sig inn fyr­ir 13,7 millj­arða króna. Hluta­bréf­in voru að lang­mestu leyti í eigu fyr­ir­tæk­is á Kýp­ur sem pólski fjár­fest­ir­inn Jerzy Malek. Í kjöl­far­ið er út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herji beint og óbeint orð­in einn stærsti hags­mun­að­il­inn í ís­lensku land­eldi og sjókvía­eldi á eld­islaxi.
Þórður Már sver af sér ábyrgð á aðkomu að starfslokum Eggerts
5
Greining

Þórð­ur Már sver af sér ábyrgð á að­komu að starfs­lok­um Eggerts

Þórð­ur Már Jó­hann­es­son, hlut­hafi og fyrr­ver­andi stjórn­ar­formað­ur í Festi, vís­ar á til­kynn­ingu al­menn­ings­hluta­fé­lags­ins þeg­ar hann er spurð­ur um að­komu sína að starfs­lok­um Eggerts Þórs Kristó­fers­son­ar. Stjórn Fest­ar sagði Eggerti upp í byrj­un júní af óljós­um ástæð­um. Vill­andi til­kynn­ing­ar voru send­ar til Kaup­hall­ar Ís­lands út af starfs­lok­um hans.
Paul McCartney og krakkarnir hans
6
Flækjusagan

Paul McCart­ney og krakk­arn­ir hans

Góð­ur hluti af heims­byggð­inni fagn­ar nú átt­ræðisaf­mæli Pauls McCart­neys sem einu sinni var ímynd æskuljóm­ans en er nú jafn öfl­ug ímynd virðu­legr­ar og fal­legr­ar elli. Hér lít­um við á börn­in hans fimm. Paul gekk í hjóna­band með Lindu Eastman ár­ið 1969. Paul og Heather McCart­ney, kjör Linda átti þá sex ára gamla dótt­ur af fyrra hjóna­bandi sem Heather hét og...
„Það bara hrundi allt“
7
Eigin Konur#93

„Það bara hrundi allt“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir, mamma Lilju Bjark­lind sem sagði sögu sína í Eig­in kon­um fyr­ir nokkr­um vik­um, stíg­ur nú fram í þætt­in­um og tal­ar um of­beld­ið sem dótt­ir henn­ar varð fyr­ir og af­leið­ing­ar þess. Hún seg­ir að allt hafi hrun­ið þeg­ar Lilja, þá tólf ára, sagði henni frá því að mað­ur sem stóð til að myndi flytja inn til fjöl­skyld­unn­ar, hefði beitt hana kyn­ferð­is­legu of­beldi. Krist­ín Sól­ey seg­ir mik­il­vægt að öll fjöl­skyld­an fái við­un­andi að­stoð eft­ir svona áföll því fjöl­skyld­ur skemm­ist þeg­ar börn eru beitt of­beldi. Hún seg­ir að sam­fé­lag­ið hafi brugð­ist Lilju og allri fjöl­skyld­unni.

Mest lesið í mánuðinum

Að deyja úr fordómum
1
Viðtal

Að deyja úr for­dóm­um

Elísa­bet Jök­uls­dótt­ir er með nýrna­bil­un á loka­stigi eft­ir röð læknam­istaka. Rík­ið hef­ur þeg­ar við­ur­kennt mis­tök­in og ekki síð­ur þá stað­reynd að ein­kenni og beiðn­ir Elísa­bet­ar um að­stoð voru huns­að­ar ár­um sam­an. Lög­mað­ur henn­ar seg­ir að í mál­inu krist­all­ist for­dóm­ar gegn geð­sjúk­um sem tals­mað­ur Geð­hjálp­ar seg­ir allt of al­genga.
Hvað kom fyrir Kidda?
2
Rannsókn

Hvað kom fyr­ir Kidda?

Hálfri öld eft­ir að til­kynnt var um bíl­slys í Óshlíð á milli Bol­ung­ar­vík­ur og Ísa­fjarð­ar er lög­regl­an loks að rann­saka hvað átti sér stað. Lík Krist­ins Hauks Jó­hann­es­son­ar, sem lést í slys­inu, var graf­ið upp og bein hans rann­sök­uð. Son­ur og hálf­bróð­ir Krist­ins urðu til þess yf­ir­völd skoða loks­ins, marg­saga vitni og mynd­ir af vett­vangi sem urðu til þess að mál­ið var tek­ið upp að nýju.
Varar fólk við dimmum íbúðum í nýjum hverfum
3
Úttekt

Var­ar fólk við dimm­um íbúð­um í nýj­um hverf­um

Ekk­ert há­mark er á þétt­ingu byggð­ar nærri Borg­ar­línu. Ásta Loga­dótt­ir, einn helsti sér­fræð­ing­ur í ljósvist á Ís­landi, reyn­ir að fá sól­ar­ljós og dags­birtu bundna inn í bygg­ing­ar­reglu­gerð­ina. Hún seg­ir það hafa ver­ið sett í hend­urn­ar á al­menn­ingi að gæta þess að kaupa ekki fast­eign­ir án heilsu­sam­legs magns af dags­birtu.
„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
4
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Íslenski fréttaritarinn í boðsferð með Rússum: „Ísland ekki á góðri leið“
5
ViðtalÚkraínustríðið

Ís­lenski frétta­rit­ar­inn í boðs­ferð með Rúss­um: „Ís­land ekki á góðri leið“

Hauk­ur Hauks­son hef­ur ver­ið frétta­rit­ari í Moskvu í þrjá ára­tugi og hef­ur nú far­ið í þrjár boðs­ferð­ir með rúss­neska hern­um í Aust­ur-Úkraínu. Hauk­ur tel­ur fjölda­morð Rússa í Bucha „hlægi­legt dæmi“ um „setup“, en trú­ir því ekki að rúss­neski her­inn blekki hann.
„Í myrkri aktívisma og fákunnáttu“
6
ÚttektHeilbrigðisþjónusta transbarna

„Í myrkri aktív­isma og fákunn­áttu“

Sænsk yf­ir­völd hafa breytt við­mið­um sín­um kyn­þroska­bæl­andi lyfja­gjaf­ir og horm­óna­með­ferð­ir til trans­barna og -ung­menna und­ir 18 ára aldri. Með­ferð­irn­ar eru tald­ar vera of áhættu­sam­ar þar sem vís­inda­leg­an grund­völl fyr­ir þeim skorti. Ekki stend­ur til að breyta með­ferð­un­um á Ís­landi seg­ir Land­spít­al­inn, sem neit­ar að gefa upp fjölda þeirra barna sem hafa feng­ið lyf­in sem um ræð­ir.
Toppar ákæru- og lögregluvalds í Namibíu á Íslandi vegna Samherjamáls
7
FréttirSamherjaskjölin

Topp­ar ákæru- og lög­reglu­valds í Namib­íu á Ís­landi vegna Sam­herja­máls

Rík­is­sak­sókn­ari Namib­íu og yf­ir­mað­ur namib­ísku spill­ing­ar­lög­regl­unn­ar, hafa ver­ið á Ís­landi frá því fyr­ir helgi og fund­að með hér­lend­um rann­sak­end­um Sam­herja­máls­ins. Fyr­ir viku síð­an fund­uðu rann­sak­end­ur beggja landa sam­eig­in­lega í Haag í Hollandi og skipt­ust á upp­lýs­ing­um. Yf­ir­menn namib­ísku rann­sókn­ar­inn­ar hafa ver­ið í sendi­nefnd vara­for­set­ans namib­íska, sem fund­að hef­ur um framsals­mál Sam­herja­manna við ís­lenska ráð­herra.

Nýtt á Stundinni

Myndi örugglega aldrei fara neitt ef hún vissi allt
MenningHús & Hillbilly

Myndi ör­ugg­lega aldrei fara neitt ef hún vissi allt

Covid-far­ald­ur­inn birt­ist ljós­lif­andi á nýj­asta lista­verki lista­kon­unn­ar Eirún­ar Sig­urð­ar­dótt­ur, Raun­tím­ar­efl­in­um, sem var saumað­ur með­an á far­aldr­in­um stóð. Ref­ill­inn tók mið af stöðu far­ald­urs­ins á hverj­um tíma og var loka­út­kom­an því ekki fyr­ir­fram ákveð­in.
Þegar fullorðið fólk gerir sig að fífli
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
790. spurningaþraut: Úr hvaða kvikmyndum eru skjáskotin?
ÞrautirSpurningaþrautin

790. spurn­inga­þraut: Úr hvaða kvik­mynd­um eru skjá­skot­in?

Þema­þraut dags­ins snýst um er­lend­ar kvik­mynd­ir. Auka­spurn­ing­arn­ar eru um ís­lenska sjón­varps­þætti. * Fyrri auka­spurn­ing: Hér fyr­ir of­an er aug­lýs­ing fyr­ir ís­lenska sjón­varps­þætti sem nefnd­ust ... ? Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Úr hvaða bíó­mynd er þetta? 2.  Úr hvaða mynd er þetta? * 3.  Kannski hafa ekki marg­ir séð þessa mynd núorð­ið. En þið ætt­uð samt að þekkja hana með nafni....
Laxeldiskvótakóngarnir sem hafa grætt á sjókvíaeldi á Íslandi
GreiningLaxeldi

Lax­eldisk­vótakóng­arn­ir sem hafa grætt á sjókvía­eldi á Ís­landi

Nú stend­ur yf­ir þriðja bylgja lax­eld­is á Ís­landi en hinar tvær til­raun­irn­ar fóru út um þúf­ur á ár­um áð­ur. Þessi til­raun til að koma lax­eldi á hér á landi hef­ur geng­ið bet­ur en hinar. Fyr­ir vik­ið hafa nokkr­ir fjár­fest­ar selt sig út úr lax­eld­is­iðn­aðn­um fyr­ir met­fé eða halda nú á hluta­bréf­um sem eru mjög mik­ils virði.
Konur í Bandaríkjunum hafa verið sviptar réttinum til þungunarrofs
Fréttir

Kon­ur í Banda­ríkj­un­um hafa ver­ið svipt­ar rétt­in­um til þung­un­ar­rofs

Hæstirétt­ur Banda­ríkj­anna snéri við fyrri nið­ur­stöðu sem tryggðu rétt kvenna til að láta rjúfa með­göngu. Rétt­ur­inn var tryggð­ur fyr­ir fimm­tíu ár­um síð­an í máli Roe gegn Wade en nú hef­ur dóm­stóll­inn ákveð­ið að stjórn­ar­skrá lands­ins tryggi ekki sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna. Fóst­ur­eyð­ing­ar urðu sjálf­krafa bann­að­ar í fjölda fylkja við upp­kvaðn­ingu dóms­ins.
„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
„Það bara hrundi allt“
Eigin Konur#93

„Það bara hrundi allt“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir, mamma Lilju Bjark­lind sem sagði sögu sína í Eig­in kon­um fyr­ir nokkr­um vik­um, stíg­ur nú fram í þætt­in­um og tal­ar um of­beld­ið sem dótt­ir henn­ar varð fyr­ir og af­leið­ing­ar þess. Hún seg­ir að allt hafi hrun­ið þeg­ar Lilja, þá tólf ára, sagði henni frá því að mað­ur sem stóð til að myndi flytja inn til fjöl­skyld­unn­ar, hefði beitt hana kyn­ferð­is­legu of­beldi. Krist­ín Sól­ey seg­ir mik­il­vægt að öll fjöl­skyld­an fái við­un­andi að­stoð eft­ir svona áföll því fjöl­skyld­ur skemm­ist þeg­ar börn eru beitt of­beldi. Hún seg­ir að sam­fé­lag­ið hafi brugð­ist Lilju og allri fjöl­skyld­unni.
Fleiri þolendur kynferðisofbeldis tilkynna til lögreglu
Fréttir

Fleiri þo­lend­ur kyn­ferð­isof­beld­is til­kynna til lög­reglu

Fleiri þo­lend­ur kyn­ferð­is­brota til­kynntu þau síð­ustu ár en áð­ur sam­kvæmt nýrri rann­sókn. Leitt er lík­um að því að auk­in um­ræða hafi þar haft áhrif. Þó til­kynna hlut­falls­lega mjög fá­ir þo­lend­ur til lög­reglu að brot­ið hafi ver­ið á þeim. Kerf­is­bund­in skekkja er til stað­ar í op­in­berri af­brota­töl­fræði.
789. spurningaþraut: Hér þurfiði að kunna lotukerfið utanbókar. Nei, djók!
ÞrautirSpurningaþrautin

789. spurn­inga­þraut: Hér þurf­iði að kunna lotu­kerf­ið ut­an­bók­ar. Nei, djók!

Fyrri auka­spurn­ing: Hvaða hljóm­sveit er þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hver hann­aði gler­hjúp­inn á hlið­um tón­list­ar­húss­ins Hörpu í Reykja­vík? 2.  Merrick Garland er Banda­ríkja­mað­ur sem Obama for­seti til­nefndi til ákveð­ins embætt­is vest­an­hafs en Re­públi­kan­ar komu í veg fyr­ir að til­nefn­ing­in næði fram að ganga. Hvar vildi Obama koma Garland í starf? 3.  En við starfar Garland núna? 4.  Owada heit­ir kona...
Orkuveita Reykjavíkur greiðir 2,6 milljarða skuld vegna gamalla áhættufjárfestinga
Fréttir

Orku­veita Reykja­vík­ur greið­ir 2,6 millj­arða skuld vegna gam­alla áhættu­fjár­fest­inga

Orku­veita Reykja­vík­ur gerði gjald­miðlask­skipta­samn­inga við Glitni banka ár­ið 2008 sem deilt hef­ur ver­ið um fyr­ir dómi. Þess­ir samn­ing­ar voru gerð­ir til þess að verja fyr­ir­tæk­ið fyr­ir geng­is­breyt­ing­um krón­unn­ar. Nú loks, 15 ár­um eft­ir að samn­ing­arn­ir voru gerð­ir, koma eft­ir­stöðv­ar samn­ing­anna til greiðslu eft­ir að Orku­veita Reykja­vík­ur tap­aði dóms­máli út af þeim. 2,6 millj­arð­ar króna fóru úr bók­um Orku­veitu Reykja­vík­ur út af upp­greiðslu samn­ing­anna sam­kvæmt árs­hluta­upp­gjöri fé­lags­ins nú í maí.
788. spurningaþraut: Hve langt er flug til New York, ef við kjósum að fljúga þangað?
ÞrautirSpurningaþrautin

788. spurn­inga­þraut: Hve langt er flug til New York, ef við kjós­um að fljúga þang­að?

Fyrri auka­spurn­ing: Hver mál­aði mál­verk­ið hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Und­ir hvaða nafni er Stein­þór Hró­ar Stein­þórs­son þekkt­ast­ur? 2.  Nú í byrj­un júlí hefst Evr­ópu­meist­ara­mót kvenna í fót­bolta. Ís­land verð­ur með­al þátt­tak­enda. Hvar fer mót­ið fram? 3.  Síð­asta mót var hald­ið í Hollandi 2017. Þá var Ís­land líka með en gekk ekki sem skyldi. En hvaða þjóð varð þá Evr­ópu­meist­ari?...