Þessi grein er rúmlega 9 mánaða gömul.

Þorsteinn Már: „Við höfum ekki verið neitt skattfælnir“

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, sagði í fe­brú­ar að Sam­herji væri ekki „skatt­fæl­ið“ fyr­ir­tæki. Í Sam­herja­sköl­un­um koma hins veg­ar fram upp­lýs­ing­ar um stór­fellda notk­un út­gerð­ar­fé­lags­ins á skatta­skjól­um hátt í ára­tug.

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, sagði í fe­brú­ar að Sam­herji væri ekki „skatt­fæl­ið“ fyr­ir­tæki. Í Sam­herja­sköl­un­um koma hins veg­ar fram upp­lýs­ing­ar um stór­fellda notk­un út­gerð­ar­fé­lags­ins á skatta­skjól­um hátt í ára­tug.

Notkun Samherja á skattaskjólum eins og Marshall-eyjum og Máritíus í viðskiptum sínum eru hluti af þeim nýju tíðindum sem koma fram í Samherjaskjölunum. Stundin fjallar um skjölin í samvinnu við Wikileaks, Kveik og Al Jazeera

Hingað til hafa ekki komið fram neinar upplýsingar sem sýna að Samherji notist við ríki sem í dag eru skilgreind sem skattaskjól í viðskiptum sínum. Samherji hefur vissulega notast við Kýpur í meira en áratug í viðskiptum sínum og Miðjarðarhafseyjan er ekki lengur skilgreind sem skattaskjól þó hún hafi verið það á sínum. Kýpur veitir hins vegar skjól fyrir sköttum og verulegt skattahagræði fyrir eignarhaldsfélög eins og þau sem Samherji notar, meðal annars Esju Seafood á Kýpur. 

Samherji: Kýpur ekki skattaskjól

Þorsteinn Már Baldvinsson og Samherji hafa í gegnum tíðina andmælt því þegar fyrirtækið hefur verið sagt stunda viðskipti í skattaskjólum. Eftir að DV fjallaði um viðskipti Samherja á Kýpur í tengslum við veiðar fyrirtækisins í Marokkó og Máritaníu árið 2012 birti Samherji frétt á heimasíðu sinni þar sem félagið neitaði því að Kýpur væri skattaskjól.

Formlega séð er Kýpur ekki skattaskjól, meðal annars út frá skilgreiningum Evrópusambandsins á því hvaða ríki eru skattaskjól, en eyjan hefur stundum verið sögð vera skattaskjól í gegnum tíðina. Enginn deilir hins vegar um að það getur falið í sér verulegt skattahagræði að nota eignarhaldsfélög á Kýpur. 

Þegar þetta svar kom frá Samherja hafði félagið notast við eignarhaldsfélag á Marshall-eyjum, Cape Cod FS, til að greiða út laun starfsmanna sinna í Afríku í meira en eitt ár.

En auðvitað er það hvorki rangt né mótsögn að Samherji hafi varið sig með því að Kýpur sé ekki skattaskjól á sama tíma og félagið millifærði milljarða króna til Marshall-eyja til að greiða laun starfsmanna sinna í Afríku. 

Skattavandræði sjómanna

Bent skal á það einnig að starfsmenn Samherja í Afríku, sem og starfsmenn

Sjólaskipa þegar Katla Seafood var í eigu þess félags, hafa lent í vandræðum í gegnum tíðina  út af því að þeir greiddu ekki skatta af launum sínum. Í ljós kom að einhverjir starfsmenn töldu að Sjólaskip og Samherji greiddu skatta af launum þeirra á meðan útgerðirnar litu svo á að starfsmennirnir væru verktakar.

Niðurstaðan var hins vegar að engir skattar voru greiddir af launum margra starfsmanna útgerðanna, meðal annars tuga íslenska sjómanna sem svo voru dæmdir fyrir skattalagabrot á Íslandi og gert að greiða skattinn til baka með álagi. Einhverjir af sjómönnunum hafa orðið gjaldþrota vegna þessa. Þá skal einnig á það bent að fyri eigendur Kötlu Seafood, systkinin í Sjólaskipum, hafa verið ákærð fyrir stórfelld skattalagabrot vegna notkunar á Tortólafélögum í tengsum við 

Ein af spurningunum sem kviknar í ljósi upplýsa Samherjaskjalanna er hvort og hvernig þeir starfsmenn Samherja sem fengu greidd laun frá Cape Cod FS hafi gefið þessi laun upp til skatts á Íslandi eða ekki. Einn fyrrverandi starfsmaður Samherja í Namibíu, sem meðal annars fékk greidd laun frá Cape Cod FS, segir alltaf hafa greitt skatta á Íslandi af þeim en hvort þetta á við um alla íslensku starfsmennina liggur vitanlega ekki fyrir. 

Þorsteinn: Skattað eftir afkomu 

Samherji á líka í svo einnig miklum innbyrðis viðskiptum við sín eigin fyrirtæki víða um heima í gegnum eignarhaldsfélög sín á Kýpur og rekstrarniðurstaða félaganna er ekki góð og eru skattgreiðslurnar á Kýpur eftir því. Eins og fjallað var um í Stundinni í apríl eftir að blaðið hafði gengið aðgang að ársreikningum tveggja Samherjafélaga á Kýpur, Esju Shipping Limited og Esju Seafood Limited. 

Á árunum 2013 og 2014 borguðu þessi tvö félög samtals 22 milljónir króna í skatt á Kýpur en voru á sama tíma með tekjur upp á meira en 12 milljarða króna. Félögin voru og eru í eigu íslensks eignarhaldsfélags sem heitir Polaris Seafood ehf. 

Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, sagði þá að skattgreiðslur fyrirtækjanna á Kýpur séu byggðar á þarlendum lögum og í samræmi við þau.  „Það er skattað í samræmi við afkomu þessara fyritækja á hverjum tíma. Það hafa verið greiddir allir skattar og gjöld á þessum stöðum, hvort sem það er Kýpur eða annars staðar. Það er bara einfalt mál og þessir skattar eru mismiklir á hverjum tíma eftir afkomu.“ 

Sntyrileg að nota KýpurBaldvin Þorsteinsson fjallaði um það í tölvupósti fyrir áratug hversu „snyrtilegt“ það væri að nota eignarhaldsfélög á Kýpur.

Tölvupóstur Baldvins um skattahagræði

Í febrúar birti Stundin umfjöllun um tölvupóst sem Baldvin Þorsteinsson, sonur

Þorsteins Más Baldvinssonar og starfsmaður Kötlu Seafood, skrifaði til samstarfsmanna sinna hjá Samherja árið 2009 þar sem hann var að ræða um skattalegt hagræði af því að nota félög á Kýpur í viðskiptum Samherja.

Tekið skal fram að umræða Baldvins snerist um starfsemi Samherja í Máritíus og Marokkó, ekki í Namibíu, þar sem Samherji hafði á þessum tíma ekki hafið veiðar í Namibíu – það gerðist ekki fyrr en árið 2012. En umræðuefnið snerist um Afríkuveiðar Samherja og tilhögun þeirra. 

„Tilgangurinn er eftirfarandi: Að búa til hagnað innan sölufyrirtækisins þar sem enginn skattur er á hagnað fyrirtækisins.“

Í tölvupóstinum sagði Baldvin meðal annars: „Tilgangurinn er eftirfarandi: Að búa til hagnað innan sölufyrirtækisins þar sem enginn skattur er á hagnað fyrirtækisins. Við teljum Kýpur vera rétta landið. Með því að búa til hagnað innan sölufyrirtækisins Kötlu Seafood getum við lækkað skiptahlut sjómanna og stjórnað betur á hvaða verðum við myndum gera upp. […] Með því að draga úr hagnaði þar og láta hagnaðinn myndast hjá sölufyrirtækinu þá tækist okkur að auka hagnað heildarinnar. Þetta teljum við nokkuð snyrtilega leið til að draga úr skattgreiðslum.“

Þessi tölvupóstur Baldvins er í ágætu samræmi við þær upplýsingar sem koma fram í ársreikningum Esju Shipping og Esju Seafood. Samherji getur stýrt því hvar hagnaðurinn af viðskiptum félagsins myndast þar sem félagið á í svo miklum innbyrðis viðskiptum við sín eigin félög víða um lönd.  

Var „snyrtilegt“ fyrir Samherja að nota Kýpur?

Í samtali við Stundina um þennan tölvupóst sagði Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, meðal annars í símasamtali við blaðamanna Stundarinnar fyrr á árinu að Samherji hefði í gegnum tíðina ekki verið „skattfælið“ fyrirtæki.  

Blaðamaður: „Annað sem hann [Baldvin Þorsteinsson] segir í þessum tölvupósti er að það sé snyrtilegt í skattalegum skilningi að nota eignarhaldsfélög á Kýpur.“

ÞMB: „Ég veit ekki hvað er átt við með því.“

Blaðamaður: „Þannig er lýsingin í tölvupóstinum, snyrtilegt.“

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð 4 greinar fríar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

Stundaði Samherji arðrán í Namibíu? Mútur og greiðslur í skattaskjól tvöfalt hærri en bókfært tap
GreiningSamherjaskjölin

Stund­aði Sam­herji arð­rán í Namib­íu? Mút­ur og greiðsl­ur í skatta­skjól tvö­falt hærri en bók­fært tap

Sam­herji og Morg­un­blað­ið full­yrða að „ekk­ert arð­án“ hafi átt sér stað í rekstri Sam­herja í Namib­íu. Þetta er nið­ur­staða þess­ara að­ila þeg­ar ein­göngu er horft á rekst­ur dótt­ur­fé­laga Sam­herja í Namib­íu. Þeg­ar horft er rekst­ur­inn í stærra sam­hengi flæk­ist mynd­in.
Samherji gengst við „gagnrýniverðri“ háttsemi í Namibíu en varpar ábyrgðinni á millistjórnendur
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji gengst við „gagn­rýni­verðri“ hátt­semi í Namib­íu en varp­ar ábyrgð­inni á mill­i­stjórn­end­ur

Út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herji varp­ar ábyrgð­inni á því „gagn­rýni­verða“ sem gerð­ist í rekstri fé­lags­ins í Namib­íu yf­ir á mill­i­stjórn­end­ur fyr­ir­tæk­is­ins í norsk­um fjöl­miðl­um. Vörn Sam­herja bygg­ir á því að yf­ir­stjórn fyr­ir­tæk­is­ins á Ís­landi hafi ekk­ert kom­ið að mútu­greiðsl­un­um í Namib­íu held­ur al­far­ið stjórn­end­urn­ir í Afr­íku.
Banki sagði Samherja tengjast félagi í skattaskjóli sem útgerðin sver af sér
GreiningSamherjaskjölin

Banki sagði Sam­herja tengj­ast fé­lagi í skatta­skjóli sem út­gerð­in sver af sér

Sam­herji sver af sér tengsl við eign­ar­halds­fé­lag í skatta­skjól­inu Mars­hall-eyj­um sem not­að var til að greiða laun starfs­manna út­gerð­ar­inn­ar í Afr­íku. Gögn frá DNB-bank­an­um sýna hins veg­ar að fjár­mála­stjóri hjá Sam­herja hafði rétt­indi til að stýra banka­reikn­ingi fé­lags­ins og að bank­inn taldi fé­lag­ið lúta stjórn Sam­herja.
Lögmannsstofa Samherja reynir að fá Jóhannes í viðtal um Namibíumálið
FréttirSamherjaskjölin

Lög­manns­stofa Sam­herja reyn­ir að fá Jó­hann­es í við­tal um Namib­íu­mál­ið

Eva Joly, lög­mað­ur upp­ljóstr­ar­ans Jó­hann­ess­ar Stef­áns­son­ar, hef­ur hafn­að beiðni Wik­borg Rein um við­tal á þeim for­send­um að einka­fyr­ir­tæk­ið, sem vinn­ur fyr­ir Sam­herja sé ekki op­in­ber að­ili og hafi enga lög­sögu í mál­inu.
Meðferð Samherjamálsins tefst hjá  ákæruvaldinu út af COVID-faraldrinum
FréttirSamherjaskjölin

Með­ferð Sam­herja­máls­ins tefst hjá ákæru­vald­inu út af COVID-far­aldr­in­um

Ólaf­ur Þór Hauks­son hér­aðssak­sókn­ari seg­ir að með­ferð allra mála tefj­ist hjá embætt­inu út af COVID-far­aldr­in­um. Með­al þess­ara mála er Sam­herja­mál­ið, rann­sókn á mútu­greiðsl­um Sam­herja í Namib­íu upp á vel á ann­an millj­arð króna. Þor­steinn Már Bald­vins­son hef­ur ekki ver­ið yf­ir­heyrð­ur enn sem kom­ið er.
Samherji lokar skrifstofu sinni í Namibíu á þriðjudaginn í kjölfar mútumálsins
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji lok­ar skrif­stofu sinni í Namib­íu á þriðju­dag­inn í kjöl­far mútu­máls­ins

Sam­herji komst að sam­komu­lagi við verka­lýðs­fé­lag í Namib­íu og yf­ir­gef­ur land­ið í næstu viku. Ástæð­an er mútu­mál Sam­herja í Namib­íu sem nú er til rann­sókn­ar í að minnsta kosti þrem­ur lönd­um, Namib­íu, Ís­landi og Nor­egi.

Nýtt á Stundinni

Fjórða blað MYRKFÆLNI væntanlegt
Menning

Fjórða blað MYRK­FÆLNI vænt­an­legt

Tón­list­ar­blað­ið MYRK­FÆLNI fjall­ar um ís­lenska jað­ar­tónlist og mið­ar að því að draga hana úr skugg­un­um.
Lífshlaup sem minnir helst á sápuóperu
Fréttir

Lífs­hlaup sem minn­ir helst á sápuóperu

Lífs­hlaup Jó­hönnu Jón­as minn­ir á sögu­þráð í banda­rískri sápuóperu. Það á reynd­ar vel við, því hún lék í banda­rískri sápuóperu áð­ur en hún hafn­aði yf­ir­borðs­mennsku og út­lits­dýrk­un skemmt­ana­iðn­að­ar­ins þar ytra. Allt frá barnæsku glímdi hún við átrösk­un og eft­ir að leik­list­ar­fer­ill­inn náði flugi hér heima glímdi hún við kuln­un og hætti. Nú hef­ur líf­ið aldrei ver­ið betra, hún starfar sem heil­ari og held­ur nám­skeið í þakk­læti með eig­in­manni sín­um, Jónasi Sen.
111. spurningaþraut: Kryddjurt, myndastytta, tvær borgir, sitthvað fleira
Þrautir10 af öllu tagi

111. spurn­inga­þraut: Kryd­d­jurt, mynda­stytta, tvær borg­ir, sitt­hvað fleira

At­hug­ið að 110. þraut (frá því í gær) er hérna, ef þið vilj­ið spreyta ykk­ur á henni. En þá kem­ur hér fyrst fyrri auka­spurn­ing: Hvað er að ger­ast á þess­ari mynd hér að of­an? Seinni auka­spurn­ing­in verð­ur bor­in upp á eft­ir, þeg­ar að henni kem­ur, en hér koma að­al­spurn­ing­arn­ar tíu: * 1.   Hvað heit­ir um­deild­asti ráð­gjafi Bor­is John­son for­sæt­is­ráð­herra á...
Maðurinn sem hvarf: Óþekkt manntegund hélt velli í meira en milljón ár
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Mað­ur­inn sem hvarf: Óþekkt mann­teg­und hélt velli í meira en millj­ón ár

Saga manns­ins verð­ur sí­fellt flókn­ari og dul­ar­fyllri. Og ekki að furða því sí­fellt fjölg­ar mann­teg­und­um.
Meirihlutinn gagnrýnir „niðurrifs- og ofbeldishegðun“ Vigdísar
Fréttir

Meiri­hlut­inn gagn­rýn­ir „nið­urrifs- og of­beld­is­hegð­un“ Vig­dís­ar

Vig­dís Hauks­dótt­ir, borg­ar­full­trúi Mið­flokks­ins, kvart­ar áfram yf­ir að skrif­stofu­stjóri sitji fundi sem hún er við­stödd. „Það er ekki sæm­andi borg­ar­full­trúa sem er í valda­stöðu að ráð­ast ít­rek­að að einni mann­eskju,“ seg­ir meiri­hlut­inn.
Kyrkingartakið
Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Blogg

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Kyrk­ing­ar­tak­ið

Það er kall­að ,,kyrk­ing­ar­tak­ið“ (e. ,,The Chokehold“) en þetta hug­tak vís­ar til þeirr­ar með­ferð­ar sem marg­ir svart­ir í Banda­ríkj­un­um telja sig verða fyr­ir af hendi lög­reglu­yf­ir­valda og þar sem fé­lags­legt órétt­læti gagn­vart svört­um virð­ist vera að aukast frek­ar en hitt og orð­ið ,,bak­slag“ kem­ur upp í hug­ann. Per­sónu­leg reynsla ,,Kyrk­ing­ar­tak­ið“ er einnig nafn­ið á bók sem kom út ár­ið 2017...
110. spurningaþraut: Hér er spurt um Nóbelsverðlaun, en óttist eigi, flestar eru spurningar þær fisléttar!
Þrautir10 af öllu tagi

110. spurn­inga­þraut: Hér er spurt um Nó­bels­verð­laun, en ótt­ist eigi, flest­ar eru spurn­ing­ar þær fislétt­ar!

Hér er 109. spurn­inga­þraut­ina að finna!! Að venju eru all­ar spurn­ing­ar um sama efni þeg­ar tala þraut­ar­inn­ar end­ar á heil­um tug. Að þessu sinni verða Nó­bels­verð­laun fyr­ir val­inu. Auka­spurn­ing­ar: Á efri mynd­inni má sjá Hall­dór Lax­ness taka við Nó­bels­verð­laun­un­um í bók­mennt­um úr hendi Sví­a­kon­ungs. Hvað hét þessi Sví­akóng­ur? At­hug­ið að ekki er nauð­syn­legt að hafa núm­er­ið á hon­um rétt, bara...
Covid-19 faraldurinn heggur í viðbragðsstyrk slökkviliðs
FréttirCovid-19

Covid-19 far­ald­ur­inn hegg­ur í við­bragðs­styrk slökkvi­liðs

Dæmi um að að­eins tveir slökkvi­liðs­menn hafi þurft að manna slökkvi­bíla vegna ann­rík­is við sjúkra­flutn­inga af völd­um kór­ónu­veirunn­ar. Full­mönn­uð áhöfn tel­ur fimm slökkvi­liðs­menn. Jón Við­ar Matth­ías­son slökkvi­liðs­stjóri seg­ir ástand­ið ekki æski­legt.
Þorbjörn Þórðarson kom að gerð myndbands Samherja
FréttirSamherjaskjölin

Þor­björn Þórð­ar­son kom að gerð mynd­bands Sam­herja

Lög­mað­ur og fyrr­ver­andi frétta­mað­ur Stöð 2 hef­ur veitt Sam­herja ráð­gjöf frá því að ljóstr­að var upp um mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins í Namib­íu.
Útgáfufélag Morgunblaðsins tapaði 209 milljónum
Fréttir

Út­gáfu­fé­lag Morg­un­blaðs­ins tap­aði 209 millj­ón­um

Eig­end­ur Ár­vak­urs, fé­lags­ins sem gef­ur út Morg­un­blað­ið, lögðu því til 300 millj­ón­ir króna í auk­ið hluta­fé í fyrra til að fjár­magna ta­prekst­ur. Eig­end­ur hafa lagt til hálf­an millj­arð síð­ustu tvö ár og alls 1,9 millj­arða frá hruni.
109. spurningaþraut: Hvert fór arabíski ferðalangurinn Ahmad bin Fadlan á 10. öld? Þið vitið það, trúi ég
Þrautir10 af öllu tagi

109. spurn­inga­þraut: Hvert fór ar­ab­íski ferða­lang­ur­inn Ahmad bin Fadl­an á 10. öld? Þið vit­ið það, trúi ég

Þraut­in frá í gær? Hún er hér! Auka­spurn­ing­ar: Hver er kon­an á mynd­inni hér að of­an? Neðri mynd­in sýn­ir lauf trjáa, sem reynd­ar hafa ekki vax­ið á Ís­landi, þótt á seinni ár­um séu ýms­ir að gera til­raun­ir með að láta þau vaxa hér. Hvaða tré eru það? Og að­al­spurn­ing­ar koma þá hér? 1.   Hversu mörg sjálf­stæð ríki eru full­gild­ir að­il­ar...
Verðlagsstofa viðurkennir að hafa unnið gögn sem Helgi studdist við
Fréttir

Verð­lags­stofa við­ur­kenn­ir að hafa unn­ið gögn sem Helgi studd­ist við

Skjal sem Sam­herji hélt fram að hefði aldrei ver­ið til eða Helgi Selj­an frétta­mað­ur hefði fals­að var unn­ið af starfs­manni Verð­lags­stofu að sögn stof­unn­ar. Ekki hafi ver­ið skrif­uð sér­stök skýrsla þó eða mat lagt á upp­lýs­ing­arn­ar. „Finn ekk­ert sem var gert,“ hafði deild­ar­stjóri sagt Sam­herja.