Þessi grein er meira en 3 ára gömul.

Ungt fólk flýr klær GAMMA og heldur sig í hreiðrinu

Stór leigu­fé­lög kaupa sí­fellt fleiri eign­ir og hækka leig­una um tugi pró­senta. Leigu­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hef­ur hækk­að um rúm sex­tíu pró­sent á síð­ustu sex ár­um. Þá fjölg­ar íbúð­um í út­leigu til ferða­manna sem ýt­ir und­ir hátt leigu­verð. Ungt fólk er að gef­ast upp; flyt­ur úr borg­inni, inn á for­eldra sína eða út fyr­ir land­stein­ana.

Stór leigu­fé­lög kaupa sí­fellt fleiri eign­ir og hækka leig­una um tugi pró­senta. Leigu­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hef­ur hækk­að um rúm sex­tíu pró­sent á síð­ustu sex ár­um. Þá fjölg­ar íbúð­um í út­leigu til ferða­manna sem ýt­ir und­ir hátt leigu­verð. Ungt fólk er að gef­ast upp; flyt­ur úr borg­inni, inn á for­eldra sína eða út fyr­ir land­stein­ana.

Pétur Már Guðmundsson og fjölskylda höfðu búið í leiguíbúðum árum saman, en þurftu að lokum að flýja hækkandi leigu og íbúðarverð á höfuðborgarsvæðinu. Síðast leigði Pétur, ásamt sambýliskonu sinni og börnum, íbúð á Bragagötu í miðborg Reykjavíkur og borguðu þau 200 þúsund krónur í leigu á mánuði. Leigusamsteypur voru farnar að skoða eignina og aðrar í kring, leigusalinn ætlaði að hækka leiguna og þau sáu ekki fram á að hafa efni á því að leigja eða kaupa á höfuðborgarsvæðinu. „Það var náttúrlega eins há leiga og við gátum mögulega borgað. Svo stóð til að hækka það enn frekar, þá var það eiginlega ekki hægt,“ segir Pétur.

Fjölskyldan varð að flytja inn á tengdaforeldra Péturs þar sem hún borgaði niður skuldir og lagði fyrir. Loks fengu þau lán hjá foreldrum sínum til þess að kaupa sér íbúð. „Við keyptum okkur hús á Stokkseyri, 200 fermetra hús með 2.000 fermetra lóð á tæpar 24 milljónir. Þetta er allt annar veruleiki en í bænum. Þessi markaður í Reykjavík er martröð, og hann hefur bara versnað síðan.“ 

Unga fólkið situr eftir

Ungt fólk situr eftir í lengstu samfelldu uppsveiflu lýðveldissögunnar. Þrátt fyrir aukinn hagvöxt og kaupmátt hefur sjaldan verið erfiðara fyrir ungt fólk að koma sér upp þaki yfir höfuðið. Húsnæðisskortur, fjölgun erlendra ferðamanna og uppkaup stórra leigufélaga á jafnvel heilu íbúðablokkunum hefur ýtt undir sífellt hækkandi húsnæðis- og leiguverð á undanförnum árum sem veldur því að fjöldi fólks kemst ekki úr foreldrahúsum, gefst jafnvel upp og flytur úr landi. Ekki sér fyrir endann á þeirri þróun en samkvæmt nýlegri spá greiningardeildar Arion banka gæti húsnæðisverð hækkað um allt að þrjátíu prósent á næstu þremur árum. 

Kynslóðin sem er að stíga sín fyrstu skref á bæði vinnumarkaði og húsnæðismarkaði verður einna verst úti. Há leiga á óöruggum leigumarkaði hefur einnig orðið til þess að fólk nær ekki að safna upp í útborgun á eigin íbúð. Það situr fast.

Á sama tíma hefur eldri kynslóðin sjaldan haft það jafn gott. Hækkandi fasteignaverð hefur orðið til þess að eignarhlutur þeirra í fasteignunum hefur farið sífellt hækkandi og tekjur þeirra hafa aukist. Stærsta aðgerð fyrri ríkisstjórnar í húsnæðismálum, Leiðréttingin, sneri einnig að eldri kynslóðinni, en skildi þá ungu út undan. Þar voru 72,2 milljarðar króna teknir úr ríkissjóði og millifærðir að stærstum hluta á þann helming þjóðarinnar sem fyrir átti mestar eignir á Íslandi – eignirnar sem þessi hópur getur nú annaðhvort leigt ungu kynslóðinni á sögulega háu verði eða ferðamönnum. Þá fjárfesta lífeyrissjóðirnir í auknum mæli í stórum leigufélögum sem kaupa upp heilu íbúðablokkirnar og stjórna orðið leiguverði á stórum svæðum. Lífeyrissjóðirnir taka þannig þátt í að breikka kynslóðabilið með því að ýta undir hátt leiguverð hjá ungu fólki svo að eldra fólk njóti góðs af.

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Bíóáskorun með Bjögga og Hödda
Bíóblaður#27

Bíóá­skor­un með Bjögga og Hödda

Haf­steinn ákvað að búa til kvik­mynda­áskor­un fyr­ir Bjögga og Hödda. Haf­steinn bjó til 10 fjöl­breytt­ar spurn­ing­ar og strák­arn­ir skipt­ast á að svara þeim. Þeir fara vel yf­ir öll svör­in og ræða með­al ann­ars líka hversu harð­ur Jake the Muss er í mynd­inni Once were Warri­ors, hvort það yrði gam­an að hanga með Marsellus Wallace í heil­an sól­ar­hring, hversu blóð­ug Braindead er, hvort það hafi ver­ið snið­ugt að gefa út mynd­ina 2012 ár­ið 2009 og hvort það sé til betri byssu­mynd en Hard Boi­led.
Haraldur Jónsson
Hús & Hillbilly#11

Har­ald­ur Jóns­son

Að koma inn á vinnu­stofu Har­ald­ar Jóns­son­ar var eins og að vera um­faðmað­ur hálsa­koti barns, eins og hann orð­aði það vel sjálf­ur. Mjúk og sæt lykt tók á móti okk­ur þeg­ar við hitt­umst í spjall í mið­bæn­um. Har­ald­ur er ein­læg­ur og orð­ar hlut­ina heppi­lega, og minn­ir okk­ur öll á að gleyma ekki að undr­ast.
Streymi, mannætuplöntur og óralangir útgáfutónleikar
Stundarskráin

Streymi, mannætu­plönt­ur og óra­lang­ir út­gáfu­tón­leik­ar

Tón­leik­ar, við­burð­ir og sýn­ing­ar 23. októ­ber til 12. nóv­em­ber.
Dómsmálaráðuneytið: Skrifstofustjórinn bað um þriggja daga seinkun á birtingu laganna
FréttirLaxeldi

Dóms­mála­ráðu­neyt­ið: Skrif­stofu­stjór­inn bað um þriggja daga seink­un á birt­ingu lag­anna

Dóms­mála­ráðu­neyt­ið seg­ir ekki óvana­legt að starfs­menn ráðu­neyta komi að ákvörð­un­um um birt­ingu laga í Stjórn­ar­tíð­ind­um. At­vinnu­vega­ráðu­neyt­inu þótti inn­grip Jó­hanns Guð­munds­son­ar í birt­ingu laga um fisk­eldi í fyrra það gagn­rýni­vert að hann var send­ur í leyfi frá störf­um.
Nauðgunarmenning og ofbeldi þrífst á mýtum um gerendur
Þorsteinn V. Einarsson
PistillKarlmennskan

Þorsteinn V. Einarsson

Nauðg­un­ar­menn­ing og of­beldi þrífst á mýt­um um gerend­ur

Gerend­ur of­beld­is ganga huldu höfði í ís­lensku sam­fé­lagi í skjóli mýta um fólk sem beit­ir of­beldi. Sér­fræð­ing­ar í mál­efn­um brota­þola og gerenda telja að nauðg­un­ar­menn­ingu og of­beldi verði ekki út­rýmt nema með því að varpa ljósi á gerend­ur og skapa menn­ingu þar sem þeir geta og þurfa að axla ábyrgð.
BRÍET
Mynd dagsins

BRÍET

BRÍET sagði þeg­ar ég hitti hana að það væri svo óraun­veru­legt, jafn­framt ótrú­lega skemmti­legt að eiga öll tíu efstu lög­in á ís­lenska Spotify list­an­um nú í vik­unni. Þessi glað­legi tón­list­ar­mað­ur var ein­mitt að gefa út sína fyrstu breið­skífu, KVEÐJA, BRÍET, fyr­ir að­eins ör­fá­um dög­um. Henn­ar fyrstu í fullri lengd.
Kynna samfélagsábyrgð með mynd af Júlíusi Geirmundssyni
Fréttir

Kynna sam­fé­lags­ábyrgð með mynd af Júlí­usi Geir­munds­syni

Sam­tök fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi nota mynd­efni af tog­ara sem út­gerð­in neit­aði að kalla í land þrátt fyr­ir ví­tækt COVID-19 smit hjá áhöfn­inni sem kynn­ing­ar­efni um ábyrga sam­fé­lags­stefnu sína. Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör sem ger­ir tog­ar­ann út er eitt fyr­ir­tækj­anna sem skrif­að hef­ur und­ir sátt­mál­ann.
Hvenær er rasisti rasisti?
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Hvenær er ras­isti ras­isti?

Það er nógu slæmt að lög­reglu­þjónn bregð­ist við ákúr­um varð­andi fasísk barm­merki sín með því að segj­ast ekki vita til þess að þau þýði neitt nei­kvætt. Það er nógu slæmt að formað­ur lög­reglu­fé­lags Reykja­vík­ur reyni að selja okk­ur það súra mí­gildi að lög­reglu­þjón­ar hafi bor­ið þessi fasísku merki „í góð­um hug“. Það er nógu slæmt að þess­ir tveir...
Leiðir að réttlátara samfélagi
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Leið­ir að rétt­lát­ara sam­fé­lagi

Stund­um þurf­um við að taka af­stöðu gegn því sem okk­ur þyk­ir rangt, eins og því að börn fari svöng að sofa vegna þess að það er ekki til mat­ur á heim­il­inu.
„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna
Fréttir

„Um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ dreifði plast­drasli um nátt­úr­una

1.500 rúm­metr­ar af moltu sem fyr­ir­tæk­ið Terra dreifði til upp­græðslu í Krýsu­vík voru all­ir plast­meng­að­ir. Plast og rusl mátti sjá vítt og breitt um svæð­ið. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins út­nefndu Terra „um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ fyrr í mán­uð­in­um. Arn­grím­ur Sverris­son, rekstr­ar­stjóri Terra, seg­ist taka mál­ið mjög nærri sér.
Þegar ég ákvað að skrifa pistil um lögguna
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar ég ákvað að skrifa pist­il um lögg­una

Ill­ugi Jök­uls­son varð vitni að at­burði sem mót­aði skoð­un hans á lög­regl­unni.
ViðtalRíkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur

Seg­ir starfs­um­hverf­ið í Vinstri græn­um ekki heil­brigt

Andrés Ingi Jóns­son seg­ir að­skiln­að­ar­kúltúr hafa ein­kennt starf­ið inn­an þing­flokks Vinstri grænna. Flokk­ur­inn hafi þá gef­ið allt of mik­ið eft­ir í stjórn­arsátt­mála og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hafi of mik­il völd. Þá seg­ir hann Sjálf­stæð­is­flokk nýta COVID-krepp­una til að koma að um­deild­um mál­um.