Þessi grein er rúmlega 2 mánaða gömul.

Svandís segir stjórnendur Landspítala bera ábyrgðina á Landakoti

Það er ekki á ábyrgð heil­brigð­is­ráð­herra að stýra mönn­un inn­an heil­brigðis­kerf­is­ins né held­ur ber ráð­herra ábyrgð á starfs­um­hverfi starfs­fólks spít­al­ans, seg­ir í svari Svandís­ar Svavars­dótt­ur heil­brigð­is­ráð­herra við fyr­ir­spurn Stund­ar­inn­ar. Ábyrgð­in sé stjórn­enda Land­spít­al­ans.

Svandís segir stjórnendur Landspítala bera ábyrgðina á Landakoti
Segir ásættanlegt að nýta Landakot áfram Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra segir að með nauðsynlegum sóttvörnum sé ásættanlegt að reka áfram öldrunarhjúkrunardeild á Landakoti. Stjórnendur Landspítala hafa lýst því að vegna skorts á mannafla hafi ekki verið hægt að hólfaskipta Landakoti í sóttvarnarskyni. Þá kemur fram í innri úttekt Landspítala að ástand húsnæðisins, vöntun á loftræstikerfi og aðbúnaðar á Landakoti sé ófullnægjandi og líklegt sé að þessir þættir séu megin orsök þess hversu mikil dreifing varð á smiti innan stofnunarinnar. Mynd: Heiða Helgadóttir

Mönnun á Landakoti er á ábyrgð stjórnenda Landspítala, og það er þeirra hlutverk að manna þjónustu á spítalanum innan þeirrar fjárveitingar sem Alþingi ákveður. Það er ekki á ábyrgð heilbrigðisráðherra að stýra mönnun innan heilbrigðiskerfisins og kjaramál heilbrigðisstarfsfólks heyra ekki undir heilbrigðisráðherra. Þetta kemur fram í svari Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra við fyrirspurn Stundarinnar um málefni Landakots og Landspítala.

Hópsýkingin sem kom upp á Landakoti í síðari hluta október mánaðar er alvarlegasta atvik sem komið hefur upp í íslenskri heilbrigðisþjónustu að mati landlæknis og sóttvarnarlæknis. Þrettán manns létust af völdum hennar og um tvö hundruð manns veiktust. Innri úttekt Landspítala sýnir að húsnæðið á Landakoti og aðbúnaður þar var ófullnægjandi og eru meðal þess sem að líkum olli mikilli dreifingu smits COVID-19 veirunnar. Þá var mönnun einnig ónóg og kom í veg fyrir að hægt væri að tryggja hólfaskiptingu milli deilda til að verjast því að farsóttin bærist um spítalann. Loks var tækjakostur á Landakoti ekki nægjanlegur svo nauðsynlegt reyndist að fara með tæki milli deilda með tilheyrandi áhættu.

Segir kjaramál heilbrigðisstarfsfólks ekki heyra undir heilbrigðisráðherra

Stundin fjallaði í ítarlegu máli um hópsýkinginu á Landakoti í síðasta tölublaði, sem út kom 13. nóvember. Við vinnslu þeirrar umfjöllunar var ítrekað reynt að fá viðbrögð Svandísar Svavarsdóttur heilbrigðisráðherra í varðandi málið, en án árangurs. Stundin sendi formlega fyrirspurn í fjórtán liðum á ráðherra 17. nóvember, eftir að skýrsla um innri úttekt Landsspítala á hópsýkingunni á Landakoti hafði verið birt. Svandís svaraði fyrirspurninni í dag og má lesa hana og svör ráðherra í heild sinni neðst í fréttinni.

„Það er hlutverk stjórnenda Landspítala að manna þjónustuna innan þeirrar fjárveitingar sem Alþingi ákveður“

Meðal þess sem spurt var um var hví Landspítalinn hefði verið settur í þá stöðu að búa ekki yfir nægilegum mannafla til að hólfaskipta Landakoti. Í svari Svandísar kemur fram að heilbrigðisráðherra vinni að langtímaáætlun um mönnun heilbrigðiskerfisins en stýri henni ekki frá degi til dags. „Það er hlutverk stjórnenda Landspítala að manna þjónustuna innan þeirrar fjárveitingar sem Alþingi ákveður,“ segir í svarinu.

Þá var að því spurt hvort heilbrigðisráðherra hyggðist leysa mönnunarvanda Landspítala, og þá mögulega með því að laungreiðslur til heilbrigðisstarfsfólks yrðu hækkaðar. „Rétt er að nefna að kjarasamningar og launamál heilbrigðisstarfsfólks heyra ekki undir heilbrigðisráðherra,“ sagði í svari Svandísar. Fjárveitingarvald í ríkisfjármálum liggur hjá Alþingi, rétt eins og heilbrigðisráðherra nefnir og sjá má hér að framan. Á Alþingi fara þrír flokkar með stjórnarmeirihluta, Vinstri græn, sem er flokkur Svandísar, Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur. Saman mynda þessir flokkar þrír ríkisstjórn undir forystu Katrínar Jakobsdóttur forsætisráðherra, samflokkskonu Svandísar. Í því ljósi má ljóst vera að það er í höndum stjórnarmeirihlutans, sem Svandís tilheyrir sannarlega, hvaða fjármunum er varið til heilbrigðisþjónustu, bæði hvað varðar kjör heilbrigðisstarfsfólks og einnig aðbúnað, byggingar og tækjakost heilbrigðiskerfisins.

Segir stjórnendur Landspítala ekki hafa lýst áhyggjum við sig

Í fyrirspurninni til heilbrigðisráðherra var einnig spurt hví ekki hefði verið brugðist við mönnunarvanda á Landspítala eftir að COVID-19 faraldurinn skall á. Svar ráðherra var hið sama og rakið er hér að framan, það sé hlutverk stjórnenda heilbrigðisstofnana að manna starfsemi þeirra.

„Húsnæði smitar ekki þótt það geti verið hamlandi þáttur við framkvæmd smitvarna“

Þegar spurt var hvort ásættanlegt væri að nota Landakot undir öldrunarþjónustu eða heilbrigðisþjónustu yfir höfuð, í ljósi þess hversu bágborið húsnæðið væri, var svar Svandísar að svo væri, með nauðsynlegum sóttvörnum, enda væri ekki annar kostur betri í núverandi faraldri. „Húsnæði smitar ekki þótt það geti verið hamlandi þáttur við framkvæmd smitvarna,“ segir í svarinu.

Á upplýsingafundi Landspítala 13. nóvember síðastliðinn, þar sem efni skýrslu um innri úttekt spítalans á hópsýkingunni var kynnt, sagði Páll Matthíasson, forstjóri Landspítala, aðspurður að ítrekað og um langt skeið hefðu stjórnendur spítalans lýst áhyggjum sínum af húsnæðismálum á Landakoti. „Við höfum endurtekið í gegnum tíðina komið áhyggjum á framfæri við stjórnvöld, á ýmsum tímum.“ Spurð hvort stjórnendur spítalans hafi lýst áhyggjum sínum af aðstöðunni á Landakoti við ráðherra frá því í vor og áður en hópsýkingin kom upp svaraði Svandís því neitandi.

Ekki fást svör um hví Landspítalanum sé gert að hagræða

Fyrir liggur að Landspítalanum er gert að hagræða í rekstri sínum á fjárlögum næsta árs. Deilt er um hvort sú aðhaldskrafa nemi 400 milljónum eða 4,3 milljörðum, sem er sú upphæð sem uppsafnaður halli á rekstri spítalans nemur. Þó er ljóst að Landspítala verður gert að vinna upp þann hallarekstur á þremur árum, að því er fram kemur í frétt á vef heilbrigðisráðuneytisins frá 23. nóvember síðastliðnum. Því er ljóst að hagræðingaraðgerðir í rekstri spítalans munu nema gott betur en 400 milljóna króna aðhaldskröfu.

Spurð hvers vegna Landspítalanum sé gert að fara í hagræðingaraðgerðir í rekstri á næsta ári í ljósi stöðunnar, kórónaveirufaraldurs og ófullnægjandi viðhalds á húsnæði, svarar Svandís því ekki, nema að því marki að Landspítala sé ekki gert að fara í meiri hagræðingaraðgerðir en aðrar heilbrigðisstofnanir. „Landspítala er ekki gert að fara í hagræðingaraðgerðir umfram aðrar opinberar heilbrigðisstofnanir sem allar fá hagræðingarkröfu upp á 0,5%,“ segir í svarinu. Eftir stendur að í heimsfaraldri kórónaveiru er Landspítala gert að mæta aðhaldskröfu upp á 400 milljónir króna og jafnframt að hefjast handa við að greiða niður halla upp á 4,3 milljarða króna, sem á að vera lokið á þremur árum.

„Forstóri Landspítala er endanlega ábyrgur fyrir starfsemi spítalans, bæði faglega og fjárhagslega“

Svandís var að lokum spurð hver bæri ábyrgð á því að elsti og viðkvæmasti hópur landsmanna hefði verið settur í aðstæður sem væru þeim sérstaklega hættulegar í COVID-19 faraldrinum, og einnig hver væri ábyrgð ráðherra í málinu. „Forstóri Landspítala er endanlega ábyrgur fyrir starfsemi spítalans, bæði faglega og fjárhagslega,“ segir í svari Svandísar. Hvað varðar ábyrgð hennar sjálfrar felist hún í ábyrgð á „stefnumótun um [svo] á sínu sviði og framkvæmd málaflokksins innan ramma laga og í samræmi við fjárheimildir. Ráðherra skipar forstjóra og fylgir því eftir að stefnu í heilbrigðismálum sé framfylgt í samræmi við lög um heilbrigðisþjónustu og innan ramma fjárlaga hvers árs.“

Fyrirspurnina og svör Svandísar má sjá í heild sinni hér að neðan.

1.        Samkvæmt niðurstöðum innri úttektar Landspítalans um hópsýkinguna á Landakoti var ein ástæða þess að sýkingin dreifðist svo víða sem raun ber vitni skortur á mannafla, ekki var hægt að hólfa spítalann niður í sóttvarnarskyni. Í niðurstöðu skýrsluhöfundar segir að æskilegt hefði verið að bæta þar mönnun. Hvers vegna er Landspítalinn settur í þá stöðu að búa ekki yfir nægilegum mannafla til að það væri ekki hægt?

Svar: Innri úttekt Landspítala er lokið. Nú tekur við rannsókn Embættis landlæknis á málinu. Það er hlutverk stjórnenda Landspítala að manna þjónustuna innan þeirrar fjárveitingar sem Alþingi ákveður, sbr. ákvæði 38. gr. í lögum um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins um ábyrgð forstöðumanna.

2.        Hyggst heilbrigðisráðherra koma því þannig fyrir að mönnunarvandi Landspítala verði leystur, hugsanlega með hærri launagreiðslum til starsfólks í heilbrigðisþjónustu?

Svar: Mönnun heilbrigðisþjónustu er alþjóðleg áskorun sem kallar á fjölbreyttar lausnir. Ráðherra hefur unnið að því í samræmi við samþykkta heilbrigðisstefnu til ársins 2030 að bæta mönnun í heilbrigðiskerfinu. Starfshópar hafa skilað skýrslum um sérmenntun lækna, fjölgun útskrifaðra hjúkrunarfræðinga og mönnun og menntun sjúkraliða. Nýlega var birt skýrsla ráðuneytisins með greiningu ráðgjafafyrirtækisins McKinsey þar sem mönnun og framleiðni okkar stærstu heilbrigðisstofnana er borin saman við sambærilegar stofnanir á Skáni í Suður-Svíþjóð. Heilbrigðisþing sem verður haldið 27. nóvember nk. fjallar um mönnun og menntun í heilbrigðisþjónustunni. Heilbrigðisráðuneytið vinnur að langtímaáætlun um mönnun heilbrigðisþjónustunnar en stýrir henni ekki frá degi til dags og rétt er að nefna að kjarasamningar og launamál heilbrigðisstarfsfólks heyra ekki undir heilbrigðisráðherra.

3.        Hvers vegna hefur ráðherra og stjórnvöld ekki brugðist harðar við og tæklað mönnunarvanda á Landspítala af meiri hörku eftir að Covid-19 faraldurinn skall á snemma á þessu ári?

Svar: Sjá svar við spurningu 2. Það er hlutverk stjórnenda heilbrigðisstofnana að manna starfsemi þeirra.
 
4.        Telur heilbrigðisráðherra ásættanlegt að starfsfólk á Landakoti sé sett í hættu í störfum sínum, með því að þurfa að vinna við aðstæður sem skapa þeim og sjúklingum hættu?

Svar:  Nei, það er ekki ásættanlegt ef svo er. Stjórnendur Landspítala bera þó endanlega ábyrgð á starfsumhverfi starfsfólks spítalans og að það uppfylli lagaleg skilyrði. Endanleg niðurstaða um ástæður hópsmitsins á Landakoti verður ekki ljós fyrr en úttekt landlæknis liggur fyrir.

5.        Í skýrslunni kemur enn fremur fram að ástand húsnæðisins á Landakoti sé slæmt. Þröngt sé um starfsemina, sem birtist í því að flestar sjúkrastofur þar séu fjölbýli, sjúklingar þurfi að deila salernisaðstöðu og þá sé oft ekki hægt að virða fjarlægðarmörk. Þá á sé ekki loftræsting á spítalanum. Allt hafi þetta leitt til þess að kórónuveirusmit breiddust út um spítalann. Hvers vegna hafa stjórnvöld ekki brugðist við svo ekki þurfi að halda úti öldrunarhjúkrunardeild í aðstæðum sem þessum?

Svar: Húsnæðið á Landakoti hefur verið þekkt stærð frá byrjun þessa faraldurs. Ekkert húsnæði innan heilbrigðiskerfisins hér á landi uppfyllir í dag ströngustu kröfur um sóttvarnir. Sérstakar sýkingadeildir eru á stórum sjúkrahúsum erlendis og ein slík er fyrirhuguð á NLSH. Hún mun hins vegar aldrei anna öllum sjúklingum og áhættuhópum í faraldri sem þessum og ekki hægt að reikna með því. Þess vegna er mikilvægt að sóttvarnir á hverri heilbrigðisstofnun taki mið af fyrirliggjandi aðstæðum, þ.m.t. húsnæðis. Húsnæði smitar ekki þótt það geti verið hamlandi þáttur við framkvæmd smitvarna.

6.        Í ljósi þessa máls, hópsýkingarinnar á Landakoti sem dregið hefur tólf manns til dauða, hvernig hyggst heilbrigðisráðherra bregðast við þegar kemur að húsnæðismálum Landspítala, þar til nýr Landspítali verður tekinn í gagnið?

Svar: Sjá svar við spurningu 5.

7.        Hvers vegna brást ráðherra og stjórnvöld ekki við óásættanlegri stöðu í húsnæðismálum á Landkoti og skorti á tækjabúnaði eftir að upp kom hópsýking þar í fyrstu bylgju faraldursins í vor? 

Svar: Það er hlutverk stjórnenda heilbrigðisstofnana að forgangsraða tækjum og starfsfólki innan sinnar starfsemi.

8.        Telur heilbrigðisráherra ásættanlegt að notkun Landakots verði fram haldið sem öldrunarhjúkrunardeildar Landspítala, í ljósi þess sem komið hefur fram síðustu daga og í skýrslu spítalans? 

Svar: Já, með nauðsynlegum sóttvörnum.

9.        Telur heilbrigðisráðherra ásættanlegt að nýta Landakot til hjúkrunarþjónustu yfirleitt, í ljósi ofangreinds? 

Svar: Já enda ekki annar kostur betri í núverandi faraldri.

10.        Í skýrslunni kemur fram að tækjakostur á Landakoti sé af skornum skammti, svo nauðsynlegt hafi reynst að nýta ýmis lækningatæki þvert á deildir. Það hafi enn frekar komið í veg fyrir sóttvarnarhólfaskiptingu með því að starfsfólk hafi þurft að fara milli deilda til að sækja umrædd tæki. Hvers vegna er staða Landspítalans með þeim hætti að ekki er tryggt að til staðar sé nægilegur fjöldi nauðsynlegra lækningatækja til að ekki þurfi að rjúfa sóttkvíarhólfun? 

Svar: Þessari spurningu er rétt að beina til stjórnenda Landspítala enda þeirra að sjá til þess að tækjakostur sé fullnægjandi innan ramma fjárheimilda.

11.        Hafði stjórn Landspítala lýst áhyggjum sínum af aðstöðunni á Landakoti við ráðherra frá því í vor og áður en til hópsýkingarinnar í síðasta mánuði kom?

Svar: Nei

12.        Hvers vegna er Landspítalanum gert að fara í hagræðingaraðgerðir í rekstri sínum í fjárlögum ársins 2021, í ljósi þess sem að framan er rakið? 

Svar: Landspítala er ekki gert að fara í hagræðingaraðgerðir umfram aðrar opinberar heilbrigðisstofnanir sem allar fá hagræðingarkröfu upp á 0,5%. Fjárveiting til Landspítala var 73,8 ma.kr fyrir 2020 en verður samkvæmt núverandi stöðu í fjárlagafrumvarpi ársins 2021 77,9 ma.kr.

13.        Hver ber ábyrgð á því að aðstæður elsta og viðkvæmasta hóps þegna landsins voru þeim sérstaklega hættulegar í Covid-19 faraldrinum, eins og ljóst var áður en þessi alvarlega hópsýking kom upp í síðasta mánuði á Landakoti? 

Svar: Forstóri Landspítala er endanlega ábyrgur fyrir starfsemi spítalans, bæði faglega og fjárhagslega, samkvæmt heilbrigðislögum og reglugerð sem  nýlega hafa verið uppfærð í samræmi við Heilbrigðisstefnu til ársins 2030. Það er aftur á móti ljóst að heimsfaraldur Covid-19 hefur leitt til margra og flókinna áskorana fyrir heilbrigðiskerfi landsins sem ekki var hægt að sjá fyrir áður en faraldurinn skall á.

14.         Hver er ábyrgð heilbrigðisráðherra í málinu öllu? 

Svar: Heilbrigðisráðherra ber ábyrgð á stefnumótun um á sínu sviði og framkvæmd málaflokksins innan ramma laga og í samræmi við fjárheimildir. Ráðherra skipar forstjóra og fylgir því eftir að stefnu í heilbrigðismálum sé framfylgt í samræmi við lög um heilbrigðisþjónustu og innan ramma fjárlaga hvers árs.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Segir fólk ekki þora að verja Jón Baldvin opinberlega
1
FréttirMeToo sögur um Jón Baldvin

Seg­ir fólk ekki þora að verja Jón Bald­vin op­in­ber­lega

Bryn­dís Schram seg­ir fólk gleðj­ast yf­ir óför­um annarra þeg­ar rætt er um meinta kyn­ferð­is­lega áreitni Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar á sam­fé­lags­miðl­um. Fjöldi fólks gæti var­ið hann en um­fjöll­un­in sé „sam­þykkt með þögn heig­uls­hátt­ar­ins“.
Missti bróður sinn í sundi og vill úrbætur: „Hvað þarf mörg mannslíf til?“
2
Fréttir

Missti bróð­ur sinn í sundi og vill úr­bæt­ur: „Hvað þarf mörg manns­líf til?“

Sigrún Sól Ólafs­dótt­ir seg­ir mik­il­vægt að þrýsta á um úr­bæt­ur á ör­ygg­is­mál­um í sund­laug­um. Þeg­ar þau eru í lagi eigi bana­slys ekki að verða. Þeg­ar bróð­ir henn­ar drukkn­aði var því einnig hald­ið fram að um veik­indi hefði ver­ið að ræða, en krufn­ing leiddi ann­að í ljós. Ekki nóg sé að­hafst til að fyr­ir­byggja slík slys.
Ekki græna glóru hvað báturinn heitir
3
Mynd dagsins

Ekki græna glóru hvað bát­ur­inn heit­ir

Þetta tæp­lega hundrað ára gamla hús á Hofsósi vek­ur alltaf hjá manni marg­ar spurn­ing­ar. Eru eig­end­urn­ir ekki sam­mála um eitt eða neitt, eða eru þeir sam­stíga að svona eigi þessi bygg­ing að líta út, fal­leg og um­fram allt öðru­vísi, eins og veðr­ið í Skaga­firði í dag? Í Fljót­un­um var öskr­andi byl­ur, á Hofsósi smá snjó­koma, með­an Glóða­feyk­ir var bað­að­ur í stillu og sól í 14 stiga frosti. Í Vatns­skarð­inu var norð­an garri.
Mistök ástæða vatnstjóns í HÍ
4
Fréttir

Mis­tök ástæða vatns­tjóns í HÍ

Veit­ur biðj­ast af­sök­un­ar á mis­tök­um sem urðu til þess að vatn flæddi um Há­skóla Ís­lands og millj­óna­tjón varð.
274. spurningaþraut: Lindsay Vonn, Padmé Amidala, göldrótt kerling, hegðun, atferli, framkoma
5
Þrautir10 af öllu tagi

274. spurn­inga­þraut: Lindsay Vonn, Padmé Ami­dala, göldr­ótt kerl­ing, hegð­un, at­ferli, fram­koma

Hérna er nú hlekk­ur á þraut­ina síð­an í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir loft­skip­ið á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir ný bók Ein­ars Kára­son­ar um og með Jóni Ás­geiri Jó­hann­es­syni? 2.   Hvað hét franska rann­sókn­ar­skip­ið und­ir stjórn Charcots leið­ang­urs­stjóra sem fórst út af Mýr­un­um ár­ið 1936? 3.   Lindsay Vonn sett­ist í helg­an stein ár­ið 2019...
Mötuneyti Íslandsbanka fær umhverfisvottun
6
Fréttir

Mötu­neyti Ís­lands­banka fær um­hverf­is­vott­un

Kaffi­stofa Sam­hjálp­ar fær 65 þús­und mál­tíð­ir gef­ins frá mötu­neyt­inu á ári hverju. Fyr­ir­hug­að er að selja allt að 35% hlut rík­is­ins í bank­an­um.
275. spurningaþraut: Súpernóva, sýruker, Stalíngrad og ástargyðja
7
Þrautir10 af öllu tagi

275. spurn­inga­þraut: Súpernóva, sýru­ker, Stalíngrad og ástar­gyðja

Hæ. Hér er hlekk­ur á þraut­ina frá í gær. * Fyrri auka­spurn­ing. Mynd­in hér að of­an — hvaða bygg­ing er þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hver faldi sig í sýru­keri þeg­ar Flugu­mýri brann 22. októ­ber ár­ið 1253? 2.   Hvaða borg í Rússlandi hét áð­ur Leningrad? 3.   En hvaða borg þar í landi hét áð­ur Stalingrad? 4.   Hvaða fyr­ir­bæri er súpernóva? 5. ...

Mest deilt

Segir fólk ekki þora að verja Jón Baldvin opinberlega
1
FréttirMeToo sögur um Jón Baldvin

Seg­ir fólk ekki þora að verja Jón Bald­vin op­in­ber­lega

Bryn­dís Schram seg­ir fólk gleðj­ast yf­ir óför­um annarra þeg­ar rætt er um meinta kyn­ferð­is­lega áreitni Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar á sam­fé­lags­miðl­um. Fjöldi fólks gæti var­ið hann en um­fjöll­un­in sé „sam­þykkt með þögn heig­uls­hátt­ar­ins“.
Sautján vilja breyta auðlindaákvæði Katrínar í tillögu Stjórnlagaráðs
2
Fréttir

Sautján vilja breyta auð­linda­ákvæði Katrín­ar í til­lögu Stjórn­laga­ráðs

Þing­menn úr röð­um Pírata, Sam­fylk­ing­ar og Flokks fólks­ins vilja að auð­linda­ákvæði stjórn­ar­skrár­inn­ar verði eins og það sem kom upp úr vinnu Stjórn­laga­ráðs.
Missti bróður sinn í sundi og vill úrbætur: „Hvað þarf mörg mannslíf til?“
3
Fréttir

Missti bróð­ur sinn í sundi og vill úr­bæt­ur: „Hvað þarf mörg manns­líf til?“

Sigrún Sól Ólafs­dótt­ir seg­ir mik­il­vægt að þrýsta á um úr­bæt­ur á ör­ygg­is­mál­um í sund­laug­um. Þeg­ar þau eru í lagi eigi bana­slys ekki að verða. Þeg­ar bróð­ir henn­ar drukkn­aði var því einnig hald­ið fram að um veik­indi hefði ver­ið að ræða, en krufn­ing leiddi ann­að í ljós. Ekki nóg sé að­hafst til að fyr­ir­byggja slík slys.
Gísli, Eiríkur og Helgi
4
Mynd dagsins

Gísli, Ei­rík­ur og Helgi

Á bæ þeim sem á Bakka heit­ir í Svarf­að­ar­dal, bjuggu þrír bræð­ur sem voru orð­lagð­ir fyr­ir heimsku og heimskupör. Þeir Bakka­bræð­ur hétu Gísli, Ei­rík­ur og Helgi. Fyr­ir átta ár­um fengu þeir bræð­ur kaffi­hús, safn og bar í hjarta Dal­vík­ur. Það verð­ur nóg að gera hjá þeim bræðr­um að moka frá inn­gang­in­um, áð­ur en opn­ar í há­deg­inu á föstu­dag. Kaffi­hús Bakka­bræðra er bara op­ið um helg­ar nú í svart­asta skamm­deg­inu.
Ekki græna glóru hvað báturinn heitir
5
Mynd dagsins

Ekki græna glóru hvað bát­ur­inn heit­ir

Þetta tæp­lega hundrað ára gamla hús á Hofsósi vek­ur alltaf hjá manni marg­ar spurn­ing­ar. Eru eig­end­urn­ir ekki sam­mála um eitt eða neitt, eða eru þeir sam­stíga að svona eigi þessi bygg­ing að líta út, fal­leg og um­fram allt öðru­vísi, eins og veðr­ið í Skaga­firði í dag? Í Fljót­un­um var öskr­andi byl­ur, á Hofsósi smá snjó­koma, með­an Glóða­feyk­ir var bað­að­ur í stillu og sól í 14 stiga frosti. Í Vatns­skarð­inu var norð­an garri.
274. spurningaþraut: Lindsay Vonn, Padmé Amidala, göldrótt kerling, hegðun, atferli, framkoma
6
Þrautir10 af öllu tagi

274. spurn­inga­þraut: Lindsay Vonn, Padmé Ami­dala, göldr­ótt kerl­ing, hegð­un, at­ferli, fram­koma

Hérna er nú hlekk­ur á þraut­ina síð­an í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir loft­skip­ið á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir ný bók Ein­ars Kára­son­ar um og með Jóni Ás­geiri Jó­hann­es­syni? 2.   Hvað hét franska rann­sókn­ar­skip­ið und­ir stjórn Charcots leið­ang­urs­stjóra sem fórst út af Mýr­un­um ár­ið 1936? 3.   Lindsay Vonn sett­ist í helg­an stein ár­ið 2019...
275. spurningaþraut: Súpernóva, sýruker, Stalíngrad og ástargyðja
7
Þrautir10 af öllu tagi

275. spurn­inga­þraut: Súpernóva, sýru­ker, Stalíngrad og ástar­gyðja

Hæ. Hér er hlekk­ur á þraut­ina frá í gær. * Fyrri auka­spurn­ing. Mynd­in hér að of­an — hvaða bygg­ing er þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hver faldi sig í sýru­keri þeg­ar Flugu­mýri brann 22. októ­ber ár­ið 1253? 2.   Hvaða borg í Rússlandi hét áð­ur Leningrad? 3.   En hvaða borg þar í landi hét áð­ur Stalingrad? 4.   Hvaða fyr­ir­bæri er súpernóva? 5. ...

Mest lesið í vikunni

Myndbönd sýna flóðið fossa í Háskóla Íslands
1
Myndband

Mynd­bönd sýna flóð­ið fossa í Há­skóla Ís­lands

„Sem bet­ur fer urðu eng­in slys á fólki,“ seg­ir upp­lýs­inga­full­trúi Veitna. Yf­ir tvö þús­und tonn af vatni flæddu um há­skóla­svæð­ið eft­ir að lögn brast. Mynd­band sýn­ir vatns­flæð­ið.
Veturinn kom þennan dag
2
ViðtalDauðans óvissa eykst

Vet­ur­inn kom þenn­an dag

Á hálfu ári missti Guð­laug Guð­munda Ingi­björg Berg­sveins­dótt­ir móð­ur sína, ömmu og afa. Fleiri áföll héldu áfram að hlað­ast upp í lífi henn­ar en þrátt fyr­ir það sagði lækn­ir henni, þeg­ar hún loks leit­aði að­stoð­ar, að hún væri ekki að kljást við þung­lyndi því hún hefði svo margt fyr­ir stafni. Nú þeg­ar þrjú ár eru lið­in síð­an áföll­in riðu yf­ir er hún enn með höf­uð­ið fast í hand­bremsu, eins og hún lýs­ir því sjálf.
Ómeðhöndlað ADHD getur boðið hættunni heim
3
ViðtalFangar og ADHD

Ómeð­höndl­að ADHD get­ur boð­ið hætt­unni heim

Tal­ið er að sjö til átta pró­sent fólks sé með tauga­þroskarösk­un­ina ADHD. Nauð­syn­legt er að greina ADHD á fyrstu ár­um grunn­skóla og bjóða upp á við­eig­andi með­ferð, því ómeð­höndl­að get­ur það haft nei­kvæð áhrif á ein­stak­ling­inn og fólk­ið í kring­um hann. Ef barn með ADHD fær ekki að­stoð aukast lík­ur á að fram komi fylgirask­an­ir, sem geta orð­ið mun al­var­legri en ADHD-ein­kenn­in.
Fann frið í fangelsinu
4
ViðtalFangar og ADHD

Fann frið í fang­els­inu

Á sín­um yngri ár­um var Völ­und­ur Þor­björns­son óstýri­lát­ur og sótti í spennu án þess að vita að hann væri með ADHD. Þörf­in fyr­ir at­hygli ágerð­ist eft­ir móð­ur­missi, spenn­an stig­magn­að­ist og ákær­ur hrönn­uð­ust inn. Í fang­elsi fann hann loks frið og upp­lifði dvöl­ina ekki sem frels­is­svipt­ingu held­ur end­ur­ræs­ingu. Í kjöl­far­ið upp­lifði hann am­er­íska draum­inn í Kan­ada og styð­ur nú við son í kyn­leið­rétt­ing­ar­ferli.
Segir fólk ekki þora að verja Jón Baldvin opinberlega
5
FréttirMeToo sögur um Jón Baldvin

Seg­ir fólk ekki þora að verja Jón Bald­vin op­in­ber­lega

Bryn­dís Schram seg­ir fólk gleðj­ast yf­ir óför­um annarra þeg­ar rætt er um meinta kyn­ferð­is­lega áreitni Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar á sam­fé­lags­miðl­um. Fjöldi fólks gæti var­ið hann en um­fjöll­un­in sé „sam­þykkt með þögn heig­uls­hátt­ar­ins“.
Missti bróður sinn í sundi og vill úrbætur: „Hvað þarf mörg mannslíf til?“
6
Fréttir

Missti bróð­ur sinn í sundi og vill úr­bæt­ur: „Hvað þarf mörg manns­líf til?“

Sigrún Sól Ólafs­dótt­ir seg­ir mik­il­vægt að þrýsta á um úr­bæt­ur á ör­ygg­is­mál­um í sund­laug­um. Þeg­ar þau eru í lagi eigi bana­slys ekki að verða. Þeg­ar bróð­ir henn­ar drukkn­aði var því einnig hald­ið fram að um veik­indi hefði ver­ið að ræða, en krufn­ing leiddi ann­að í ljós. Ekki nóg sé að­hafst til að fyr­ir­byggja slík slys.
270. spurningaþraut: Lögun landa og borgir tvær
7
Þrautir10 af öllu tagi

270. spurn­inga­þraut: Lög­un landa og borg­ir tvær

Þraut, þessi síð­an í gær. * Þessi þraut er öll um landa­fræði. Ég birti mynd­ir af út­lín­um tíu landa sem þið eig­ið að þekkja. En auka­spurn­ing­arn­ar eru um borg­ir. Sú fyrri á við mynd­ina hér að of­an. Í hvaða borg var þessi mynd tek­in? En þá eru það að­al­spurn­ing­arn­ar. 1.   Hvaða land er hér fyr­ir neð­an? ** 2.   Hvaða...

Mest lesið í mánuðinum

Myndbönd sýna flóðið fossa í Háskóla Íslands
1
Myndband

Mynd­bönd sýna flóð­ið fossa í Há­skóla Ís­lands

„Sem bet­ur fer urðu eng­in slys á fólki,“ seg­ir upp­lýs­inga­full­trúi Veitna. Yf­ir tvö þús­und tonn af vatni flæddu um há­skóla­svæð­ið eft­ir að lögn brast. Mynd­band sýn­ir vatns­flæð­ið.
Sonur Þorsteins Más kemur  fram sem talsmaður Samherja
2
FréttirSamherjaskjölin

Son­ur Þor­steins Más kem­ur fram sem tals­mað­ur Sam­herja

Bald­vin Þor­steins­son, son­ur Þor­steins Más Bald­vins­son­ar, kem­ur fram sem tals­mað­ur fyr­ir­tæk­is­ins í grein þar sem rætt er um mark­aðs­setn­ingu á ís­lensk­um fiski. Fyrr á ár­inu, í kjöl­far Namib­íu­máls Sam­herja, var sagt frá því að Þor­steinn Már hefði selt hluta­bréf sín í Sam­herja til barna sinna.
Þau fá listamannalaun 2021
3
Fréttir

Þau fá lista­manna­laun 2021

2.150 mán­uð­um af lista­manna­laun­um var út­hlut­að til sam­tals 453 lista­manna í dag.
Lifir í nálægð við dauðann
4
ViðtalDauðans óvissa eykst

Lif­ir í ná­lægð við dauð­ann

Pét­ur Guð­mann Guð­manns­son rétt­ar­meina­fræð­ing­ur starfar í ná­vígi við dauð­ann alla daga en í kjall­ara gamla Blóð­bank­ans á Baróns­stíg kryf­ur hann dag­lega lík eða tvö.
Kvarta undan tapi og kaupa 150 milljóna króna aukaíbúð
5
Fréttir

Kvarta und­an tapi og kaupa 150 millj­óna króna auka­í­búð

Björn Leifs­son, eig­andi World Class, hef­ur hagn­ast veru­lega á rekstri lík­ams­rækt­ar­stöðv­anna, en vildi að fjár­mála­ráð­herra bætti sér upp tap vegna lok­ana í Covid-far­aldr­in­um. Um sama leyti keypti eig­in­kona hans og með­eig­andi 150 millj­óna króna auka­í­búð í Skugga­hverf­inu.
Veturinn kom þennan dag
6
ViðtalDauðans óvissa eykst

Vet­ur­inn kom þenn­an dag

Á hálfu ári missti Guð­laug Guð­munda Ingi­björg Berg­sveins­dótt­ir móð­ur sína, ömmu og afa. Fleiri áföll héldu áfram að hlað­ast upp í lífi henn­ar en þrátt fyr­ir það sagði lækn­ir henni, þeg­ar hún loks leit­aði að­stoð­ar, að hún væri ekki að kljást við þung­lyndi því hún hefði svo margt fyr­ir stafni. Nú þeg­ar þrjú ár eru lið­in síð­an áföll­in riðu yf­ir er hún enn með höf­uð­ið fast í hand­bremsu, eins og hún lýs­ir því sjálf.
Dauðinn veitir manni þolinmæði
7
ViðtalDauðans óvissa eykst

Dauð­inn veit­ir manni þol­in­mæði

Karólína Helga Sím­on­ar­dótt­ir var enn í sorg­ar­ferli vegna föð­ur­missis þeg­ar eig­in­mað­ur henn­ar varð bráð­kvadd­ur á sama ári. Sorg­in kenndi henni að taka líf­inu með æðru­leysi, enda ráði fólk ör­lög­um sín­um ekki sjálft.

Nýtt á Stundinni

Rétt hilla
Mynd dagsins

Rétt hilla

Á Hring­braut­inni keppt­ist þessi hjól­reiðakappi listi­lega á móti norð­angarr­an­um með for­láta hillu. Sam­kvæmt nýrri reglu­gerð um­hverf­is- og sam­göngu­ráð­herra mega vera allt að fimm manns á einu hjóli, með tengi­vagni. Ekki má flytja hluti á reið­hjól­um sem geta vald­ið veg­far­end­um óþæg­ind­um. Sam­kvæmt reglu­gerð­inni skulu reið­hjól vera bú­in bjöllu, en mega ekki hafa ann­an bún­að sem gef­ur frá sér hljóð.
Sautján vilja breyta auðlindaákvæði Katrínar í tillögu Stjórnlagaráðs
Fréttir

Sautján vilja breyta auð­linda­ákvæði Katrín­ar í til­lögu Stjórn­laga­ráðs

Þing­menn úr röð­um Pírata, Sam­fylk­ing­ar og Flokks fólks­ins vilja að auð­linda­ákvæði stjórn­ar­skrár­inn­ar verði eins og það sem kom upp úr vinnu Stjórn­laga­ráðs.
Allt sem þú hélst að þú vissir um popúlisma
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Allt sem þú hélst að þú viss­ir um po­púl­isma

Ókei, ég ætla að taka þenn­an slag einu sinni enn. Ég verð. Hætt­um að nota orð­ið po­púlisti sem sam­heiti yf­ir ný­fasíska leið­toga eða fylg­is­menn þeirra. Í al­vöru. Hætt­um þess­ari vit­leysu. Ég er að horfa á þig, Ei­rík­ur Berg­mann. Þessi hug­mynd um að po­púl­ismi feli alltaf í sér út­lend­inga­hat­ur, fjár­hags­lega ein­angr­un­ar­stefnu og leið­toga­dýrk­un er ekki að­eins til­bún­ing­ur held­ur snýr hún ben­lín­is...
276. spurningaþraut: Ragna Kjartansdóttir og Ragnar Kjartansson; þrjár skáldsögur Halldórs Laxness og fleira
Þrautir10 af öllu tagi

276. spurn­inga­þraut: Ragna Kjart­ans­dótt­ir og Ragn­ar Kjart­ans­son; þrjár skáld­sög­ur Hall­dórs Lax­ness og fleira

Þraut síð­an í gær! * Auka­spurn­ing­in fyrri: Hver er kon­an sem hér er með Bono, söngv­ara U2, fyr­ir tutt­ugu ár­um? Geta má þess að hún hef­ur feng­ist við stjórn­mál um æv­ina. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað er minnsta ríki í heimi? 2.   Róm­verj­ar lögðu á sín­um tíma und­ir sig Eng­land en náðu aldrei Skotlandi, þótt nokk­uð væru þeir að þvæl­ast þar....
Gísli, Eiríkur og Helgi
Mynd dagsins

Gísli, Ei­rík­ur og Helgi

Á bæ þeim sem á Bakka heit­ir í Svarf­að­ar­dal, bjuggu þrír bræð­ur sem voru orð­lagð­ir fyr­ir heimsku og heimskupör. Þeir Bakka­bræð­ur hétu Gísli, Ei­rík­ur og Helgi. Fyr­ir átta ár­um fengu þeir bræð­ur kaffi­hús, safn og bar í hjarta Dal­vík­ur. Það verð­ur nóg að gera hjá þeim bræðr­um að moka frá inn­gang­in­um, áð­ur en opn­ar í há­deg­inu á föstu­dag. Kaffi­hús Bakka­bræðra er bara op­ið um helg­ar nú í svart­asta skamm­deg­inu.
Missti bróður sinn í sundi og vill úrbætur: „Hvað þarf mörg mannslíf til?“
Fréttir

Missti bróð­ur sinn í sundi og vill úr­bæt­ur: „Hvað þarf mörg manns­líf til?“

Sigrún Sól Ólafs­dótt­ir seg­ir mik­il­vægt að þrýsta á um úr­bæt­ur á ör­ygg­is­mál­um í sund­laug­um. Þeg­ar þau eru í lagi eigi bana­slys ekki að verða. Þeg­ar bróð­ir henn­ar drukkn­aði var því einnig hald­ið fram að um veik­indi hefði ver­ið að ræða, en krufn­ing leiddi ann­að í ljós. Ekki nóg sé að­hafst til að fyr­ir­byggja slík slys.
Mistök ástæða vatnstjóns í HÍ
Fréttir

Mis­tök ástæða vatns­tjóns í HÍ

Veit­ur biðj­ast af­sök­un­ar á mis­tök­um sem urðu til þess að vatn flæddi um Há­skóla Ís­lands og millj­óna­tjón varð.
275. spurningaþraut: Súpernóva, sýruker, Stalíngrad og ástargyðja
Þrautir10 af öllu tagi

275. spurn­inga­þraut: Súpernóva, sýru­ker, Stalíngrad og ástar­gyðja

Hæ. Hér er hlekk­ur á þraut­ina frá í gær. * Fyrri auka­spurn­ing. Mynd­in hér að of­an — hvaða bygg­ing er þetta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hver faldi sig í sýru­keri þeg­ar Flugu­mýri brann 22. októ­ber ár­ið 1253? 2.   Hvaða borg í Rússlandi hét áð­ur Leningrad? 3.   En hvaða borg þar í landi hét áð­ur Stalingrad? 4.   Hvaða fyr­ir­bæri er súpernóva? 5. ...
Ekki græna glóru hvað báturinn heitir
Mynd dagsins

Ekki græna glóru hvað bát­ur­inn heit­ir

Þetta tæp­lega hundrað ára gamla hús á Hofsósi vek­ur alltaf hjá manni marg­ar spurn­ing­ar. Eru eig­end­urn­ir ekki sam­mála um eitt eða neitt, eða eru þeir sam­stíga að svona eigi þessi bygg­ing að líta út, fal­leg og um­fram allt öðru­vísi, eins og veðr­ið í Skaga­firði í dag? Í Fljót­un­um var öskr­andi byl­ur, á Hofsósi smá snjó­koma, með­an Glóða­feyk­ir var bað­að­ur í stillu og sól í 14 stiga frosti. Í Vatns­skarð­inu var norð­an garri.
Segir fólk ekki þora að verja Jón Baldvin opinberlega
FréttirMeToo sögur um Jón Baldvin

Seg­ir fólk ekki þora að verja Jón Bald­vin op­in­ber­lega

Bryn­dís Schram seg­ir fólk gleðj­ast yf­ir óför­um annarra þeg­ar rætt er um meinta kyn­ferð­is­lega áreitni Jóns Bald­vins Hanni­bals­son­ar á sam­fé­lags­miðl­um. Fjöldi fólks gæti var­ið hann en um­fjöll­un­in sé „sam­þykkt með þögn heig­uls­hátt­ar­ins“.
Mötuneyti Íslandsbanka fær umhverfisvottun
Fréttir

Mötu­neyti Ís­lands­banka fær um­hverf­is­vott­un

Kaffi­stofa Sam­hjálp­ar fær 65 þús­und mál­tíð­ir gef­ins frá mötu­neyt­inu á ári hverju. Fyr­ir­hug­að er að selja allt að 35% hlut rík­is­ins í bank­an­um.
274. spurningaþraut: Lindsay Vonn, Padmé Amidala, göldrótt kerling, hegðun, atferli, framkoma
Þrautir10 af öllu tagi

274. spurn­inga­þraut: Lindsay Vonn, Padmé Ami­dala, göldr­ótt kerl­ing, hegð­un, at­ferli, fram­koma

Hérna er nú hlekk­ur á þraut­ina síð­an í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir loft­skip­ið á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir ný bók Ein­ars Kára­son­ar um og með Jóni Ás­geiri Jó­hann­es­syni? 2.   Hvað hét franska rann­sókn­ar­skip­ið und­ir stjórn Charcots leið­ang­urs­stjóra sem fórst út af Mýr­un­um ár­ið 1936? 3.   Lindsay Vonn sett­ist í helg­an stein ár­ið 2019...