Þessi grein er rúmlega 12 mánaða gömul.

Neyðarástandi lýst yfir í Bretlandi: „Íslensk stjórnvöld ættu hiklaust að lýsa yfir neyðarástandi“

Um­hverf­is­stjórn­un­ar­fræð­ing­ur seg­ir stjórn­völd eiga að lýsa yf­ir neyð­ar­ástandi. Borg­ar­stjór­inn í Reykja­vík og bæj­ar­stjór­inn á Ak­ur­eyri úti­loka ekki slík­ar að­gerð­ir.

Mest lesið

Íslenskur læknir í Svíþjóð: „Þetta er sturlað“
1
FréttirFólkið í framlínunni

Ís­lensk­ur lækn­ir í Sví­þjóð: „Þetta er sturl­að“

Anna Lind Kristjáns­dótt­ir er ís­lensk­ur skurð­lækn­ir sem starfar á sjúkra­hús­inu í Upp­sala í Sví­þjóð, í 70 km fjar­lægð frá höf­uð­borg­inni þar sem flest kór­óna­veiru­smit hafa greinst.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
2
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kon­an í glugg­an­um

Rit­stjóri Stund­ar­inn­ar greind­ist með Covid-19 og er í ein­angr­un heima hjá sér: Ég er nú á 24. degi og hef aldrei ver­ið svona lengi ein, án snert­ing­ar við ann­að fólk. Ef ég hef lært eitt­hvað á þess­um tíma þá er það að það dýr­mæt­asta sem við eig­um eru tengsl við aðra. Þetta er sjúk­dóm­ur þar sem eitt ein­kenna er ein­semd­in.
„Mig langar bara til að fá að vera með henni um páskana“
3
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Mig lang­ar bara til að fá að vera með henni um pásk­ana“

„Við er­um vön að vera sam­an og þekkj­um ekk­ert ann­að.“ Þetta seg­ir Ár­mann Ingi­magn Hall­dórs­son. Eig­in­kona hans, Gróa Ingi­leif Krist­manns­dótt­ir dvel­ur á hjúkr­un­ar­heim­il­inu Dyngju á Eg­ils­stöð­um. Gróa, sem er 62 ára, er með vöðvarýrn­un­ar­sjúk­dóm­inn Beckers, hún er í önd­un­ar­vél vegna sjúk­dóms­ins og þarf mikla umönn­un sem Ár­mann hef­ur sinnt að mikl­um hluta síð­an hún veikt­ist. Vegna heim­sókna­banns hafa hjón­in ekki hist í marg­ar vik­ur.
Reynslu COVID-smitaðra miðlað: „Þessi veira er verri en ég hefði haldið“
4
ViðtalLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Reynslu COVID-smit­aðra miðl­að: „Þessi veira er verri en ég hefði hald­ið“

Smit­að­ir lýsa ein­kenna­sögu sinni í sam­tali við Kolfinnu Nikulás­dótt­ur, sem leit­ar upp­lýs­inga drif­in áfram af raunkvíð­an­um.
Guðrún Eva Mínervudóttir
5
PistillLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Guðrún Eva Mínervudóttir

Heim­ur­inn er að losna úr álög­um

Kóf­ið er stríð sem hrind­ir óvart af stað hæg­um og hljóð­um breyt­ing­um í hug­um og hjört­um um all­an heim.
Hið nýja Tsjernóbíl
6
Vettvangur

Hið nýja Tsjernóbíl

Eitt fá­tæk­asta land Evr­ópu gæti lent í mikl­um vanda vegna COVID-19.
Þóra Kristín Ásgeirsdóttir
7
Pistill

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Hetj­ur vorra tíma

Get­ur ver­ið að óvin­sæl­asta fólk­ið á Ís­landi núna eigi sér ein­hverj­ar máls­bæt­ur? Er það kannski nauð­syn­legt að ein­hverju marki? Ekki vilj­um við deyja úr leið­ind­um.
Stundin #115
Apríl 2020
#115 - Apríl 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 24. apríl.
Neyðarástandi lýst yfir í Bretlandi: „Íslensk stjórnvöld ættu hiklaust að lýsa yfir neyðarástandi“
Jeremy Corbyn Formaður Verkamannaflokksins segir yfirlýsingu breska þingsins um neyðarástand í loftslagsmálum vera sögulega stund.

Breska þingið samþykkti í gær að lýsa yfir neyðarástandi í landinu vegna hlýnunar jarðar. „Söguleg stund“ sagði Jeremy Corbyn, formaður Verkamannaflokksins. Ákvörðunin er ekki bindandi fyrir ríkisstjórnina. Litið er á hana sem táknrænan gjörning og vonast til að hún verði hvatning fyrir ríkisstjórnir um allan heim til að lýsa yfir loftslagsneyð. Umhverfisstjórnunarfræðingur segir að íslensk stjórnvöld eigi hiklaust að lýsa yfir neyðarástandi vegna loftslagsbreytinga. Borgarstjórinn í Reykjavík og bæjarstjórinn á Akureyri útiloka ekki að til slíkra aðgerða verði gripið hér.

Neyðarástandi lýst í 500 borgum og bæjum

Jeremy Corbyn, formaður Verkamannaflokksins sendi í vikunni frá sér myndband með yfirlýsingu til að vekja athygli á því að hann hygðist fara fram á það við neðri deild þingsins að neyðarástandi yrði lýst yfir í landinu vegna hlýnunar jarðar og að tafarlaust yrði hafist handa við að draga verulega úr losun gróðurhúsalofttegunda. Í myndbandinu sem Corbyn deildi á samfélagsmiðlum sagði hann að miðað við þróun allra síðustu ára væri rökrétt að gera ráð fyrir að hitastig jarðar hækki um 4 gráður frá því sem það var fyrir iðnbyltingu, og því ekki aðeins um loftslagsbreytingar að ræða heldur loftslagsneyð.

Corbyn lagði svo í gær fram tillögu þess efnis að þingið lýsti yfir loftslagsneyð í landinu og sköpuðust miklar umræður meðal þingmanna um málið. Flestir lýstu áhyggjum af stöðu mála. Michael Gove, umhverfisráðherra Bretlands sagði að Bretum hefði tekist að draga meira úr losun gróðurhúsalofttegunda en átta stærstu iðnríki heims (G8) Aðspurður hvort ríkisstjórnin væri að gera nóg til að draga nægilega úr losun til að koma í veg fyrir alvarlegar afleiðingar af völdum hlýnunar jarðar, sagði Gove að svo væri ekki, ríkisstjórnin þyrfti að gera enn meira til að ná markmiðum sínum. Hann studdi ekki tillögu Verkamannaflokksins í gær.

„Þá daga sem við sofum á verðinum hlýnar jörðin sem svo leiðir til hamfara sem ekkert okkar vill upplifa.“

Bretland er fyrsta landið til að lýsa yfir neyðarástandi af völdum loftslagsbreytinga. Hins vegar hafa yfirvöld í um 500 bæjum, þorpum og borgum í Bretlandi, Kanada, Sviss, Bandaríkjunum og Ástralíu lýst yfir neyðarástandi síðustu mánuði. Þeirra á meðal eru London og Manchester í Englandi og Vancouver í Kanada. Talið er að enn fleiri eigi á næstunni eftir að samþykkja að lýsa yfir neyðarástandi.

Skýrslan sem vakti fólk af værum blundi

„Loftslagsbreytingarnar eru hraðskreiðar en við erum í hægagangi. Við erum að renna út á tíma“ sagði António Guterres, aðalframkvæmdastjóri Sameinuðu þjóðanna þegar ný skýrsla Loftslagsnefndar SÞ var kynnt í október síðastliðnum. Þar kemur fram að miðað við núverandi þróun stefni í þriggja til fjögurra gráðu hlýnun jarðar fyrir næstu aldamót en samkomulag flestra þjóða heims hljóðar uppá að hlýnunin fari ekki yfir 2 gráður. Loftslagsvísindafólk hefur reyndar sagt að til að koma í veg fyrir alvarlegar hamfarir megi hlýnunin ekki verða meiri en 1,5°C. Til að það gangi eftir segja vísindamenn loftslagsnefndar SÞ að þörf sé á hröðum og jafnframt stórtækum breytingum á samfélagi mannanna.

Guterres sagði að skýrslan sýndi svo ekki yrði um villst að lítill tími væri til stefnu. „Hvern dag ætti það að vera forgangsverkefni að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda. Þá daga sem við sofum á verðinum hlýnar jörðin sem svo leiðir til hamfara sem ekkert okkar vill upplifa.“

Að minnsta kosti 40 milljónir manna búa í þeim borgum og bæjum sem hafa lýst yfir neyðarástandi vegna hlýnunar jarðar. Yfirvöld á þessum stöðum segjast hafa gert sér grein fyrir alvarleika málsins við lestur skýrslu loftslagsnefndar SÞ í október. Aðgerðir Gretu Thunberg hafi einnig haft sitt að segja. Helsta krafa hennar og fjöldahreyfingar sem kallar sig Extinction Rebellion og mótmælt hefur víða um heim í nokkrar vikur, er að stjórnvöld viðurkenni hættuna sem er yfirvofandi, lýsi yfir neyðarástandi og grípi til tafarlausrar aðgerða í loftslagsmálum.

Byrjaði í Bristol

Carla DenyerBorgarfulltrúi í Bristol

Nokkrum vikum eftir að skýrsla SÞ kom út sagði Carla Denyer, fulltrúi Græningja í borgarstjórn Bristol á fundi þar, að komið væri að ögurstundu. Hún var fyrsti borgarfulltrúinn í Bretlandi sem ljáði máls á að lýsa formlega yfir neyðarástandi vegna hlýnunar jarðar. Hún lagði fram tillögu um að Bristol yrði fyrsta borgin í Bretlandi til að lýsa yfir loftslagsneyð. Tillagan var samþykkt með öllum greiddum atkvæðum. Þar er fyrst og fremst stefnt að því að ná fram kolefnishlutleysi fyrir árið 2030 en það felur í sér að grípa til mótvægisaðgerða þannig að árleg losun gróðurhúsalofttegunda sé ekki meiri en það sem binst í gróðri og jarðvegi á sama tíma.

Í desember, um mánuði eftir að Carla Denyer og félagar hennar í borgarstjórninni í Bristol lýstu yfir neyðarástandi í borginni, fór kastljós fjölmiðla að beinast að sextán ára sænskum aðgerðarsinna. Greta Thunberg var þá búin að skrópa í skólanum á hverjum föstudegi frá því í september til að mótmæla því sem hún kallar aðgerðarleysi stjórnvalda í loftslagsmálum. „Skólaverkfall fyrir loftslagið“ kallaði Greta mótmælin. Upp úr þessu varð til fjöldahreyfing barna og ungs fólks sem krefst þess að stjórnvöld bregðist strax við með afgerandi hætti.

 „Í ráðhúsi borgarinnar verður unnið hörðum höndum að því að lágmarka skaðann en við þurfum aðstoð ríkisstjórnarinnar“

Sadiq KhanBorgarstjóri London hefur gagnrýnt ríkisstjórn sína vegna aðgerðaleysis.

Núna, hálfu ári eftir að borgarstjórnin í Bristol lýsti yfir loftslagsneyð í borginni hafa um 90 bæjar- og borgarstjórnir í Bretlandi bæst í hópinn, þar á meðal London. Tillaga Caroline Russell fulltrúa Græningja í borginni um þetta var samþykkt í desember. Sadiq Khan, borgarstjóri sagði eftir að tillagan var samþykkt að áhersla yrði lögð á að útfæra vandlega þær aðgerðir sem gripið yrði til svo spyrna mætti við frekari losun gróðurhúsalofttegunda. Khan gagnrýndi ríkisstjórn Theresu May, sagði hana draga lappirnar í loftslagsmálum. „Við erum í neyð sem ógnar jörðinni, heilsu okkar, börnunum okkar og barnabörnum og í ráðhúsi borgarinnar verður unnið hörðum höndum að því að lágmarka skaðann en við þurfum aðstoð ríkisstjórnarinnar. Hún þarf að bregðast við, með aðgerðum sem hægt er að treysta á að dragi úr losun og ríkisstjórnin þarf að veita nægilegt fjármagn svo hægt sé að ráðast í þær aðgerðir sem nauðsynlegar eru“ sagði Khan við blaðamann Guardian.

Nicola SturgeonFyrsti ráðherra Skotlands hefur lýst yfir neyðarástandi.

Í vikunni lýsti Nicola Sturgeon, fyrsti ráðherra Skotlands yfir neyðarástandi í landi í ræðu á flokksþingi Skoska þjóðarflokksins (SNP). Hún sagðist hafa tekið þá ákvörðun eftir að hafa rætt við ungt fólk sem var að mótmæla aðgerðarleysi stjórnvalda í loftslagsmálum.

„Ég hlusta á unga fólkið því það hefur rétt fyrir sér“

„Unga fólkið vill að allar ríkistjórnir heims lýsi yfir neyðarástandi. Vísindarannsóknir staðfesti að svo sé og ég hlusta á unga fólkið því það hefur rétt fyrir sér. Þannig að í dag, sem fyrsti ráðherra Skotlands, lýsi ég því opinberlega yfir að það er neyðarástand vegna hlýnunar jarðar og að Skotar muni taka því alvarlega og lofa að gera sitt besta til að leysa vandann.“

Sitja sofandi við stjórnvölinn

Yfirvöld í þeim bæjum og borgum þar sem lýst hefur verið yfir loftslagsneyð saka ríkisstjórnir landa sinna um sofandahátt og segja að ef fram heldur sem horfir muni losun gróðurhúsalofttegunda aukast. Ástandið sé grafalvarlegt og bregðast verði við af fullum þunga. Þess vegna sé krafa þeirra sú að ríkisstjórnirnar lýsi yfir neyðarástandi í heimalöndunum. Vegna aukinnar losunar gróðurhúsalofttegunda fari hitastig jarðar hækkandi og ef svo heldur sem horfir sé ekki möguleiki að halda hækkuninni undir 2 gráðum eins og loftslagsvísindafólk hefur sagt að verði að nást ef koma á í veg fyrir grafalvarlegar hamfarir. Þess vegna sé gert ráð fyrir tveggja gráðu hitamarkinu í Parísarsamkomulaginu en þar segi einnig að mun betra væri að halda hitastigshækkuninni undir 1,5°. Það sé þó talið óraunhæft miðað við þróun síðustu ára. Hins vegar sé megi búast við að hitastig jarðar hækki, að óbreyttu, um 4 gráður.

Ekki útilokað að lýst verði yfir neyðarástandi í Reykjavík og á Akureyri

Stefán GíslasonUmhverfisstjórnunarfræðingur segir íslensk stjórnvöld verða að grípa til aðgerða.

Stefán Gíslason umhverfisstjórnunarfræðingur segir að sér lítist vel á ákvarðanir þessara bæja og borga. „Með þessu staðfesta viðkomandi stjórnvöld vilja sinn til að meðhöndla það neyðarástand sem upp er komið sem raunverulegt neyðarástand og til að gera allt sem í þeirra valdi stendur til að halda meðalhlýnun innan við 1,5°C. Þetta skapar ekki aðeins aðstæður til að ráðast í metnaðarfull loftslagsverkefni í viðkomandi byggð, heldur líka þrýsting á aðrar byggðir að gera slíkt hið sama.“ Stefán telur að aðgerðirnar geti skilað miklum árangri. „Með yfirlýsingunum eru loftslagsmál sett í fyrsta sæti, sem þýðir meðal annars að verkefni sem ganga í aðra átt verða að víkja.“

Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri segist, aðspurður um hvort til greina komi að lýsa yfir neyðarástandi í Reykjavík, ekki vilja útiloka neitt sem getur vakið athygli á loftslagsvandanum og knúið á um skjót viðbrögð. Þeirra sé sannarlega þörf í loftslagsmálum. „Vandinn er sá að voðinn er vís í framtíðinni ef ekki verður brugðist afgerandi við núna. Það er þetta sem borgir og ríkisstjórnir eru að vekja fólk til umhugsunar um með því að lýsa yfir neyðarástandi.“

Dagur B. EggertssonBorgarstjóri segir Reykjavíkurborg hafa verið nokkuð eina um forystu í málaflokknum.

 „Mér hefur fundist margt gott fara af stað hjá nýrri ríkisstjórn en nú skiptir máli að standa við stóru orðin“

Dagur segist hafa sett loftslagsmál, loftgæði og afleiðingar loftslagsbreytinga á dagskrá almannaverndar höfuðborgarsvæðisins, þar sem hann er formaður. „Það er í fyrsta sinn sem unnið er að viðbragðsáætlunum og kortlagður viðbúnaður sem þarf vegna þess“ segir Dagur. Hann segir að enn sem komið er hafi Reykjavíkurborg verið nokkuð ein í forystu í þessum málaflokki meðal íslenskra sveitarfélaga, bæði með samþykkt róttækrar loftslagsstefnu og aðgerðaráætlunar. „Þar skipum við okkur í röð framsæknustu borga“ segir Dagur. „Mér hefur fundist margt gott fara af stað hjá nýrri ríkisstjórn en nú skiptir máli að standa við stóru orðin, ekki síst í því að efla almenningssamgöngur og breyta ferðavenjum í umferðinni.“

Ásthildur Sturludóttir bæjarstjóri á Akureyri segir að ekki hafi enn verið rætt um að lýsa yfir neyðarástandi. „En mögulega er ástæða til að ræða það þannig í ljósi ákvarðana annarra borga og ríkja.“ Hún segir að ákvörðun þeirra sé rétt ef hún sé leiðin til að umheimurinn átti sig á þessari miklu ógn. Ásthildur segir talsvert rætt um hlýnun jarðar á þeim fundum sem hún sæki erlendis en ekki hafi enn verið talað um að lýsa yfir neyðarástandi, það kunni hins vegar að breytast í ljósi nýlegra ákvarðana bæjarstjórna erlendis.

Flest bendir til þess að losun aukist á Íslandi á næstu árum

Umhverfisstofnun greindi frá því um miðjan apríl síðastliðinn að losun á Íslandi hefði aukist um 2,2% milli áranna 2016 og 2017 og að talið væri að losun myndi áfram aukast hér á næstu árum. Aukningu á heildarlosun sem er á ábyrgð stjórnvalda má meðal annars rekja til fjölgunar ferðamanna og aukinnar neyslu almennings. L osun frá stóriðju hér hefur aukist um 133% frá árinu 1990 samkvæmt skýrslu Umhverfisstofnunar. Sú losun er aðeins óbeint á ábyrgð stjórnvalda, þar sem stóriðjufyrirtækin þurfa að verða sér úti um losunarheimildir úr sérstöku viðskiptakerfi Evrópusambandsins (ETS = emissions trading system).

„Flest bendir til að þessi losun aukist verulega á næstu árum, einkum vegna nýrrar stóriðju“

Í aðgerðaráætlun stjórnvalda í loftslagsmálum til ársins 2030 segir að flest bendi til þess að losun frá iðnaðarferlum aukist verulega fram til ársins 2030. Kísilmálmverið á Bakka við Húsavík er nefnt til sögunnar og að starfsleyfi hafi verið veitt fyrir fyrirhugað kísliver í Helguvík og fleiri stóriðjukostir hafi verið í undirbúningi. Þá segir í aðgerðaráætlun stjórnvalda að samdráttur í losun í þessum geira verði vart mögulegur nema með tilkomu nýrrar tækni. Í  áætlun stjórnvalda er einnig fjallað um losun sem fellur undir evrópska viðskiptakerfið (ETS) sem í tilfelli Íslands er langmest á sviði stóriðju. Í lok þess kafla skýrslu stjórnvalda segir: „Flest bendir til að þessi losun aukist verulega á næstu árum, einkum vegna nýrrar stóriðju, en að langt sé í tækniframfarir sem líklegar eru til að skila miklum samdrætti í losun.“ Þar segir líka að ný og metnaðarfull markmið hafi verið sett í stjórnarsáttmála. Þar beri hæst markmið um kolefnishlutleysi Íslands árið 2040 og að samkvæmt fjármálaáætlun 2019-2023 sé ráðgert að setja verulega fjármuni í verkefni sem stuðla að minni losun og aukningu kolefnisbindingar.

Ísland eigi hiklaust að lýsa yfir neyðarástandi

Í gær skoraði Landvernd á ríkisstjórn Íslands að lýsa því yfir að neyðarástand ríki í loftslagsmálum. Þetta var ákveðið á aðalfundi samtakanna í gærkvöldi. Stefán Gíslason tekur undir yfirlýsingu Landverndar og segir að það liggi alveg fyrir að þau markmið sem ríkisstjórnir þjóða heims hafi sett sér á grundvelli Parísarsamningsins dugi engan veginn til að ná meginmarkmiðum hans. „Íslensk stjórnvöld ættu hiklaust að lýsa yfir neyðarástandi vegna loftslagsbreytinga, ekki seinna en strax. Þetta neyðarástand er skollið á og öll bið gerir ástandið enn óviðráðanlegra. Það skiptir líka máli að vera sá sem dregur vagninn í þessum efnum, í stað þess að vera seinfær sporgöngumaður,“ segir Stefán Gíslason og bætir við að yfirlýsing um neyðarástand hljóti að fela í sér róttæka endurskoðun á markmiðum ríkisstjórna. Næg þekking sé til staðar, það þurfi bara að nota hana. „Yfirlýsing um neyðarástand felur í sér að viðkomandi stjórnvöld vilji gera allt sem í þeirra valdi standi. Það hafi þau ekki gert hingað til,“ segir Stefán.

„Yfirlýsing um neyðarástand felur í sér að viðkomandi stjórnvöld vilji gera allt sem í þeirra valdi standi. Það hafi þau ekki gert hingað til“

Andrés Ingi JónssonÞingmaður Vinstri grænna segir unga fólkið vaknað.

Andrés Ingi Jónsson, þingmaður Vinstri grænna spurði á Alþingi í fyrradag hvort ástæða væri til að lýsa yfir neyðarástandi í loftslagsmálum. Andrés Ingi talaði um aðgerðir Gretu Thunberg og sagði „Unga fólkið er vaknað, heimurinn er að vakna og við sem hér sitjum þurfum líka að vakna. Við eigum fjöldann allan af aðgerðaráætlunum, þeim þarf að tryggja fjármagn og þær þarf að gera betri og metnaðarfyllri á hverjum degi. En dugar það til? Kannski er vandinn orðinn það knýjandi að þurfi að lýsa yfir neyðarástandi í loftslagsmálum, en áður en til þess kemur getum við líka litið í kringum okkur hér á þingi og fundið breytingar sem má hrinda í framkvæmd því sem næst strax.“

Stefán Gíslason segir að ef ríkisstjórnin taki þetta ekki upp hjá sér ættu einstakir þingmenn eða einstakir þingflokkar að leggja fram tillögu til þingsályktunar í þessa veru. „Þeir sem ekki styðja slíka tillögu þurfa að útskýra ástæður þess. Umræðan sem þetta skapar verður tvímælalaust gagnleg!“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið í dag

Íslenskur læknir í Svíþjóð: „Þetta er sturlað“
1
FréttirFólkið í framlínunni

Ís­lensk­ur lækn­ir í Sví­þjóð: „Þetta er sturl­að“

Anna Lind Kristjáns­dótt­ir er ís­lensk­ur skurð­lækn­ir sem starfar á sjúkra­hús­inu í Upp­sala í Sví­þjóð, í 70 km fjar­lægð frá höf­uð­borg­inni þar sem flest kór­óna­veiru­smit hafa greinst.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
2
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kon­an í glugg­an­um

Rit­stjóri Stund­ar­inn­ar greind­ist með Covid-19 og er í ein­angr­un heima hjá sér: Ég er nú á 24. degi og hef aldrei ver­ið svona lengi ein, án snert­ing­ar við ann­að fólk. Ef ég hef lært eitt­hvað á þess­um tíma þá er það að það dýr­mæt­asta sem við eig­um eru tengsl við aðra. Þetta er sjúk­dóm­ur þar sem eitt ein­kenna er ein­semd­in.
„Mig langar bara til að fá að vera með henni um páskana“
3
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Mig lang­ar bara til að fá að vera með henni um pásk­ana“

„Við er­um vön að vera sam­an og þekkj­um ekk­ert ann­að.“ Þetta seg­ir Ár­mann Ingi­magn Hall­dórs­son. Eig­in­kona hans, Gróa Ingi­leif Krist­manns­dótt­ir dvel­ur á hjúkr­un­ar­heim­il­inu Dyngju á Eg­ils­stöð­um. Gróa, sem er 62 ára, er með vöðvarýrn­un­ar­sjúk­dóm­inn Beckers, hún er í önd­un­ar­vél vegna sjúk­dóms­ins og þarf mikla umönn­un sem Ár­mann hef­ur sinnt að mikl­um hluta síð­an hún veikt­ist. Vegna heim­sókna­banns hafa hjón­in ekki hist í marg­ar vik­ur.
Reynslu COVID-smitaðra miðlað: „Þessi veira er verri en ég hefði haldið“
4
ViðtalLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Reynslu COVID-smit­aðra miðl­að: „Þessi veira er verri en ég hefði hald­ið“

Smit­að­ir lýsa ein­kenna­sögu sinni í sam­tali við Kolfinnu Nikulás­dótt­ur, sem leit­ar upp­lýs­inga drif­in áfram af raunkvíð­an­um.
Guðrún Eva Mínervudóttir
5
PistillLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Guðrún Eva Mínervudóttir

Heim­ur­inn er að losna úr álög­um

Kóf­ið er stríð sem hrind­ir óvart af stað hæg­um og hljóð­um breyt­ing­um í hug­um og hjört­um um all­an heim.
Hið nýja Tsjernóbíl
6
Vettvangur

Hið nýja Tsjernóbíl

Eitt fá­tæk­asta land Evr­ópu gæti lent í mikl­um vanda vegna COVID-19.
Þóra Kristín Ásgeirsdóttir
7
Pistill

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Hetj­ur vorra tíma

Get­ur ver­ið að óvin­sæl­asta fólk­ið á Ís­landi núna eigi sér ein­hverj­ar máls­bæt­ur? Er það kannski nauð­syn­legt að ein­hverju marki? Ekki vilj­um við deyja úr leið­ind­um.

Mest deilt í dag

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
1
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kon­an í glugg­an­um

Rit­stjóri Stund­ar­inn­ar greind­ist með Covid-19 og er í ein­angr­un heima hjá sér: Ég er nú á 24. degi og hef aldrei ver­ið svona lengi ein, án snert­ing­ar við ann­að fólk. Ef ég hef lært eitt­hvað á þess­um tíma þá er það að það dýr­mæt­asta sem við eig­um eru tengsl við aðra. Þetta er sjúk­dóm­ur þar sem eitt ein­kenna er ein­semd­in.
Andri Sigurðsson
2
Blogg

Andri Sigurðsson

Lúx­us­bát­ur stjórn­mála­stétt­ar­inn­ar kem­ur með sjálf­virk­um launa­hækk­un­um

Stjórn­mála­stétt­in þrá­ir sam­stöðu á með­an hún skil­ur  kvenna­stétt­ir og lág­launa­fólk eft­ir á hriplek­um bát og neit­ar að kasta til þeirra björg­un­ar­hringn­um. Í kapí­talísku sam­fé­lagi eru aldrei all­ir í sama báti. Stétta­stríð yf­ir­stétt­ar­inn­ar er alltaf í gangi. Sum­ar stétt­ir fá sín­ar launa­hækk­an­ir á færi­bandi án þess að þurfa að svo mik­ið sem lyfta litla putta. Það er eng­in furða að fólk sé...
Guðrún Eva Mínervudóttir
3
PistillLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Guðrún Eva Mínervudóttir

Heim­ur­inn er að losna úr álög­um

Kóf­ið er stríð sem hrind­ir óvart af stað hæg­um og hljóð­um breyt­ing­um í hug­um og hjört­um um all­an heim.
„Mig langar bara til að fá að vera með henni um páskana“
4
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Mig lang­ar bara til að fá að vera með henni um pásk­ana“

„Við er­um vön að vera sam­an og þekkj­um ekk­ert ann­að.“ Þetta seg­ir Ár­mann Ingi­magn Hall­dórs­son. Eig­in­kona hans, Gróa Ingi­leif Krist­manns­dótt­ir dvel­ur á hjúkr­un­ar­heim­il­inu Dyngju á Eg­ils­stöð­um. Gróa, sem er 62 ára, er með vöðvarýrn­un­ar­sjúk­dóm­inn Beckers, hún er í önd­un­ar­vél vegna sjúk­dóms­ins og þarf mikla umönn­un sem Ár­mann hef­ur sinnt að mikl­um hluta síð­an hún veikt­ist. Vegna heim­sókna­banns hafa hjón­in ekki hist í marg­ar vik­ur.
Íslenskur læknir í Svíþjóð: „Þetta er sturlað“
5
FréttirFólkið í framlínunni

Ís­lensk­ur lækn­ir í Sví­þjóð: „Þetta er sturl­að“

Anna Lind Kristjáns­dótt­ir er ís­lensk­ur skurð­lækn­ir sem starfar á sjúkra­hús­inu í Upp­sala í Sví­þjóð, í 70 km fjar­lægð frá höf­uð­borg­inni þar sem flest kór­óna­veiru­smit hafa greinst.
Þóra Kristín Ásgeirsdóttir
6
Pistill

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Hetj­ur vorra tíma

Get­ur ver­ið að óvin­sæl­asta fólk­ið á Ís­landi núna eigi sér ein­hverj­ar máls­bæt­ur? Er það kannski nauð­syn­legt að ein­hverju marki? Ekki vilj­um við deyja úr leið­ind­um.

Mest lesið í vikunni

Íslenskur læknir í Svíþjóð: „Þetta er sturlað“
1
FréttirFólkið í framlínunni

Ís­lensk­ur lækn­ir í Sví­þjóð: „Þetta er sturl­að“

Anna Lind Kristjáns­dótt­ir er ís­lensk­ur skurð­lækn­ir sem starfar á sjúkra­hús­inu í Upp­sala í Sví­þjóð, í 70 km fjar­lægð frá höf­uð­borg­inni þar sem flest kór­óna­veiru­smit hafa greinst.
Fastar á Kyrrahafseyju: „Lán í óláni“
2
FréttirCovid-19

Fast­ar á Kyrra­hafs­eyju: „Lán í óláni“

Þeg­ar vin­kon­urn­ar Ás­dís Embla Ásmunds­dótt­ir, Unn­ur Guð­munds­dótt­ir og Mar­grét Hlín Harð­ar­dótt­ir lögðu af stað í heims­reisu í fe­brú­ar ór­aði þær ekki fyr­ir því hvaða stefnu ferð­in myndi taka. Þær eru nú á Cook-eyj­um í Suð­ur-Kyrra­hafi, ætl­uðu að dvelja þar í viku, en hafa nú ver­ið þar í mán­uð, því nán­ast eng­ar flug­sam­göng­ur hafa ver­ið til og frá eyj­un­um und­an­farn­ar þrjár vik­ur vegna COVID-19 far­ald­urs­ins. Þær hafa ving­ast við heima­fólk sem hef­ur að­stoð­að þær á alla lund og segj­ast vart geta ver­ið á betri stað, fyrst að­stæð­ur eru með þess­um hætti.
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
3
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Kon­an í glugg­an­um

Rit­stjóri Stund­ar­inn­ar greind­ist með Covid-19 og er í ein­angr­un heima hjá sér: Ég er nú á 24. degi og hef aldrei ver­ið svona lengi ein, án snert­ing­ar við ann­að fólk. Ef ég hef lært eitt­hvað á þess­um tíma þá er það að það dýr­mæt­asta sem við eig­um eru tengsl við aðra. Þetta er sjúk­dóm­ur þar sem eitt ein­kenna er ein­semd­in.
Björg Árnadóttir
4
Aðsent

Björg Árnadóttir

Ed­rú­mennska á tím­um sótt­ar­inn­ar

„Nú veit ég að á með­an ég drakk „í hófi“ fór þessi sami tími og orka í að drekka ekki,“ skrif­ar Björg Árna­dótt­ir sem fagn­ar áfanga og lít­ur til­baka, í kring­um sig og fram á við.
Umdeild ríkisaðstoð: Arðgreiðslur til félags Ágústu frá Bláa lóninu nema nærri 330 milljónum
5
FréttirCovid-19

Um­deild rík­is­að­stoð: Arð­greiðsl­ur til fé­lags Ág­ústu frá Bláa lón­inu nema nærri 330 millj­ón­um

Guð­laug­ur Þór Þórð­ar­son þing­mað­ur var áð­ur 50 pró­sent hlut­hafi í fé­lag­inu ut­an um eign­ar­hald­ið á hluta­bréf­un­um í Bláa lón­inu. Fé­lag­ið hef­ur hagn­ast um tæp­lega 530 millj­ón­ir króna frá ár­inu 2012. Bláa lón­ið var eitt fyrsta fyr­ir­tæk­ið til að til­kynna að það ætl­aði að nýta sér hluta­bóta­leið­ina svo­köll­uðu í kjöl­far út­breiðslu COVID.
„Mig langar bara til að fá að vera með henni um páskana“
6
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Mig lang­ar bara til að fá að vera með henni um pásk­ana“

„Við er­um vön að vera sam­an og þekkj­um ekk­ert ann­að.“ Þetta seg­ir Ár­mann Ingi­magn Hall­dórs­son. Eig­in­kona hans, Gróa Ingi­leif Krist­manns­dótt­ir dvel­ur á hjúkr­un­ar­heim­il­inu Dyngju á Eg­ils­stöð­um. Gróa, sem er 62 ára, er með vöðvarýrn­un­ar­sjúk­dóm­inn Beckers, hún er í önd­un­ar­vél vegna sjúk­dóms­ins og þarf mikla umönn­un sem Ár­mann hef­ur sinnt að mikl­um hluta síð­an hún veikt­ist. Vegna heim­sókna­banns hafa hjón­in ekki hist í marg­ar vik­ur.

Mest lesið í mánuðinum

Hvað gerist í lungunum við COVID-19?
1
FréttirCovid-19

Hvað ger­ist í lung­un­um við COVID-19?

Sif Hans­dótt­ir, yf­ir­lækn­ir lungna­deild­ar Land­spít­ala, seg­ir að nán­ast all­ir COVID-19 sjúk­ling­ar, sem hafi ver­ið lagð­ir inn á spít­al­ann, hafi ver­ið með lungna­bólgu á ein­hverju stigi. Skipta megi ein­kenn­un­um í fjög­ur stig.
Jóninna Margrét lést af völdum COVID-19: „Hún var minn allra besti vinur“
2
FréttirCovid-19

Jón­inna Mar­grét lést af völd­um COVID-19: „Hún var minn allra besti vin­ur“

Son­ur Jóninnu Mar­grét­ar Pét­urs­dótt­ur seg­ir sárt að vita til þess að móð­ir sín hafi ver­ið ein þeg­ar hún kvaddi.
Bað um frí frá vinnu til að sinna smituðum á Landspítalanum
3
FréttirCovid-19

Bað um frí frá vinnu til að sinna smit­uð­um á Land­spít­al­an­um

„Þeg­ar mest á reyn­ir stönd­um við sam­an öll sem eitt,“ seg­ir Gísli Níls Ein­ars­son. Að öllu jöfnu starfar hann sem sér­fræð­ing­ur í for­vörn­um hjá VÍS en er núna kom­inn til starfa á göngu­deild Land­spít­ala fyr­ir COVID-19 smit­aða.
Bláa lónið fær ríkisaðstoð eftir 12 milljarða arðgreiðslur: Dugir fyrir launum í tæp tvö ár
4
FréttirCovid-19

Bláa lón­ið fær rík­is­að­stoð eft­ir 12 millj­arða arð­greiðsl­ur: Dug­ir fyr­ir laun­um í tæp tvö ár

Upp­safn­að­ar arð­greiðsl­ur Bláa lóns­ins frá 2012 til 2019 nema rúm­lega 12.3 millj­örð­um króna. Fé­lag­ið var með eig­ið fé upp 12.4 millj­arða ár­ið 2018 en er eitt hið fyrsta sem nýt­ir sér hluta­bóta­leið rík­is­stjórn­ar­inn­ar þar sem rík­ið greið­ir 75 pró­sent launa 400 starfs­manna Bláa lóns­ins næstu mán­uði.
Eiginmaður konunnar sem lést úr COVID-19 berst fyrir lífi sínu á gjörgæslu
5
FréttirCovid-19

Eig­in­mað­ur kon­unn­ar sem lést úr COVID-19 berst fyr­ir lífi sínu á gjör­gæslu

Ætt­ingj­ar hjón­anna segja veirufar­ald­ur­inn dauð­ans al­vöru og fólk verði að hlusta á og hlíta fyr­ir­mæl­um til að berj­ast gegn veirunni. Að öðr­um kosti muni af­leið­ing­arn­ar verða al­var­leg­ar.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
6
FréttirCovid-19

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19: Svona hegð­ar veir­an sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.

Nýtt á Stundinni

Einmanaleikinn og vanmátturinn er verstur
ViðtalCovid-19

Ein­mana­leik­inn og van­mátt­ur­inn er verst­ur

Við fyrstu sýn eiga þær ekki margt sam­eig­in­legt. Ella er fransk­ur bóka­rit­stjóri sem býr í lít­illi íbúð í Par­ís. Odd­ný er ís­lensk, vinn­ur í mark­aðs­deild Icelanda­ir og býr í mið­bæ Reykja­vík­ur. Síð­ustu tvær vik­ur í lífi þeirra hafa þó ver­ið merki­lega lík­ar, enda eru þær báð­ar með COVID-19 sem þær hafa þurft að glíma við ein­ar.
Hið nýja Tsjernóbíl
Vettvangur

Hið nýja Tsjernóbíl

Eitt fá­tæk­asta land Evr­ópu gæti lent í mikl­um vanda vegna COVID-19.
Sama heimili í nýjum heimi
Eyja M. Brynjarsdóttir
PistillLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Eyja M. Brynjarsdóttir

Sama heim­ili í nýj­um heimi

Eyja M. Brynj­ars­dótt­ir heim­spek­ing­ur tal­ar um „ór­an­veru­leika­tilfnn­ing­una“ sem fylg­ir COVID-far­aldr­in­um og hvernig allt virð­ist hafa breyst á nokkr­um vik­um. Meira að segja manns eig­ið heim­ili.
Náin samskipti auka hamingjuna
ViðtalHamingjan

Ná­in sam­skipti auka ham­ingj­una

Ná­in sam­skipti við fjöl­skyldu og vini, sál­fræði­tím­ar, trú­in, úti­vera og það að hlæja og taka sjálf­an sig ekki of al­var­lega eru þætt­ir sem Árel­ía Ey­dís Guð­mund­sótt­ir, dós­ent í stjórn­un og leið­toga­fræð­um, not­ar til að við­halda og finna ham­ingj­una – stund­um eft­ir áföll eins og dauðs­föll og skiln­aði. „Þá er mik­il­vægt að vera ánægð­ur með það sem mað­ur hef­ur en ekki óánægð­ur með það sem mað­ur hef­ur ekki.“
Heimurinn er að losna úr álögum
Guðrún Eva Mínervudóttir
PistillLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Guðrún Eva Mínervudóttir

Heim­ur­inn er að losna úr álög­um

Kóf­ið er stríð sem hrind­ir óvart af stað hæg­um og hljóð­um breyt­ing­um í hug­um og hjört­um um all­an heim.
Breyttur heimur eftir COVID-19
ÚttektLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Breytt­ur heim­ur eft­ir COVID-19

Af­leið­ing­ar kór­óna­veirufar­ald­urs­ins sem nú geng­ur yf­ir heims­byggð­ina verða veru­leg­ar og munu hafa mik­il áhrif á líf venju­legs fólks. Sumt mun ganga yf­ir en aðr­ar breyt­ing­ar eru var­an­leg­ar. Efna­hagskrepp­an sem mun fylgja gæti orð­ið sú dýpsta í sög­unni og gæta þarf að lýð­ræð­inu í eft­ir­leik far­ald­urs­ins.
Reynslu COVID-smitaðra miðlað: „Þessi veira er verri en ég hefði haldið“
ViðtalLærdómurinn af heimsfaraldrinum

Reynslu COVID-smit­aðra miðl­að: „Þessi veira er verri en ég hefði hald­ið“

Smit­að­ir lýsa ein­kenna­sögu sinni í sam­tali við Kolfinnu Nikulás­dótt­ur, sem leit­ar upp­lýs­inga drif­in áfram af raunkvíð­an­um.
„Mig langar bara til að fá að vera með henni um páskana“
FréttirAðskilin vegna veirunnar

„Mig lang­ar bara til að fá að vera með henni um pásk­ana“

„Við er­um vön að vera sam­an og þekkj­um ekk­ert ann­að.“ Þetta seg­ir Ár­mann Ingi­magn Hall­dórs­son. Eig­in­kona hans, Gróa Ingi­leif Krist­manns­dótt­ir dvel­ur á hjúkr­un­ar­heim­il­inu Dyngju á Eg­ils­stöð­um. Gróa, sem er 62 ára, er með vöðvarýrn­un­ar­sjúk­dóm­inn Beckers, hún er í önd­un­ar­vél vegna sjúk­dóms­ins og þarf mikla umönn­un sem Ár­mann hef­ur sinnt að mikl­um hluta síð­an hún veikt­ist. Vegna heim­sókna­banns hafa hjón­in ekki hist í marg­ar vik­ur.
Hetjur vorra tíma
Þóra Kristín Ásgeirsdóttir
Pistill

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Hetj­ur vorra tíma

Get­ur ver­ið að óvin­sæl­asta fólk­ið á Ís­landi núna eigi sér ein­hverj­ar máls­bæt­ur? Er það kannski nauð­syn­legt að ein­hverju marki? Ekki vilj­um við deyja úr leið­ind­um.
Íslenskur læknir í Svíþjóð: „Þetta er sturlað“
FréttirFólkið í framlínunni

Ís­lensk­ur lækn­ir í Sví­þjóð: „Þetta er sturl­að“

Anna Lind Kristjáns­dótt­ir er ís­lensk­ur skurð­lækn­ir sem starfar á sjúkra­hús­inu í Upp­sala í Sví­þjóð, í 70 km fjar­lægð frá höf­uð­borg­inni þar sem flest kór­óna­veiru­smit hafa greinst.
Leiksýningar, myndlist og tónleikar heima í stofu
Stundarskráin

Leik­sýn­ing­ar, mynd­list og tón­leik­ar heima í stofu

Tón­leik­ar, sýn­ing­ar og við­burð­ir 8-24. apríl
Met slegið í innlendri netverslun
FréttirCovid-19

Met sleg­ið í inn­lendri net­versl­un

Það er mat Árna Sverr­is Haf­steins­son­ar, for­stöðu­manns Rann­sókn­ar­set­urs versl­un­ar­inn­ar, að COVID-19 far­ald­ur­inn muni breyta versl­un­ar­hátt­um Ís­lend­inga til fram­búð­ar. Nýj­ar töl­ur um korta­veltu Ís­lend­inga inn­an­lands sýna að net­versl­un hef­ur aldrei ver­ið meiri hér á landi.