Pistill

Að skemma dómstól án afleiðinga – hugartilraun um spillingu

Gunnar Jörgen Viggósson spyr hvaða ályktanir megi draga af hegðun dómsmálaráðherra við skipan dómara við Landsrétt

Ímyndum okkur ráðherra í einhverju þjóðríkinu sem ber að skipa hóp dómara í nýtt dómstig. Kannski einhvers staðar í Afríku eða Austur-Evrópu. Lögum samkvæmt skilar fagleg hæfnisnefnd rökstuddum tillögum um dómaraefni til ráðherra. Ráðherrann kýs að víkja frá tillögunum án rannsóknar og haldbærs rökstuðnings og þar með gegn lögum ― þvert á ráðgjöf og leiðbeiningar sérfræðinga. Ímyndum okkur að ráðherra skipti fjórum tilnefndum út fyrir aðra fjóra úr hópi umsækjenda og a.m.k. tveir þeirra sem ráðherra fjarlægir hafi verið viðriðnir stjórnmálaöfl sem eru ráðherra ekki að skapi, og a.m.k. einn sem ráðherra velur í staðinn tengist ráðherra persónulega og annar sé maki samstarfsmanns og flokksfélaga ráðherra. Þá hafi vefrit undir ritstjórn ráðherra áður hæðst að öðrum þeirra sem ráðherra fjarlægði af lista vegna pólitískra skoðana hans.

Hefði þetta nú raunverulega gerst í fjarlægu landi væri flestum létt að draga þá ályktun að um augljósa spillingu væri að ræða. Það þætti fullkomlega fráleitt að leyfa ráðherranum að njóta einhvers vafa að um ræddi saklaus mistök sem leiddu til skipunar á tengdum aðilum andstætt lögum og ráðleggingum, og missis þeirra sem ekki eru ráðherra samstíga í skoðunum. Miklu nærtækara væri að álykta að þar væru á ferðinni atvinnuofsóknir. Þegar þú ert tekinn út fyrir sviga og færður niður fyrir aðra án eðlilegra skýringa eru það ofsóknir ― skýr skilaboð frá ráðherra og hans flokki: Þú getur ekki vænst starfsframa í dómskerfinu ef þú setur þig upp á móti Sjálfstæðisflokknum. Að sama skapi myndu eflaust margir velta því alvarlega fyrir sér hvort ekki væri réttast að ráðherra yrði látinn sæta lagalegri ábyrgð vegna framgöngu sinnar, þ.e. að hann yrði dreginn fyrir þartilgerðan dómstól: Landsdóm. Í lögum um ráðherraábyrgð segir einfaldlega varða ábyrgð ráðherra að brjóta gegn íslenskum lögum, hvort sem er af ásetningi eða stórkostlegu hirðuleysi. Hæstiréttur hefur þegar staðfest að um lögbrot var að ræða, og ef almenn skynsemi hefur ekki verið felld úr gildi sést að í besta falli gerðist ráðherra sek um stórkostlegt hirðuleysi með því að hunsa lögfræðiráðgjöf og allar ráðleggingar sérfróðra. Brot Sigríðar gegn lögum um ráðherraábyrgð er þannig mun skýrara en í tilfelli Geirs H. Haarde sem fyrst og fremst var saksóttur fyrir að hafa látið undir höfuð leggjast að gera hitt og þetta en ekki fyrir að hafa framið bein, virk og sönnuð lögbrot eins og í tilfelli Sigríðar Á. Andersen. Slík framfylgd laga er þó auðvitað útilokuð meðan Sigríður er völduð af Katrínu Jakobsdóttur og samtryggingu stjórnmálamanna.

Því miður er það svo að afneitun og trú á hið góða í manninum, sérstaklega þegar undir eru hagsmunir og völd, hræðsla við að taka ákvarðanir þegar mikið liggur við, og önnur mannleg mein geta keyrt einstaklinga og heilu samfélögin út í algjöra vitleysu. Um það eru dæmin óteljandi. Sjálfur segi ég heyr á endemi; Spilling er ekki eitthvað sem gerist bara annars staðar, gott fólk getur gert vonda hluti, og ábyrgð er ekki ósanngjörn. Sigríður getur ekki einu sinni viðurkennt mistök og verður að fara. Minna má það varla vera eftir að hafa eitrað traust til dómstóla um fyrirsjáanlega framtíð og skemmt heilt dómstig. Nema lausnin liggi bara í fleiri reglum eins og forsætisráðherra leggur til ― sem dómsmálaráðherrar og forsætisráðherrar framtíðarinnar geta svo dundað sér við að brjóta án afleiðinga? 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið í dag

Fréttir

Kölluð kellingartussa og negri

Viðtal

„Neita að eyða allri ævinni í að vinna fyrir einhvern steinkassa“

Fréttir

Slys hjá Arnarlaxi: Eldiskví með um 500 tonnum af laxi sökk í Tálknafirði

Viðtal

Keypti brúðarkjól og bað Guð um mann

Listi

Fimm réttir úr fortíð og nútíð

Fréttir

Helga Vala skoraði á Alþingi að aflétta leyndinni tafarlaust – Jón: „Dæmigerð popúlistauppákoma“

Mest lesið í vikunni

Fréttir

Vilhjálmur fékk 3,4 milljónir endurgreiddar – Þingmenn hæðast að umræðunni

Fréttir

Stjórnun kynferðisbrotadeildar ábótavant – Sigríður skipti yfirmanni út fyrir stjórnanda með minni reynslu af rannsókn kynferðisbrota

Fréttir

Kölluð kellingartussa og negri

Pistill

Karlar að spara okkur pening

Fréttir

Ferðaþjónustubændur í máli við Íshesta

Fréttir

Borgarstjórinn vísaði Eyþóri Arnalds af fundi í Höfða