Þessi grein er rúmlega 2 mánaða gömul.

Telur lagafrumvarp um fæðingarorlof stórt skref í átt að kynjajafnrétti

Doktor Ingólf­ur V. Gísla­son seg­ir laga­frum­varp­ið fram­sæk­ið skref í átt að kynja­jafn­rétti og tel­ur þau lík­leg til þess að knýja fram já­kvæð­ar sam­fé­lags­leg­ar breyt­ing­ar.

Telur lagafrumvarp um fæðingarorlof stórt skref í átt að kynjajafnrétti
Í frumvarpinu er Ráðherrann fagnar framsæknu frumvarpi um heildarendurskoðun laga um fæðingar- og foreldraorlof sem lagt hefur verið í samráðsgátt. Mynd: Pressphotos.biz/Geirix

Ásmundur Einar Daðason, félags- og barnamálaráðherra, hefur lagt fram drög að frumvarpi um heildarendurskoðun laga um fæðingar- og foreldraorlof. Í frumvarpinu er lagt til að fæðingarorlof verði aukið úr tíu mánuðum í tólf. Hvort foreldri um sig hefur rétt á sex mánaða orlofi en einn mánuður er framseljanlegur. Félagsfræðiprófessor segir frumvarpið framsækið og stórt skref í átt að kynjajafnrétti. 

Drögin að frumvarpinu byggja á ráðgjöf nefndar sem ráðherrann skipaði í ágúst 2019 til þess að endurhugsa núverandi löggjöf. Þau hafa nú verið birt í samráðsgátt stjórnvalda þar sem almenningi gefst færi á að koma fram ábendingum og tillögum.

Samkvæmt vefsíðu Stjórnarráðsins er gert ráð fyrir því að frumvarpsdrögin muni taka breytingum í samræmi við þær athugasemdir sem berast frá almenningi í gegnum gáttina.

Lög í takt við samtímann

Ásmundur segir á vefsíðu stjórnarráðsins það mikið fagnaðarefni að drögin séu komin í gáttina þar sem tuttugu ár eru frá staðfestingu núgildandi laga og sé tími til að aðlaga þau að samtímanum. „Við viljum áfram skapa gott umhverfi fyrir fólk sem eignast börn og gera þeim kleift að njóta dýrmætra stunda með barninu á fyrstu mánuðum þess, og þetta frumvarp verður stórt skref í þá átt,“ segir hann. 

Núverandi lög um fæðingarorlof veita rétt til tíu mánaða orlofs þar sem hvort foreldri um sig hefur þrjá óframseljanlega mánuði, en tveir mánuðir eru frjálsir til ráðstöfunar. Talsverður kynjahalli ríkir á ráðstöfum þessa mánaða og eru konur mun líklegri til að nýta þá en karlar. 

Til hefur verið lagt að fæðingarorlof verði lengt úr tíu mánuðum í tólf mánuði fyrir foreldra barna sem fæðast, eru ættleidd eða eru tekin í varanlegt fóstur frá 1. janúar 2021. Þá verður sjálfstæður réttur hvors foreldris fyrir sig sex mánuði. Einn mánuður verður hins vegar frjáls til ráðstöfunar svo annað foreldrið getur tekið sjö mánuði og hitt fimm mánuði. Markmið lagabreytinganna er að tryggja foreldrum viðverutíma með barninu til jafns, ásamt því að jafna kjöl kynjanna á vinnumarkaði. 

Ráðstafanir í formi yfirfærslu réttinda og fæðingarstyrks eru einnig gerðar til að mæta aðstæðum þar sem öðru foreldri er af einhverjum ástæðum ekki fært að nýta rétt sinn innan kerfisins. Dæmi um slíkar aðstæður væru ef faðerni barns er óstaðfest fyrir lögum eða ef foreldri sætir nálgunarbanni eða hefur verið fjarlægt af heimili. 

Ingólfur V. GíslasonIngólfur hefur sérhæft sig í rannsóknum á fæðingarorlofi, föðurhlutverkinu og kynjajafnrétti. Hann segir lagafrumvarpið stórt skref í átt að jafnrétti kynjanna.

Dr. Ingólfur V. Gíslason, félagsfræðingur, hefur sérhæft sig í málefnum sem tengjast fæðingarorlofi og föðurhlutverkinu. Hann segir frumvarpið vera framsækið skref í átt að kynjajafnrétti, rétt eins og núgildandi lög voru á þeim tíma sem þau voru sett árið 2000. „Það er haldið áfram á sömu braut og þar var mörkuð, þar sem áherslan er á að báðir foreldrar komi að uppeldi og umönnun afkvæma sinna frá fyrstu tíð,“ segir hann. 

Jafnrétti á ólíkum sviðum tilverunnar 

Ingólfur segir frumvarpið ná til ólíkra þátta í lífi fólks, jafnt innan fjölskyldu og heimilis sem á atvinnumarkaði og í opinberu lífi. Hann segir mikilvægt fyrir jafnrétti að styrkja hefðbundna kvenlega eiginleika í lífi og tilveru karla á sama hátt og konur hafa tekið á sig vissa karllæga eiginleika á opinbera sviðinu.  „Þetta er hugsað út frá nokkrum vinklum að mínu viti. Eitt er náttúrulega það að hérlendis jafnt og annars staðar hefur verið ljóst að tilvera kvenna hefur færst nær því sem einkenndi hefðbundið líf karla. Það gengur ekki að það eitt gerist heldur þarf líka að færa kvenleika í líf karla, að færa það nær því sem hefur einkennt hefðbundið líf kvenna. Það er eitt af því sem þetta frumvarp styður við og ýtir undir,“ segir Ingólfur. 

Aukin þátttaka feðra hafi jákvæð áhrif

Um breytingar á aðkomu kynjanna að uppeldi barna sinna segir hann að stefnan hafi verið í átt að aukinni þátttöku karla. „Það er auðvitað eitthvað sem hefur verið að gerast, um 90% íslenskra feðra nýta þann rétt sem þeir hafa til orlofs og taka það sem þeir einir geta nýtt. Það þarf ekki að hafa neinar áhyggjur af því að þeir muni ekki nýta þetta. Feður vilja almennt mjög gjarnan koma að umönnun barna sinna. Við höfum séð það í okkar rannsóknum - bæði í því sem ég og Guðný Björk Eydal og Ásdís Arnaldsdóttir höfum gert og í því sem aðrir fræðimenn hafa kannað - að þetta hefur jákvæð áhrif á öllum sviðum. Ég veit ekki um neitt neikvætt sem birtist í kjölfar þeirra breytinga sem gerðar voru árið 2000. Feður á Íslandi eru virkari en þeir hafa nokkurn tíma áður verið, ekki bara á meðan fæðingarorlofinu stendur heldur í lífi barna sinna eftir það. Við höfum skoðað umönnun foreldra á börnum frá því þau fæðast í könnun sem við höfum keyrt fjórum sinnum og það sést að hún verður alltaf jafnari. Jöfnunaráhrifin eru skýr.“ 

„Feður vilja almennt mjög gjarnan koma að umönnun barna sinna“

Hann segir að gæta megi fleiri jákvæðra áhrifa af völdum jafnari nýtingu foreldra á fæðingarorlofsréttinum. „Aðrir fræðimenn hafa komist að því að það hefur dregið úr skilnuðum. Þar sem faðir nýtir sér fæðingarorlof eru líkindi á skilnaði minni en hjá þeim sem nýta ekki orlofsréttinn. Það hefur einnig sést í alþjóðlegri rannsókn að ungmennisem hafa notið góðs af þessum lögum eigaauðveldara með að koma til feðra sinna með vandamál sem á þeim brenna. Íslenskar mæður hafa alltaf verið í toppi, þetta hefur ekki haft nein neikvæð áhrif á það, en íslenskir feður eru núna komnir í topp á alþjóðlegum mælikvarða,“ segir hann. 

Möguleg lausn á kynjuðum launamuni

Kynjaður launamunur hefur verið viðamikið og krefjandi verkefni fyrir samfélagið. Ingólfur segir  jafnari þátttöku feðra í umönnun barna sinna vera líklega til þess að jafna kjöl kvenna á vinnumarkaði þar sem rannsóknir sýni að ein megin ástæða fyrir lægri launakjörum kvenna liggi í þeirri viðleitni að konur á barneignaraldri séu óáreiðanlegri starfskraftar. „Síðan höfum við séð að það hefur dregið tölvert úr kynbundnum launamun á Íslandi. Hvort að það sé bein afleiðing af lögunum frá 2000 getum við ekki sagt, en það er mjög líklegt einfaldlega vegna þess að atvinnurekendur hafa ekki sama tilefni til þess að mismuna á grundvelli kyns ef þeir geta gengið út frá því að ung kona og ungur karl séu jafn líkleg til þess að taka sér fæðingarorlof og í jöfnu hlutfalli. Rannsóknir hafa sýnt að það eru tvær megin ástæður fyrir kynbundum launamun. Annars vegar er það kynjaskiptingin á vinnumarkaðinum í heild og hins vegar er það umhyggjuábyrgðin sem konur hafa axlað í mun ríkari mæli heldur en karlar. Afleiðingar laganna frá árinu 2000 hafa verið mjög miklar fyrir íslenskt samfélag, en allar mjög jákvæðar sem við vitum af. Það er lang líklegast að sama verði með þetta framhald,“ segir hann að lokum. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Vill tækifæri til að komast aftur inn í samfélagið
1
Viðtal

Vill tæki­færi til að kom­ast aft­ur inn í sam­fé­lag­ið

Unn­ur Regína Gunn­ars­dótt­ir fékk reglu­lega að heyra að hún væri kvíð­in ung kona á með­an hún barð­ist í fimm ár eft­ir því að fá rétta grein­ingu. Nú er hún greind með sjald­gæf­an sjúk­dóm og sér sjálf um að halda ut­an um með­ferð­ina, þeg­ar hún á eig­in­lega al­veg nóg með að tak­ast á við af­leið­ing­ar veik­ind­anna. Hún þrá­ir að ná bata og kom­ast aft­ur út í sam­fé­lag­ið, fara að vinna og verða að gagni, eins og hún orð­ar það, 27 ára göm­ul kona sem bú­ið er að skil­greina sem ör­yrkja.
Verða sér úti um falskt læknisvottorð til að komast hjá grímuskyldu
2
FréttirCovid-19

Verða sér úti um falskt lækn­is­vott­orð til að kom­ast hjá grímu­skyldu

Með­lim­ir Face­book-síð­unn­ar Covið­spyrn­an ráð­leggja hvort öðru um það hvernig sé best að bera sig að við að verða sér út um falskt lækn­is­vott­orð til að þurfa ekki að nota grím­ur í versl­un­um.
Ég var alltaf með samviskubit
3
ViðtalSögur af einelti

Ég var alltaf með sam­visku­bit

Dav­íð Þór Jóns­son, sókn­ar­prest­ur Laug­ar­nes­kirkju, var lagð­ur í einelti í nokk­ur ár í grunn­skóla. Hann ákvað á unglings­ár­un­um að ganga til liðs við gerend­urna til að sleppa við einelt­ið og fór að leggja í einelti. Þetta allt hafði mik­il áhrif á hann.
Þetta hafði rosaleg áhrif á sjálfstraustið
4
ViðtalSögur af einelti

Þetta hafði rosa­leg áhrif á sjálfs­traust­ið

Mar­gret­he Nicol­ina Krist­ine Sig­urð­ar­dótt­ir seg­ist hafa ver­ið lögð í einelti frá 1. bekk og alla grunn­skóla­göng­una. Það hafði mik­il áhrif á and­lega líð­an og sjálfs­traust­ið. End­ur­hæf­ing fyr­ir nokkr­um ár­um breytti loks­ins öllu.
Karl Th. Birgisson
5
Pistill

Karl Th. Birgisson

Um sam­fé­lags­lega ábyrgð Hall­dórs og Dav­íðs

Vilja fyr­ir­tæk­in í land­inu græða á veirukrepp­unni? Von­andi sem fæst, en sum þeirra hafa sann­ar­lega reynt. Og ekki síð­ur sam­tök þeirra. Á kostn­að rík­is­ins og starfs­fólks.
Þorvaldur Gylfason
6
PistillCovid-19

Þorvaldur Gylfason

Veir­an æð­ir áfram

Ekk­ert lát er á veirufar­aldr­in­um held­ur sæk­ir hann þvert á móti í sig veðr­ið víða um heim­inn.
Tengir þunglyndi og kvíða við eineltið
7
ViðtalSögur af einelti

Teng­ir þung­lyndi og kvíða við einelt­ið

Jó­hanna Ósk Þrast­ar­dótt­ir var á grunn­skóla­ár­un­um lögð í mik­ið einelti. Áhrif­in voru átrösk­un í níu ár og svo glím­ir hún í dag við lé­legt sjálfs­traust, þung­lyndi, kvíða og fé­lags­fælni.

Mest deilt

Verða sér úti um falskt læknisvottorð til að komast hjá grímuskyldu
1
FréttirCovid-19

Verða sér úti um falskt lækn­is­vott­orð til að kom­ast hjá grímu­skyldu

Með­lim­ir Face­book-síð­unn­ar Covið­spyrn­an ráð­leggja hvort öðru um það hvernig sé best að bera sig að við að verða sér út um falskt lækn­is­vott­orð til að þurfa ekki að nota grím­ur í versl­un­um.
Ólöf Gerður Sigfúsdóttir
2
Aðsent

Ólöf Gerður Sigfúsdóttir

Um ábyrgð og eft­ir­lit með söfn­um

Ólöf Gerð­ur Sig­fús­dótt­ir, doktorsnemi í safna­fræði, fjall­ar um hvað ger­ist þeg­ar safn­stjór­ar njóta ekki sann­mæl­is með­al sinna yf­ir­stjórna og sú fag­lega hags­muna­varsla, sem safn­stjór­ar við­hafa í sínu starfi, nær ekki eyr­um eig­enda safna.
Vill tækifæri til að komast aftur inn í samfélagið
3
Viðtal

Vill tæki­færi til að kom­ast aft­ur inn í sam­fé­lag­ið

Unn­ur Regína Gunn­ars­dótt­ir fékk reglu­lega að heyra að hún væri kvíð­in ung kona á með­an hún barð­ist í fimm ár eft­ir því að fá rétta grein­ingu. Nú er hún greind með sjald­gæf­an sjúk­dóm og sér sjálf um að halda ut­an um með­ferð­ina, þeg­ar hún á eig­in­lega al­veg nóg með að tak­ast á við af­leið­ing­ar veik­ind­anna. Hún þrá­ir að ná bata og kom­ast aft­ur út í sam­fé­lag­ið, fara að vinna og verða að gagni, eins og hún orð­ar það, 27 ára göm­ul kona sem bú­ið er að skil­greina sem ör­yrkja.
Tengir þunglyndi og kvíða við eineltið
4
ViðtalSögur af einelti

Teng­ir þung­lyndi og kvíða við einelt­ið

Jó­hanna Ósk Þrast­ar­dótt­ir var á grunn­skóla­ár­un­um lögð í mik­ið einelti. Áhrif­in voru átrösk­un í níu ár og svo glím­ir hún í dag við lé­legt sjálfs­traust, þung­lyndi, kvíða og fé­lags­fælni.
Alvarlegt að ekki sé vitað hvar íslenskt plast endar
5
Viðtal

Al­var­legt að ekki sé vit­að hvar ís­lenskt plast end­ar

Guð­mund­ur Ingi Guð­brands­son um­hverf­is­ráð­herra svar­ar fyr­ir mis­bresti í end­ur­vinnslu plasts og glers á Ís­landi. Hann kall­ar eft­ir ít­ar­legri skoð­un á end­ur­nýt­ingu og end­ur­vinnslu plasts í kjöl­far um­fjöll­un­ar Stund­ar­inn­ar sem sýn­ir ágalla á töl­fræði um end­ur­vinnslu og vill­andi upp­lýs­ing­ar um af­drif plasts. „Ég tel að það þurfi um­bylt­ingu í úr­gangs­mál­um á Ís­landi,“ seg­ir hann.
Þetta hafði rosaleg áhrif á sjálfstraustið
6
ViðtalSögur af einelti

Þetta hafði rosa­leg áhrif á sjálfs­traust­ið

Mar­gret­he Nicol­ina Krist­ine Sig­urð­ar­dótt­ir seg­ist hafa ver­ið lögð í einelti frá 1. bekk og alla grunn­skóla­göng­una. Það hafði mik­il áhrif á and­lega líð­an og sjálfs­traust­ið. End­ur­hæf­ing fyr­ir nokkr­um ár­um breytti loks­ins öllu.
Gjaldþrot Capacent hefur áhrif á starfsemi Tryggingastofnunar
7
Fréttir

Gjald­þrot Capacent hef­ur áhrif á starf­semi Trygg­inga­stofn­un­ar

Upp­lýs­ing­ar um rétt­indi líf­eyr­is­þega, fjölda­þró­un og út­gjöld til mála­flokks­ins hafa ekki ver­ið birt með reglu­leg­um hætti á vef Trygg­inga­stofn­un­ar á hálft ár. Ástæð­an er sú að fyr­ir­tæk­ið Capacent, sem sá um rekst­ur mæla­borðs stofn­un­ar­inn­ar, varð gjald­þrota í júní.

Mest lesið í vikunni

Sigríður Andersen segir ekki óeðlilegt að gamalt fólk deyi úr „kvefi“
1
FréttirCovid-19

Sig­ríð­ur And­er­sen seg­ir ekki óeðli­legt að gam­alt fólk deyi úr „kvefi“

Fyrr­um dóms­mála­ráð­herra sagði mik­ið gert úr frétt­um af and­lát­um á Landa­koti á streymisvið­burði sam­tak­ana Út úr kóf­inu. Sig­ríð­ur sagði einnig að um­ræðu vanti um tak­mörk mann­legs lífs.
Þremur fréttamönnum á fréttastofu RÚV sagt upp
2
Fréttir

Þrem­ur frétta­mönn­um á frétta­stofu RÚV sagt upp

Rakel Þor­bergs­dótt­ir, frétta­stjóri Rík­is­út­varps­ins, stað­fest­ir í sam­tali við Stund­ina að í dag hafi þrem­ur starfs­mönn­um á frétta­stofu ver­ið sagt upp vegna nið­ur­skurð­ar. Út­varps­stjóri hef­ur sagt að 600 millj­ón­ir vanti í rekst­ur­inn.
Vill tækifæri til að komast aftur inn í samfélagið
3
Viðtal

Vill tæki­færi til að kom­ast aft­ur inn í sam­fé­lag­ið

Unn­ur Regína Gunn­ars­dótt­ir fékk reglu­lega að heyra að hún væri kvíð­in ung kona á með­an hún barð­ist í fimm ár eft­ir því að fá rétta grein­ingu. Nú er hún greind með sjald­gæf­an sjúk­dóm og sér sjálf um að halda ut­an um með­ferð­ina, þeg­ar hún á eig­in­lega al­veg nóg með að tak­ast á við af­leið­ing­ar veik­ind­anna. Hún þrá­ir að ná bata og kom­ast aft­ur út í sam­fé­lag­ið, fara að vinna og verða að gagni, eins og hún orð­ar það, 27 ára göm­ul kona sem bú­ið er að skil­greina sem ör­yrkja.
Þess vegna mun líklega engin stofnun á Íslandi upplýsa 85 milljarða króna hagsmunamál
4
GreiningMál Jóhanns Guðmundssonar

Þess vegna mun lík­lega eng­in stofn­un á Ís­landi upp­lýsa 85 millj­arða króna hags­muna­mál

Hver á að rann­saka for­send­ur máls Jó­hanns Guð­munds­son­ar, skrif­stofu­stjór­ans í at­vinnu­vega­ráðu­neyt­inu sem lét fresta birt­ingu laga og gekk þar með er­inda þriggja lax­eld­is­fyr­ir­tækja? Embætti Um­boðs­manns Al­þing­is hef­ur ekki fjár­magn til að stunda frum­kvæðis­at­hug­an­ir og óljóst er hvort mál­ið er lög­brot eða ekki.
Fyrrum dómsmálaráðherra fer fyrir hópi sem gagnrýnir aðgerðir stjórnvalda gegn Covid
5
Fréttir

Fyrr­um dóms­mála­ráð­herra fer fyr­ir hópi sem gagn­rýn­ir að­gerð­ir stjórn­valda gegn Covid

Sig­ríð­ur Á. And­er­sen, fyrr­um dóms­mála­ráð­herra, stend­ur á bakvið hóp­inn Út úr kóf­inu. Hóp­ur­inn lýs­ir yf­ir gagn­rýni sinni á að­gerð­ir stjórn­valda varð­andi Covid-19 á nýrri vef­síðu
Eignarhaldsfélag barna Kristjáns keypti nær 30 milljarða hlut í Samherja af föður sínum
6
FréttirSamherjaskjölin

Eign­ar­halds­fé­lag barna Kristjáns keypti nær 30 millj­arða hlut í Sam­herja af föð­ur sín­um

Eign­ar­halds­fé­lag­ið And­ers ehf. verð­ur næst­stærsti hlut­hafi Sam­herja eft­ir um­fangs­mestu við­skipti ís­lenskr­ar út­gerð­ar­sögu þeg­ar 84.5 pró­sent hlut­ur í út­gerð­inni skipti um hend­ur fyr­ir um 60 millj­arða króna. And­ers ehf. er í eigu fjög­urra barna Kristjáns Vil­helms­son­ar.
Verða sér úti um falskt læknisvottorð til að komast hjá grímuskyldu
7
FréttirCovid-19

Verða sér úti um falskt lækn­is­vott­orð til að kom­ast hjá grímu­skyldu

Með­lim­ir Face­book-síð­unn­ar Covið­spyrn­an ráð­leggja hvort öðru um það hvernig sé best að bera sig að við að verða sér út um falskt lækn­is­vott­orð til að þurfa ekki að nota grím­ur í versl­un­um.

Mest lesið í mánuðinum

Svona dreifist veiran í lokuðu rými
1
GreiningCovid-19

Svona dreif­ist veir­an í lok­uðu rými

Lík­urn­ar á því að sýkj­ast af kór­ónu­veirunni eru marg­falt meiri í lok­uðu rými en ut­an­dyra en erfitt get­ur ver­ið að átta sig á hversu mikla nánd þarf til og hversu mikl­ar lík­urn­ar eru á smiti. Eft­ir­far­andi sam­an­tekt er byggð á allra nýj­ustu upp­lýs­ing­um frá vís­inda­mönn­um og heil­brigð­is­yf­ir­völd­um á Spáni og er hér end­ur­birt með góð­fús­legu leyfi dag­blaðs­ins El País.
Leita svara vegna dularfulls andláts í Mosfellsbæ
2
Fréttir

Leita svara vegna dul­ar­fulls and­láts í Mos­fells­bæ

Mariuszi Robak var lýst sem lífs­glöð­um og and­lega stöð­ug­um ung­um manni sem elsk­aði fjöl­skyld­una sína, vini og Ís­land. Það kom því öll­um á óvart þeg­ar hann tók svipti sig lífi síð­ast­lið­ið sum­ar. Bróð­ir hans og besti vin­ur hafa báð­ir efa­semd­ir um að Mario, eins og hann var kall­að­ur, hafi lát­ist án þess að ut­an­að­kom­andi að­il­ar hafi haft þar áhrif á. „Eina skýr­ing­in sem ég sé er að hann hafi gert það vegna þess að hann ótt­að­ist um vini sína eða fjöl­skyldu.“
Fyrstu covid-mótmælin á Íslandi: „Segjum nei við bóluefni“
3
FréttirCovid-19

Fyrstu covid-mót­mæl­in á Ís­landi: „Segj­um nei við bólu­efni“

Hóp­ur­inn Covið­spyrn­an kom sam­an á Aust­ur­velli í dag til að mót­mæla sótt­varn­ar­að­gerð­um gegn Covid-19-far­aldr­in­um.
Heilunin snerist upp í andhverfu sína
4
Reynsla

Andrea Hauksdóttir

Heil­un­in sner­ist upp í and­hverfu sína

Andrea Hauks­dótt­ir leit­aði í óhefð­bundn­ar að­ferð­ir og of­skynj­un­ar­efni til að vinna úr af­leið­ing­um fíkn­ar og áfalla. Mað­ur­inn sem hún treysti til að leiða sig í gegn­um þetta ferli reynd­ist henni hins veg­ar verr en eng­inn, seg­ir hún. Þeg­ar þau slitu sam­skipt­um var hún dof­in, nið­ur­brot­in og barns­haf­andi að tví­bur­um sem hún ætl­aði sér ekki að eign­ast. Kór­ónu skamm­ar er tyllt á höf­uð kvenna, seg­ir hún, um druslu- og þung­un­ar­rofs­skömm.
Plastleyndarmál Íslands
5
RannsóknEndurvinnsla á Íslandi

Plast­leynd­ar­mál Ís­lands

Töl­ur um end­ur­vinnslu á plasti ís­lenskra neyt­enda eru sagð­ar eiga sér enga stoð í raun­veru­leik­an­um. Stór hluti þess er brennd­ur af um­deildu sænsku fyr­ir­tæki. Plast­meng­un er mik­il á strönd­um Ís­lands og vís­bend­ing­ar eru um að veið­ar­færi séu skil­in eft­ir í hafi eða urð­uð.
Stórskuldugur, landflótta og lögsóttur: Það sem gæti beðið Trumps eftir valdaskiptin
6
FréttirForsetakosningar í BNA 2020

Stór­skuldug­ur, land­flótta og lög­sótt­ur: Það sem gæti beð­ið Trumps eft­ir valda­skipt­in

Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seti á yf­ir höfði sér fjölda lög­sókna og jafn­vel op­in­ber­ar ákær­ur sak­sókn­ara eft­ir að hann læt­ur af embætti. Þá skuld­ar hann mörg hundruð millj­ón­ir doll­ara sem þarf að greiða til baka á næstu ár­um og gæti þurft að selja stór­an hluta eigna sinna.
Aðstandendur vilja skýringar á hvernig fór á Landakoti
7
ViðtalHvað gerðist á Landakoti?

Að­stand­end­ur vilja skýr­ing­ar á hvernig fór á Landa­koti

Fjöl­skyld­ur þeirra sem lét­ust og veikt­ust eft­ir hópsmit­ið á Landa­koti bera starfs­fólki góða sögu, en vilja vita hvað fór úr­skeið­is. Sum­ir gátu ekki kvatt ást­vini sína, en aðr­ir fengu að heim­sækja þá í hlífð­ar­bún­ing­um. Einn að­stand­enda um­gekkst aldr­aða ætt­ingja eft­ir að hafa ver­ið til­kynnt að hann þyrfti ekki að fara í sótt­kví.

Nýtt á Stundinni

I aukaþáttur: Femínistafélag MH og Versló
Karlmennskan - hlaðvarp

I auka­þátt­ur: Femín­ista­fé­lag MH og Versló

„Rauð­hærð­ur veg­an femín­isti, hann myndi ekki fá lim [...] Já, MH-inga“ sagði við­mæl­andi í fyr­ir­hug­uð­um podcast-þætti á veg­um nem­enda­fé­lags Versl­un­ar­skóla Ís­lands. Femín­ista­fé­lag MH og femín­ista­fé­lag Versló gagn­rýndu þetta orð­færi, rétti­lega, og út­skýra hér hvers vegna og hvaða áskor­an­ir femín­ist­ar í fram­halds­skól­un­um eru að tak­ast á við. Typpa- og píkufýla eru hug­tök sem koma fyr­ir og lýsa menn­ing­ar­fyr­ir­bær­un­um ráð­andi karl­mennska og styðj­andi kven­leiki á áhuga­verð­an hátt.
RÚV rak fréttamann sem átti í deilum um launagreiðslur
Fréttir

RÚV rak frétta­mann sem átti í deil­um um launa­greiðsl­ur

Stefán Ei­ríks­son út­varps­stjóri seg­ir að deil­ur séu uppi um túlk­un á kjara­samn­ingi. Fleiri en einn frétta­mað­ur eigi í þeirri kjara­deilu og hún hafi ekk­ert með upp­sagn­ir að gera. Fé­lag frétta­manna gagn­rýn­ir nið­ur­skurð á frétta­stofu Rík­is­út­varps­ins.
Drottningarbragð
Mynd dagsins

Drottn­ing­ar­bragð

Þriðja bylgja skák­æð­is hef­ur skoll­ið á Ís­landi, eft­ir að hálf þjóð­in hef­ur sest nið­ur og horft á Net­flix serí­una The Qu­een's Gambit, eða Drottn­ing­ar­bragð. Fyrsta bylgj­an varð ár­ið 1958, þeg­ar Frið­rik Ólafs­son náði fimmta til sjötta sæti á HM í skák í Portorož, gömlu Júgó­slav­íu, og varð með þeim ár­angri fyrst­ur Ís­lend­inga að verða stór­meist­ari í skák. Áhugi lands­manna á skák­í­þrótt­inni náði svo nýj­um hæð­um í ann­ari bylgju, ár­ið 1972, þeg­ar heims­meist­arein­víg­ið í skák fór fram í Laug­ar­dals­höll­inni milli Bor­is Spassky og Bobby Fischer. Bobby vann að lok­um, eft­ir 21 skák. Seinna fékk hann ís­lensk­an rík­is­borg­ara­rétt og var jarð­sett­ur í Laug­ar­dals­kirkju­garði aust­ur í Flóa. Fyr­ir þá sem ekki vita, er drottn­ing­ar­bragð; 1. d4 d5 2. c4 og svart­ur á leik!
Verða sér úti um falskt læknisvottorð til að komast hjá grímuskyldu
FréttirCovid-19

Verða sér úti um falskt lækn­is­vott­orð til að kom­ast hjá grímu­skyldu

Með­lim­ir Face­book-síð­unn­ar Covið­spyrn­an ráð­leggja hvort öðru um það hvernig sé best að bera sig að við að verða sér út um falskt lækn­is­vott­orð til að þurfa ekki að nota grím­ur í versl­un­um.
Síðasti dagurinn til að vera laus úr sóttkví yfir hátíðirnar er 18. desember
StreymiUpplýsingafundir um Covid-19

Síð­asti dag­ur­inn til að vera laus úr sótt­kví yf­ir há­tíð­irn­ar er 18. des­em­ber

Hafi fólk sem ætl­ar að koma heim til Ís­lands frá út­lönd­um í des­em­ber ekki í huga að eyða há­tíð­un­um í sótt­kví þarf það að kom­ið til lands­ins í síð­asta lagi 18. des­em­ber. Þetta kom fram á upp­lýs­inga­fundi al­manna­varna nú á tólfta tím­an­um.
Gjaldþrot Capacent hefur áhrif á starfsemi Tryggingastofnunar
Fréttir

Gjald­þrot Capacent hef­ur áhrif á starf­semi Trygg­inga­stofn­un­ar

Upp­lýs­ing­ar um rétt­indi líf­eyr­is­þega, fjölda­þró­un og út­gjöld til mála­flokks­ins hafa ekki ver­ið birt með reglu­leg­um hætti á vef Trygg­inga­stofn­un­ar á hálft ár. Ástæð­an er sú að fyr­ir­tæk­ið Capacent, sem sá um rekst­ur mæla­borðs stofn­un­ar­inn­ar, varð gjald­þrota í júní.
Alvarlegt að ekki sé vitað hvar íslenskt plast endar
Viðtal

Al­var­legt að ekki sé vit­að hvar ís­lenskt plast end­ar

Guð­mund­ur Ingi Guð­brands­son um­hverf­is­ráð­herra svar­ar fyr­ir mis­bresti í end­ur­vinnslu plasts og glers á Ís­landi. Hann kall­ar eft­ir ít­ar­legri skoð­un á end­ur­nýt­ingu og end­ur­vinnslu plasts í kjöl­far um­fjöll­un­ar Stund­ar­inn­ar sem sýn­ir ágalla á töl­fræði um end­ur­vinnslu og vill­andi upp­lýs­ing­ar um af­drif plasts. „Ég tel að það þurfi um­bylt­ingu í úr­gangs­mál­um á Ís­landi,“ seg­ir hann.
211. spurningaþraut: Vinsælt tónverk, vinsæl hljómsveit, vinsæl fjöll, vinsælt stöðuvatn
Þrautir10 af öllu tagi

211. spurn­inga­þraut: Vin­sælt tón­verk, vin­sæl hljóm­sveit, vin­sæl fjöll, vin­sælt stöðu­vatn

Hers­höfð­ingja­þraut­in frá því í gær er hér! * Fyrri auka­spurn­ing: Hver mál­aði mál­verk­ið hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hver samdi pí­anó­verk­ið Für Elise? 2.   Í hvaða inn­hafi eru Álands­eyj­ar? 3.   Fjall­garð­ur einn um­lyk­ur stór­an hluta Tékk­lands eða Bæheims, eins og svæð­ið kall­að­ist einu sinni. Hvað heita fjöll­in? 4.   Í hvaða þýsku borg fóru fram fræg­ustu stríðs­glæparétt­ar­höld­in eft­ir síð­ari heims­styrj­öld­ina?...
Veiran æðir áfram
Þorvaldur Gylfason
PistillCovid-19

Þorvaldur Gylfason

Veir­an æð­ir áfram

Ekk­ert lát er á veirufar­aldr­in­um held­ur sæk­ir hann þvert á móti í sig veðr­ið víða um heim­inn.
Góð viðbrögð við nýrri plötu Ólafs Arnalds
Menning

Góð við­brögð við nýrri plötu Ól­afs Arn­alds

Ný plata Ól­afs Arn­alds komst í 17. sæti vin­sældal­ista Bret­lands.
Ég, veiran Kóróna
Blogg

Stefán Snævarr

Ég, veir­an Kór­óna

Sælt veri fólk­ið! Þið kann­ist víst við mig, ég er hin ógur­lega veira Kór­óna sem drep­ið hef­ur all­nokk­urn slatta manna og jafn­vel átt þátt í að fella stjórn­málagoð af stalli. Veir­an sem sett hef­ur heim­inn á hvolf. Þið vit­ið sjálfsagt hvernig ég lít út, ég er hnött­ótt, al­sett öng­um, með þeim angra ég menn. Ég nota ang­ana til að ná...
Um samfélagslega ábyrgð Halldórs og Davíðs
Karl Th. Birgisson
Pistill

Karl Th. Birgisson

Um sam­fé­lags­lega ábyrgð Hall­dórs og Dav­íðs

Vilja fyr­ir­tæk­in í land­inu græða á veirukrepp­unni? Von­andi sem fæst, en sum þeirra hafa sann­ar­lega reynt. Og ekki síð­ur sam­tök þeirra. Á kostn­að rík­is­ins og starfs­fólks.