Mest lesið

Ég er ekki með sjúkdóm
1

Ég er ekki með sjúkdóm

·
Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag
2

Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag

·
Ekkert skelfilegt að verða fertug
3

Ekkert skelfilegt að verða fertug

·
Forseti Landsréttar greiddi atkvæði gegn bókun dómstólasýslunnar
4

Forseti Landsréttar greiddi atkvæði gegn bókun dómstólasýslunnar

·
Þegar stórfyrirtæki draga ríki fyrir dóm
5

Þegar stórfyrirtæki draga ríki fyrir dóm

·
Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli
6

Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli

·
Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“
7

Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“

·
Stundin #89
Mars 2019
#89 - Mars 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 22. mars.

Jökull Sólberg Auðunsson

Hvað er krónuskortur?

Jökull Sólberg Auðunsson varar við þrýstingi fjármálaafla sem kalla eftir því að aðhaldi sé létt af lánastofnunum.

Jökull Sólberg Auðunsson

Jökull Sólberg Auðunsson varar við þrýstingi fjármálaafla sem kalla eftir því að aðhaldi sé létt af lánastofnunum.

Hvað er krónuskortur?

Eftir að Hvítbók um fjármálakerfið kom út hafa margir forsvarar fjármálakerfisins stigið fram og varað við krónuskorti í greinum og leiðurum. Í sömu andrá er hvatt til sölu íslensku bankana, en ekki fyrr en sérstakur bankaskattur hefur verið felldur niður og eiginfjárkröfur túlkaðar á sveigjanlegri hátt. Þá fái ríkið gott verð fyrir eignirnar, annars ekki. Fyrst og fremst bitni kvaðirnar á neytendum sem beri hærri vaxtakostnað en ella.

Sitt sýnist hverjum um eignarhald bankanna, innflæðishöft og sérstaka bankaskatta — liðir í aðgerðaráætlun endurreisnar í kjölfar fjármálakreppunnar 2008. Að draga úr aðhaldi fjármálakerfisins er hinsvegar innihaldslaus orðræða nema einnig sé tekið tillit til samfélagslegrar áhættu og stöðugleika.

Þegar talað er um krónuskort er væntanlega vísað til þess að bankarnir eru allir komnir upp undir þak lausa- og eiginfjárviðmiða. Þessi lágmarkshlutföll og viðmið eru kvaðir Fjármálaeftirlitsins og fjármálastöðugleikaráðs á lánastofnanir til þess fallnar að tryggja efnahagsstöðugleika. Góð eigin- og lausafjárstaða banka tryggir að þeir geti tekið á sig ákveðið hlutfall afskrifta lána og staðið við útstreymi lausafjárs. Bankar með mikla vogun og hátt hlutfall lélegra lána eiga erfiðara með að takast á við efnahagskreppur. 

Hverju stendur banki frammi fyrir þegar hann er kominn að þolmörkum eiginfjárkrafna? Bankinn þarf einfaldlega að bíða eftir að vaxtatekjur af lánum innheimtist, sem styrkir eiginfjár- og lausafjárstöðu, áður en hann efnir til frekari útlána. Þetta hægir vissulega á fjármagnsframboði í hagkerfinu en stöðugleikinn og rekstrargrundvöllur bankans varðveitist.

Ef útlánamyndun verður of hröð er hætta á tvennu sem grefur undan stöðugleika: Í fyrsta lagi hættir framboð á eignum að geta haldið í við framboð á fjármagni. Verðlag hækkar og eignabólur fara að gera vart við sig, t.d. á fasteignamarkaði. Hitt sem gerist er að bankar eggja hver öðrum í að finna sem flesta sem fyrst til að lána sem mest. Vaxtagreiðslur af lánum eru tekjulind banka. Til að auka hagnað er einfaldast að stækka lánabækur eins og reglur leyfa. 

Þetta lítur alltaf vel út í fyrstu þegar fjöldi nýrra kúnna stenst greiðslumat og veðsettar eignir þeirra hækka í verði. Hækkandi verð gefur svo bönkum aukna trú á að næsta nýja lán tryggi þeim öruggt tekjuflæði. Bankar keppast um sömu lánamöguleikana og freistnivandinn í samkeppnisumhverfinu gerir vart við sig. Skjótt skipast veður í lofti þegar í ljós kemur að hlutfall vanskilalána er hærra en áður var talið og verðlag fer lækkandi á veðsettum eignum. Það er einmitt þessi atburðarás sem aðhaldi lánastofnana er ætlað að koma í veg fyrir. Það var hagfræðingurinn Hyman Minsky sem kom auga á þessa kerfisáhættu í bók sinni Stabilizing an Unstable Economy en í kjölfar fjármálakreppunnar 2008 hafa kenningar hans fengið aukna athygli. 

Það er semsagt ekkert athugunarvert við svokallaðan krónuskort í bankakerfi þar sem skorður eru settar á fjármálastofnanir. Eftirlitsaðilar og löggjafinn þurfa að meta áhættu af lægri eigin- og lausafjárkvöðum lánastofnana án þess þó að kæfa framboð fjármagns í hagkerfinu. Samanburður á eiginfjárhlutfalli íslensku bankanna og þeirra evrópsku leiðir í ljós að þeir evrópsku eru enn í sárum eftir fjármálahrunið 2008 og að þeir íslensku eru vel fjármagnaðir. Höldum því þannig og köllum hlutina réttum nöfnum.

Höfundur er stofnandi fyrirtækisins Takumi.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Ég er ekki með sjúkdóm
1

Ég er ekki með sjúkdóm

·
Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag
2

Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag

·
Ekkert skelfilegt að verða fertug
3

Ekkert skelfilegt að verða fertug

·
Forseti Landsréttar greiddi atkvæði gegn bókun dómstólasýslunnar
4

Forseti Landsréttar greiddi atkvæði gegn bókun dómstólasýslunnar

·
Þegar stórfyrirtæki draga ríki fyrir dóm
5

Þegar stórfyrirtæki draga ríki fyrir dóm

·
Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli
6

Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli

·
Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“
7

Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“

·

Mest deilt

Ég er ekki með sjúkdóm
1

Ég er ekki með sjúkdóm

·
Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“
2

Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“

·
Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli
3

Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli

·
Hvernig lifa má í heimi þar sem allt er að deyja
4

Sverrir Norland

Hvernig lifa má í heimi þar sem allt er að deyja

·
Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag
5

Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag

·
Vinátta, gleði og samstaða
6

Vinátta, gleði og samstaða

·

Mest deilt

Ég er ekki með sjúkdóm
1

Ég er ekki með sjúkdóm

·
Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“
2

Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“

·
Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli
3

Börn fá pítsu ef þau sleppa því að mæta á loftslagsmótmæli

·
Hvernig lifa má í heimi þar sem allt er að deyja
4

Sverrir Norland

Hvernig lifa má í heimi þar sem allt er að deyja

·
Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag
5

Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag

·
Vinátta, gleði og samstaða
6

Vinátta, gleði og samstaða

·

Mest lesið í vikunni

„Samfélagið trúði okkur ekki“
1

„Samfélagið trúði okkur ekki“

·
Ég er ekki með sjúkdóm
2

Ég er ekki með sjúkdóm

·
Fögnuðu fjöldamorðum á múslimum í athugasemdakerfi Vísis
3

Fögnuðu fjöldamorðum á múslimum í athugasemdakerfi Vísis

·
Stendur í forræðisdeilu við dæmdan barnaníðing
4

Stendur í forræðisdeilu við dæmdan barnaníðing

·
Mikið um hatursorðræðu í aðdraganda mótmæla gegn hælisleitendum
5

Mikið um hatursorðræðu í aðdraganda mótmæla gegn hælisleitendum

·
Hvar er sómakennd Sjálfstæðismanna?
6

Illugi Jökulsson

Hvar er sómakennd Sjálfstæðismanna?

·

Mest lesið í vikunni

„Samfélagið trúði okkur ekki“
1

„Samfélagið trúði okkur ekki“

·
Ég er ekki með sjúkdóm
2

Ég er ekki með sjúkdóm

·
Fögnuðu fjöldamorðum á múslimum í athugasemdakerfi Vísis
3

Fögnuðu fjöldamorðum á múslimum í athugasemdakerfi Vísis

·
Stendur í forræðisdeilu við dæmdan barnaníðing
4

Stendur í forræðisdeilu við dæmdan barnaníðing

·
Mikið um hatursorðræðu í aðdraganda mótmæla gegn hælisleitendum
5

Mikið um hatursorðræðu í aðdraganda mótmæla gegn hælisleitendum

·
Hvar er sómakennd Sjálfstæðismanna?
6

Illugi Jökulsson

Hvar er sómakennd Sjálfstæðismanna?

·

Nýtt á Stundinni

Misheppnuð samfélagsgreining og bangsalegar löggur

Ásgeir H. Ingólfsson

Misheppnuð samfélagsgreining og bangsalegar löggur

·
Katrín varar við tortryggni gagnvart evrópsku samstarfi og aðild Íslands að MDE

Katrín varar við tortryggni gagnvart evrópsku samstarfi og aðild Íslands að MDE

·
Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“

Innflytjandi kemur hælisleitendum til varnar: „Hræðsla og ótti var mitt daglegt brauð í fjögur ár“

·
Forseti Landsréttar greiddi atkvæði gegn bókun dómstólasýslunnar

Forseti Landsréttar greiddi atkvæði gegn bókun dómstólasýslunnar

·
Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag

Engeyingarnir setja meira fé í hvalveiðifélag

·
Dánu börnin í Jemen og Sýrlandi

Lífsgildin

Dánu börnin í Jemen og Sýrlandi

·
Þegar stórfyrirtæki draga ríki fyrir dóm

Þegar stórfyrirtæki draga ríki fyrir dóm

·
Frá Alexander mikla til Diddu drottningar

Illugi Jökulsson

Frá Alexander mikla til Diddu drottningar

·
Hvernig lifa má í heimi þar sem allt er að deyja

Sverrir Norland

Hvernig lifa má í heimi þar sem allt er að deyja

·
Ekkert skelfilegt að verða fertug

Ekkert skelfilegt að verða fertug

·
Vinátta, gleði og samstaða

Vinátta, gleði og samstaða

·
Ég er ekki með sjúkdóm

Ég er ekki með sjúkdóm

·