Mest lesið

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
1

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
2

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum
3

Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum

·
Galið að meta líf fólks út frá kostnaði
4

Galið að meta líf fólks út frá kostnaði

·
Hamingjan ólýsanleg þegar samþykkið loks kom
5

Hamingjan ólýsanleg þegar samþykkið loks kom

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
6

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·
Tekur eftir hatri í garð annarra
7

Tekur eftir hatri í garð annarra

·
Stundin #93
Maí 2019
#93 - Maí 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 24. maí.

Jökull Sólberg Auðunsson

Hvað er krónuskortur?

Jökull Sólberg Auðunsson varar við þrýstingi fjármálaafla sem kalla eftir því að aðhaldi sé létt af lánastofnunum.

Jökull Sólberg Auðunsson

Jökull Sólberg Auðunsson varar við þrýstingi fjármálaafla sem kalla eftir því að aðhaldi sé létt af lánastofnunum.

Hvað er krónuskortur?

Eftir að Hvítbók um fjármálakerfið kom út hafa margir forsvarar fjármálakerfisins stigið fram og varað við krónuskorti í greinum og leiðurum. Í sömu andrá er hvatt til sölu íslensku bankana, en ekki fyrr en sérstakur bankaskattur hefur verið felldur niður og eiginfjárkröfur túlkaðar á sveigjanlegri hátt. Þá fái ríkið gott verð fyrir eignirnar, annars ekki. Fyrst og fremst bitni kvaðirnar á neytendum sem beri hærri vaxtakostnað en ella.

Sitt sýnist hverjum um eignarhald bankanna, innflæðishöft og sérstaka bankaskatta — liðir í aðgerðaráætlun endurreisnar í kjölfar fjármálakreppunnar 2008. Að draga úr aðhaldi fjármálakerfisins er hinsvegar innihaldslaus orðræða nema einnig sé tekið tillit til samfélagslegrar áhættu og stöðugleika.

Þegar talað er um krónuskort er væntanlega vísað til þess að bankarnir eru allir komnir upp undir þak lausa- og eiginfjárviðmiða. Þessi lágmarkshlutföll og viðmið eru kvaðir Fjármálaeftirlitsins og fjármálastöðugleikaráðs á lánastofnanir til þess fallnar að tryggja efnahagsstöðugleika. Góð eigin- og lausafjárstaða banka tryggir að þeir geti tekið á sig ákveðið hlutfall afskrifta lána og staðið við útstreymi lausafjárs. Bankar með mikla vogun og hátt hlutfall lélegra lána eiga erfiðara með að takast á við efnahagskreppur. 

Hverju stendur banki frammi fyrir þegar hann er kominn að þolmörkum eiginfjárkrafna? Bankinn þarf einfaldlega að bíða eftir að vaxtatekjur af lánum innheimtist, sem styrkir eiginfjár- og lausafjárstöðu, áður en hann efnir til frekari útlána. Þetta hægir vissulega á fjármagnsframboði í hagkerfinu en stöðugleikinn og rekstrargrundvöllur bankans varðveitist.

Ef útlánamyndun verður of hröð er hætta á tvennu sem grefur undan stöðugleika: Í fyrsta lagi hættir framboð á eignum að geta haldið í við framboð á fjármagni. Verðlag hækkar og eignabólur fara að gera vart við sig, t.d. á fasteignamarkaði. Hitt sem gerist er að bankar eggja hver öðrum í að finna sem flesta sem fyrst til að lána sem mest. Vaxtagreiðslur af lánum eru tekjulind banka. Til að auka hagnað er einfaldast að stækka lánabækur eins og reglur leyfa. 

Þetta lítur alltaf vel út í fyrstu þegar fjöldi nýrra kúnna stenst greiðslumat og veðsettar eignir þeirra hækka í verði. Hækkandi verð gefur svo bönkum aukna trú á að næsta nýja lán tryggi þeim öruggt tekjuflæði. Bankar keppast um sömu lánamöguleikana og freistnivandinn í samkeppnisumhverfinu gerir vart við sig. Skjótt skipast veður í lofti þegar í ljós kemur að hlutfall vanskilalána er hærra en áður var talið og verðlag fer lækkandi á veðsettum eignum. Það er einmitt þessi atburðarás sem aðhaldi lánastofnana er ætlað að koma í veg fyrir. Það var hagfræðingurinn Hyman Minsky sem kom auga á þessa kerfisáhættu í bók sinni Stabilizing an Unstable Economy en í kjölfar fjármálakreppunnar 2008 hafa kenningar hans fengið aukna athygli. 

Það er semsagt ekkert athugunarvert við svokallaðan krónuskort í bankakerfi þar sem skorður eru settar á fjármálastofnanir. Eftirlitsaðilar og löggjafinn þurfa að meta áhættu af lægri eigin- og lausafjárkvöðum lánastofnana án þess þó að kæfa framboð fjármagns í hagkerfinu. Samanburður á eiginfjárhlutfalli íslensku bankanna og þeirra evrópsku leiðir í ljós að þeir evrópsku eru enn í sárum eftir fjármálahrunið 2008 og að þeir íslensku eru vel fjármagnaðir. Höldum því þannig og köllum hlutina réttum nöfnum.

Höfundur er stofnandi fyrirtækisins Takumi.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
1

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
2

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum
3

Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum

·
Galið að meta líf fólks út frá kostnaði
4

Galið að meta líf fólks út frá kostnaði

·
Hamingjan ólýsanleg þegar samþykkið loks kom
5

Hamingjan ólýsanleg þegar samþykkið loks kom

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
6

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·
Tekur eftir hatri í garð annarra
7

Tekur eftir hatri í garð annarra

·

Mest deilt

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
1

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Galið að meta líf fólks út frá kostnaði
2

Galið að meta líf fólks út frá kostnaði

·
Ungt fólk hafi sofið á verðinum með Brexit og Trump
3

Ungt fólk hafi sofið á verðinum með Brexit og Trump

·
Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum
4

Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
5

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
6

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·

Mest deilt

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
1

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Galið að meta líf fólks út frá kostnaði
2

Galið að meta líf fólks út frá kostnaði

·
Ungt fólk hafi sofið á verðinum með Brexit og Trump
3

Ungt fólk hafi sofið á verðinum með Brexit og Trump

·
Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum
4

Segja Ísraelsríki vera málsvara frelsis og friðar í Miðausturlöndum

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
5

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
6

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·

Mest lesið í vikunni

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar
1

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar

·
Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund
2

Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund

·
Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
3

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Takk fyrir Hatari
4

Illugi Jökulsson

Takk fyrir Hatari

·
Stundin birtir álit siðanefndar í heild
5

Stundin birtir álit siðanefndar í heild

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
6

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·

Mest lesið í vikunni

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar
1

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar

·
Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund
2

Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund

·
Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
3

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Takk fyrir Hatari
4

Illugi Jökulsson

Takk fyrir Hatari

·
Stundin birtir álit siðanefndar í heild
5

Stundin birtir álit siðanefndar í heild

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
6

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·

Nýtt á Stundinni

Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“

Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“

·
Eurovision: Hatari og Madonna þau einu sem stóðu sig

Jóhann Geirdal

Eurovision: Hatari og Madonna þau einu sem stóðu sig

·
Vilja ekki að efnahagsbrotamenn geti stýrt Þjóðarsjóði

Vilja ekki að efnahagsbrotamenn geti stýrt Þjóðarsjóði

·
Ríkisstjórnin fær liðsinni Miðflokksins í herðingu á útlendingalöggjöfinni

Ríkisstjórnin fær liðsinni Miðflokksins í herðingu á útlendingalöggjöfinni

·
Harpa ætti að úthýsa Douglas Murray

Hlynur Már Vilhjálmsson

Harpa ætti að úthýsa Douglas Murray

·
Niðursveifla og hvað svo?

Oddný G. Harðardóttir

Niðursveifla og hvað svo?

·
Erfðabreyting í músafóstrum kemur í veg fyrir alvarlega erfðasjúkdóma

Erfðabreyting í músafóstrum kemur í veg fyrir alvarlega erfðasjúkdóma

·
Miðflokksmenn töluðu um orkupakkann fram á morgun

Miðflokksmenn töluðu um orkupakkann fram á morgun

·
Tekur eftir hatri í garð annarra

Tekur eftir hatri í garð annarra

·
Morgunblaðið og Fréttablaðið fá hærri ríkisstyrk eftir umkvartanir

Morgunblaðið og Fréttablaðið fá hærri ríkisstyrk eftir umkvartanir

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·
Halda að EES-samningurinn hafi „ekkert með ferðafrelsi, nám og lífsgæði ungmenna að gera“

Halda að EES-samningurinn hafi „ekkert með ferðafrelsi, nám og lífsgæði ungmenna að gera“

·