Þessi grein er meira en mánaðargömul.

„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna

1.500 rúm­metr­ar af moltu sem fyr­ir­tæk­ið Terra dreifði til upp­græðslu í Krýsu­vík voru all­ir plast­meng­að­ir. Plast og rusl mátti sjá vítt og breitt um svæð­ið. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins út­nefndu Terra „um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ fyrr í mán­uð­in­um. Arn­grím­ur Sverris­son, rekstr­ar­stjóri Terra, seg­ist taka mál­ið mjög nærri sér.

„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna
Verðlaunaafhending 14. október síðastliðinn var Terra verðlaunað af Samtökum atvinnulífsins sem „umhverfisfyrirtæki ársins“. Á myndinni eru: Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, Líf Lárusdóttir, markaðsstjóri Terra, Gunnar Bragason, forstjóri Terra, Jónína G. Magnúsdóttir, framkvæmdastjóri þjónustu- og viðskiptasviðs Terra, Freyr Eyjólfsson, samskiptastjóri Terra og Halldór Benjamín Þorbergsson, framkvæmdastjóri SA. Mynd: SA

Sorphirðu- og endurvinnslufyrirtækið Terra dreifði plasti og öðru rusli á svæði í Krýsuvík með dreifingu á moltu á svæðinu í sumar. Um 1.500 rúmmetrum af moltu var dreift á svæðið og má gera ráð fyrir að allt efnið hafi verið plastmengað. Ástæðan var þekkingarleysi og klúður. Samtök atvinnulífsins útnefndu Terra umhverfisfyrirtæki ársins fyrr í þessum mánuði.

Þeir verkferlar sem beitt var við moltugerðina reyndust algjörlega ófullnægjandi. Á myndum af svæðinu má sjá ýmiss konar plastefni í miklu magni, bæði stórt og smátt. Sjá má heil plasthnífapör, lyfjaumbúðir en einnig annað rusl eins og stálhnífapör. Rekstrarstjóri Terra segist miður sín yfir málinu og taki það nærri sér. Umhverfisstjórnunarfræðingur segir svona ekki eiga að gerast.

Plast eins og hráviði um alltHvert sem litið er, á stóru svæði, lá plast á svæðinu sem Terra dreifði moltunni á.

Gumuðu sig af verkefninu

Í byrjun sumars var tilkynnt um að Terra hyggðist, í samstarfi við Landgræðsluna, vinna að uppgræðslu lands á Reykjanesi í nágrenni Krýsuvíkur. Markmið verkefnisins var að stuðla að aukinni notkun á moltu til landbóta í stað þess að nota til þess tilbúinn áburð. Dreifa átti um 1.500 rúmmetrum af moltu á svæðið sem allt í allt er um 50 hektarar og lítt gróið. Þá kom umhverfisráðuneytið að málinu einnig en ráðuneytið setti fjármuni í verkefnið. Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfisráðherra fagnaði verkefninu og sagði mikil verðmæti felast í innlendri moltu.

„Þetta er stórt skref í að innleiða nýja hugsun með að nýta betur lífrænan úrgang og moltu til að græða landið“

„Við hjá Terra erum stolt af þessu mikilvæga samstarfi. Þetta er stórt skref í að innleiða nýja hugsun með að nýta betur lífrænan úrgang og moltu til að græða landið. Þetta er hringrásarhagkerfið í framkvæmd,“ sagði í frétt á vefsíðu fyrirtækisins.

Græða upp landið með moltuTerra birti þetta kynningarmyndband 7. október síðastliðinn þar sem glaðbeittir menn kynntu uppgræðsluverkefni fyrirtækisins og Landgræðslunnar. Skömmu síðar kom í ljós að moltan var meira og minna plastmenguð.

Terra hefur gert mikið úr verkefninu og birti meðal annars kynningarmyndbandið hér að ofan, þar sem verkefnið var kynnt, 7. október síðastliðinn.

Fyrirtækið hlaut síðan umhverfisverðlaun atvinnulífsins, sem Samtök atvinnulífsins veita, 14. október, og var meðal annars tiltekið að fyrirtækið ræki jarðgerðarstöð til endurnýtingar á lífrænum efnum.

Lyfjaumbúðir og hnífapör í moltunni

Stundin birtir hér ljósmyndir af aðstæðum þar sem Terra dreifði moltu í Krýsuvík. Myndirnar voru teknar 11. október síðastliðinn. Þar má sjá stóra plasthluti, lyfjaumbúðir og annað rusl sem dreift hafði verið með moltunni.

Margir mengunarvaldarEkki aðeins var um að ræða plast heldur einnig lyfjaumbúðir en þeim á að skila sérstaklega í apótek.

Á Facebook-síðu ráðgjafarfyrirtækisins Grænnar leiðar, sem veitir ráðgjöf í úrgangsmálum til fyrirtækja, stofnana og sveitarfélaga, voru einnig birtar myndir af sorpi sem sjá mátti hist og her á svæðinu, plasti, hnífapörum og öðru rusli. Þá vekur athygli að stoðefni í moltunni, niðurrifið timbur, er óvenju grófgert. Í færslu Grænnar leiðar segir að mest hafi verið um litlar agnir sem sokknar væru í jarðveginn en stærra efni fyki um svæðið.

Viðhorfið að molta sé eitthvað úrgangsgums

Stefán GíslasonSegir málið vera klúður.

Stefán Gíslason umhverfisstjórnunarfræðingur segir málið vera „klúður“. „Í almennilegri moltugerð á að vera síun áður en ferlið hefst því það kemur alltaf eitthvað drasl með þó þetta sé sérsafnaður lífrænn úrgangur. Síðan á að vera sigtun þegar efnið kemur út úr ferlinu. Mér finnst til dæmis mjög skrýtið að sjá á þessum myndum, þótt það geri náttúrunni kannski ekkert til, stórar tréflísar sem hafa verið nýttar sem stoðefni. Þetta eiga menn að hreinsa út vegna þess að þetta nýtist í margar umferðir sem stoðefni, það er engin meining að þetta fari út með moltunni. Það á að vera hægt að sigta mest af þessu úr í ferlinu svo menn ættu ekki að þurfa að fara og ganga um svæði til að tína upp rusl eftir á. Þetta ætti ekki að gerast.“

„Þetta ætti ekki að gerast“

Stefán segir virðingarleysi ríkjandi gagnvart moltugerð á Íslandi. „Dreifing moltu getur verið hin besta aðgerð til að vinna að landbótum. Að einhverju leyti snýst þetta kannski um að Íslendingum hefur enn ekki auðnast að bera næga virðingu fyrir moltu sem framleiðsluvöru. Það er enn þá þetta viðhorf að þetta sé eitthvert gums sem hafi orðið til við jarðgerð og það þurfi að losna við það. Menn horfa á ferlið sem úrgangsmeðhöndlun í stað þess að horfa á það sem framleiðslu, það hefur ríkt ákveðið virðingarleysi gagnvart þessu efni.“

Vonlaust að hreinsa allt í burtu

Segir þekkingarleysi ástæðunaArngrímur Sverrisson, rekstrarstjóri Terra, segist miður sín yfir því hversu hrapallega tókst til.

Arngrímur Sverrisson, rekstrarstjóri Terra, var með böggum hildar yfir málinu þegar Stundin hafði samband við hann. Raunin er að öll sú molta sem dreift var á svæðinu í sumar, 1.500 rúmmetrar, hefur verið menguð af plasti án þess að starfsmenn Terra hafi gert sér grein fyrir því. Það ferli sem notað var við moltugerðina reyndist með öllu ófullnægjandi.

„Við hreinsuðum þetta eins mikið og við gátum áður en ferlið hófst og enduðum svo með að sigta þetta, í gegnum möskvastærð sem er 20 millimetrar. Ég tók síðan prufur úr moltunni. Ég sá að það var örlítið af litlum plastögnum í þessu, en það er því miður ekki hægt að komast hjá því að eitthvað slíkt fylgi með. En eftir sigtunina kom í ljós að moltan var svona kúlukennd, það voru einhverja kúlur í henni sem ég var að velta fyrir mér hvað væri. Ég veit það núna, það voru litlar plastagnir sem höfðu rúllast upp og klesst saman og orðið það litlar að þær sluppu í gegnum möskvana. Svo þegar þær komu út og það rigndi ofan í þetta þá losnaði um það og plastið breiddist út,“ segir Arngrímur.

„Þetta eru mistök sem gerast, eða kannski ekki mistök heldur bara þekkingarleysi“

Á myndum má sjá bæði minna plast en einnig stærri hluti eins og heil plasthnífapör, lyfjaumbúðir og jafnvel stór stálhnífapör. Spurður hvernig slíkir hlutir hafi getað sloppið í gegnum síun segir Arngrímur að það sé væntanlega vegna þess miklum þrýstingi sé beitt við vinnsluna. „Stærri stykki hafa farið í gegn vegna þess að það er mikill þrýstingur sem beitt er til að koma efninu í gegnum síuna. Það virðist bara vera þannig með þessa möskva sem við vorum að nota að efnið komist í gegnum þá. Það sem verra er að við sáum þetta ekki, þegar við erum að gera prufur eða dreifa efninu. Ég var að fylgjast með dreifingunni í sumar og ég sá þetta ekki. Svo þegar búið er að leggja moltuna út og hún fer að setjast, það rignir ofan í hana, þá kemur þetta í ljós.“

Á leið ofan í jörðinaMikið magn plasts er þegar horfið ofan í svörðinn en fólk á vegum Terra fór á Krýsuvíkursvæðið á dögunum og hreinsaði það sem til sást.

Terra hefur sent fólk á vettvang til að hreinsa svæðið, það rusl sem sést á því. Arngrímur segir hins vegar að því miður sé eitthvað af plastinu þegar horfið ofan í jarðveginn og eitthvað hafi fokið burt. „Þetta er mjög leiðinlegt og þetta viljum við ekki. Þetta eru mistök sem gerast, eða kannski ekki mistök heldur bara þekkingarleysi. Þetta er klúður, við gerðum okkur ekki grein fyrir því að þetta væri svona. Þetta kom mér alveg í opna skjöldu.“

Verður að finna lausn

Eftir að málið kom upp og Terra varð það ljóst, nú í vikunni, hófst strax vinna við að kanna hvaða leiðir sé hægt að fara til að koma í veg fyrir að slíkt hið sama endurtaki sig. Moltugerð tekur tíma og verkefninu í Krýsuvík er lokið þar eð ekki er til meira efni í það. Arngrímur segir að hann sé ekki viss um að framhald verði á verkefninu en ljóst sé að það verði að finna lausn á vandamálinu.

„Ég tek þetta mjög nærri mér“

„Við þurfum sennilega að fara með sigtið niður í 7 millimetra og gera síðan prófanir á þessu, með útskolun, til að sjá hvort það sé enn plast í efninu. Ef það er plast er ekki hægt að nota efnið. Hugsanlega væri hægt að þurrka efnið enn þá meira þá og nota ryksugur til að ná plastinu úr. Það sem kemur mér á óvart í þessu, því ég tek þetta mjög nærri mér, er að það er búið að dreifa moltu til almennings, einhverjum hundruðum rúmmetra, og það hefur enginn minnst á þetta eða gert athugasemd. Við vissum að það gæti verið eitthvert örlítið plast í þessu, það er plast út um allt í kringum okkur og fólk hendir plasti út um allt, en hluti af þessu er þó bio-plast sem á eftir að brotna niður.“

En hvað verður þá um lífræna úrganginn ef ekki er hægt að búa til úr honum moltu og dreifa henni? Arngrímur segir einfaldlega að það verði að takast. „Við verðum bara að reikna með að við náum tökum á þessu, það er verið að gera þetta úti í heimi. Við ætlum að fjárfesta í pressu sem á að geta náð plastinu úr áður en ferlið hefst. Það verður bara að takast. Það versta er hvað fólk gengur því miður illa um þetta, það gerir okkur mjög erfitt fyrir.“

Alls konar plastAlls konar plast virðist hafa verið í moltunni, eins og þetta net utan af lauk.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Kristján telur óþarft að komast að því af hverju starfsmaður ráðuneytis hans lét fresta birtingu laga
1
FréttirMál Jóhanns Guðmundssonar

Kristján tel­ur óþarft að kom­ast að því af hverju starfs­mað­ur ráðu­neyt­is hans lét fresta birt­ingu laga

Kristján Þór Júlí­us­son, at­vinnu­vega-og ný­sköp­un­ar­ráð­herra, er ósam­mála því mati stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd­ar að kom­ast þurfi að því hvað Jó­hanni Guð­munds­syni gekk til. Ráð­herr­ann tel­ur að máli Jó­hanns sé lok­ið jafn­vel þó það hafi ekki ver­ið upp­lýst.
Af þriðju kynslóð kvenna með fíknivanda og býr á götunni: „Ég er góð manneskja“
2
Viðtal

Af þriðju kyn­slóð kvenna með fíkni­vanda og býr á göt­unni: „Ég er góð mann­eskja“

Amma henn­ar neytti fíkni­efna og mamma henn­ar var fík­ill. Sjálf er hún bú­in að vera í neyslu síð­an hún var tólf ára og varð sprautufík­ill 16 ára. Í dag er hún 23 ára, heim­il­is­laus og hef­ur séð sorg­ina og dauð­ann í heimi þeirra sem eru í neyslu en dreym­ir um að verða dýra­lækn­ir.
Auðlindafyrirtæki á markað í Noregi: Aflandsfélag á Kýpur á nær helming hlutabréfanna
3
FréttirLaxeldi

Auð­linda­fyr­ir­tæki á mark­að í Nor­egi: Af­l­ands­fé­lag á Kýp­ur á nær helm­ing hluta­bréf­anna

Ís­lensk lax­eld­is­fyr­ir­tæki fara á hluta­bréfa­mark­að í Nor­egi eitt af öðru. Norsk lax­eld­is­fyr­ir­tæki eiga stærstu hlut­ina í ís­lensku fé­lög­un­um. Hagn­að­ur­inn af skrán­ingu fé­lag­anna renn­ur til norsku. Eng­in sam­bæri­leg lög gilda um eign­ar­hlut er­lendra að­ila á ís­lensku lax­eldisauð­lind­inni og á fisk­veiðiauð­lind­inni.
Stóra spurningin í rannsókn Seðlabankamáls Samherja og Namibíumálsins er sú sama
4
GreiningSamherjaskjölin

Stóra spurn­ing­in í rann­sókn Seðla­banka­máls Sam­herja og Namib­íu­máls­ins er sú sama

Embætti hér­aðssak­sókn­ara og skatt­rann­sókn­ar­stjóra rann­saka nú út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herja vegna starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Namiib­íu. Það sem ligg­ur und­ir í rann­sókn­inni er með­al ann­ars sú spurn­ing hvort Þor­steinn Már Bald­vins­son hafi stýrt rekstr­in­um frá Ís­landi og beri ábyrgð á mútu­greiðsl­um og því að skatt­greiðsl­ur skil­uðu sér ekki til Ís­lands.
Covid-19 faraldurinn mögulega á uppleið á ný
5
StreymiUpplýsingafundir um Covid-19

Covid-19 far­ald­ur­inn mögu­lega á upp­leið á ný

Ým­is­legt bend­ir til að kór­óna­veirufar­ald­ur­inn sé á upp­leið á ný, eft­ir að vel hef­ur tek­ist til að ná tök­um á hon­um að und­an­förnu, seg­ir Þórólf­ur Guðna­son. Fólk virð­ist ekki vera að passa sig nægi­lega.
Hundruð norrænna karla kynda undir kvenhatri á netinu
6
Fréttir

Hundruð nor­rænna karla kynda und­ir kven­h­atri á net­inu

Um 850 karl­menn eru virk­ir á vef­svæð­um þar sem kven­hat­ur er ráð­andi. Ís­land mæl­ist lægst Norð­ur­land­anna en gögn héð­an eru ófull­kom­in. Jón Ingvar Kjaran pró­fess­or seg­ir rann­sókn­ir skorta og Elísa­bet Ýr Atla­dótt­ir aktív­isti seg­ir slíka um­ræðu bæði falda hér á landi og birt­ast með öðr­um hætti.
214. spurningaþraut: Katrín af Aragóníu, Margaríta af Savoy og Ugla að norðan
7
Þrautir10 af öllu tagi

214. spurn­inga­þraut: Katrín af Aragón­íu, Marga­ríta af Sa­voy og Ugla að norð­an

Hér er þraut­in frá í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Hver er karl­inn á mynd­inni hér að of­an? Hann var lista­mað­ur og sjálft nafn hans hans er nú orð­ið eins kon­ar tákn fyr­ir flókna og ill­við­ráð­an­lega þætti, bæði í sam­fé­lag­inu og sál­ar­líf­inu. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Katrín hét kona og jafn­an kennd við ætt­land sitt Aragón­íu. En hún varð hins veg­ar drottn­ing...

Mest deilt

Kristján telur óþarft að komast að því af hverju starfsmaður ráðuneytis hans lét fresta birtingu laga
1
FréttirMál Jóhanns Guðmundssonar

Kristján tel­ur óþarft að kom­ast að því af hverju starfs­mað­ur ráðu­neyt­is hans lét fresta birt­ingu laga

Kristján Þór Júlí­us­son, at­vinnu­vega-og ný­sköp­un­ar­ráð­herra, er ósam­mála því mati stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd­ar að kom­ast þurfi að því hvað Jó­hanni Guð­munds­syni gekk til. Ráð­herr­ann tel­ur að máli Jó­hanns sé lok­ið jafn­vel þó það hafi ekki ver­ið upp­lýst.
Auðlindafyrirtæki á markað í Noregi: Aflandsfélag á Kýpur á nær helming hlutabréfanna
2
FréttirLaxeldi

Auð­linda­fyr­ir­tæki á mark­að í Nor­egi: Af­l­ands­fé­lag á Kýp­ur á nær helm­ing hluta­bréf­anna

Ís­lensk lax­eld­is­fyr­ir­tæki fara á hluta­bréfa­mark­að í Nor­egi eitt af öðru. Norsk lax­eld­is­fyr­ir­tæki eiga stærstu hlut­ina í ís­lensku fé­lög­un­um. Hagn­að­ur­inn af skrán­ingu fé­lag­anna renn­ur til norsku. Eng­in sam­bæri­leg lög gilda um eign­ar­hlut er­lendra að­ila á ís­lensku lax­eldisauð­lind­inni og á fisk­veiðiauð­lind­inni.
Covid-19 faraldurinn mögulega á uppleið á ný
3
StreymiUpplýsingafundir um Covid-19

Covid-19 far­ald­ur­inn mögu­lega á upp­leið á ný

Ým­is­legt bend­ir til að kór­óna­veirufar­ald­ur­inn sé á upp­leið á ný, eft­ir að vel hef­ur tek­ist til að ná tök­um á hon­um að und­an­förnu, seg­ir Þórólf­ur Guðna­son. Fólk virð­ist ekki vera að passa sig nægi­lega.
6 plús sex + mínus 1
4
Mynd dagsins

6 plús sex + mín­us 1

Laxár­dæl­ing­ur­inn, Fé­lags- og barna­mála­ráð­herra, Ásmund­ur Ein­ar Daða­son er að leggja fram á Al­þingi rík­is­stjórn­ar­frum­varp um fæð­ing­ar- og for­eldra­or­lof. Nýju lög­in taka við lög­um sem sett voru fyr­ir tutt­ugu ár­um, og þóttu þá fram­sæk­in. Helstu breyt­ing­ar sem lagð­ar eru til í frum­varp­inu er leng­ing fæð­ing­ar­or­lofs í 12 mán­uði vegna barna sem fæð­ast, eru ætt­leidd eða tek­in í var­an­legt fóst­ur frá 1. janú­ar 2021. Reikn­að­ur kostn­að­ur rík­is­ins vegna fæð­ing­ar­or­lofs­ins næsta ár eru rúm­ir 19 millj­arð­ar. Og þetta seg­ir ráð­herra um frum­varp­ið: „Með þessu frum­varpi er­um við að auka enn á rétt­indi for­eldra til sam­vista með börn­un­um sín­um á fyrstu mán­uð­un­um ævi þeirra.“
Stóra spurningin í rannsókn Seðlabankamáls Samherja og Namibíumálsins er sú sama
5
GreiningSamherjaskjölin

Stóra spurn­ing­in í rann­sókn Seðla­banka­máls Sam­herja og Namib­íu­máls­ins er sú sama

Embætti hér­aðssak­sókn­ara og skatt­rann­sókn­ar­stjóra rann­saka nú út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herja vegna starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Namiib­íu. Það sem ligg­ur und­ir í rann­sókn­inni er með­al ann­ars sú spurn­ing hvort Þor­steinn Már Bald­vins­son hafi stýrt rekstr­in­um frá Ís­landi og beri ábyrgð á mútu­greiðsl­um og því að skatt­greiðsl­ur skil­uðu sér ekki til Ís­lands.
Hundruð norrænna karla kynda undir kvenhatri á netinu
6
Fréttir

Hundruð nor­rænna karla kynda und­ir kven­h­atri á net­inu

Um 850 karl­menn eru virk­ir á vef­svæð­um þar sem kven­hat­ur er ráð­andi. Ís­land mæl­ist lægst Norð­ur­land­anna en gögn héð­an eru ófull­kom­in. Jón Ingvar Kjaran pró­fess­or seg­ir rann­sókn­ir skorta og Elísa­bet Ýr Atla­dótt­ir aktív­isti seg­ir slíka um­ræðu bæði falda hér á landi og birt­ast með öðr­um hætti.
216. spurningaþraut: „Ríki þetta er kennt við löngu dauðan kóng“
7
Þrautir10 af öllu tagi

216. spurn­inga­þraut: „Ríki þetta er kennt við löngu dauð­an kóng“

Hlekk­ur á gær­dags­ins þraut. * Auka­spurn­ing sú hin fyrri: Í hvaða borg er mynd­in hér að of­an tek­in? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Habbakúk, Hósea, Óba­día, Daní­el, Míka, Jó­el, Jón­as, Amos, Nahúm, Hagg­aí, Saka­ría, Malakí. Hverj­ir eru þetta? 2.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in á Norð­ur-Ír­landi? 3.   Við hvaða fjörð stend­ur Ak­ur­eyri? 4.   Á hvaða haf­svæði var háð eina sjóorr­usta Ís­lend­inga ár­ið 1244? 5. ...

Mest lesið í vikunni

Gögn frá Samherja sýna hver stýrði Kýpurfélaginu sem greiddi fé til Dubai
1
FréttirSamherjaskjölin

Gögn frá Sam­herja sýna hver stýrði Kýp­ur­fé­lag­inu sem greiddi fé til Dubai

Gögn inn­an úr Sam­herja sýna að Jó­hann­es Stef­áns­son kom hvergi að rekstri Esju Sea­food á Kýp­ur. Þetta fé­lag greiddi hálf­an millj­arð í mút­ur til Dubai. Ingvar Júlí­us­son stýrði fé­lag­inu með sér­stöku um­boði og Bald­vin Þor­steins­son, son­ur Þor­steins Más Bald­vins­son­ar, kom og kem­ur einnig að rekstri Esju.
Verða sér úti um falskt læknisvottorð til að komast hjá grímuskyldu
2
FréttirCovid-19

Verða sér úti um falskt lækn­is­vott­orð til að kom­ast hjá grímu­skyldu

Með­lim­ir Face­book-síð­unn­ar Covið­spyrn­an ráð­leggja hvort öðru um það hvernig sé best að bera sig að við að verða sér út um falskt lækn­is­vott­orð til að þurfa ekki að nota grím­ur í versl­un­um.
Vill tækifæri til að komast aftur inn í samfélagið
3
Viðtal

Vill tæki­færi til að kom­ast aft­ur inn í sam­fé­lag­ið

Unn­ur Regína Gunn­ars­dótt­ir fékk reglu­lega að heyra að hún væri kvíð­in ung kona á með­an hún barð­ist í fimm ár eft­ir því að fá rétta grein­ingu. Nú er hún greind með sjald­gæf­an sjúk­dóm og sér sjálf um að halda ut­an um með­ferð­ina, þeg­ar hún á eig­in­lega al­veg nóg með að tak­ast á við af­leið­ing­ar veik­ind­anna. Hún þrá­ir að ná bata og kom­ast aft­ur út í sam­fé­lag­ið, fara að vinna og verða að gagni, eins og hún orð­ar það, 27 ára göm­ul kona sem bú­ið er að skil­greina sem ör­yrkja.
Formaður Læknafélagsins segir Willum flytja „trumpiskar falsfréttir“
4
Fréttir

Formað­ur Lækna­fé­lags­ins seg­ir Will­um flytja „trump­isk­ar fals­frétt­ir“

Reyn­ir Arn­gríms­son, formað­ur Lækna­fé­lags­ins, vill að Will­um Þór Þórs­son, formað­ur fjár­laga­nefnd­ar, biðj­ist af­sök­un­ar á árás­um á lækna og hjúkr­un­ar­fræð­inga. Þing­menn eigi að axla ábyrgð á van­fjár­mögn­un heil­brigðis­kerf­is­ins.
Kristján telur óþarft að komast að því af hverju starfsmaður ráðuneytis hans lét fresta birtingu laga
5
FréttirMál Jóhanns Guðmundssonar

Kristján tel­ur óþarft að kom­ast að því af hverju starfs­mað­ur ráðu­neyt­is hans lét fresta birt­ingu laga

Kristján Þór Júlí­us­son, at­vinnu­vega-og ný­sköp­un­ar­ráð­herra, er ósam­mála því mati stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd­ar að kom­ast þurfi að því hvað Jó­hanni Guð­munds­syni gekk til. Ráð­herr­ann tel­ur að máli Jó­hanns sé lok­ið jafn­vel þó það hafi ekki ver­ið upp­lýst.
Víðir segir siðleysi að beita blekkingum til að losna við grímuna
6
FréttirCovid-19

Víð­ir seg­ir sið­leysi að beita blekk­ing­um til að losna við grím­una

Það er dap­ur­legt að fólk reyni að blekkja lækna til að fá vott­orð svo það sleppi und­an grímu­skyldu seg­ir Víð­ir Reyn­is­son, yf­ir­lög­reglu­þjónn hjá al­manna­varna­deild rík­is­lög­reglu­stjóra.
Andvígur grímuskyldu og vill „hjálpa“ öðrum
7
FréttirCovid-19

And­víg­ur grímu­skyldu og vill „hjálpa“ öðr­um

Jök­ull Gunn­ars­son, með­lim­ur í Covið­spyrn­unni, dreifði þar ráð­legg­ing­um um hvernig væri best að ræða við lækni til að fá vott­orð til að kom­ast hjá grímu­skyldu. Hann er and­víg­ur grímu­skyldu og seg­ist vilja „hjálpa“ öðr­um.

Mest lesið í mánuðinum

Svona dreifist veiran í lokuðu rými
1
GreiningCovid-19

Svona dreif­ist veir­an í lok­uðu rými

Lík­urn­ar á því að sýkj­ast af kór­ónu­veirunni eru marg­falt meiri í lok­uðu rými en ut­an­dyra en erfitt get­ur ver­ið að átta sig á hversu mikla nánd þarf til og hversu mikl­ar lík­urn­ar eru á smiti. Eft­ir­far­andi sam­an­tekt er byggð á allra nýj­ustu upp­lýs­ing­um frá vís­inda­mönn­um og heil­brigð­is­yf­ir­völd­um á Spáni og er hér end­ur­birt með góð­fús­legu leyfi dag­blaðs­ins El País.
Leita svara vegna dularfulls andláts í Mosfellsbæ
2
Fréttir

Leita svara vegna dul­ar­fulls and­láts í Mos­fells­bæ

Mariuszi Robak var lýst sem lífs­glöð­um og and­lega stöð­ug­um ung­um manni sem elsk­aði fjöl­skyld­una sína, vini og Ís­land. Það kom því öll­um á óvart þeg­ar hann tók svipti sig lífi síð­ast­lið­ið sum­ar. Bróð­ir hans og besti vin­ur hafa báð­ir efa­semd­ir um að Mario, eins og hann var kall­að­ur, hafi lát­ist án þess að ut­an­að­kom­andi að­il­ar hafi haft þar áhrif á. „Eina skýr­ing­in sem ég sé er að hann hafi gert það vegna þess að hann ótt­að­ist um vini sína eða fjöl­skyldu.“
Heilunin snerist upp í andhverfu sína
3
Reynsla

Andrea Hauksdóttir

Heil­un­in sner­ist upp í and­hverfu sína

Andrea Hauks­dótt­ir leit­aði í óhefð­bundn­ar að­ferð­ir og of­skynj­un­ar­efni til að vinna úr af­leið­ing­um fíkn­ar og áfalla. Mað­ur­inn sem hún treysti til að leiða sig í gegn­um þetta ferli reynd­ist henni hins veg­ar verr en eng­inn, seg­ir hún. Þeg­ar þau slitu sam­skipt­um var hún dof­in, nið­ur­brot­in og barns­haf­andi að tví­bur­um sem hún ætl­aði sér ekki að eign­ast. Kór­ónu skamm­ar er tyllt á höf­uð kvenna, seg­ir hún, um druslu- og þung­un­ar­rofs­skömm.
Aðstandendur vilja skýringar á hvernig fór á Landakoti
4
ViðtalHvað gerðist á Landakoti?

Að­stand­end­ur vilja skýr­ing­ar á hvernig fór á Landa­koti

Fjöl­skyld­ur þeirra sem lét­ust og veikt­ust eft­ir hópsmit­ið á Landa­koti bera starfs­fólki góða sögu, en vilja vita hvað fór úr­skeið­is. Sum­ir gátu ekki kvatt ást­vini sína, en aðr­ir fengu að heim­sækja þá í hlífð­ar­bún­ing­um. Einn að­stand­enda um­gekkst aldr­aða ætt­ingja eft­ir að hafa ver­ið til­kynnt að hann þyrfti ekki að fara í sótt­kví.
Stórskuldugur, landflótta og lögsóttur: Það sem gæti beðið Trumps eftir valdaskiptin
5
FréttirForsetakosningar í BNA 2020

Stór­skuldug­ur, land­flótta og lög­sótt­ur: Það sem gæti beð­ið Trumps eft­ir valda­skipt­in

Don­ald Trump Banda­ríkja­for­seti á yf­ir höfði sér fjölda lög­sókna og jafn­vel op­in­ber­ar ákær­ur sak­sókn­ara eft­ir að hann læt­ur af embætti. Þá skuld­ar hann mörg hundruð millj­ón­ir doll­ara sem þarf að greiða til baka á næstu ár­um og gæti þurft að selja stór­an hluta eigna sinna.
Skammaði starfsfólk fyrir grímuskyldu: „Þá verður að kalla til lögreglu“
6
FréttirCovid-19

Skamm­aði starfs­fólk fyr­ir grímu­skyldu: „Þá verð­ur að kalla til lög­reglu“

„Þetta er svo mik­ið kjaftæði,“ sagði Víð­ir Reyn­is­son við því að fólk þrá­ist við að nota grím­ur. Sama dag birti mað­ur mynd­band af sér í Bón­us þar sem hann sýndi dóna­skap vegna grímu­skyldu. Guð­mund­ur Marteins­son, fram­kvæmda­stjóri Bón­us, seg­ir að ef fólk taki ekki rök­um verði að kalla til lög­reglu. Allt að 100 þús­und króna sekt get­ur varð­að við brot­um gegn notk­un á and­lits­grím­um.
Syrgja móður sem lést af völdum veirunnar eftir hvíldarinnlögn á Landakoti
7
FréttirCovid-19

Syrgja móð­ur sem lést af völd­um veirunn­ar eft­ir hvíld­ar­inn­lögn á Landa­koti

Að­al­heið­ur Krist­ín Harð­ar­dótt­ir seg­ir fólk eiga að virða yf­ir­mæli stjórn­valda um Covid-19. Sjálf missti hún móð­ur sína síð­ast­lið­inn sunndag úr Covid en móð­ir henn­ar smit­að­ist á Landa­koti.

Nýtt á Stundinni

Náði bata frá fíknivanda en óttast um adrif dóttur sinnar á götunni
Viðtal

Náði bata frá fíkni­vanda en ótt­ast um adrif dótt­ur sinn­ar á göt­unni

Móð­ir seg­ir hér sög­una af því hvernig hún strauk að heim­an 12 ára, var vist­uð á ung­linga­heim­il­um og leidd­ist út í harða neyslu, missti ný­fædd­an son sinn og eign­að­ist þrjár dæt­ur með þrem­ur mönn­um, en náði sér á strik eft­ir enn eina með­ferð­ina fyr­ir þrett­án ár­um og hef­ur ver­ið alls­gáð síð­an. Dótt­ir henn­ar er hins veg­ar á göt­unni.
Veitir innsýn í daglegt líf listamanna
Viðtal

Veit­ir inn­sýn í dag­legt líf lista­manna

Elísa­bet Alma Svendsen rek­ur listráð­gjaf­ar­fyr­ir­tæk­ið List­val þar sem hún veit­ir ráð­gjöf um val og upp­setn­ingu á lista­verk­um. Hún veit­ir lista­mönn­um einnig að­gang að In­sta­gram-reikn­ingi fyr­ir­tæk­is­ins til að kynna sig, halda sta­f­ræn­ar vinnu­stofu­heim­sókn­ir og sýna verk­in sín.
Bölvun múmíunnar
StreymiFjölskyldustund á laugardögum

Bölv­un múmí­unn­ar

Ár­mann Jak­obs­son les úr bók sinni, Bölv­un múmí­unn­ar - seinni hluti, og ræð­ir um hana við Guð­rúnu Láru Pét­urs­dótt­ur, bók­mennta­fræð­ing. Streym­ið er á veg­um Menn­ing­ar­hús­anna í Kópa­vogi og hefst klukk­an 13.
Áföll erfast á milli kynslóða
Viðtal

Áföll erf­ast á milli kyn­slóða

Börn sem al­ast upp í óheil­brigðu um­hverfi eru gjarn­an með sjálfs­mynd sem er sködd­uð, þar sem þau trúa því að þau séu ekki nógu góð og gef­ast upp áð­ur en þau hefja bar­átt­una fyr­ir betra lífi.
Af þriðju kynslóð kvenna með fíknivanda og býr á götunni: „Ég er góð manneskja“
Viðtal

Af þriðju kyn­slóð kvenna með fíkni­vanda og býr á göt­unni: „Ég er góð mann­eskja“

Amma henn­ar neytti fíkni­efna og mamma henn­ar var fík­ill. Sjálf er hún bú­in að vera í neyslu síð­an hún var tólf ára og varð sprautufík­ill 16 ára. Í dag er hún 23 ára, heim­il­is­laus og hef­ur séð sorg­ina og dauð­ann í heimi þeirra sem eru í neyslu en dreym­ir um að verða dýra­lækn­ir.
216. spurningaþraut: „Ríki þetta er kennt við löngu dauðan kóng“
Þrautir10 af öllu tagi

216. spurn­inga­þraut: „Ríki þetta er kennt við löngu dauð­an kóng“

Hlekk­ur á gær­dags­ins þraut. * Auka­spurn­ing sú hin fyrri: Í hvaða borg er mynd­in hér að of­an tek­in? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Habbakúk, Hósea, Óba­día, Daní­el, Míka, Jó­el, Jón­as, Amos, Nahúm, Hagg­aí, Saka­ría, Malakí. Hverj­ir eru þetta? 2.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in á Norð­ur-Ír­landi? 3.   Við hvaða fjörð stend­ur Ak­ur­eyri? 4.   Á hvaða haf­svæði var háð eina sjóorr­usta Ís­lend­inga ár­ið 1244? 5. ...
Jólakötturinn
Mynd dagsins

Jóla­kött­ur­inn

Þið kann­ist við jóla­kött­inn, sá kött­ur var gríð­ar­stór. Fólk vissi ekki hvað­an hann kom eða hvert hann fór. Hann glennti upp glyrn­urn­ar sín­ar, gló­andi báð­ar tvær. Það var ekki heigl­um hent að horfa í þær. Jóla­kött­inn orti Jó­hann­es úr Kötl­um ár­ið 1932 og nú er hann kom­inn í allri sinni dýrð, 88 ár­um síð­ar, nið­ur á Lækj­ar­torg, skreytt­ur 6.499 per­um til að lýsa upp svart­asta skamm­deg­ið.
Lokahnykkur lýðræðisbyltingar
Brynjólfur Þorvarðsson
Pistill

Brynjólfur Þorvarðsson

Loka­hnykk­ur lýð­ræð­is­bylt­ing­ar

Brynj­ólf­ur Þor­varðs­son lýs­ir gangi mála í Eþí­óp­íu þar sem hann er bú­sett­ur.
Landlæknir skoðar hvort Landakot uppfylli lágmarkskröfur til reksturs heilbrigðisþjónustu
Fréttir

Land­lækn­ir skoð­ar hvort Landa­kot upp­fylli lág­marks­kröf­ur til rekst­urs heil­brigð­is­þjón­ustu

Alma D. Möller land­lækn­ir seg­ir í sam­tali við Stund­ina að hún skoði nú hvort hópsmit­ið sem varð á Landa­koti í vor sé til­kynn­ing­ar­skylt sem al­var­legt at­vik og hvort Landa­kot upp­fylli lág­marks­kröf­ur til rekst­urs heil­brigð­is­þjón­ustu.
Hundruð norrænna karla kynda undir kvenhatri á netinu
Fréttir

Hundruð nor­rænna karla kynda und­ir kven­h­atri á net­inu

Um 850 karl­menn eru virk­ir á vef­svæð­um þar sem kven­hat­ur er ráð­andi. Ís­land mæl­ist lægst Norð­ur­land­anna en gögn héð­an eru ófull­kom­in. Jón Ingvar Kjaran pró­fess­or seg­ir rann­sókn­ir skorta og Elísa­bet Ýr Atla­dótt­ir aktív­isti seg­ir slíka um­ræðu bæði falda hér á landi og birt­ast með öðr­um hætti.
Mental load: Hjónin Hulda og Þorsteinn
Karlmennskan - hlaðvarp#9

Mental load: Hjón­in Hulda og Þor­steinn

„Það eru hundrað þús­und hlut­ir sem þarf að hugsa um [...] og ég held að menn átti sig oft ekki á því“ seg­ir Hulda og vís­ar til fyr­ir­bær­is­ins mental load. Mental load er um­fjöll­un­ar­efni þessa þátt­ar þar sem hjón­in, Þor­steinn V. Ein­ars­son og Hulda Jóns­dótt­ir Tölgyes, spjalla sam­an um það hvernig mental loa­dið hef­ur birst í þeirra lífi og hvaða leið­ir þau hafa far­ið til að jafna byrð­ina sem til fell­ur í sam­búð­inni.
Stóra spurningin í rannsókn Seðlabankamáls Samherja og Namibíumálsins er sú sama
GreiningSamherjaskjölin

Stóra spurn­ing­in í rann­sókn Seðla­banka­máls Sam­herja og Namib­íu­máls­ins er sú sama

Embætti hér­aðssak­sókn­ara og skatt­rann­sókn­ar­stjóra rann­saka nú út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herja vegna starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Namiib­íu. Það sem ligg­ur und­ir í rann­sókn­inni er með­al ann­ars sú spurn­ing hvort Þor­steinn Már Bald­vins­son hafi stýrt rekstr­in­um frá Ís­landi og beri ábyrgð á mútu­greiðsl­um og því að skatt­greiðsl­ur skil­uðu sér ekki til Ís­lands.