Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Hátekjufólkið fær afslátt á Íslandi

Hvergi á Norð­ur­lönd­un­um greið­ir há­tekju­fólk jafn lága skatta og á Ís­landi og eng­in Norð­ur­landa­þjóð legg­ur lægri skatta á fjár­magn og fyr­ir­tæki. Hins veg­ar hef­ur skatt­byrði lág­tekju­fjöl­skyldna auk­ist meira á Ís­landi frá alda­mót­um held­ur en í öll­um hinum OECD-ríkj­un­um.

Hvergi á Norð­ur­lönd­un­um greið­ir há­tekju­fólk jafn lága skatta og á Ís­landi og eng­in Norð­ur­landa­þjóð legg­ur lægri skatta á fjár­magn og fyr­ir­tæki. Hins veg­ar hef­ur skatt­byrði lág­tekju­fjöl­skyldna auk­ist meira á Ís­landi frá alda­mót­um held­ur en í öll­um hinum OECD-ríkj­un­um.

Íslendingar búa við lægstu fjármagnstekjuskatta og fyrirtækjaskatta á Norðurlöndunum. Þá greiða hátekjuhópar hérlendis mun lægri skatta af hæstu tekjum sínum heldur en tekjuháir á hinum Norðurlöndunum.

Hins vegar er meðalskattbyrði lágtekjufólks með hæsta móti á Íslandi, eða næsthæst á eftir Danmörku ef horft er til Norðurlandanna. 

Þetta leiðir einfaldur samanburður á sköttum og skattbyrði tíu Evrópuríkja í ljós en byggt er á gögnum OECD og KPMG um meðalskattbyrði og skatthlutföll árin 2017 og 2018. 

Árið 2017 greiddi íslensk fjölskylda með tvö börn, þar sem annað foreldrið er á meðallaunum en hitt þénar 67 prósent af meðallaunum, að jafnaði tæplega 27 prósent af tekjum sínum í beinan skatt. Skattbyrði fjölskyldna á sama stað í tekjustiganum var 35 prósent í Danmörku en miklu lægri í hinum samanburðarlöndunum. 

Ef rýnt er í þróunina í löndum OECD frá aldamótum til dagsins í dag kemur í ljós að hvergi hefur skattbyrði þessa hóps aukist jafn mikið og á Íslandi. Hérlendis hefur skattbyrði hópsins aukist um rúm 5 prósent frá árinu 2000 en víðast hvar í þróuðum ríkjum hefur skattbyrði sama hóps dregist saman.

0,1 prósentið lifir á fjármagni

Tekjuskattur af hæstu launatekjum er talsvert lægri hér en á hinum Norðurlöndunum. Íslendingar greiða 46,24 prósenta skatt af tekjum yfir 927.087 krónum á mánuði, eða um 10 prósentustigum minna en Svíar og Danir. Þar eru fjármagnstekjuskattar einnig miklu hærri en á Íslandi.

Leiðrétting:Taflan hér að ofan var áður sögð sýna samanburð á fjármagnstekjusköttum mismunandi ríkja. Um var að ræða mistök í framsetningu. Stundin biðst velvirðingar á þeim. Hið rétta er að tölurnar sýna hæstu skatta sem lagðir eru á arð einstaklinga af hlutum og hlutabréfum í félögum. Hér á Íslandi fellur slíkt undir hinn samræmda fjármagnstekjuskatt og er skattlagt með álíkum hætti og t.d. söluhagnaður, en sú er ekki raunin í öllum samanburðarlöndunum. Þetta breytir því þó ekki að hvergi á Norðurlöndunum eru skattar á fjármagnstekjur jafn lágir og á Íslandi.

Yfir 70 prósent fjármagnstekna einstaklinga renna til tekjuhæstu 10 prósenta Íslendinga, en til fjármagnstekna teljast vaxtatekjur, arður, söluhagnaður og leigutekjur. Af þeim 63,7 milljörðum sem runnu til 229 tekjuhæstu fjölskyldna á Íslandi árið 2017 voru 70 prósent í formi fjármagnstekna. Þeir 330 einstaklingar sem þénuðu allra hæstu tekjurnar árið 2016 samkvæmt gögnum ríkisskattstjóra (tekjuhæsta 0,1 prósentið) fengu 86 prósent af heildartekjum sínum í formi fjármagnstekna, að verulegu leyti sem söluhagnað af hlutabréfum og arðgreiðslur úr eignarhaldsfélögum. 

„Í samanburði við aðrar OECD-þjóðir er meðferð skattkerfisins á Íslandi hlutfallslega hagstæðari hátekjufólki en lágtekjufólki“

Sá afgerandi munur sem er á skatthlutföllum tekjuskatts (36,94 prósent í neðra þrepi) og fjármagnstekjuskatts (22 prósent) hérlendis felur í raun í sér margra milljarða ívilnun til þessara fjársterkustu hópa samfélagsins. „Í samanburði við aðrar OECD-þjóðir er meðferð skattkerfisins á Íslandi hlutfallslega hagstæðari hátekjufólki en lágtekjufólki,“ segja Stefán Ólafsson félagsfræðiprófessor og Arnaldur Sölvi Kristjánsson hagfræðingur í bók sinni Ójöfnuður á Íslandi sem kom út í fyrra.

Þyngri skattbyrði hélt aftur af lífskjarasókn lágtekjufólks

Kaupmáttur ráðstöfunartekna hefur aukist mest hjá tekjuhæstu fjölskyldum landsins undanfarin ár meðan þynging skattbyrðarnnar, einkum vegna raunrýrnunar persónuafsláttar og veikingar tekjutilfærslukerfa, hélt aftur af lífskjarasókn lágtekju- og millitekjufólks. Tölur Hagstofunnar og Ríkisskattstjóra sýna þetta svart á hvítu.

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

0,1 prósentið

Þorsteinn Már í Samherja hagnaðist um 5,4 milljarða í fyrra
Fréttir0,1 prósentið

Þor­steinn Már í Sam­herja hagn­að­ist um 5,4 millj­arða í fyrra

Eign­ar­halds­fé­lag Þor­steins Más Bald­vins­son­ar og Helgu Guð­munds­dótt­ur, fyrr­ver­andi eig­in­konu hans, bætti við sig 9 millj­arða króna eign­um í fyrra.
OECD: Mikilvægt að beita skattkerfinu gegn ójöfnuði
Fréttir0,1 prósentið

OECD: Mik­il­vægt að beita skatt­kerf­inu gegn ójöfn­uði

26 rík­ustu menn í heim­in­um eiga álíka mik­inn auð og fá­tæk­ari helm­ing­ur mann­kyns sam­kvæmt nýrri skýrslu Oxfam. Fjár­magn­s­tekju­skatt­ur er hag­kvæm leið til að sporna gegn ójöfn­uði að mati sér­fræð­inga OECD en skatt­lagn­ing heild­ar­eigna get­ur einnig kom­ið að gagni ef út­færsl­an er skyn­sam­leg.
Hlutdeild hátekjuhópa í heildartekjum landsmanna eykst
Fréttir0,1 prósentið

Hlut­deild há­tekju­hópa í heild­ar­tekj­um lands­manna eykst

Há­tekju­hóp­arn­ir taka til sín æ hærra hlut­fall heild­ar­tekna á Ís­landi þrátt fyr­ir að tekjuó­jöfn­uð­ur mæl­ist minni en ann­ars stað­ar sam­kvæmt Gini-stuðl­in­um. Fjár­magn­s­tekj­ur koma einkum í hlut tekju­hæstu og eigna­mestu lands­manna en eru skatt­lagð­ar minna en launa­tekj­ur.
Hátekjufólki finnst skattarnir alltof háir
Úttekt0,1 prósentið

Há­tekju­fólki finnst skatt­arn­ir alltof há­ir

„Mað­ur borg­ar bara þessa skatta og er hund­fúll yf­ir því,“ seg­ir stjórn­ar­formað­ur fast­eigna­fé­lags sem fékk meira en millj­arð í fjár­magn­s­tekj­ur ár­ið 2017. „Hlut­verk skatts­ins á ekki að vera að jafna út tekj­ur,“ seg­ir fram­kvæmda­stjóri sem kall­ar eft­ir flat­ara skatt­kerfi. Tekju­há­ir Ís­lend­ing­ar sem Stund­in ræddi við hafa áhyggj­ur af því að skatt­ar dragi úr hvat­an­um til verð­mæta­sköp­un­ar og telja fjár­magn­s­tekj­ur skatt­lagð­ar of mik­ið.
0,1 prósentið á Íslandi: 330 manns fengu 60 milljarða á einu ári
Listi0,1 prósentið

0,1 pró­sent­ið á Ís­landi: 330 manns fengu 60 millj­arða á einu ári

Tekju­blöð­in sem gef­in hafa ver­ið út und­an­far­in ár und­an­skilja fjár­magn­s­tekj­ur og gefa þannig bjag­aða mynd af tekju­dreif­ing­unni á Ís­landi, einkum kjör­um og skatt­byrði hinna tekju­hæstu. 60 millj­arð­ar runnu til 330 manna hóps ár­ið 2016 en þar af voru 86 pró­sent fjár­magn­s­tekj­ur og báru 20 pró­senta skatt. Alls var skatt­byrði 0,1 pró­sents­ins um 23 pró­sent.
Þéna 714-föld laun fiskvinnslustarfsmanns en greiða lægra hlutfall í skatt
Greining0,1 prósentið

Þéna 714-föld laun fisk­vinnslu­starfs­manns en greiða lægra hlut­fall í skatt

Arð­greiðsl­ur til eig­enda stóru út­gerð­ar­fyr­ir­tækj­anna eru miklu hærri en veiði­gjöld­in sem fyr­ir­tæk­in greiða til rík­is­sjóðs.

Nýtt á Stundinni

Trump ei meir: Biden er forseti
Fréttir

Trump ei meir: Biden er for­seti

Joe Biden er form­lega orð­inn for­seti Banda­ríkj­anna. Don­ald Trump er kom­inn til Flórída. Biden mun snúa mörg­um lyk­i­lákvörð­un­um Trumps strax á fyrstu klukku­stund­um for­seta­tíð­ar sinn­ar.
Bóndi fyrir Bóndadaginn
Mynd dagsins

Bóndi fyr­ir Bónda­dag­inn

Á fjár- og kúa­bú­inu Butru búa bænd­urn­ir Ág­úst Jens­son og Odd­ný Steina Vals­dótt­ir (mynd). „Það sem er brýn­ast nú fyr­ir bænd­ur er að hér sé hægt að stunda land­bún­að og hafa ein­hverj­ar tekj­ur af. Raun­tekj­ur sauð­fjár­bænda hafa rýrn­að um tugi pró­senta á und­an­förn­um ár­um. Það er líka mik­il­vægt að gera okk­ar góðu af­urð­ir bet­ur rekj­an­leg­ar,“ seg­ir Odd­ný Steina, sem sit­ur í stjórn Bænda­sam­tak­anna. Nú á föstu­dag­inn er Bónda­dag­ur­inn. Til ham­ingju all­ir bænd­ur, líka all­ir þeir sem eru á möl­inni.
Ágúst Ólafur verður ekki á lista Samfylkingarinnar - Þáði ekki þriðja sæti
Fréttir

Ág­úst Ólaf­ur verð­ur ekki á lista Sam­fylk­ing­ar­inn­ar - Þáði ekki þriðja sæti

Ág­úst Ólaf­ur Ág­ústs­son mun ekki verða í fram­boði fyr­ir Sam­fylk­ing­una í Reykja­vík fyr­ir Al­þing­is­kosn­ing­ar í haust. Upp­still­ing­ar­nefnd bauð hon­um þriðja sæti en hann hafn­aði því.
Namibíski lögmaðurinn í Samherjamálinu: Tilraun „til að ráða mig af dögum“
FréttirSamherjamálið

Namib­íski lög­mað­ur­inn í Sam­herja­mál­inu: Til­raun „til að ráða mig af dög­um“

Namib­íski lög­mað­ur­inn Marén de Klerk býr að sögn yf­ir upp­lýs­ing­um sem sýna að for­seti Namib­íu hafi skipu­lagt greiðsl­ur frá fyr­ir­tækj­um eins og Sam­herja til Swapo-flokks­ins til að flokk­ur­inn gæti hald­ið völd­um. Hann seg­ir að líf sitt sé í rúst vegna mistaka og að hann vilji hjálpa til við rann­sókn Sam­herja­máls­ins.
Töffari kann að taka L-inu
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Töffari kann að taka L-inu

Fyr­ir fjór­um ár­um flaug mér fjar­læg­ur mögu­leiki í hug í tengsl­um við inn­vígslu­dag­inn í Am­er­íku. Ég sá fyr­ir mér hinn ný­kjörna, ný­fasíska auð­kýf­ings­son stíga fram í pontu og halda ræðu sem væri eitt­hvað á þessa leið:   Ég þakka öll­um sem komu.    Við alla sem buðu sig fram gegn mér vil ég segja: hvernig líst ykk­ur á mig núna?...
Sérstakur frístundastyrkur fyrir efnalítil börn skilar sér ekki til þeirra
FréttirCovid-19

Sér­stak­ur frí­stunda­styrk­ur fyr­ir efna­lít­il börn skil­ar sér ekki til þeirra

Að­eins hafa borist um­sókn­ir fyr­ir níu pró­sent þeirra barna sem eiga rétt á sér­stök­um frí­stunda­styrk sök­um fá­tækt­ar for­elda þeirra. For­eldr­ar þurfa að greiða æf­inga­gjöld og sækja um end­ur­greiðslu. Tals­menn fólks í fá­tækt segja fá­tækt fólk ekki hafa tök á því að reiða fram gjöld­in og bíða end­ur­greiðslu.
Stöðvið prentvélarnar! Nýr blár litur er fundinn!
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Stöðvið prentvél­arn­ar! Nýr blár lit­ur er fund­inn!

Lit­ur­inn YIn­Mn fékk á síð­asta ári op­in­bert sam­þykki sem nýr lit­ur, fyrsti ólíf­ræni blái lit­ur­inn í meira en 200 ár!
269. spurningaþraut: „Kona nokkur hafði ekki gaman af smábörnum“ og fleiri spurningar
Þrautir10 af öllu tagi

269. spurn­inga­þraut: „Kona nokk­ur hafði ekki gam­an af smá­börn­um“ og fleiri spurn­ing­ar

Gær­dags­þraut­in, hér er hún. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvaða söng­flokk má sjá á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Kona nokk­ur hafði ekki gam­an af smá­börn­um. Hún sagði af þau væru „ekki ann­að en plönt­ur fyrsta hálfa ár­ið“ og „skelfi­leg þeg­ar þau eru alls­ber“ með „sinn stóra kropp og litlu út­limi og þess­ar froska­hreyf­ing­ar sín­ar“. Eigi að síð­ur eign­að­ist hún...
Tveir plús tveir eru fimm
Mynd dagsins

Tveir plús tveir eru fimm

Í svona ár­ferði leggj­ast auð­vit­að nokkr­ar Lunda­búð­ir á Lauga­veg­in­um á hlið­ina, en það kem­ur líka auð­vit­að eitt­hvað ann­að í stað­inn - eins á og Lauga­vegi 48. Á föstu­dag­inn opn­aði þar nýtt galle­rí, MUTT Gallery, með stór­góðri sýn­ingu Úlfs Karls­son­ar (mynd) sem ber heit­ið: 2+2 = 5. Mið­bær­inn okk­ar er alltaf að breyt­ast, er best­ur þeg­ar þar verð­ur til áhuga­verð blanda af menn­ingu, veit­inga­stöð­um og fjöl­breytt­um versl­un­um sem ger­ir mið­bæ­inn bæði lif­andi og áhuga­verð­an fyr­ir gesti og gang­andi.
Lögreglan rannsakar greiðslur fullorðinna til barna fyrir kynferðislegar myndir
Fréttir

Lög­regl­an rann­sak­ar greiðsl­ur full­orð­inna til barna fyr­ir kyn­ferð­is­leg­ar mynd­ir

Tæp­lega tug­ur slíkra mála er á borði kyn­ferð­is­brota­deild­ar lög­regl­unn­ar. Lík­legt er tal­ið að um fáa full­orðna ein­stak­linga sé að ræða og lík­lega ekki mik­ið fleiri en tvo. Auka þarf fræðslu til barna um hegð­un á net­inu veru­lega að mati að­stoð­ar­yf­ir­lög­reglu­þjóns.
Hnykkt verður á leiðbeiningum við ferðalanga um heimild til hvíldar
FréttirCovid-19

Hnykkt verð­ur á leið­bein­ing­um við ferða­langa um heim­ild til hvíld­ar

Rögn­vald­ur Ólafs­son lög­reglu­þjónn hjá rík­is­lög­reglu­stjóra seg­ir skýrt að heim­ild sé til þess að ferða­lang­ar megi dvelja eina nótt ná­lægt Kefla­vík­ur­flug­velli áð­ur en þeir halda á dval­ar­stað í sótt­kví.
Læknir gagnrýnir sóttvarnaraðgerðir eftir banaslys í Skötufirði
FréttirCovid-19

Lækn­ir gagn­rýn­ir sótt­varn­ar­að­gerð­ir eft­ir bana­slys í Skötu­firði

Jó­hann Sig­ur­jóns­son lækn­ir seg­ir að með því að etja ferða­löng­um í lang­ferð­ir milli lands­hluta eft­ir kom­una til lands­ins án til­lits til að­stæðna sé ver­ið að leggja fólk í hættu. Hann vill að fólk sé hvatt til að dvelja eina nótt á suð­vest­ur­horn­inu áð­ur en það legg­ur í lang­ferð­ir eft­ir kom­una til lands­ins.