Þessi grein er meira en 3 ára gömul.

HÍ og Útlendingastofnun stefna að samkomulagi um tanngreiningar – Stúdentaráð: „Með öllu ólíðandi“

Rektor seg­ir rann­sókn­irn­ar val­kvæð­ar en sam­kvæmt skjöl­um frá Út­lend­inga­stofn­un get­ur það haft íþyngj­andi af­leið­ing­ar fyr­ir hæl­is­leit­end­ur að hafna boð­un í tann­grein­ingu. „Ég tel tann­grein­ing­arn­ar stang­ast á við vís­inda­siða­regl­ur Há­skól­ans,“ seg­ir formað­ur Stúd­enta­ráðs.

HÍ og Útlendingastofnun stefna að samkomulagi um tanngreiningar – Stúdentaráð: „Með öllu ólíðandi“
Samið um tanngreiningar Jón Atli Benediktsson, rektor Háskóla Íslands, segir að aðkoma skólans lúti að því að „tryggja eftir föngum að staðið sé faglega að slíkum aldursgreiningum“.

Háskóli Íslands og Útlendingastofnun vinna nú að gerð þjónustusamnings um aldursgreiningar á tönnum hælisleitenda. Þetta staðfestir Jón Atli Benediktsson rektor. „Leitað hefur verið til Háskólans og lýtur aðkoma skólans að því að að tryggja eftir föngum að staðið sé faglega að slíkum aldursgreiningum,“ segir hann í svari við fyrirspurn Stundarinnar. Áður hefur tannlæknadeild HÍ framkvæmt tanngreiningar á fylgdarlausum ungmennum án þess að þjónustusamningur sé fyrir hendi, en þetta gæti breyst á næstu misserum. „Í því efni koma til athugunar vísindaleg og siðferðileg atriði. Háskólinn lítur ekki á þetta sem sérstakt hagsmunamál skólans, en hann starfar í þágu íslensks samfélags.“

Aldursgreiningar á tönnum hælisleitenda eru umdeildar, enda eru tannlæknar ósammála um áreiðanleika og vísindalegt gildi slíkra rannsókna. Tannlæknasamtök Bretlands hafa sagt þær „óviðeigandi og ósiðlegar“. Þær geti aldrei gefið nákvæmar upplýsingar um aldur og auk þess sé óverjandi að láta ungmenni í viðkvæmri stöðu gangast undir röntgenrannsóknir án þess að læknisfræðileg nauðsyn krefjist þess.  

Telur tanngreiningar á skjön við vísindasiðareglur

Mótfallin tanngreiningumElísabet Brynjarsdóttir, formaður Stúdentaráðs, segist sjálf þeirrar skoðunar að tanngreiningar á hæisleitendum eigi ekki að líðast innan veggja háskólans.

Nemendur í Stúdentaráði sem Stundin hefur rætt við eru hissa á því að háskólinn vilji taka þátt í starfseminni og leggja nafn sitt við hana. „Mín persónulega skoðun er sú að háskólinn eigi ekki að hafa neina aðkomu að þessu,“ sagði Elísabet Brynjarsdóttir, formaður Stúdentaráðs, í samtali við Stundina á dögunum. „Ég tel tanngreiningarnar stangast á við vísindasiðareglur Háskólans, aðferðin er mjög umdeild í fræðasamfélaginu og þá sérstaklega vegna ónákvæmni niðurstaðna sem og siðferðissjónarmiða. Það er erfitt að tala um val í tilfelli einstaklinga sem eru í jafn viðkvæmri stöðu og þessi hópur.“ 

„Aðferðin er mjög umdeild í fræðasamfélaginu og þá sérstaklega vegna ónákvæmni niðurstaðna sem og siðferðissjónarmiða“

Stúdentaráð fjallaði um málið í júní síðastliðnum og fékk kynningu frá Önnu Kristínu Blöndal Jóhannesdóttur, hjúkrunarfræðingi sem hefur gagnrýnt tanngreiningar harðlega og sent vísindasiðanefnd Háskóla Íslands erindi um málið. „Stúdentaráðsliðar voru á einu máli á þeim fundi um að þetta ætti ekki að líðast innan veggja háskólans,“ sagði Elísabet þegar Stundin ræddi við hana á dögunum. 

Nú í dag sendi Stúdentaráð frá sér yfirlýsingu þar sem fram kemur að ráðið leggist einróma gegn því að gerður verði þjónustusamningur við Útlendingastofnun um aldursgreiningar á hælisleitendum. „Sömuleiðis harmar Stúdentaráð að Háskóli Íslands hafi haft aðkomu að aldursgreiningum hingað til án opinbers þjónustusamnings,“ segir í yfirlýsingunni. 

Rektor segir hælisleitendur hafa val

Í svari rektors við fyrirspurn Stundarinnar kemur fram að unnið hafi verið að undirbúningi „mögulegs samkomulags á milli Útlendingastofnunar og Háskólans um tiltekna þjónustu er varðar aldursgreiningu út frá tönnum“. Þetta sé eitt af þeim atriðum sem geti komið til skoðunar við mat Útlendingastofnunar á aldri einstaklinga sem sækja um alþjóðlega vernd á Íslandi eða dvalarleyfi á grundvelli fjölskyldusameiningar. „Slík aldursgreining er valkvæð og því óheimilt að þvinga viðkomandi til að gangast undir hana. Vafi er metinn umsækjanda í hag,“ segir Jón Atli. 

Stundin hefur undir höndum staðlaða boðun í tanngreiningu sem Útlendingastofnun hefur notast við. Þar segir meðal annars – á íslensku – að heimilt sé að neita því að gangast undir aldursgreiningu, en „neiti umsækjandi að gangast undir aldursgreiningu án fullnægjandi ástæðu getur það haft áhrif á trúverðugleika umsækjanda auk þess sem það getur orðið til þess að umsækjandi verði metinn fullorðinn“. Slíkt felur í sér réttindamissi, enda er réttarstaða fylgdarlausra barna undir 18 ára aldri mun sterkari en staða hælisleitenda sem eru eldri en 18 ára. 

Höfnun hefur afleiðingar fyrir fólkið

Í boðunarbréfinu er tekið fram að synjun á hælisumsókn geti ekki byggst einvörðungu á því að viðkomandi hafi neitað að gangast undir aldursgreiningu. Er hælisleitendum veittur sá möguleiki að haka við eftirfarandi afstöðu: „Ég neita að gangast undir aldursgreiningu á tönnum og geri mér grein fyrir því hvaða afleiðingar það hefur á meðferð máls míns, synjun á umsókn um alþjóðlega vernd getur ekki byggst á því eingöngu að viðkomandi hafi neitað að gangast undir aldursgreiningu.“  

Í vísindasiðareglum Háskóla Íslands kemur meðal annars fram að rannsakendur skuli forðast neikvæðar afleiðingar fyrir þátttakendur og gæta þess að fólk verði ekki fyrir skaða af þátttöku í rannsókn. Þá verði þátttakendur að geta tekið afstöðu „án utanaðkomandi þrýstings eða þvingana“ enda sé upplýstu samþykki ætlað að „verja sjálfræði og mannhelgi þátttakenda“. Jafnframt verði rannsakendur að hafa hugfast að fólk sem tilheyrir hópi í erfiðri stöðu sé ekki alltaf fært um að gæta hagsmuna sinna gagnvart rannsakendum.

Hér að neðan má lesa yfirlýsingu Stúdentaráðs í heild:

Stúdentaráð Háskóla Íslands leggst einróma gegn því að gerður verði þjónustusamningur við Útlendingastofnum varðandi aldursgreiningar á hælisleitendum. Sömuleiðis harmar Stúdentaráð að Háskóli Íslands hafi haft aðkomu að aldursgreiningum hingað til án opinbers þjónustusamnings.

Forsaga málsins er sú að þrír einstaklingar, Elínborg Harpa, Anna Kristín og Eyrún Ólöf, nálguðust forseta Stúdentaráðs og óskuðu eftir að flytja erindi á Stúdentaráðsfundi um málefni hælisleitenda. Á fundi Stúdentaráðs 19. júní síðastliðinn fjallaði Anna Kristín Jóhannesdóttir, hjúkrunarfræðingur, um aðkomu Háskóla Íslands að aldursgreiningum á hælisleitendum. Hún greindi frá því þær hefðu fundað með rektor og fulltrúum úr vísindasiðanefnd Háskólans en þótti þeim fátt hafa verið um svör. Í kjölfar Stúdentaráðsfundar fóru forseti Stúdentaráðs, forseti sviðsráðs heilbrigðisvísindasviðs og Anna Kristín á fund með rektor, forseta heilbrigðisvísindasviðs og ráðgjafa rektors. Þar kom í ljós að verið væri að undirbúa mögulegan þjónustusamning við Útlendingastofnun og koma þessu málefni þannig í formlegri farveg.

Kaupandi þjónustunnar, Útlendingastofnun, nýtir meðal annars niðurstöður rannsóknanna sem eru framkvæmdar innan veggja Háskólans til að úrskurða um málefni hælisleitenda. Aldursgreiningar sem byggja á tannrannsóknum eru umdeildar í fræðasamfélaginu á heimsvísu og þá sérstaklega vegna ónákvæmni niðurstaðna rannsóknanna sem og siðferði þeirra. Því hefur verið haldið fram að rannsóknin sé valkvæð, en fyrir einstaklinga sem eru í jafn viðkvæmri stöðu og hælisleitendur er erfitt að tala um val, þar sem hinn möguleikinn er að vera vísað úr landi. Sömuleiðis er erfitt að fullyrða og ganga úr skugga um að upplýst samþykki liggi fyrir rannsókninni.

Útlendingastofnun hefur áður sagt að þau byggi úrskurð sinn um aldur ungra hælisleitenda nær eingöngu á þessum niðurstöðum frá Háskólanum, og þar af leiðandi hafa niðurstöðurnar áhrif á framvindu mála og afdrif umsækjenda um alþjóðlega vernd. Einnig hefur verið fjallað um að einstaklingar sem undirgangast þessar greiningar kunni að hljóta af þeim andlegan skaða.

Við Háskóla Íslands eru vísindasiðareglur í gildi sem voru samþykktar af háskólaráði árið 2014. Bendir Stúdentaráð sérstaklega á 1.2. gr. sem gerir kröfu til rannsakenda um að þeir forðist eftir fremsta megni að valda skaða og  „tryggi að ábata og byrði af rannsókn sé dreift af sanngirni og að þeir misnoti ekki aðstöðu sína gagnvart viðkvæmum einstaklingum. “ Jafnframt bendir Stúdentaráð á 2.3. gr. um skyldu til aðvalda ekki skaða:  „Rannsakendur skulu gæta þess að rannsóknin valdi þátttakendum ekki skaða, hvorki andlegum né líkamlegum, og skulu forðast neikvæðar afleiðingar fyrir þátttakendur .“ Í 2.15. gr. segir enn frekar:  „Rannsakendur skulu gæta þess að skaða ekki hagsmuni fólks sem tilheyrir hópi í erfiðri stöðu.“ Í reglunum er einnig lögð mikil áhersla á samþykki þátttakenda í rannsóknum.

Án þess að kafa dýpra í siðferðisleg sjónarmið telur Stúdentaráð jafnframt vert að benda á 2. gr. laga um opinbera háskóla nr. 85/2008 um hlutverk háskóla en þar segir í 2. málslið:  „ Hann miðlar fræðslu til almennings og veitir þjóðfélaginu þjónustu í krafti þekkingar sinnar.” Einnig bendir Stúdentaráð á 3.mgr. 2. gr. fyrrgreindra laga: „ Háskólar ráða skipulagi starfsemi sinnar og ákveða hvernig henni er best fyrir komið.” Til skýringar á þessu ákvæði segir m.a. í frumvarpi laganna:  „ Þessu ákvæði er ætlað að tryggja að stjórnvöld eða aðrir hlutist ekki til um fræðilegt starf innan háskóla heldur virði rannsóknafrelsi og sjálfstæði þeirra í fræðilegu tilliti. Þeim verða ekki gefin fyrirmæli af hálfu stjórnvalda eða hagsmunaaðila um viðfangsefni, aðferðir og efnistök við kennslu, rannsóknir, þekkingarleit eða sköpun.”

Stúdentaráð telur að Háskóli Íslands sé fyrst og fremst menntastofnun. Háskóli Íslands hefur sömuleiðis lýst yfir áhuga á að styðja betur við fjölskyldur innflytjenda og gera menntun fyrir þann hóp aðgengilegri. Aðkoma Háskólans að tanngreiningum skýtur því skökku við í því samhengi.

Stúdentaráð leggst einróma gegn því að rannsóknir sem þessar séu stundaðar innan veggja Háskólans. Háskólinn hefur á undanförnum árum öðlast mikla alþjóðlega athygli, alþjóðlegir nemendur koma í auknum mæli til Íslands til að stunda nám við stofnunina og þar á meðal eru innflytjendur. Þessir einstaklingar, sem verið er að aldursgreina, geta orðið framtíðarstúdentar við stofnunina og Stúdentaráði er umhugað um gott orðspor Háskólans fyrir alla í samfélaginu, á alþjóðlegum vettvangi sem og jafnt aðgengi allra að skólanum. Stúdentaráð telur að það sé með öllu ólíðandi að verið sé að styðja við vísindarannsóknir innan Háskólans sem eru umdeildar, ónákvæmar og vekja upp spurningar um siðferðislegt eðli.

Stúdentaráð hvetur því Háskóla Íslands til þess að taka ekki þátt í slíkum aldursgreiningum, hvorki með beinum né óbeinum hætti né að þær séu framkvæmdar innan veggja Háskólans. Stúdentaráð hvetur þó Háskólann til dáða í áætlum sínum um aukinn stuðning við fjölskyldur innflytjenda.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Hjálmar flytja lag við ástarljóð Kára til Valgerðar
1
Fréttir

Hjálm­ar flytja lag við ástar­ljóð Kára til Val­gerð­ar

Kári Stef­áns­son samdi eig­in­konu sinni, Val­gerði Ólafs­dótt­ur, ljóð á sjö­tugsaf­mæl­inu 4. októ­ber síð­ast­lið­inn. Mán­uði síð­ar lést hún. Hljóm­sveit­in Hjálm­ar flyt­ur lag við ljóð Kára til Val­gerð­ar.
Lögmaður kærður fyrir að misnota aðgang Innheimtustofnunar
2
Fréttir

Lög­mað­ur kærð­ur fyr­ir að mis­nota að­gang Inn­heimtu­stofn­un­ar

Inn­heimtu­stofn­un sveit­ar­fé­laga hef­ur kært lög­fræð­ing fyr­ir að hafa í að minnsta kosti sjö ár not­að að­gang stofn­un­ar­inn­ar að Cred­it­In­fo sem hann er sagð­ur hafa kom­ist yf­ir með ólög­mæt­um hætti. Á tíma­bil­inu á hann að hafa flett upp tug­um kennitalna í kerf­um Cred­it­In­fo og afl­að sér þannig upp­lýs­inga um fjár­hags­leg mál­efni fólks og lög­að­ila.
Mál Megasar fellt niður án frekari rannsóknar
3
Úttekt

Mál Megas­ar fellt nið­ur án frek­ari rann­sókn­ar

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir til­kynnti meint brot Megas­ar og Gunn­ars Arn­ar til lög­reglu strax ár­ið 2004, en gögn­in fund­ust ekki aft­ur í mála­skrá lög­reglu. Ár­ið 2011 lagði hún fram form­lega kæru en frek­ari rann­sókn fór aldrei fram, þeir voru aldrei kall­að­ir fyr­ir og mál­ið fellt nið­ur þar sem það var tal­ið fyrnt, enda skil­greint sem blygð­un­ar­sem­is­brot. Nið­ur­stað­an var kærð til rík­is­sak­sókn­ara sem taldi mál­ið heyra und­ir nauðg­un­ar­á­kvæð­ið en felldi það einnig nið­ur á grund­velli einn­ar setn­ing­ar.
Verður daglega fyrir morðhótunum á netinu
4
Fréttir

Verð­ur dag­lega fyr­ir morð­hót­un­um á net­inu

Ung ís­lensk kona slapp naum­lega und­an manni sem réðst að henni á götu úti um há­bjart­an dag í Ist­an­búl fyr­ir nokkr­um vik­um. Mað­ur­inn var vopn­að­ur hnífi. Kon­an, sem er fædd í Sómal­íu, er sam­fé­lag­miðla­stjarna þar og birt­ir mynd­bönd og fyr­ir­lestra und­ir heit­inu MID SHOW. Hún verð­ur dag­lega fyr­ir morð­hót­un­um á sam­fé­lags­miðl­um vegna bar­áttu sinn­ar fyr­ir rétt­læti til handa stúlk­um og kon­um í fæð­ing­ar­landi henn­ar og víð­ar.
Bakgrunnur nýs dómsmálaráðherra: Valdefla lögregluna og þrengja rétt til þungunarrofs
5
Greining

Bak­grunn­ur nýs dóms­mála­ráð­herra: Vald­efla lög­regl­una og þrengja rétt til þung­un­ar­rofs

Sjálf­stæð­is­mað­ur­inn Jón Gunn­ars­son hef­ur ver­ið skip­að­ur inn­an­rík­is­ráð­herra í nýrri rík­is­stjórn Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur. Inn­an þings sem ut­an hef­ur Jón lát­ið sig lög­reglu­mál, sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna og tálm­un varða, með­al ann­ars.
Þrír í haldi lögreglu eftir aðgerð sérsveitarinnar í Reykjavík í dag
6
Fréttir

Þrír í haldi lög­reglu eft­ir að­gerð sér­sveit­ar­inn­ar í Reykja­vík í dag

Sér­sveit rík­is­lög­reglu­stjóra var köll­uð að Mána­túni í nótt og að Hverf­is­götu skömmu fyr­ir há­degi. Lög­regla sendi frá sér til­kynn­ingu rétt í þessu þar sem seg­ir að þrír séu í haldi vegna grun­sam­legs hlut­ar sem fannst í ruslagámi í Mána­túni í morg­un.
Nýr heilbrigðisráðherra ítrekað reynt að heimila rekstur spilavíta
7
Fréttir

Nýr heil­brigð­is­ráð­herra ít­rek­að reynt að heim­ila rekst­ur spila­víta

Will­um Þór Þórs­son sem tek­inn er við sem heil­brigð­is­ráð­herra hef­ur í þrígang lagt fram frum­varp sem myndi heim­ila rekst­ur spila­víta. Rann­sókn­ir benda til að spila­víti hafi veru­leg­an hluta tekna sinna frá fólki með spilafíkn. Lit­ið er á spilafíkn sem lýð­heilsu­vanda.

Mest deilt

Sagan af Litlu ljót
1
Viðtal

Sag­an af Litlu ljót

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir var köll­uð Litla ljót af Megasi. Henni brá því í brún þeg­ar hún frétti af því að til væri texti eft­ir hann sem ber sama nafn og sá að hann inni­hélt mikla sam­svör­un við at­vik sem hún hafði til­kynnt til lög­reglu ári áð­ur. Fyr­ir sér sé al­veg skýrt að Megas hafi brot­ið á henni í slag­togi við ann­an mann og þeir hafi síð­an fjall­að um at­burð­inn í þessu lagi.
Hjálmar flytja lag við ástarljóð Kára til Valgerðar
2
Fréttir

Hjálm­ar flytja lag við ástar­ljóð Kára til Val­gerð­ar

Kári Stef­áns­son samdi eig­in­konu sinni, Val­gerði Ólafs­dótt­ur, ljóð á sjö­tugsaf­mæl­inu 4. októ­ber síð­ast­lið­inn. Mán­uði síð­ar lést hún. Hljóm­sveit­in Hjálm­ar flyt­ur lag við ljóð Kára til Val­gerð­ar.
Bjarni taldi eðlilegt að vafi um framkvæmd kosninga ylli ógildingu 2011
3
Fréttir

Bjarni taldi eðli­legt að vafi um fram­kvæmd kosn­inga ylli ógild­ingu 2011

Bjarni Bene­dikts­son var harð­orð­ur í um­ræð­um um ógild­ingu kosn­inga til stjórn­laga­þings ár­ið 2011. Með­al ann­ars sagði hann það að „ef menn fá ekki að fylgj­ast með taln­ingu at­kvæða“ ætti það að leiða til ógild­ing­ar. Bjarni greiddi hins veg­ar í gær at­kvæði með því að úr­slit kosn­inga í Norð­vest­ur­kjör­dæmi í síð­ustu Al­þing­is­kosn­ing­um ættu að standa, þrátt fyr­ir fjöl­marga ann­marka á fram­kvæmd­inni.
Jón Trausti Reynisson
4
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Hvað varð um Vinstri græn?

Hvernig VG sigr­aði stjórn­mál­in en varð síð­an síð­mið­aldra.
Ingi Tryggvason var einn með kjörgögnum í rúman hálftíma
5
FréttirEndurtalning í Norðvesturkjördæmi

Ingi Tryggva­son var einn með kjör­gögn­um í rúm­an hálf­tíma

Sam­kvæmt upp­færðri máls­at­vika­lýs­ingu und­ir­bún­ings­nefnd­ar um rann­sókn kjör­bréfa var Ingi Tryggva­son, formað­ur yfir­kjör­stjórn­ar Norð­vest­ur­kjör­dæm­is einn með kjör­gögn­um frá 11.59 til 12.35 eða í 36 mín­út­ur en ekki kort­er eins og áð­ur hafði kom­ið fram.
Forsetinn gagnrýnir þingmenn vegna stjórnarskrárinnar
6
Fréttir

For­set­inn gagn­rýn­ir þing­menn vegna stjórn­ar­skrár­inn­ar

Guðni Th. Jó­hann­es­son for­seti lýsti von­brigð­um með að þing­mönn­um hefði ekki tek­ist að klára breyt­ing­ar á stjórn­ar­skránni. Katrín Jak­obs­dótt­ir for­sæt­is­ráð­herra hafði lagt áherslu á sátt á þingi, en ekk­ert varð úr um­bót­um á stjórn­ar­skrá.
Bragi Páll Sigurðarson
7
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Bestu ár lífs míns

Hvenær er­um við ham­ingju­söm og hvenær ekki? Er hægt að leita ham­ingj­unn­ar eða kem­ur hún til okk­ar? Hversu mik­ið vald höf­um við yf­ir eig­in ör­lög­um? Eig­um við yf­ir höf­uð eitt­hvert til­kall til lífs­gleði?

Mest lesið í vikunni

Sagan af Litlu ljót
1
Viðtal

Sag­an af Litlu ljót

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir var köll­uð Litla ljót af Megasi. Henni brá því í brún þeg­ar hún frétti af því að til væri texti eft­ir hann sem ber sama nafn og sá að hann inni­hélt mikla sam­svör­un við at­vik sem hún hafði til­kynnt til lög­reglu ári áð­ur. Fyr­ir sér sé al­veg skýrt að Megas hafi brot­ið á henni í slag­togi við ann­an mann og þeir hafi síð­an fjall­að um at­burð­inn í þessu lagi.
Inga Sæland vill ekki bregðast við ásökunum á hendur frambjóðanda Flokks fólksins
2
FréttirAlþingiskosningar 2021

Inga Sæ­land vill ekki bregð­ast við ásök­un­um á hend­ur fram­bjóð­anda Flokks fólks­ins

Inga Sæ­land, formað­ur Flokks fólks­ins, seg­ist ekki vilja bregð­ast við tölvu­pósti þar sem fram­bjóð­andi flokks­ins er sak­að­ur um að hafa brot­ið ít­rek­að á kon­um í gegn­um tíð­ina. Hún seg­ist ekki vita um hvað mál­ið snýst og ætli því ekki að að­haf­ast. Hún seg­ist þó hafa feng­ið ábend­ingu um sama mál nokkr­um dög­um fyr­ir kosn­ing­ar. Mis­mun­andi er eft­ir flokk­um hvaða leið­ir eru í boði til þess að koma á fram­færi ábend­ingu eða kvört­un um með­limi flokks­ins. Flokk­ur fólks­ins er til að mynda ekki með slík­ar boð­leið­ir.
Hjálmar flytja lag við ástarljóð Kára til Valgerðar
3
Fréttir

Hjálm­ar flytja lag við ástar­ljóð Kára til Val­gerð­ar

Kári Stef­áns­son samdi eig­in­konu sinni, Val­gerði Ólafs­dótt­ur, ljóð á sjö­tugsaf­mæl­inu 4. októ­ber síð­ast­lið­inn. Mán­uði síð­ar lést hún. Hljóm­sveit­in Hjálm­ar flyt­ur lag við ljóð Kára til Val­gerð­ar.
Illugi Jökulsson
4
Pistill

Illugi Jökulsson

Á að loka Þórólf, Ölmu og Svandísi inni og henda lykl­in­um?

Efa­semd­ar­fólk um bólu­setn­ing­ar tel­ur sig hafa fund­ið sann­leika sem stór­fyr­ir­tæk­in, RÚV og CNN gera sitt besta til að bæla nið­ur.
Jón Trausti Reynisson
5
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Hvað varð um Vinstri græn?

Hvernig VG sigr­aði stjórn­mál­in en varð síð­an síð­mið­aldra.
Lögmaður kærður fyrir að misnota aðgang Innheimtustofnunar
6
Fréttir

Lög­mað­ur kærð­ur fyr­ir að mis­nota að­gang Inn­heimtu­stofn­un­ar

Inn­heimtu­stofn­un sveit­ar­fé­laga hef­ur kært lög­fræð­ing fyr­ir að hafa í að minnsta kosti sjö ár not­að að­gang stofn­un­ar­inn­ar að Cred­it­In­fo sem hann er sagð­ur hafa kom­ist yf­ir með ólög­mæt­um hætti. Á tíma­bil­inu á hann að hafa flett upp tug­um kennitalna í kerf­um Cred­it­In­fo og afl­að sér þannig upp­lýs­inga um fjár­hags­leg mál­efni fólks og lög­að­ila.
Mál Megasar fellt niður án frekari rannsóknar
7
Úttekt

Mál Megas­ar fellt nið­ur án frek­ari rann­sókn­ar

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir til­kynnti meint brot Megas­ar og Gunn­ars Arn­ar til lög­reglu strax ár­ið 2004, en gögn­in fund­ust ekki aft­ur í mála­skrá lög­reglu. Ár­ið 2011 lagði hún fram form­lega kæru en frek­ari rann­sókn fór aldrei fram, þeir voru aldrei kall­að­ir fyr­ir og mál­ið fellt nið­ur þar sem það var tal­ið fyrnt, enda skil­greint sem blygð­un­ar­sem­is­brot. Nið­ur­stað­an var kærð til rík­is­sak­sókn­ara sem taldi mál­ið heyra und­ir nauðg­un­ar­á­kvæð­ið en felldi það einnig nið­ur á grund­velli einn­ar setn­ing­ar.

Mest lesið í mánuðinum

Jón Trausti Reynisson
1
Pistill

Jón Trausti Reynisson

Nokk­ur at­riði varð­andi þol­anda­stöðu Þór­is

Sam­fé­lag­ið er klikk­að og hann er fórn­ar­lamb eft­ir að hafa sent kyn­færa­mynd á ung­lings­stúlku og sótt kyn­ferð­is­lega að ung­um sam­starfs­kon­um. Eða hvað?
Sagan af Litlu ljót
2
Viðtal

Sag­an af Litlu ljót

Berg­þóra Ein­ars­dótt­ir var köll­uð Litla ljót af Megasi. Henni brá því í brún þeg­ar hún frétti af því að til væri texti eft­ir hann sem ber sama nafn og sá að hann inni­hélt mikla sam­svör­un við at­vik sem hún hafði til­kynnt til lög­reglu ári áð­ur. Fyr­ir sér sé al­veg skýrt að Megas hafi brot­ið á henni í slag­togi við ann­an mann og þeir hafi síð­an fjall­að um at­burð­inn í þessu lagi.
„Viðtalið eins og hlandblaut tuska í andlit þolenda“
3
Fréttir

„Við­tal­ið eins og hland­blaut tuska í and­lit þo­lenda“

Ung kona, sem seg­ir að Þór­ir Sæ­munds­son leik­ari, hafi not­fært sér ung­an ald­ur henn­ar fyr­ir sjö ár­um, þeg­ar hún var 16 ára og hann 34 ára, seg­ir í sam­tali við Stund­ina að við­tal­ið við hann á RÚV í gær hafi ýtt und­ir gerenda­með­virkni í sam­fé­lag­inu og geri lít­ið úr þo­lend­um kyn­bund­ins of­beld­is. Sér­fræð­ing­ur í kyn­bundnu of­beldi seg­ir mik­il­vægt að gerend­ur við­ur­kenni brot sín og reyni að setja sig í spor þo­lenda til að reyna að sjá þann sárs­auka sem þeir hafa vald­ið.
Lýsir alvarlegum afleiðingum þess að hafa verið áreitt af lækni á Landspítalanum
4
Fréttir

Lýs­ir al­var­leg­um af­leið­ing­um þess að hafa ver­ið áreitt af lækni á Land­spít­al­an­um

Kona sem til­kynnti Björn Loga Þór­ar­ins­son, sér­fræðilækni á Land­spít­al­an­um, form­lega í fe­brú­ar vegna áreitni sem stað­ið hef­ur yf­ir frá því hún var lækna­nemi, seg­ir spít­al­annn hafa brugð­ist sér. Björn var ekki send­ur í leyfi á með­an mál­ið var til með­ferð­ar inn­an spít­al­ans og hon­um var ekki veitt áminn­ing né vik­ið úr starfi eft­ir að spít­al­inn komst að þeirri nið­ur­stöðu að hann hefði kyn­ferð­is­lega áreitt hana. „Það kom fyr­ir að það leið yf­ir mig í vinn­unni og ég grét mik­ið á kvöld­in yf­ir því að þurfa fara í vinn­una dag­inn eft­ir,“ seg­ir hún.
Lífið breyttist á einum degi
5
Fólkið í borginni

Líf­ið breytt­ist á ein­um degi

Una Mar­grét Jóns­dótt­ir dag­skrár­gerð­ar­mað­ur seg­ir líf sitt hafa breyst á ein­um degi ár­ið 1978.
Forstjóri Festar: „Hiti“ á fyrirtækinu vegna máls sem stjórnarformaðurinn er sagður tengjast
6
Fréttir

For­stjóri Fest­ar: „Hiti“ á fyr­ir­tæk­inu vegna máls sem stjórn­ar­formað­ur­inn er sagð­ur tengj­ast

For­stjóri Fest­ar, Eggert Þór Kristó­fers­son, seg­ir að al­menn­ings­hluta­fé­lag­inu hafi borist óform­leg er­indi vegna máls sem stjórn­ar­formað­ur fé­lags­ins, Þórð­ur Már Jó­hann­es­son, hef­ur ver­ið sagð­ur tengj­ast. Eggert vill ekki gefa upp hvort og þá með hvaða hætti um­rætt mál hef­ur ver­ið rætt í stjórn Fest­ar eða milli ein­stakra stjórn­ar­manna.
Jón Karl Stefánsson
7
Aðsent

Jón Karl Stefánsson

Hrun ís­lenska heil­brigðis­kerf­is­ins í töl­um

Það er langt síð­an ís­lenska heil­brigðis­kerf­ið var orð­ið svo veik­burða að það var ekki í stakk bú­ið til að tak­ast á við óvænta við­burði á borð við nátt­úru­ham­far­ir, sjúk­dóms­far­aldra eða al­mennt auk­inn fjölda á veik­ind­um og slys­um, skrif­ar Jón Karl Stef­áns­son.

Nýtt á Stundinni

Nota gervigreind fyrir sjálfvirkt myndavélaeftirlit
Fréttir

Nota gervi­greind fyr­ir sjálf­virkt mynda­véla­eft­ir­lit

Eft­ir­lit sem styðst við gervi­greind er veru­leiki á Ís­landi í dag en slík tækni get­ur flokk­að fólk eft­ir út­lit­s­ein­kenn­um. Per­sónu­vernd­ar­stofn­an­ir í Evr­ópu hafa kall­að eft­ir því að slíkt verði bann­að. Á Ís­landi virð­ist gervi­greind­ar­eft­ir­lit að­al­lega not­að fyr­ir að­gangs­stýr­ingu og hraða­eft­ir­lit en mögu­leik­arn­ir eru mikl­ir.
586. spurningaþraut: Nokkur lönd, borgir, eitt lítið fjall
Þrautir10 af öllu tagi

586. spurn­inga­þraut: Nokk­ur lönd, borg­ir, eitt lít­ið fjall

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir litla fjall­ið sem sjá má á þess­ari mynd Mats Wi­be Lund? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Broddi Brodda­son hef­ur um ára­bil starf­að sem ...? 2.  Í hvaða borg er fót­bolta­leik­völl­ur­inn Wembley? 3.  Hvað heit­ir formað­ur Sam­fylk­ing­ar­inn­ar? 4.  En hver var formað­ur þar á und­an? 5.  Góbi-eyði­mörk­in er á mót­um tveggja ríka. Hver eru þau? 6.  Jon­ath­an Swift hét...
Lögreglan skoðar hvort það þurfi fleiri skýrslutökur í máli Arons Einars og Eggerts Gunnþórs
Fréttir

Lög­regl­an skoð­ar hvort það þurfi fleiri skýrslu­tök­ur í máli Arons Ein­ars og Eggerts Gunn­þórs

Rann­sókn á máli Arons Ein­ars Gunn­ars­son­ar og Eggerts Gunn­þórs Jóns­son­ar, sem voru kærð­ir um að hafa brot­ið á konu í Kaup­manna­höfn fyr­ir 11 ár­um, mið­ar vel að sögn yf­ir­manns kyn­ferð­is­brota­deild­ar lög­regl­unn­ar. Aron Ein­ar og Eggert Gunn­þór reikna með að mál­ið verði fellt nið­ur.
Vilja auka aðhald með ráðherrum fyrir kosningar
Fréttir

Vilja auka að­hald með ráð­herr­um fyr­ir kosn­ing­ar

Þing­menn Sam­fylk­ing­ar­inn­ar hafa lagt fram frum­varp sem myndi banna ráð­herraum að veita til­fallandi styrki og fram­lög síð­ustu átta vik­urn­ar fyr­ir al­þing­is­kosn­ing­ar.
Jón Sigurbjörnsson látinn — hér er viðtal sem ég tók við hann fyrir 41 ári
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Jón Sig­ur­björns­son lát­inn — hér er við­tal sem ég tók við hann fyr­ir 41 ári

Helgar­blað Vís­is­þ­ar sem við­tal­ið birt­ist Jón Sig­ur­björns­son leik­ari er lát­inn. Með hon­um hverf­ur á braut einn þeirra síð­ustu af þeim stóru karlleik­ur­um sem settu svip á æsku mína og upp­vaxt­ar­ár — Bessi er far­inn, Rúrik, Bald­vin, Ró­bert, Helgi Skúla­son, Gunn­ar vin­ur minn Eyj­ólfs­son, og fleiri; Árni Tryggva­son er hér um bil einn enn á með­al vor af þess­ari eft­ir­minni­legu kyn­slóð....
Álag á bráðamóttöku rakið til þess að fólk hafi ekki leitað læknis í faraldrinum
FréttirCovid-19

Álag á bráða­mót­töku rak­ið til þess að fólk hafi ekki leit­að lækn­is í far­aldr­in­um

Lík­ur eru tald­ar á að eitt af því sem veld­ur nú miklu álagi á bráða­mót­töku Land­spít­ala sé að fólk hafi forð­ast að leita sér lækn­inga við ýms­um kvill­um vegna Covid-far­ald­urs­ins. Mik­il fækk­un á kom­um eldra fólks á bráða­mót­töku á síð­asta ári renn­ir stoð­um und­ir þá kenn­ingu.
585. spurningaþraut: Ímyndið ykkur að það væru engin lönd
Þrautir10 af öllu tagi

585. spurn­inga­þraut: Ímynd­ið ykk­ur að það væru eng­in lönd

Fyrri auka­spurn­ing: Hver er kon­an sem prýddi for­síðu tíma­rits­ins Vogue í haust? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Doktor Jekyll og ... hver? 2.  Hver skrif­aði um þá? 3.  Í hvaða firði er Æð­ey? 4.  Skoff­ín og skugga­baldr­ar eru af­kvæmi ... hverra? 5.  Kaþ­ólska kirkj­an í Reykja­vík er yf­ir­leitt köll­uð Landa­kots­kirkja. En form­legt heiti henn­ar er eða var ...? 6.  Hver samdi lag­ið...
Guðlaugur segist hafa sóst sérstaklega eftir umhverfisráðuneytinu
FréttirNý ríkisstjórn

Guð­laug­ur seg­ist hafa sóst sér­stak­lega eft­ir um­hverf­is­ráðu­neyt­inu

Guð­laug­ur Þór Þórð­ar­son, þing­mað­ur Sjálf­stæð­is­flokks­ins og nýr um­hverf­is­ráð­herra, seg­ist hafa sóst eft­ir því sér­stak­lega að fá að taka við ráðu­neyti um­hverf­is- og lofts­lags­mála þeg­ar fyr­ir lá hvaða ráðu­neyti Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn myndi fá. Hann seg­ist ekki hafa sóst sér­stak­lega eft­ir því að verða ut­an­rík­is­ráð­herra áfram.
Heimatilbúin sprengja ekki talin tengjast sendiráði Bandaríkjanna
Fréttir

Heima­til­bú­in sprengja ekki tal­in tengj­ast sendi­ráði Banda­ríkj­anna

Lög­regl­an á höf­uð­borg­ar­svæð­inu seg­ir að hlut­ur­inn sem fannst í gær í ruslagámi við Mána­tún hafi ver­ið heima­til­bú­in sprengja. Sér­sveit rík­is­lög­reglu­stjóra var köll­uð til vegna máls­ins í gær og voru þrír hand­tekn­ir. Tveir þeirra eru komn­ir í afplán­un vegna fyrri refsi­dóma og þriðja mann­in­um hef­ur ver­ið sleppt.
Vinstri græn enn með varann á sér vegna samstarfsins
Fréttir

Vinstri græn enn með var­ann á sér vegna sam­starfs­ins

Á ann­an tug fé­laga í Vinstri græn­um sem voru á fundi flokks­ins þar sem greidd voru at­kvæði um stjórn­arsátt­mál­ann lýsa áhyggj­um af því að um­hverf­is­mál­in séu nú á for­ræði Sjálf­stæð­is­flokks­ins. Þau segja að mörg­um hafi brugð­ið illa á fund­in­um þeg­ar það var til­kynnt. „Ég ótt­ast mjög mik­ið að nú verði far­ið af stað með nýj­ar meng­andi virkj­an­ir,“ sagði ein. Nokk­ur segj­ast hafa sam­þykkt sátt­mál­ann með sem­ingi.
Lögmaður kærður fyrir að misnota aðgang Innheimtustofnunar
Fréttir

Lög­mað­ur kærð­ur fyr­ir að mis­nota að­gang Inn­heimtu­stofn­un­ar

Inn­heimtu­stofn­un sveit­ar­fé­laga hef­ur kært lög­fræð­ing fyr­ir að hafa í að minnsta kosti sjö ár not­að að­gang stofn­un­ar­inn­ar að Cred­it­In­fo sem hann er sagð­ur hafa kom­ist yf­ir með ólög­mæt­um hætti. Á tíma­bil­inu á hann að hafa flett upp tug­um kennitalna í kerf­um Cred­it­In­fo og afl­að sér þannig upp­lýs­inga um fjár­hags­leg mál­efni fólks og lög­að­ila.
584. spurningaþraut: Menningarstofnun, Eurovision, kvikmyndir, Grímsvötn, Ó guð vors lands!
Þrautir10 af öllu tagi

584. spurn­inga­þraut: Menn­ing­ar­stofn­un, Eurovisi­on, kvik­mynd­ir, Grím­svötn, Ó guð vors lands!

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir hljóm­sveit­in sem gaf fyr­ir all­mörg­um ára­tug­um út plötu með því um­slagi sem hér sést brot af? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Ár­ið 2000 tók Mar­grét Hall­gríms­dótt­ir við mik­il­vægu starfi sem hún hef­ur gegnt síð­an. Hún stýr­ir ákveð­inni menn­ing­ar­stofn­un. Hver er sú stofn­un? 2.  Hvaða rit­höf­und­ur fékk á dög­un­um verð­laun Jónas­ar Hall­gríms­son­ar á degi ís­lenskr­ar tungu? 3. En hver...