Þessi grein er rúmlega 2 mánaða gömul.

Óþægilegt að ekki ríki samstaða um sóttvarnaraðgerðir hjá ríkisstjórninni

Þórólf­ur Guðna­son sótt­varna­lækn­ir seg­ir ekki gott að rík­is­stjórn­in sé klof­in í af­stöðu sinni til sótt­varna­að­gerða og að ráð­herr­ar tjái sig á mis­mun­andi hátt um það sem ver­ið sé að grípa til. Þá seg­ir hann einnig að margt af því sem ráð­herr­ar segi stand­ist ekki.

Óþægilegt að ekki ríki samstaða um sóttvarnaraðgerðir hjá ríkisstjórninni
Það er ekki gott að ríkisstjórnin sé klofin Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir segir ekki gott að ríkistjórnin sé klofin í afstöðu sinni til sóttvarnaraðgera og að kosningar gætu flækt stöðuna. Mynd: Heiða Helgadóttir

Grípa gæti þurft til íþyngjandi aðgerða vegna fjölgunar Covid-19 smita í samfélaginu þar sem bólusetning verndar ekki jafn vel og vonast var til og einstaklingsbundnar varnir hafa ekki dugað. Þetta segir Þórólfur Guðnason sóttvarnarlæknir í samtali við Stundina. 56 smit greindust innanlands í gær og hafa þau ekki verið fleiri í nærri níu mánuði. 

Í minnisblaði sínu til heilbrigðisráðherra frá 17.júlí lagði Þórólfurtil að sóttvarnaraðgerðir á landamærunum yrðu hertar til að koma í veg fyrir frekari útbreiðslu Delta afbrigðis kórónuveirunnar. Heilbrigðisráðherra fór að ráðleggingum Þórólfs og ákveðið var að bólusett fólk þyrfti að framvísa neikvæðu Covid-prófi við komu sína til landsins. 

Tveir ráðherrar í ríkisstjórn Íslands hafa dregið ákvörðun sóttvarnalæknis og heilbrigðisráðherra í efa. Það eru Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra sem sagði í samtali við mbl.is að hann efaðist um að rökin fyrir því að herða aðgerðir á landamærunum væru nógu sterk og Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra sem skrifaði pistil í Morgunblaðið þann 20. júlí undir heitinu „Breytt staða í heimsfaraldri“ þar sem hún segir að „staðan nú kallar því ekki á íþyngjandi aðgerðir, heldur að við treystum fólki til að meta hvernig það hagar sínum eigin sóttvörnum, byggt á þeirri reynslu sem við höfum öll aflað okkur undanfarin misseri“. 

„Það er ekki gott þegar ríkisstjórnin er klofin“

Í pistlinum segir hún einnig að „ríkisvaldið hafi ekki burði“ til að útrýma Covid-19, að markmið ríkisstjórnarinnar hafi verið skýr að „koma skyldi í veg fyrir að hættuástand skapaðist og heilbrigðiskerfið verndað þannig að það réði við hlutverk sitt“. Stöðuna núna les hún sem svo að „hættan á að alvarleg fjöldaveikindi verði heilbrigðiskerfinu ofviða er ekki lengur fyrir hendi“ og að almenningur sé búin að taka á sig „margvíslegar byrðar síðastliðið ár“.

Í samtali við Stundina segir Þórólfur óheppilegt að stjórnvöld séu farin að „tjá sig á mismunandi máta“ varðandi sóttvarnaraðgerðir. Menn séu vissulega með tjáningarfrelsi og megi tjá sig en „það væri heppilegra ef menn gætu talað einni röddu“ varðandi aðgerðir. 

Kosningar gætu flækt stöðuna

Aðspurður um það hvort honum finnist flókið að kosningar séu á næsta leiti þegar faraldurinn er á þeim stað sem hann er segir hann það vel geta verið. „Það er óþægilegra ef það er ekki samstaða hjá stjórnvöldum og menn eru að tala misvísandi. Mér finnst það ekki vera gott að það sé þannig.“ 

Hann segist hafa mest samstarf við heilbrigðisráðherra sem samkvæmt lögum beri ábyrgð á sóttvarnaaðgerðum þó svo að ríkisstjórnin samþykki þær og standi á bak við þær líka. „Það er ekki gott þegar ríkisstjórnin er klofin“ segir hann og bætir við að margt af því sem ráðherrarnir hafi haldið fram standist ekki. „Margt af því sem hefur verið sagt stenst ekki þrátt fyrir að það sé búið að færa rök fyrir öðrum hlutum. Það er ekki heppilegt.“

Dugar ekki að biðla til almennings

Að mati Þórólfs þarf að líta til þess hvað hefur skilað árangri í baráttunni við veiruna og hvað ekki. Þegar veiran er í útbreiðslu innanlands segir hann ekki duga að biðla til almennings að huga að einstaklingsbundnum sóttvörnum og „öðru slíku“. „Það hefur ekki dugað því miður. Ég vildi að það væri nóg,“ segir hann og bætir við að þess vegna hafi þurft að grípa til íþyngjandi aðgerða með reglugerðum. „Þá höfum við séð árangur og þannig hefur þetta verið. Ég er alveg sannfærður um það að ef maður ætlar að ná einhverjum árangri þá þarf maður að setja á opinberar íþyngjandi tilskipanir um aðgerðir.“

Hann segir að svoleiðis hafi það verið allan faraldurinn. „Við erum búin að tala um það út á hvað persónulegar, einstaklingsbundnar sýkingarvarnir ganga alveg frá því að faraldurinn byrjaði. Við erum búin að tala um það svona milljón sinnum og birta alls konar leiðbeiningar út um allt. Við séð það fram að þessu að þó við séum að hamra á þessu að það virðist ekki duga til þegar útbreiðslan fer að aukast mikið. Við sáum það í öllum bylgjunum og sérstaklega þriðju bylgjunni og núna að það er ekki verið að fylgja þeim þó svo að við séum búin að vera hamra á því. Þá þurfa að koma til einhverjar samfélagslegar aðgerðir og það verður ekki gert öðruvísi en með reglugerð.“

Leggja áherslu á Landamærin til að koma í veg fyrir leka

Í minnisblaði Þórólfs til heilbrigðisráðherra lagði hann áherslu á aðgerðir á landamærunum en lagði ekki til aðgerðir innanlands og vitnar hann meðal annars  í nýjasta áhættumat  ECDC, eða European Centre for Disease prevention and Control sér til stuðnings.

Í því segir að til þess að ná tökum á Delta afbrigði veirunnar sé mikilvægt að leggja áherslu á sóttvarnaraðgerðir innanlands eða svo kallaðar NPI aðgerðir (e.non pharmaceutical interventions).

„Margt af því sem hefur verið sagt stenst ekki þrátt fyrir að það sé búið að færa rök fyrir öðrum hlutum“

Þórólfur segist ekki vera sammála öllu sem stofnunin leggur til. „Ég er í ráðgjafanefnd og ráðgjafahópi ECDP og hef komið með gagnrýni á að stofnunin hefur ekki lagt mikla áherslu á aðgerðir á landamærum. Þau hafa fyrst og fremst verið að leggja áherslu á aðgerðir innanlands sem ég er ósammála. Við þurfum fyrst og fremst að leggja áherslu á landamærin til að minnka lekann á smitum inn í landið til þess að eiga von um það að ná árangri innanlands. En í mörgum tilvikum þá þarf að grípa til bæði aðgerða innanlands og á landamærunum.“

Miðað við þróun síðustu daga segir Þórólfur að sú staða gæti komið upp að grípa þurfi til aðgerða innanlands í bland við aðgerðir á landamærunum. „Bólusetningin er ekki að vernda eins og vel og við vonuðumst til og þá þarf að nota þessar aðgerðir sem við höfum áður gripið til í faraldrinum.“

Verið að vinna með rauntíma upplýsingar

Þórólfur segir mikilvægt að muna að þegar var verið að tala um virkni bóluefna var verið að tala um virkni þeirra gegn þeim stofni sem þá þekktist. „Síðan er að koma í ljós að Delta stofninn er að taka yfir og að bóluefnin virki ekki eins vel gegn þeim stofni.“

Þegar Þórólfur metur stöðuna hverju sinni segist hann vera að vinna úr upplýsingum í rauntíma sem taki breytingum. „Það er það sem er mitt hlutverk, að vinna úr rauntíma upplýsingum og spá fyrir um framhaldið og spá fyrir um afleiðingarnar. Maður er að vinna með tölur úr rauntíma sem maður hefur hverju sinni og reynslu annarra. Þá geta aðrir sagt að ég sé ekki með töluleg rök fyrir því að þetta muni verða eitthvað slæmt. Ég verð að byggja mitt mat á minni reynslu og mínu innsæi í gegnum þennan faraldur og innsæi og reynslu annarra. Þetta er sambland af mörgu sem er faglegt mat á því sem er að gerast.“

Hluti af þeirri vinnu er að funda reglulega með fulltrúum annarra Evrópulanda þar sem lagðar eru fram niðurstöður úr óbirtum rannsóknum. „Það tekur ákveðinn tíma að fá þessar rannsóknir birtar og þetta eru vísindamenn að segja frá sínum niðurstöðum og koma með það nýjasta sem hægt er að leggja á borðið og maður vinnur með það. Maður getur ekki beðið eftir birtum rannsóknum sem tekur vikur og mánuði að fá birtar heldur vill maður vinna með þær upplýsingar sem liggja fyrir núna. Í þessum ráðgjafahóp fer fram díalógur um þessar niðurstöður og svo þarf hvert land að komast að sinni eigin niðurstöðu um hvernig þau vilja gera hlutina, hvaða upplýsingar eigi best við þeirra aðstæður og maður reynir að styðjast við það. Þannig er vinnan í læknisfræðinni almennt við sjúkdóma og við veirunni.“

Þurfum að ná ónæmi

Aðspurður um það hvert núverandi markmið sóttvarnaryfirvalda sé segir hann að við þurfum að lifa með veirunni þangað til að við höfum náð nægilega miklu ónæmi í samfélaginu. „Hvernig náum við ónæmi í samfélaginu? Við náum því annaðhvort með því að fá útbreiddar sýkingar, leyfa faraldrinum að ganga yfir þannig að nógu margir smitist og sýkist en það getur verið með skelfilegum afleiðingum. Eða við náum ónæmi með útbreiddum bólusetningum. Óvissuþættirnir í því eru að fyrst og fremst þeir hvort veiran komi til með að breyta sér þannig að ónæmi gegn fyrri sýkingu virkar ekki til dæmis eða breytir veiran sér þannig að bóluefni virka ekki lengur. Markmiðið er að ná ónæmi með bólusetningum.“

Vandamál hversu misjafnlega bóluefnum er dreift

Vegna þess hve bóluefnum er misjafnlega dreift í heiminum og þar af leiðandi lítið bólusett í stórum löndum getur veiran að mati Þórólfs fengið að grassera þar og þá eru meiri líkur á því að hún stökkbreytist og myndi nýja stofna eins og á við um Delta afbrigðið sem á upptök sín í Indlandi. „Um leið og veiran er blússandi í öðrum löndum þá erum við í sama pakkanum og getum búist við að sjá ný afbrigði.“

„Ég verð að byggja mitt mat á minni reynslu og mínu innsæi í gegnum þennan faraldur og innsæi og reynslu annarra“

Stóra spurningin er hvaða ábyrgð efnaðar þjóðir beri á því að koma óbólusettum löndum til aðstoðar til að hindra að slíkt gerist. „Vesturlöndin hafa verið að ná þessum bóluefnum til sín en ekki til hinna. Það er þessi krítík sem hefur verið uppi,“ segir hann. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Bankastjóri og stjórnarmaður Íslandsbanka liðkuðu til fyrir viðskiptum Samherja í Namibíu
1
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Banka­stjóri og stjórn­ar­mað­ur Ís­lands­banka liðk­uðu til fyr­ir við­skipt­um Sam­herja í Namib­íu

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, fund­aði með stjórn­ar­manni og banka­stjóra Ís­lands­banka, Birnu Ein­ars­dótt­ur, um að­stoð við að stunda fisk­veið­ar í Namib­íu. Fund­ur­inn leiddi til þess að Sam­herji fékk með­mæla­bréf sem sent var til Bern­h­ard Es­au sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra. Birna Ein­ars­dótt­ir seg­ir að hún hafi ein­ung­is ver­ið að að­stoða við­skipta­vin bank­ans og að hún hafi aldrei vit­að til hvers fund­ur­inn leiddi.
Þorsteinn Már tilkynnti saksóknara að hann myndi engu svara
2
FréttirNý Samherjaskjöl

Þor­steinn Már til­kynnti sak­sókn­ara að hann myndi engu svara

Þor­steinn Már Bald­vins­son var yf­ir­heyrð­ur vegna Namib­íu­máls­ins í ann­að sinn í sum­ar. Hann mætti með bók­un í fartesk­inu sem lög­mað­ur hans lagði fram þar sem hann til­kynnti rann­sak­end­um að hann ætl­aði ekki að svara nein­um spurn­ing­um.
Fjármálastjóri Samherja í Namibíu: „Það sleppir enginn gullskeiðunum!“
3
FréttirNý Samherjaskjöl

Fjár­mála­stjóri Sam­herja í Namib­íu: „Það slepp­ir eng­inn gull­skeið­un­um!“

Ingólf­ur Pét­urs­son, fyrr­ver­andi fjár­mála­stjóri Sam­herja í Namib­íu, er kom­inn með rétt­ar­stöðu sak­born­ings í rann­sókn máls­ins. Sam­skipti hans og bók­ara hjá Sam­herja sýna þá vitn­eskju sem var um mútu­greiðsl­urn­ar í Namib­íu á með­al starfs­manna Sam­herja sem komu að starf­sem­inni í Namib­íu.
„Mér finnst þetta vera alveg ótrúleg upptalning“
4
FréttirAlþingiskosningar 2021

„Mér finnst þetta vera al­veg ótrú­leg upp­taln­ing“

Bjarni Bene­dikts­son hneyksl­að­ur á spurn­ingu um hneykslis­mál og hvort hann hafi glat­að trausti kjós­enda.
Jón Trausti Reynisson
5
LeiðariAlþingiskosningar 2021

Jón Trausti Reynisson

Þetta er það sem ger­ist eft­ir kosn­ing­ar

Af­staða fram­bjóð­enda í kosn­inga­prófi Stund­ar­inn­ar sýn­ir að þeir ná sam­an um mörg mál, en það sem raun­veru­lega er kos­ið um eru mál­in sem kljúfa þjóð­ina.
Bragi Páll Sigurðarson
6
Pistill

Bragi Páll Sigurðarson

Kosn­inga­vök­urúnt­ur í mis­heppn­uðu dul­ar­gervi

Þrátt fyr­ir fyrri yf­ir­lýs­ing­ar ákvað Bragi Páll að skella sér á kosn­inga­vöku nokk­urra flokka og fylgj­ast með því hvernig fyrstu töl­ur lögð­ust í grjót­hörð­ustu fylg­is­menn þeirra
Helstu hneykslismál ríkisstjórnarinnar á kjörtímabilinu
7
Fréttir

Helstu hneykslis­mál rík­is­stjórn­ar­inn­ar á kjör­tíma­bil­inu

Rík­is­stjórn­in hélt út kjör­tíma­bil­ið þótt spenna hafi mynd­ast í sam­starf­inu og ým­is álita­mál hafi kom­ið upp. Hér eru rifj­uð upp at­vik sem hristu upp í al­menn­ingi og Al­þingi á síð­ustu fjór­um ár­um.

Mest deilt

Ný Samherjaskjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póstum milli manna?“
1
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Ný Sam­herja­skjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póst­um milli manna?“

Ný gögn sem eru und­ir í rann­sókn­um hér­aðssak­sókn­ara og namib­ískra yf­ir­valda varpa ljósi á hversu víð­tæk þekk­ing var um mútu­greiðsl­ur og hátt­semi Sam­herja í Namib­íu inn­an út­gerð­arris­ans. Frjáls­lega var tal­að um mútu­greiðsl­ur og hót­an­ir í skrif­leg­um sam­skipt­um lyk­il­stjórn­enda. Þor­steinn Már Bald­vins­son fékk stöð­ug­ar upp­lýs­ing­ar um gang mála.
„Auðvaldið verður aldrei okkar samstarfsmaður“
2
ViðtalKosningastundin

„Auð­vald­ið verð­ur aldrei okk­ar sam­starfs­mað­ur“

Katrín Bald­urs­dótt­ir, odd­viti Sósí­al­ista­flokks­ins í Reykja­vík Suð­ur, seg­ir að Sósí­al­ista­flokk­ur­inn sé bú­inn að reikna út hversu mikl­ar tekj­ur hann þarf til þess að standa við lof­orð sín og hvernig hann ætl­ar að nálg­ast slík­ar tekj­ur en vill hins veg­ar ekki gefa upp hver upp­hæð­in er, það væri „fá­rán­legt“. Hún seg­ir Sósí­al­ista­flokk­inn ætla að byggja upp sinn eig­in fjöl­mið­il, leggja af styrki til fjöl­miðla í gegn­um rit­stjórn­ir og styrkja frek­ar blaða­menn í að fjalla um það sem flokkn­um finnst „þess virði“. Þá ætl­ar flokk­ur­inn sér einnig að setja á fót and-spill­inga­stofn­un.
Indriði Þorláksson
3
Pistill

Indriði Þorláksson

Að lækka skatta á suma en ekki aðra

Indriði Þor­láks­son, hag­fræð­ing­ur og fyrr­ver­andi rík­is­skatt­stjóri, seg­ir að fyr­ir­heit yf­ir­valda um skatta­lækk­an­ir hafi ekki geng­ið eft­ir gagn­vart al­menn­um borg­ur­um á síð­ustu 27 ár­um. Hann seg­ir hins veg­ar að skatt­ar á tekju­hæsta fólk lands­ins hafi lækk­að á síð­ustu 10 ár­um.
Bjarni Benediktsson sem forsætisráðherra er fyrsta tilboð Sjálfstæðisflokksins
4
FréttirKosningastundin

Bjarni Bene­dikts­son sem for­sæt­is­ráð­herra er fyrsta til­boð Sjálf­stæð­is­flokks­ins

Birg­ir Árm­ans­son, þing­flokks­formað­ur Sjálf­stæð­is­flokks­ins, svar­ar fyr­ir stefnu og fer­il flokks­ins í Kosn­inga­stund­inni. Hann ver ráð­herra flokks­ins, heit­ir áherslu á skatta­lækk­an­ir og seg­ir kosn­ingalof­orð­in fjár­magn­ast með hag­vexti. Flokk­ur­inn mun gera upp­haf­lega kröfu um að formað­ur­inn Bjarni Bene­dikts­son verði for­sæt­is­ráð­herra í stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræð­um.
Hjólahýsafólkið sem vildi kaupa brunabíl
5
Vettvangur

Hjóla­hýsa­fólk­ið sem vildi kaupa bruna­bíl

Við Laug­ar­vatn hafa stað­ið hjól­hýsi í marga ára­tugi. Sam­fé­lag sem ið­ar af lífi á sumr­in en leggst svo í dvala yf­ir vet­ur­inn. Hjól­hýs­in eru í mis­jöfnu ásig­komu­lagi en flest­um virð­ist vel við hald­ið og skraut­leg­ir garð­ar og stór­ir pall­ar um­lykja þau flest. Þarna hef­ur fólk kom­ið sér fyr­ir, sum­ir kom­ið ár­lega lengi en aðr­ir til­tölu­lega ný­mætt­ir. Núna í sept­em­ber verð­ur hins veg­ar skrúf­að fyr­ir vatn­ið og nær öll­um gert að vera far­in fyr­ir ára­mót.
Þorgerður Katrín varar við íhalds-hægri stjórn
6
FréttirKosningastundin

Þor­gerð­ur Katrín var­ar við íhalds-hægri stjórn

Við­reisn tel­ur að teng­ing krónu við evru sé besta og fljót­virk­asta tæk­ið sem hægt er að beita í hag­stjórn­ar­mál­um til að bæta hag al­menn­ings og fyr­ir­tækja. Þor­gerð­ur Katrín Gunn­ars­dótt­ir, formað­ur Við­reisn­ar, gagn­rýn­ir sitj­andi rík­is­stjórn fyr­ir kyrr­stöðu og vörð um sér­hags­muni. Hún vill færa stjórn­mál­in inn á hina frjáls­lyndu miðju.
Kristrún: „Það er ekki gott að hér verði einhvers konar samfélagsrof“
7
ViðtalKosningastundin

Kristrún: „Það er ekki gott að hér verði ein­hvers kon­ar sam­fé­lags­rof“

Kristrún Frosta­dótt­ir, odd­viti Sam­fylk­ing­ar­inn­ar í Reykja­vík suð­ur, seg­ir að hún hafi alltaf ver­ið jafn­að­ar­mað­ur í hjarta sínu þó hún hafi starf­að fyr­ir Við­skipta­ráð og fjár­mála­fyr­ir­tæki. Hún seg­ir að mik­il­vægt sé að efna­mik­ið fólk greiði meira til sam­fé­lags­ins og rök­styð­ur stór­eigna­skatta sem rétt­læt­is­mál og góða hag­stjórn.

Mest lesið í vikunni

Ný Samherjaskjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póstum milli manna?“
1
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Ný Sam­herja­skjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póst­um milli manna?“

Ný gögn sem eru und­ir í rann­sókn­um hér­aðssak­sókn­ara og namib­ískra yf­ir­valda varpa ljósi á hversu víð­tæk þekk­ing var um mútu­greiðsl­ur og hátt­semi Sam­herja í Namib­íu inn­an út­gerð­arris­ans. Frjáls­lega var tal­að um mútu­greiðsl­ur og hót­an­ir í skrif­leg­um sam­skipt­um lyk­il­stjórn­enda. Þor­steinn Már Bald­vins­son fékk stöð­ug­ar upp­lýs­ing­ar um gang mála.
Bankastjóri og stjórnarmaður Íslandsbanka liðkuðu til fyrir viðskiptum Samherja í Namibíu
2
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Banka­stjóri og stjórn­ar­mað­ur Ís­lands­banka liðk­uðu til fyr­ir við­skipt­um Sam­herja í Namib­íu

Þor­steinn Már Bald­vins­son, for­stjóri Sam­herja, fund­aði með stjórn­ar­manni og banka­stjóra Ís­lands­banka, Birnu Ein­ars­dótt­ur, um að­stoð við að stunda fisk­veið­ar í Namib­íu. Fund­ur­inn leiddi til þess að Sam­herji fékk með­mæla­bréf sem sent var til Bern­h­ard Es­au sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra. Birna Ein­ars­dótt­ir seg­ir að hún hafi ein­ung­is ver­ið að að­stoða við­skipta­vin bank­ans og að hún hafi aldrei vit­að til hvers fund­ur­inn leiddi.
Upplifði skort á heiðarleika í viðræðum við Katrínu síðast
3
FréttirKosningastundin

Upp­lifði skort á heið­ar­leika í við­ræð­um við Katrínu síð­ast

Þór­hild­ur Sunna Æv­ars­dótt­ir þing­mað­ur svar­ar í Kosn­inga­stund­inni fyr­ir stefnu og fer­il Pírata. Hún sér fyr­ir sér marga mögu­leika á rík­is­stjórn­ar­mynd­un, þrátt fyr­ir að úti­loka tvo flokka og setja skil­yrði um nýja stjórn­ar­skrá. Hún seg­ist hafa haft trú á Katrínu Jak­obs­dótt­ur fyr­ir síð­ustu stjórn­ar­mynd­un­ar­við­ræð­ur.
Þorsteinn Már tilkynnti saksóknara að hann myndi engu svara
4
FréttirNý Samherjaskjöl

Þor­steinn Már til­kynnti sak­sókn­ara að hann myndi engu svara

Þor­steinn Már Bald­vins­son var yf­ir­heyrð­ur vegna Namib­íu­máls­ins í ann­að sinn í sum­ar. Hann mætti með bók­un í fartesk­inu sem lög­mað­ur hans lagði fram þar sem hann til­kynnti rann­sak­end­um að hann ætl­aði ekki að svara nein­um spurn­ing­um.
„Auðvaldið verður aldrei okkar samstarfsmaður“
5
ViðtalKosningastundin

„Auð­vald­ið verð­ur aldrei okk­ar sam­starfs­mað­ur“

Katrín Bald­urs­dótt­ir, odd­viti Sósí­al­ista­flokks­ins í Reykja­vík Suð­ur, seg­ir að Sósí­al­ista­flokk­ur­inn sé bú­inn að reikna út hversu mikl­ar tekj­ur hann þarf til þess að standa við lof­orð sín og hvernig hann ætl­ar að nálg­ast slík­ar tekj­ur en vill hins veg­ar ekki gefa upp hver upp­hæð­in er, það væri „fá­rán­legt“. Hún seg­ir Sósí­al­ista­flokk­inn ætla að byggja upp sinn eig­in fjöl­mið­il, leggja af styrki til fjöl­miðla í gegn­um rit­stjórn­ir og styrkja frek­ar blaða­menn í að fjalla um það sem flokkn­um finnst „þess virði“. Þá ætl­ar flokk­ur­inn sér einnig að setja á fót and-spill­inga­stofn­un.
Jón Trausti Reynisson
6
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Land tæki­færissinn­anna

Vinstri græn og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn sam­ein­ast um að boða Ís­land sem land tæki­fær­anna. Á sama tíma upp­skera tæki­færa­s­inn­ar.
Lýsir ósýnileika þunglyndis: Brosandi og hrósandi með sjálfsvígshugsanir
7
Fréttir

Lýs­ir ósýni­leika þung­lynd­is: Bros­andi og hrós­andi með sjálfs­vígs­hugs­an­ir

„Myrkr­ið var orð­ið svo þétt og mér fannst ég vera svo mik­il byrði með vesen og hafa vald­ið svo mikl­um von­brigð­um að eina rök­rétta leið­in væri að kveðja,“ seg­ir Olga Björt Þórð­ar­dótt­ir, rit­stjóri Hafn­firð­ings, sem lýs­ir reynslu sinni af þung­lyndi.

Mest lesið í mánuðinum

Tveir sérvitringar sem fundu hvor annan
1
Viðtal

Tveir sér­vitr­ing­ar sem fundu hvor ann­an

Eft­ir tveggja ára­tuga hjóna­band hafa hjón­in Una Mar­grét Jóns­dótt­ir og Hólm­steinn Eið­ur Guð­rún­ar­son það að leið­ar­ljósi að vera til stað­ar. Með vinátt­una að vopni hafa þau tek­ist á við erf­ið­leika og áskor­an­ir, hvort sem það eru al­menn­ir hjóna­bandserf­ið­leik­ar eða áráttu- og þrá­hyggjurösk­un­in sem Una er með en þau lifa bæði.
Hjólahýsafólkið sem vildi kaupa brunabíl
2
Vettvangur

Hjóla­hýsa­fólk­ið sem vildi kaupa bruna­bíl

Við Laug­ar­vatn hafa stað­ið hjól­hýsi í marga ára­tugi. Sam­fé­lag sem ið­ar af lífi á sumr­in en leggst svo í dvala yf­ir vet­ur­inn. Hjól­hýs­in eru í mis­jöfnu ásig­komu­lagi en flest­um virð­ist vel við hald­ið og skraut­leg­ir garð­ar og stór­ir pall­ar um­lykja þau flest. Þarna hef­ur fólk kom­ið sér fyr­ir, sum­ir kom­ið ár­lega lengi en aðr­ir til­tölu­lega ný­mætt­ir. Núna í sept­em­ber verð­ur hins veg­ar skrúf­að fyr­ir vatn­ið og nær öll­um gert að vera far­in fyr­ir ára­mót.
Ný Samherjaskjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póstum milli manna?“
3
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Ný Sam­herja­skjöl: „Þarf þetta allt að vera til í póst­um milli manna?“

Ný gögn sem eru und­ir í rann­sókn­um hér­aðssak­sókn­ara og namib­ískra yf­ir­valda varpa ljósi á hversu víð­tæk þekk­ing var um mútu­greiðsl­ur og hátt­semi Sam­herja í Namib­íu inn­an út­gerð­arris­ans. Frjáls­lega var tal­að um mútu­greiðsl­ur og hót­an­ir í skrif­leg­um sam­skipt­um lyk­il­stjórn­enda. Þor­steinn Már Bald­vins­son fékk stöð­ug­ar upp­lýs­ing­ar um gang mála.
Rúmlega 40 milljóna króna arður greiddur út úr starfsemi Skólamatar
4
Fréttir

Rúm­lega 40 millj­óna króna arð­ur greidd­ur út úr starf­semi Skóla­mat­ar

Fyr­ir­tæk­ið Skóla­mat­ur ehf. sel­ur mat til grunn­skóla­barna í tug­um skóla á Reykja­nesi, Reykja­vík og nær­liggj­andi sveit­ar­fé­lög­um. Sveit­ar­fé­lög­in kaupa einnig mat af fyr­ir­tæk­inu fyr­ir leik­skóla en án beinn­ar kostn­að­ar­þátt­töku for­eldra. Rúm­lega 31 millj­ón króna hef­ur ver­ið greidd í arð út úr fast­eigna­fé­lag­inu sem leig­ir Skóla­mat að­stöðu. Fram­kvæmda­stjór­inn, Jón Ax­els­son, fagn­ar spurn­ing­um um arð­greiðsl­urn­ar en seg­ir að það sé ekki hans að meta rétt­mæti þeirra.
Vinkonan stígur fram vegna orða Kolbeins og segir söguna alla
5
Fréttir

Vin­kon­an stíg­ur fram vegna orða Kol­beins og seg­ir sög­una alla

Jó­hanna Helga Jens­dótt­ir seg­ist hafa ver­ið með áverka í nokkr­ar vik­ur eft­ir að hafa hitt lands­liðs­mann­inn Kol­bein Sig­þórs­son og orð­ið fyr­ir því sem hann neit­ar að hafi ver­ið of­beldi.
In his own words: Assange witness explains fabrications
6
English

In his own words: Assange wit­n­ess explains fabricati­ons

A maj­or wit­n­ess in the United States’ Depart­ment of Justice ca­se against Ju­li­an Assange casts ser­i­ous dou­bt on statements found in the indict­ment against the Wiki­leaks found­er.
Formaðurinn vildi hætta en fékk starfslokasamning vegna ágreinings
7
Afhjúpun

Formað­ur­inn vildi hætta en fékk starfs­loka­samn­ing vegna ágrein­ings

Áslaug Arna Sig­ur­björns­dótt­ir veitti frá­far­andi for­manni kær­u­nefnd­ar út­lend­inga­mála 10 mán­aða laun þrátt fyr­ir að hann hyggð­ist hætta að eig­in frum­kvæði vegna starfs er­lend­is. Ráðu­neyt­ið er tví­saga í mál­inu. Sótt var að for­mann­in­um fyr­ir að leyna úr­skurð­um og vegna ágrein­ings með­al starfs­fólks.

Nýtt á Stundinni

520. spurningaþraut: Hér víkur að landafræði, eyjum, fjöllum, gljúfrum og svoleiðis
Þrautir10 af öllu tagi

520. spurn­inga­þraut: Hér vík­ur að landa­fræði, eyj­um, fjöll­um, gljúfr­um og svo­leið­is

All­ar spurn­ing­ar í dag snú­ast úr landa­fræði og þá ein­göngu er­lend­is. Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir eyj­an sem sést hér fyr­ir miðju? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Stóragil eða Grand Canyon er eitt glæsi­leg­asta gljúf­ur í heimi, enda eng­in smá­smíði. Það er 446 kíló­metra langt, 49 kíló­metra breitt þar sem það er breið­ast og 1,800 metra djúpt þar sem það er dýpst. Það...
Risastór loftsteinn smaug óséður hjá Jörðinni yfir Grænlandi fyrir 10 dögum
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Risa­stór loft­steinn smaug óséð­ur hjá Jörð­inni yf­ir Græn­landi fyr­ir 10 dög­um

Hann var eins og hálf­ur Giza-píra­mídi að stærð og hefði vald­ið miklu tjóni ef hann hefði lent á þétt­býl­um stað á Jörðu
Meðlimir í kjörstjórn lýsa óvarlegri meðferð atkvæða í kosningunum
FréttirAlþingiskosningar 2021

Með­lim­ir í kjör­stjórn lýsa óvar­legri með­ferð at­kvæða í kosn­ing­un­um

Geir Guð­munds­son og Hans Benja­míns­son, með­lim­ir í kjör­stjórn Kópa­vogs hafa gef­ið munn­lega grein­ar­gerð um ann­marka sem þeir fundu í með­höndl­un at­kvæða í Kópa­vogi og ætla sér að skila inn skrif­legri grein­ar­gerð til yfir­kjör­stjórn­ar Kópa­vogs um sama efni.
Sex milljarða gas- og jarðgerðarstöð Sorpu uppfyllir ekki kröfur starfsleyfis
FréttirEndurvinnsla á Íslandi

Sex millj­arða gas- og jarð­gerð­ar­stöð Sorpu upp­fyll­ir ekki kröf­ur starfs­leyf­is

Úr­gang­ur­inn sem fer í GAJA inni­held­ur ein­göngu 70% líf­ræn­an úr­gang, en bæði finnst plast og þung­málm­ar í molt­unni. Um­hverf­is­stofn­un seg­ir að ein­göngu mætti taka við líf­ræn­um úr­gangi. Stöð­in verð­ur ekki starf­rækt frek­ar á þessu ári.
Yfirkjörstjórn í Suðurkjördæmi sá ekki ástæðu til að láta umboðsmenn vita af „gæðatjékki“
FréttirAlþingiskosningar 2021

Yfir­kjör­stjórn í Suð­ur­kjör­dæmi sá ekki ástæðu til að láta um­boðs­menn vita af „gæða­tjékki“

Þór­ir Har­alds­son, formað­ur yfir­kjör­stjórn­ar í Suð­ur­kjör­dæmi, seg­ist ekki hafa séð neina ástæðu til þess að láta um­boðs­menn lista í kjör­dæm­inu vita af því að fram­kvæmt yrði „gæða­tjékk“ á vinnu­brögð­um yfir­kjör­stjórn­ar­inn­ar sem með­al ann­ars fól það í sér að fara aft­ur yf­ir at­kvæð­in.
Seðlabankinn neitar að afhenda úrskurð um niðurfellingu á kæru Samherja gegn starfsmönnum bankans
FréttirSamherjamálið

Seðla­bank­inn neit­ar að af­henda úr­skurð um nið­ur­fell­ingu á kæru Sam­herja gegn starfs­mönn­um bank­ans

Seðla­banki Ís­lands vill ekki af­henda úr­skurð um nið­ur­fell­ingu kæru­máls Sam­herja gegn fimm starfs­mönn­um bank­ans. Bank­inn vís­ar til þess að mál­ið varði einka­hags­muni starfs­manna bank­ans. Embætti rík­is­sak­sókn­ara skil­aði löng­um úr­skurði með rök­stuðn­ingi fyr­ir stað­fest­ingu nið­ur­fell­ing­ar máls­ins.
Kosningarnar kærðar
FréttirAlþingiskosningar 2021

Kosn­ing­arn­ar kærð­ar

Magnús Dav­íð Norð­dahl, odd­viti Pírata í Norð­vest­ur­kjör­dæmi, hef­ur ákveð­ið að kæra kosn­ing­arn­ar í kjör­dæm­inu til kjör­bréfa­nefnd­ar Al­þing­is og fara fram á svo­kall­aða upp­kosn­ingu sem fel­ur í sér að kos­ið yrði að nýju í Norð­vest­ur­kjör­dæmi. Karl Gauti Hjalta­son, fram­bjóð­andi Mið­flokks­ins, kær­ir til lög­reglu.
519. spurningaþraut: Hvað kallar hún sig, Ella Marija Lani Yelich-O'Connor?
Þrautir10 af öllu tagi

519. spurn­inga­þraut: Hvað kall­ar hún sig, Ella Marija Lani Yelich-O'Conn­or?

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir per­són­an sem sjá má á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hver tap­aði for­seta­kjöri í Banda­ríkj­un­um ár­ið 2000, þrátt fyr­ir að hafa feng­ið fleiri at­kvæði en mót­fram­bjóð­andi hans? 2.  Hvað var sænski land­könn­uð­ur­inn Garð­ar Svavars­son sagð­ur hafa vilj­að kalla Ís­land? 3.  Hvaða fjall á Ís­landi var sagt inn­gang­ur að hel­víti? 4.  Hver var fyrsta kon­an...
Jón Óttar sagðist ekki skyldugur til að „fela þetta“ fyrir Samherja í Namibíu
AfhjúpunNý Samherjaskjöl

Jón Ótt­ar sagð­ist ekki skyldug­ur til að „fela þetta“ fyr­ir Sam­herja í Namib­íu

Eitt af því sem Jón Ótt­ar Ólafs­son, ráð­gjafi Sam­herja, gerði ít­rek­að fyr­ir út­gerð­ar­fé­lag­ið var að reyna að stuðla að því að mútu­greiðsl­urn­ar til ráða­mann­anna í Namib­íu færu leynt. Jón Ótt­ar sagð­ist ekki bera skylda til að fela þess­ar greiðsl­ur en hélt samt áfram að gera það í rúm þrjú ár eft­ir að hann hóf störf hjá Sam­herja í Namib­íu.
Kvenraddir í klikkuðu ástandi
Viðtal

Kvenradd­ir í klikk­uðu ástandi

Her­dís Stef­áns­dótt­ir samdi tón­list­ina við banda­rísku sjón­varps­þáttar­öð­ina Y: The Last Man. Hljóð­heim­ur­inn bygg­ir á söng kvennakórs á Ak­ur­eyri. Hún seg­ir að brans­inn sé hark, erfitt sé að kom­ast inn og er þakk­lát fyr­ir að geta val­ið úr verk­efn­um. Nú vinn­ur hún að tónlist fyr­ir ís­lensku þáttar­öð­ina Ver­búð­in.
Hundasveitin: Í leit að besta vininum
Viðtal

Hunda­sveit­in: Í leit að besta vin­in­um

Hunda­sam­fé­lag­ið er sam­fé­lag þar sem hunda­eig­end­ur geta með­al ann­ars deilt sög­um og ráð­um og á með­al annarra verk­efna er að aug­lýsa eft­ir týnd­um hund­um, skipu­leggja leit­ir og hjálp­ast að við að finna nýtt heim­ili fyr­ir hunda sem koma úr slæm­um að­stæð­um. Hóp­ur kvenna í Hunda­sam­fé­lag­inu vinn­ur í sjálf­boða­vinnu við að skipu­leggja leit að týnd­um hund­um, og stund­um kött­um og fleiri dýra­teg­und­um, en tug­ir manna taka svo þátt í leit­inni sjálfri. Þessi hóp­ur kall­ast Hunda­sveit­in. Stund­in ræddi við nokkr­ar af kon­un­um sem skipu­leggja leit­ar­starf­ið.
Lokaniðurstöður: Þau náðu kjöri
FréttirAlþingiskosningar 2021

Lokanið­ur­stöð­ur: Þau náðu kjöri

Listi yf­ir þá fram­bjóð­end­ur sem hlutu kjör til Al­þing­is. Tals­verð­ar breyt­ing­ar urðu upp úr klukk­an 18 þeg­ar end­urtaln­ingu lauk í Norð­vest­ur­kjör­dæmi, sem hafði áhrif á út­hlut­un jöfn­un­ar­sæta inn­an hvers flokks.