Þessi færsla er meira en ársgömul.

Hvað finnst vegagerðinni um Kötlu?

Nýverið birtist auglýsing í boði FÍFL (félag íslenskra fíkniefnalögreglumanna) í morgunblaðinu. Það mætti í sjálfu sér velta fyrir sér hvers vegna jafn lítt lesið blað, með jafnháu auglýsingaverði verður ítrekað fyrir valinu hjá ríkisstofnunum þegar þær auglýsa eða kaupa sér áskriftir, en við skulum geyma þær pælingar í bili. Auglýsingin lítur í fyrstu út fyrir að vera forvarnar-auglýsing ætluð ungmennum því með henni fylgja varnaðarorð gegn kannabis-neyslu: Kannabisneysla ... byrjar oft með saklausu fikti, endar oft í uppgjöf, geðrænum vandamálum og jafnvel ótímabærum dauða.

Allt þetta er skrifað með hástöfum til að leggja áherslu á þunga orðanna. Í stíl og fagurfræði minnir auglýsingin á eitthvað sem maður hefði getað lesið í forvarnarbæklingi á fæðingarári mínu, 1984, fyrir þrjátíu og sjö árum síðan. Í það minnsta var það efni sem beint var gegn minni kynslóð töluvert fágaðra og meira sannfærandi, þó svo áróðurinn sem dundi á henni í grunnskólum hafi lítt snert við okkur. (Annars væri Ísland varla í hópi þeirra þjóða þar sem kannabisneysla er hvað mest).

Nú vil ég ekki gera lítið úr neinu ánetjandi vímuefni, hvort sem um áfengi, heróín, sykur, tóbak eða hvað annað sem mannskepnan sækir í þegar veruleikinn er full þungbær. Öll þessi efni ber að varast, þau geta öll leitt til geðrænna vandamála og ótímabærs dauða, og þrátt fyrir að sumir neytendur kannabis hafi tilhneigingu til að básúna ýmislegt um kosti þessa efnis, þá virkar sá áróður á mig oft á tíðum jafn hæpinn og það sem FÍFL fullyrða. Mörg hver könnumst við, við einhvern sem reykir töluvert og vill meina að efnið í plöntunni sem viðkomandi reykir gæti verið allra meina bót, en sannleikurinn liggur  því miður einhvers staðar mitt á milli. Iðnaðarhampur er nýtilegur í alls kyns hluti, og sem lyf, þá getur kannabis linað sársauka og bætt líðan fólks með ýmsa sjúkdóma. En líkt og fleiri hlutir sem geta linað sársauka og bætt líðan, þá er kannabis vitaskuld varasamt.

Þar eru ég og FÍFLin á sömu blaðsíðu, þó svo nafn mitt hafi ekki birst í morgunblaðinu í þessari rándýru opnu-auglýsingu. Ég vil að sjálfsögðu hindra ótímabær andlát, geðrof og aðra hluti sem vímuefni geta stuðlað að, en mér greinir á við FÍFLin um aðferðirnar. Ég tel að atburðir síðastliðinna ára sýni vel að fíkniefnalögreglan hefur lítil tök á því að hindra ræktun, framleiðslu eða innflutning á vímuefnum, og að átökin í undirheimum sem spretta reglulega upp á yfirborðið með fólskulegum morðum og ofbeldisverkum, sýni fram á ákveðna endastöð í þessum málaflokki. Þetta verður ekki lagað með fleiri tækjum, tólum eða auknum heimildum frá dómsmálaráðherra til að stunda persónunjósnir án þess að rökstuddur grunur liggi fyrir. Fjárhæðirnar sem eru í húfi ýta undir spillingu og freista óprúttinna, og meiri harka af hálfu löggæslunnar skapar bara vítahring þegar aukin harka færist í undirheimanna.

Þau sem hafa raunverulega náð að draga úr skaðanum sem vímuefni valda, eru skaðaminnkunarsinnar. Fagfólk og heilbrigðisfólk sem hafa mætt vímuefnaneytendum án fordóma og ótta, með þekkingu og kærleika að vopni, ekki lánbyssur frá norsku lögreglunni eða nýjustu bandarísku yfirheyrslutækni.

En aftur að auglýsingunni. Eins og áður sagði þá lítur hún út eins og forvarnar-auglýsing en það er ólíklegt að það hafi mikið upp á sig að vara lesendur morgunblaðsins sem flestir eru á sjötugsaldri, við saklausu fikti. Á þessum aldri er fólk flest hætt að fikta, en því miður getur verið að þessi hræðsluáróður verði til þess að sumir missa af tækifæri til að nýta sér náttúrulegt lyf sem gæti linað sársauka sem gigt, krabbamein eða sjaldgæfir augnsjúkdómar eru að valda þeim. Ef fíkniefnalögreglan ætlaði sér að ávarpa ungt fólk hefði hún sennilega gert eins og Ísraelsher og fengið yngstu meðlimi sína til þess að dansa tiktok-dansa, eða keypt einhvern áhrifavald á instagram til að fullyrða að eina rökrétta vímuefnið fyrir þau væru dýrasta kampavínið sem boðið væri upp á Hotel Nordica. Sá áróður myndi kannski skila meiri árangri, en ungt fólk er ekki sá hópur sem stendur vörð um stefnuna sem tryggir fíkniefnalögreglunni fjármagn og valdheimildir.

Sá hópur sem gerir það eru kjósendur Sjálfstæðisflokksins, og það er sennilega akkúrat sá hópur sem FÍFL ætlaði sér að ávarpa í auglýsingunni. Skilaboðin eru skýr, ekki hlusta á VG þótt þau séu í ríkisstjórn, þó svo afglæpavæðing sé í stjórnarsáttmálanum, ýtum á að þingmenn okkar berjist gegn miskunnsemi, fordómaleysi og skynsemi í þessum málaflokki, og beitum í stað þess ótta, ofbeldi og kostnaðarsamri valdbeitingu gegn veikasta og mest jaðarsettasta fólki samfélagsins.

FÍFL hefur áður birt auglýsingu sína í Morgunblaðið, og það stjórnmálaafl sem hlustar á Morgunblaðið hefur fylgt þessum auglýsingum eftir og barist gegn yfirlýstri stefnu ríkisstjórnarinnar. Svo þrátt fyrir að þetta virki eins og yfirmáta bjánaleg, (ég leyfi mér að kalla hana fíflalega jafnvel), auglýsing, þá er hún að virka fyrir þann hóp sem hún beinist að.

Til að ítreka svo orð sín fékk FÍFL með sér í lið alls kyns samtök. Við sjáum stór fyrirtæki sem eflaust héldu að þau væru að leggja forvarnarstarfi lið, en ekki að beita pólitískum þrýstingi í málsgagn Sjálfstæðisflokksins stuttu eftir prófkjör, en líka samtök á borð við Rauða Krossinn sem nú fullyrða að nafn þeirra og merki hafi verið tekin í óleyfi.

Spurning hvort að hér sé á ferð lögbrot sem lögreglunni beri að rannsaka?

Svo eru það stofnanir sem hafa ágætis vægi í umræðunni á öðrum sviðum sem eru látin leggja málstaðnum lið. Við höfum Árnastofnun, stofnun sem ætti að hafa skoðanir á varðveislu fornhandrita og mögulega úthlutun rannsóknarstyrkja, en vandséð er að hafi nokkuð vit á vímuefnamálum. Vissulega eru dæmi um berserki í Íslendingasögunum sem mögulega innbyrtu einhver vímuefni til að geta barist óttalausir, og einhverjir menn sem frömdu glæpi í ölæði, en sá lærdómur sem má draga af þeim sögnum er ekki auðveldlega yfirfærður á nútímasamfélag.

Einnig furðar maður sig á að sjá sveitarfélög, bílastæðasjóð og vegagerðina? Hvers vegna hefur bílastæðasjóður skoðun á einhverju öðru en stæðum? Hvers vegna er vegagerðin að tjá sig um eitthvað annað en gæði á malbiki eða lagningu vega?

Það skýtur svolítið skökku við að sjá þessar ágætu stofnanir eyða almenningsfé í jafn galna auglýsingu og þessa. Kynningarfulltrúar hjá þeim ættu kannski að velta fyrir sér hvort að stofnunin sem þeir vinni fyrir hafi fleiri skoðanir.

Hefur vegagerðin einhverja skoðun á evróputilskipunum um innflutning á kjöti eða ostum? Hefur vegagerðin einhverja skoðun á aðalnámskrá grunnskólanna? Sá Vegagerðin Kötlu á Netflix, og hvað finnst vegagerðinni eiginlega um þann þátt? Með hverjum heldur Vegagerðin í enska boltanum?

Vonandi sjá þessar stofnanir að sér og henda næst peningum sínum eitthvað sem er inn á þeirra sérsviði. Því ef þær halda áfram að hafa skoðanir á þessum stefnum þá legg ég til að þær móti sér skoðun á öllu hinu líka, svo við fáum loksins úr því skorið hver sé uppáhalds Marvel-ofurhetja Árnastofnunar og hver sé uppáhalds litur bílastæðasjóðs. (Sennilega grár).

Ég hef hins vegar meiri skilning á því af hverju Fíkniefnalögreglan og Vínbúðin vilja halda áfram að borga fyrir hræðsluáróður í mest lesna blað ellilífeyrisþega á Íslandi. Vínbúðin er stærsti fíkniefnasali Íslands og er skiljanlega illa við samkeppni. Og innan fíkniefnalögreglunnar eru menn sem hafa byggt frama sinn og ævistarf á baráttunni gegn vímunni. Árangurinn sem þeir hafa náð er ágætur þegar kemur að fjármagni og heimildum til þess að rannsaka, en frekar lélegur í ljósi þess að hún hefur í öll þessi ár aldrei náð að minnka framboð af fíkniefnum né draga úr ofbeldi. Kannski ætti hún að finna sér aðra uppljóstrara og heimildarmenn?

Kannski ætti hún jafnvel að snúa sér að einhverju öðru. Á sínum tíma voru það skattrannsóknaryfirvöld sem felldu Al Capone áður en áfengið var aftur lögleitt. Ef við legðum niður FÍFL og fjölguðum til jafns stöðugildum hjá skattinum, myndum sennilega góma fleiri dópsala. Í leiðinni gætum við svo tekið upp mannúðlegri stefnu sem í stað útskúfunar og áróðurs, læknar sár fíkniefnastríðsins með opinskárri umræðu, rannsóknum og fyrsta flokks heilbrigðisþjónustu.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

Ensku­mennska

"Ensku­mennska" er ný­yrði mitt um dýrk­un á ensku eða barna­lega sann­fær­ingu um að ensku­væð­ing sé allra meina bót. Ég mun fyrst ræða græðg­is­rök henni tengd, svo víkja að fá­ráns­kröf­um um að ís­lensk­an eigi ávallt að víkja í um­ferð sam­fé­lags­ins. Þá mun ég kynna til­lög­ur til úr­bóta. Græðg­is­rök og ensku­mennska Ensku­mennsku-menn­in er vön að rök­styðja mál sitt með græðg­is­rök­um, t.d....
Stefán Snævarr
2
Blogg

Stefán Snævarr

AÐ VERA MÁL­EFNA­LEG­UR-Jóni Karli Stef­áns­syni svar­að

Fyr­ir nokkru skrif­aði ég færslu hér á Stund­inni um notk­un Björns Bjarna­son­ar á orð­inu „spill­ing“. Hann hefði sagt að gagn­rýni Sam­fylk­ing­ar­inn­ar á Sjálf­stæð­is­flokk­inn væri spill­ing. En ég benti á að spill­ing merki ekki það sama og gagn­rýni, ekki einu sinni ósann­gjörn gagn­rýni. Ég sagði að Björn tal­aði eins og Humpty Dumpty í Lísu í Undralandi en sá sagði „orð þýða...
Af samfélagi
3
Blogg

Af samfélagi

Nokk­ur orð um mis­heppn­aða banka­sölu og sam­fé­lags­banka

Und­an­farn­ar vik­ur hef­ur mik­ið ver­ið rætt um einka­væð­ingu Ís­lands­banka og efnt til mót­mæla í sex skipti vegna henn­ar. Um­ræð­an og mót­mæl­in eru bæði skilj­an­leg og eðli­leg, enda er einka­væð­ing­in mis­heppn­uð því traust al­menn­ings gagn­vart henni er nú guf­að upp. Fátt gref­ur jafn hratt und­an trausti eins og vafa­sam­ir við­skipta­hætt­ir og sér­hygli. Ef einka­væð­ing á að geta tal­ist vel heppn­uð verð­ur...

Nýtt á Stundinni

Bjarni furðar sig á dómurum og segir þá eiga að skila því sem ofgreitt var
Fréttir

Bjarni furð­ar sig á dómur­um og seg­ir þá eiga að skila því sem of­greitt var

„Fólk­ið í land­inu ætti ekki að þurfa að hlusta á að það sé flók­ið fyr­ir efsta lag rík­is­ins, æðstu emb­ætt­is­menn­ina, að skila því sem of­greitt var úr op­in­ber­um sjóð­um,“ skrif­ar Bjarni Bene­dikts­son, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra, um mót­mæli dóm­ara við því að þurfa að end­ur­greiða of­greidd laun.
Dómarar mótmæla endurgreiðslukröfu vegna ofgreiddra launa
Fréttir

Dóm­ar­ar mót­mæla end­ur­greiðslu­kröfu vegna of­greiddra launa

Ákvörð­un fjár­mála­ráð­herra um að krefja 260 ein­stak­linga um end­ur­greiðslu á of­greidd­um laun­um síð­ast­lið­inna þriggja ára er harð­lega mót­mælt af dómur­um. „Að­gerð­irn­ar fela í sér at­lögu fram­kvæmda­valds­ins að dómsvald­inu sem ekki á sér hlið­stæðu í ís­lenskri rétt­ar­sögu,“ seg­ir í álykt­un Dóm­ara­fé­lags Ís­lands.
Furðulegt ferðalag íslenskrar síldar til Úkraínu um Panama
Rannsókn

Furðu­legt ferða­lag ís­lenskr­ar síld­ar til Úkraínu um Panama

Ís­lensk sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tæki seldu upp­sjáv­ar­fisk til Evr­ópu­lands­ins Úkraínu í gegn­um ríki í öðr­um heims­álf­um. Eitt af þess­um lönd­um var skatta­skjól­ið Panama sem varð al­ræmt eft­ir gagnalek­ann frá Mossack Fon­seca ár­ið 2016. Fisk­sölu­fyr­ir­tæk­in vilja ekki svara spurn­ing­um um við­skipt­in en þrír sér­fræð­ing­ar segja þau líta út fyr­ir að vera gerð af skatta­leg­um ástæð­um, gerð til þess eins að stýra því hvar hagn­að­ur mynd­ist.
Ríkið hefur ofgreitt kjörnum fulltrúum og embættismönnum samtals 105 milljónir
Fréttir

Rík­ið hef­ur of­greitt kjörn­um full­trú­um og emb­ætt­is­mönn­um sam­tals 105 millj­ón­ir

Vel á þriðja hundrað kjör­inna full­trúa, ráð­herra og emb­ætt­is­manna hafa á síð­ustu ár­um feng­ið greidd of há laun frá Fjár­sýslu rík­is­ins, sem studd­ist við rangt við­mið við launa­hækk­an­ir. Sam­tals nem­ur of­greiðsl­an 105 millj­ón­um króna. 45 þess­ara ein­stak­linga eru ekki leng­ur á launa­skrá rík­is­ins. Tólf mán­aða end­ur­greiðslu­áætlun hef­ur ver­ið sam­þykkt.
22 börn biðu eftir brottflutningi í byrjun júní
Fréttir

22 börn biðu eft­ir brott­flutn­ingi í byrj­un júní

Tug­ir um­sækj­enda um al­þjóð­lega vernd hafa beð­ið leng­ur en ár eft­ir að vera flutt af landi brott eft­ir að um­sókn­um þeirra hef­ur ver­ið hafn­að. Tutt­ugu og tvö börn biðu brott­flutn­ings í byrj­un mán­að­ar, sam­kvæmt svari Jóns Gunn­ars­son­ar dóms­mála­ráð­herra á Al­þingi.
796. spurningaþraut: Það er kominn júlí! Árið er hálfnað!
MannlýsingSpurningaþrautin

796. spurn­inga­þraut: Það er kom­inn júlí! Ár­ið er hálfn­að!

Fyrri auka­spurn­ing: Af­mæl­is­barn dags­ins. Hvað heit­ir stúlk­an á mynd­inni hér of­an, en hún fædd­ist 1. júlí 1961.  * 1.  Fyrsti júlí er í dag, við höf­um spurn­ing­arn­ar um þá stað­reynd að mestu, en við hvað eða hvern eða hverja er júlí kennd­ur? 2.  Tveir kon­ung­ar Dan­merk­ur (og þar með Ís­lands) fædd­ust 1. júlí — ann­ar 1481 en hinn 1534. Báð­ir báru...
Hæstréttur Bandaríkjanna með fleiri réttindi í skotsigtinu
Greining

Hæstrétt­ur Banda­ríkj­anna með fleiri rétt­indi í skot­sigt­inu

Ell­efu ríki Banda­ríkj­anna, und­ir for­ystu Re­públi­kana, hafa þeg­ar bann­að þung­un­ar­rof og allt að tólf til við­bót­ar gætu gert það á næstu dög­um. Íhalds­menn eru með yf­ir­burð­ar­stöðu í hæsta­rétti í fyrsta sinn í ára­tugi eft­ir þrjár skip­an­ir á for­seta­tíð Trumps. Skip­an­ir dóm­ara við rétt­inn hafa ít­rek­að breytt sögu og sam­fé­lagi Banda­ríkj­anna eft­ir að rétt­ur­inn tók sér sjálf­ur ein­vald til að túlka stjórn­ar­skrá lands­ins.
795. spurningaþraut: Hvað er Danmörk stór hluti Íslands?
ÞrautirSpurningaþrautin

795. spurn­inga­þraut: Hvað er Dan­mörk stór hluti Ís­lands?

Fyrri auka­spurn­ing: Af hverj­um er — eða öllu held­ur var — þessi stytta? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvað er stærst Norð­ur­land­anna? 2.  En þá næst stærst? 3.  Um það er hins veg­ar eng­um blöð­um að fletta að Dan­mörk er minnst Norð­ur­land­anna (ef Græn­land er ekki tal­ið með, vit­an­lega). En hvað telst Dan­mörk vera — svona nokk­urn veg­inn — mörg pró­sent af...
Forsætisráðherra ræddi ekki mál Moshenskys
FréttirÓlígarkinn okkar

For­sæt­is­ráð­herra ræddi ekki mál Mos­hen­skys

Eng­ar um­ræð­ur urðu um stöðu kjör­ræð­is­manns Ís­lands í Hvíta-Rússlandi, Al­ex­and­ers Mos­hen­skys, á fundi Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur for­sæt­is­ráð­herra með leið­toga hví­trúss­nesku stjórn­ar­and­stöð­unn­ar, Sviatlönu Tsik­hanou­skayu. Katrín vill engu svara um eig­in skoð­un á stöðu kjör­ræð­is­manns­ins sem er ná­inn banda­mað­ur ein­ræð­is­herr­ans í Minsk, Al­ex­and­ers Lukashen­ko.
Bensín, olía og húsnæði hækka og draga verðbólguna með sér í hæstu hæðir
Fréttir

Bens­ín, ol­ía og hús­næði hækka og draga verð­bólg­una með sér í hæstu hæð­ir

Verð­bólga mæl­ist 8,8 pró­sent og spila verð­hækk­an­ir á olíu og bens­íni einna stærst­an þátt auk hins klass­íska hús­næð­is­lið­ar. Það kostaði 10,4 pró­sent meira að fylla á tank­inn í júní en það gerði í maí.
794. spurningaþraut: Bófar, þingmenn, lögfræðingar, hljómsveit eða eyjar?
ÞrautirSpurningaþrautin

794. spurn­inga­þraut: Bóf­ar, þing­menn, lög­fræð­ing­ar, hljóm­sveit eða eyj­ar?

Fyrri auka­spurn­ing: Ég ætla ekk­ert að fara í fel­ur með hvað það góða fólk heit­ir sem sjá má á sam­settu mynd­inni hér að of­an. Þau heita: Árel­ía Ey­dís Guð­munds­dótt­ir, Að­al­steinn Hauk­ur Sverris­son og Magnea Gná Jó­hanns­dótt­ir. Spurn­ing­in er hins veg­ar: Við hvað starfa þau nú upp á síðkast­ið? — og hér þarf svar­ið að vera þokka­lega ná­kvæmt. * Að­al­spurn­ing­ar: 1. ...
Skýrslan um Laugaland frestast enn
FréttirLaugaland/Varpholt

Skýrsl­an um Lauga­land frest­ast enn

Til stóð að kynna ráð­herr­um nið­ur­stöð­ur rann­sókn­ar á því hvort börn hefðu ver­ið beitt of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi á morg­un, 29. júní. Ekki verð­ur af því og enn er alls óvíst hvenær skýrsl­an verð­ur gef­in út.