Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Heiðveig hyggst leita réttar síns: „Þeir eru með félagið í gíslingu“

Heið­veig María Ein­ars­dótt­ir seg­ir nú­ver­andi stjórn Sjó­manna­fé­lags Ís­lands vera með fé­lag­ið í gísl­ingu. Hún hlær að þeim sam­særis­kenn­ing­um sem fram komu í grein­ar­gerð trún­að­ar­manna fé­lags­ins þess efn­is að fram­boð henn­ar væri á veg­um Sósí­al­ista og Gunn­ars Smára Eg­ils­son­ar. Hún hyggst leita rétt­ar síns vegna brott­vikn­ing­ar úr fé­lag­inu.

Heið­veig María Ein­ars­dótt­ir seg­ir nú­ver­andi stjórn Sjó­manna­fé­lags Ís­lands vera með fé­lag­ið í gísl­ingu. Hún hlær að þeim sam­særis­kenn­ing­um sem fram komu í grein­ar­gerð trún­að­ar­manna fé­lags­ins þess efn­is að fram­boð henn­ar væri á veg­um Sósí­al­ista og Gunn­ars Smára Eg­ils­son­ar. Hún hyggst leita rétt­ar síns vegna brott­vikn­ing­ar úr fé­lag­inu.

„Eftir að hafa orðið vitni að atburðarrás síðustu vikurnar hef ég aldrei verið sannfærðari um að þetta félag þurfi á hreinsun að halda,“ segir Heiðveig María Einarsdóttir, sjómaður og viðskiptalögfræðingur, í viðtali við Stundina. Óhætt er að segja að nafn Heiðveigar hafi skotist hratt upp á svið íslenskrar þjóðmálaumræðu síðustu misseri, ekki síst eftir að stjórn Sjómannafélags Íslands ákvað að víkja henni úr félaginu á þeim forsendum að hún hefði skaðað hagsmuni þess. Heiðveig hefur verið gagnrýninn á stjórnina, meðal annars vegna lagabreytinga sem hún hefur bent á að hafi verið keyrðar í gegn án þess að þær hafi farið fyrir aðalfund líkt og lög félagsins kveði á um.

Sitjandi formaðurJónas Garðarsson er sitjandi formaður Sjómannafélags Íslands en hann hefur sakað Heiðveigu um að vega að félaginu með orðum sínum.

Hún segir félagið í gíslingu Jónasar Garðarssonar, sitjandi formanns félagsins, og félaga hans í stjórn, sem hafi útbúið mikið „samsæriskenningaplagg“ í þeim tilgangi að koma henni úr félaginu. Þessir menn virðist ætla að fara sínu fram algjörlega óháð því hver sé lýðræðislegur vilji annarra félagsmanna. „Það er einfaldlega verið að reyna að tryggja það að ég fái ekki að bjóða mig fram þarna með nokkrum hætti, né kannski nokkrir aðrir heldur.“

Vafasamar lagabreytingar

Stuttu eftir að Heiðveig tilkynnti um það nú í byrjun október, að hún hygðist gefa kost á sér í embætti formanns Sjómannafélags Íslands, var lögum á heimasíðu félagsins breytt. Ein helsta breytingin fólst í því að nú væru þeir einir kjörgengir sem skráðir hefðu verið í félagið síðastliðin þrjú ár eða lengur. Heiðveig lýsti yfir miklum efasemdum með þessi vinnubrögð og gagnrýndi stjórnina harðlega í fjölmiðlum enda fól lagabreytingin í sér að hún gæti ekki lengur boðið sig fram líkt og hún hafði ráðgert.

Stjórnarmenn gagnrýndu svo aftur Heiðveigu fyrir þessa gagnrýni hennar og sökuðu hana um að vega að félaginu með orðum sínum. Gekk Jónas Garðarsson, sitjandi formaður Sjómannafélagsins, svo langt að saka Heiðveigu Maríu um að bera ábyrgð á því að hafa eyðilagt stærsta hagsmunamál félagsins – sameiningu þess og annarra sjómannafélaga. Þá hafna Jónas og félagar hans í stjórninni því að hafa breytt lögunum án heimildar og fullyrða að umrædd lagabreyting hafi verið samþykkt á aðalfundi í desember 2017. Hinsvegar hafi gleymst að uppfæra lög félagsins á heimasíðu þess.

Leitar réttar síns Heiðveig hyggst leita réttar síns vegna brottvikningarinnar.

Kjör sjómanna hjartans mál

Þann 24. október síðastliðinn lögðu svo fjórir trúnaðarmenn félagsins, þar á meðal Arngrímur Jónsson, ritari, auk þeirra Jóns Ragnarssonar, Steinþórs Hreinssonar og Steinars Haralds, fram tillögu fyrir trúnaðarráð um brottvikningu Heiðveigar úr félaginu. Í greinargerð fjórmenninganna, sem er níu síður og tekur meðal annars á því sem þeir telja vera ráðgerða yfirtöku Sósíalista á félaginu, er Heiðveig María sögð hafa brotið gegn 10. grein laga félagsins sem kveður á um að hver sá sem vinni gegn hagsmunum þess, valdi því tjóni eða geri því eitthvað til vansa, sé „brottrækur úr félaginu“. Tillagan var samþykkt með meirihluta atkvæða.

Heiðveig segir að kjör sjómanna hafi varðað hana alveg síðan hún fæddist. 

„Pabbi minn er sjómaður, mamma mín er sjómaður, systkini mín, ég sjálf var sjómannskona og ég er komin aftur á sjó núna sjálf og hef alltaf brunnið fyrir þessu.“

Hún biður um það eitt að fram fari lýðræðislegar kosningar svo að félagsmenn geti sjálfir ákvarðað hvaða forystu þeir vilja. Hún segir að talsmenn sjómanna hafi allt of lengi mætt talsmönnum útgerðanna á þeirra eigin velli og að þessu þurfi að snúa við. Til þess þurfi aukin kraft og samstöðu sem verði ekki til á meðan núverandi stjórn einbeiti sér aðallega að því að passa eigin stóla í stað þess að vinna að hagsmunum sjómanna.

„Samhengislaust samsæriskenningaplagg“

Í greinargerðinni sem var lögð fyrir trúnaðarmannaráð reka fjórmenningarnir málavexti eins og þeir horfa við þeim en svo virðist sem þeir telji Heiðveigu vera einhverskonar handbendi Gunnars Smára Egilssonar, stofnanda Sósíalistaflokks Íslands. Í þessu samhengi benda þeir á að Gunnar Smári hafi hringt inn á skrifstofu Sjómannafélagsins haustið 2017 til þess að spyrjast fyrir um tímasetningu stjórnarkjörs í félaginu auk þess sem vísað er til nafnlausra skrifa í Viðskiptablaðinu frá því í mars 2018 þar sem Gunnar Smári er sagður standa á bak við ætlaða yfirtöku á Sjómannafélaginu.

Vofa Gunnars SmáraÍ greinargerð fjórmenninganna er leitt að því líkum að Gunnar Smári standi á bak við framboð Heiðveigar og það sett í samhengi við Sovétríkin og uppgang sósíalismans á 20. öld.

„Vofa gengur nú ljósum logum um íslenska verkalýðshreyfingu – vofa Sósíalistaflokks Gunnars Smára Egilssonar. Fáum blandast hugur um að þar séu aðgerðir um yfirtöku verkalýðsfélaganna samræmdar og eftir stórsigur Sólveigar Önnu Jónsdóttur í Eflingu skyldi enginn efast um getuna til þess,“ sagði í þessari umfjöllun Viðskiptablaðsins þar sem fullyrt var að nú væru það samtök sjómanna, sem sósíalistar horfðu helst til, „en þar hyggjast þeir tefla fram Heiðveigu Maríu Einarsdóttur, sjómanni og viðskiptalögfræðing.“

Þá er atburðarrásin öll sett í samhengi við uppgang sósíalismans á 20. öldinni: „Með uppgangi sósíalisma og stofnun Sovétríkjanna fyrir 100 árum og síðar stofnun Kommúnistaflokks Íslands hófst harðvítug flokkspólitísk valdabarátta innan verkalýðshreyfingarinnar. Nú vinnur Sósíalistaflokkur Íslands undir forystu fyrrnefnds Gunnars Smára, sem eitt sinn stýrði eignarheildsfélagi 365 miðla Baugs að nafni Dagsbrún, að því að taka yfir Sjómannafélag Íslands.“ Heiðveig hlær að greinargerðinni sem hún segir vera samhengislaust samsærisplagg sem byggi á litlu öðru en Facebook færslum og nafnlausum greiningum Viðskiptablaðsins.

Bauð sig fram fyrir Sjálfstæðisflokkinn 

„Hann [Jónas] hefur líklega haldið það að með því að breyta þessum lögum og reka mig úr félaginu myndi ég limpast niður og fara að grenja. En ég get algjörlega sagt það að ég hef aldrei nokkurn tímann verið jafn viss um eitthvað sem ég hef ákveðið að gera eins og akkúrat núna þar sem ég sit hér í dag,“ segir Heiðveig sem bætir við að þessi málflutningur sem og vinnubrögð séu ekki boðleg. Hún gerir lítið úr tengingunum við Sósíalista enda hafi hún aldrei verið flokksbundinn nema þá þegar hún bauð sig fram fyrir Sjálfstæðisflokkinn árið 2006.

Heiðveig segir að fyrirhugað framboð hennar hafi verið búið að fá heilmikinn byr undir báða vængi og að einstaklingar víðsvegar að af landinu hafi verið búnir að setja sig í samband við hana. Þessi hópur hafi svo í raun verið tilbúin að bjóða sig fram með henni í komandi kosningum en þar hafi flokkapólitík alls ekki komið við sögu heldur viljinn til þess að vinna saman að þeim breytingum sem hún og félagar hennar eru sannfærðir um að þurfi að gera svo að hagsmunum sjómanna sé sem best borgið. „Jú, það var reyndar eitt skilyrði,“ bætir Heiðveig við og segir að þau hafi sérstaklega talað um að reyna að forðast það að fá svokallaða já-menn með sér í lið.

Finnur mikinn meðbyr

Heiðveig segist hafa fundið fyrir gríðarlegri samstöðu að undanförnu.

„Frá öðrum sjómönnum í mínu félagi, öðrum félögum, stjórnarmönnum í öðrum félögum, sjómannskonum, sjómannsfjölskyldum, fólki út um allt land.“

Þá segir hún fólk almennt orðlaust yfir þeirri atburðarrás sem hafi birst í fjölmiðlum að undanförnu, „að einhverjum hafi verið vikið úr stéttarfélagi fyrir að gagnrýna eitthvað sem liggur fyrir, að það er misræmi í lögunum.“

Gagnrýna stjórnina harkalegaSólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar og Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, eru á meðal þeirra Verkalýðsleiðtoga sem hafa gagnrýnt Sjómannafélagið harðlega.

Þá hafa ýmsir verkalýðsforkólfar gagnrýnt stjórn Sjómannafélags Íslands harðlega undanfarna daga. Drífa Snædal, forseti Alþýðusambands Íslands, ASÍ, fordæmdi í gær það sem hún kallar aðför félagsins að Heiðveigu. Þá sendu formenn VR, Eflingar stéttarfélags, Framsýnar stéttarfélags og Verkalýðs Akraness, frá sér tilkynningu í morgun þar sem þeir fordæma vinnubrögð trúnaðarmannaráðs félagsins og brottrekstur Heiðveigar Maríu úr félaginu. Þar segja formennirnir meðal annars að skoðanaágreiningur og gagnrýni á störf stéttarfélags geti undir engum kringumstæðum flokkast undir brot sem kalli á brottrekstur.

„Alvarleg brot félagsmanna gegn félaginu eins og t.d. ef hann vinnur með atvinnurekendum gegn hagsmunum þess geta í alvarlegustu undantekningar tilvikum leitt til þess að hömlur verði settar á atkvæðisrétt og kjörgengi. Skoðanaágreiningur og gagnrýni á störf félagsins eru ekki slík brot heldur skýrt merki um lýðræðislega þátttöku í starfsemi félagsins,“ segir í tilkynningu formannanna. Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, segir í stöðuuppfærslu á Facebook að atvikið sé eitthvert það dapurlegasta í sögu lýðræðis á Íslandi. 

Kolbrún Garðarsdóttir, lögmaður Heiðveigar Maríu, sagði í samtali við Mbl.is í gær að brottvikningin væri kolólögleg og að farið yrði með málið fyrir félagsdóm.

Farið fram á félagsfund

Fordæmir aðför að HeiðveiguForseti ASÍ, Drífa Snædal, fordæmdi í gær það sem hún kallar aðför Sjómannafélagsins að Heiðveigu.

Heiðveig segir að það verði fróðlegt að sjá hver niðurstaða Félagsdóms verði. Þá bendir hún á að verið sé að safna undirskriftum til þess að fara fram á félagsfund í félaginu en alls óljóst hvort og þá hvenær verði orðið við þeirri beiðni þar sem það sé í rauninni „búið að aftryggja allan lýðræðislegan rétt félagsmanna um að eiga nokkuð um þetta félag að segja. Þeir ákveða þetta.“ Heiðveig bætir við að henni finnist viðhorf stjórnenda félagsins vera á þann veg að þeir geti farið með félagið nákvæmlega eins og þeim sýnist. „Það er attitjútið sem er að koma frá þessum mönnum og ég krefst þess bara að félagsmenn mínir stappi nú niður fótum og segi hingað og ekki lengra.“

Hún segist mjög hugsi yfir stöðunni í félaginu, sérstaklega þegar litið er til framsetningar, rökstuðning og efni þess skjals sem lagt var fyrir trúnaðarmannaráð í þeim tilgangi að víkja henni úr félaginu. „Sér í lagi þegar maður hugsar til þess að staða þessarar stéttar hefur verið járn í járn í öllum samningum síðastliðin ár. Og mér finnst vinnubrögðin í þessu máli í rauninni skýra þessa stöðu að einhverju leyti, enda er ótrúlega erfitt fyrir fólk sem kemur fram með málefnaleg rök, kröfur og annað að eiga samskiptum við fólk sem er svona langt frá því í vinnubrögðum, alveg óháð því hvort menn eru sammála

eður ei,“ segir Heiðveig sem bætir við að það gefi augaleið að það verði alltaf erfiðara að komast að niðurstöðu þegar staðan sé svoleiðis.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Bölvun múmíunnar
StreymiFjölskyldustund á laugardögum

Bölv­un múmí­unn­ar

Ár­mann Jak­obs­son les úr bók sinni, Bölv­un múmí­unn­ar - seinni hluti, og ræð­ir um hana við Guð­rúnu Láru Pét­urs­dótt­ur, bók­mennta­fræð­ing. Streym­ið er á veg­um Menn­ing­ar­hús­anna í Kópa­vogi og hefst klukk­an 13.
Áföll erfast á milli kynslóða
Viðtal

Áföll erf­ast á milli kyn­slóða

Börn sem al­ast upp í óheil­brigðu um­hverfi eru gjarn­an með sjálfs­mynd sem er sködd­uð, þar sem þau trúa því að þau séu ekki nógu góð og gef­ast upp áð­ur en þau hefja bar­átt­una fyr­ir betra lífi.
Af þriðju kynslóð kvenna með fíknivanda og býr á götunni: „Ég er góð manneskja“
Viðtal

Af þriðju kyn­slóð kvenna með fíkni­vanda og býr á göt­unni: „Ég er góð mann­eskja“

Amma henn­ar neytti fíkni­efna og mamma henn­ar var fík­ill. Sjálf er hún bú­in að vera í neyslu síð­an hún var tólf ára og varð sprautufík­ill 16 ára. Í dag er hún 23 ára, heim­il­is­laus og hef­ur séð sorg­ina og dauð­ann í heimi þeirra sem eru í neyslu en dreym­ir um að verða dýra­lækn­ir.
216. spurningaþraut: „Ríki þetta er kennt við löngu dauðan kóng“
Þrautir10 af öllu tagi

216. spurn­inga­þraut: „Ríki þetta er kennt við löngu dauð­an kóng“

Hlekk­ur á gær­dags­ins þraut. * Auka­spurn­ing sú hin fyrri: Í hvaða borg er mynd­in hér að of­an tek­in? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Habbakúk, Hósea, Óba­día, Daní­el, Míka, Jó­el, Jón­as, Amos, Nahúm, Hagg­aí, Saka­ría, Malakí. Hverj­ir eru þetta? 2.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in á Norð­ur-Ír­landi? 3.   Við hvaða fjörð stend­ur Ak­ur­eyri? 4.   Á hvaða haf­svæði var háð eina sjóorr­usta Ís­lend­inga ár­ið 1244? 5. ...
Jólakötturinn
Mynd dagsins

Jóla­kött­ur­inn

Þið kann­ist við jóla­kött­inn, sá kött­ur var gríð­ar­stór. Fólk vissi ekki hvað­an hann kom eða hvert hann fór. Hann glennti upp glyrn­urn­ar sín­ar, gló­andi báð­ar tvær. Það var ekki heigl­um hent að horfa í þær. Jóla­kött­inn orti Jó­hann­es úr Kötl­um ár­ið 1932 og nú er hann kom­inn í allri sinni dýrð, 88 ár­um síð­ar, nið­ur á Lækj­ar­torg, skreytt­ur 6.499 per­um til að lýsa upp svart­asta skamm­deg­ið.
Lokahnykkur lýðræðisbyltingar
Brynjólfur Þorvarðsson
Pistill

Brynjólfur Þorvarðsson

Loka­hnykk­ur lýð­ræð­is­bylt­ing­ar

Brynj­ólf­ur Þor­varðs­son lýs­ir gangi mála í Eþí­óp­íu þar sem hann er bú­sett­ur.
Landlæknir skoðar hvort Landakot uppfylli lágmarkskröfur til reksturs heilbrigðisþjónustu
Fréttir

Land­lækn­ir skoð­ar hvort Landa­kot upp­fylli lág­marks­kröf­ur til rekst­urs heil­brigð­is­þjón­ustu

Alma D. Möller land­lækn­ir seg­ir í sam­tali við Stund­ina að hún skoði nú hvort hópsmit­ið sem varð á Landa­koti í vor sé til­kynn­ing­ar­skylt sem al­var­legt at­vik og hvort Landa­kot upp­fylli lág­marks­kröf­ur til rekst­urs heil­brigð­is­þjón­ustu.
Hundruð norrænna karla kynda undir kvenhatri á netinu
Fréttir

Hundruð nor­rænna karla kynda und­ir kven­h­atri á net­inu

Um 850 karl­menn eru virk­ir á vef­svæð­um þar sem kven­hat­ur er ráð­andi. Ís­land mæl­ist lægst Norð­ur­land­anna en gögn héð­an eru ófull­kom­in. Jón Ingvar Kjaran pró­fess­or seg­ir rann­sókn­ir skorta og Elísa­bet Ýr Atla­dótt­ir aktív­isti seg­ir slíka um­ræðu bæði falda hér á landi og birt­ast með öðr­um hætti.
Mental load: Hjónin Hulda og Þorsteinn
Karlmennskan - hlaðvarp#9

Mental load: Hjón­in Hulda og Þor­steinn

„Það eru hundrað þús­und hlut­ir sem þarf að hugsa um [...] og ég held að menn átti sig oft ekki á því“ seg­ir Hulda og vís­ar til fyr­ir­bær­is­ins mental load. Mental load er um­fjöll­un­ar­efni þessa þátt­ar þar sem hjón­in, Þor­steinn V. Ein­ars­son og Hulda Jóns­dótt­ir Tölgyes, spjalla sam­an um það hvernig mental loa­dið hef­ur birst í þeirra lífi og hvaða leið­ir þau hafa far­ið til að jafna byrð­ina sem til fell­ur í sam­búð­inni.
Stóra spurningin í rannsókn Seðlabankamáls Samherja og Namibíumálsins er sú sama
GreiningSamherjaskjölin

Stóra spurn­ing­in í rann­sókn Seðla­banka­máls Sam­herja og Namib­íu­máls­ins er sú sama

Embætti hér­aðssak­sókn­ara og skatt­rann­sókn­ar­stjóra rann­saka nú út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herja vegna starf­semi fyr­ir­tæk­is­ins í Namiib­íu. Það sem ligg­ur und­ir í rann­sókn­inni er með­al ann­ars sú spurn­ing hvort Þor­steinn Már Bald­vins­son hafi stýrt rekstr­in­um frá Ís­landi og beri ábyrgð á mútu­greiðsl­um og því að skatt­greiðsl­ur skil­uðu sér ekki til Ís­lands.
215. spurningaþraut: „Mun þín skömm lengi uppi“
Þrautir10 af öllu tagi

215. spurn­inga­þraut: „Mun þín skömm lengi uppi“

Þraut­in frá í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Hver er mað­ur­inn sem sting­ur sér svo fag­mann­lega til sunds á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvaða hljóm­sveit sendi frá sér hljóm­plöt­una Let It Be? 2.   En hvaða hljóm­sveit sendi frá sér hljóm­plöt­una Let It Bleed? 3.   Hvað heit­ir stærsta borg­in í Suð­ur-Afr­íku? 4.   Hver er syðst­ur Vest­fjarða? 5.   Hvað af...
6 plús sex + mínus 1
Mynd dagsins

6 plús sex + mín­us 1

Laxár­dæl­ing­ur­inn, Fé­lags- og barna­mála­ráð­herra, Ásmund­ur Ein­ar Daða­son er að leggja fram á Al­þingi rík­is­stjórn­ar­frum­varp um fæð­ing­ar- og for­eldra­or­lof. Nýju lög­in taka við lög­um sem sett voru fyr­ir tutt­ugu ár­um, og þóttu þá fram­sæk­in. Helstu breyt­ing­ar sem lagð­ar eru til í frum­varp­inu er leng­ing fæð­ing­ar­or­lofs í 12 mán­uði vegna barna sem fæð­ast, eru ætt­leidd eða tek­in í var­an­legt fóst­ur frá 1. janú­ar 2021. Reikn­að­ur kostn­að­ur rík­is­ins vegna fæð­ing­ar­or­lofs­ins næsta ár eru rúm­ir 19 millj­arð­ar. Og þetta seg­ir ráð­herra um frum­varp­ið: „Með þessu frum­varpi er­um við að auka enn á rétt­indi for­eldra til sam­vista með börn­un­um sín­um á fyrstu mán­uð­un­um ævi þeirra.“