Þessi grein er meira en mánaðargömul.

Sögufölsun felld af stalli

Mót­mæl­end­ur í Banda­ríkj­un­um krefjast upp­gjörs og vilja stytt­ur og minn­is­merki um suð­ur­rík­in burt. Sagn­fræð­ing­ur seg­ir það ekki í nein­um takti við mann­kyns­sög­una að lista­verk á op­in­ber­um stöð­um séu var­an­leg.

Mest lesið

„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ álitsgjafi í þætti útgerðarinnar um Helga Seljan
1
FréttirSamherjaskjölin

„Rann­sókn­ar­lög­reglu­mað­ur Sam­herja“ álits­gjafi í þætti út­gerð­ar­inn­ar um Helga Selj­an

Sam­herji kynn­ir fyrsta þátt vefseríu með við­mæl­anda sem kom að Namib­íu­starf­semi fé­lags­ins þar sem ásak­an­ir á hend­ur RÚV og Seðla­bank­an­um virð­ast við­fangs­efn­ið. Fyr­ir­tæk­ið hef­ur áð­ur keypt ein­hliða um­fjöll­un um mál­ið sem sjón­varps­stöð­in Hring­braut var sekt­uð fyr­ir.
Stéttarfélagsformaður staðfestir málflutning Helga Seljan
2
Fréttir

Stétt­ar­fé­lags­formað­ur stað­fest­ir mál­flutn­ing Helga Selj­an

Guð­mund­ur Ragn­ars­son, fyrr­ver­andi formað­ur Fé­lags vél­stjóra og málm­tækni­manna, seg­ist hafa feng­ið í hend­ur sömu gögn og Helgi Selj­an byggði um­fjöll­un sína um hugs­an­leg lög­brot Sam­herja á ár­ið 2012. Fyrr­ver­andi for­stöðu­mað­ur Verð­lags­stofu skipta­verðs hafn­ar því hins veg­ar að slík gögn hafi ver­ið tek­in sam­an.
Forstjórinn svarar ekki spurningum: Nærri 3/4 hlutar kaupverðs Íslenskrar orkumiðlunar er 600 milljóna viðskiptavild
3
FréttirFestismálið og fjárfestingar lífeyrissjóðanna

For­stjór­inn svar­ar ekki spurn­ing­um: Nærri 3/4 hlut­ar kaup­verðs Ís­lenskr­ar orkumiðl­un­ar er 600 millj­óna við­skipta­vild

Al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Festi, sem er í meiri­hluta­eigu líf­eyr­is­sjóða, keypti þriggja ára gam­alt raf­orku­sölu­fyr­ir­tæki með tvo starfs­menn á 850 millj­ón­ir króna. Stofn­andi og stærsti hlut­hafi fyr­ir­tæk­is­ins er Bjarni Ár­manns­son sem teng­ist for­stjóra Fest­is, Eggerti Þór Kristó­fers­syni, og stjórn­ar­for­mann­in­um, Þórði Má Jó­hann­es­syni, nán­um bönd­um.
Skattayfirvöld á Spáni rannsaka söluna á Afríkúútgerð Sjólaskipa
4
Fréttir

Skatta­yf­ir­völd á Spáni rann­saka söl­una á Afr­íkúút­gerð Sjó­la­skipa

Skatta­yf­ir­völd á Spáni hafa dreg­ist inn á rann­sókn á skatt­skil­um ís­lenskra út­gerð­ar­manna í Afr­íku. Um er að ræða at­hug­un á sölu Sjó­la­skipa á Afr­íku­út­gerð sinni í Sam­herja ár­ið 2007.
Segja Fréttablaðið birta gagnrýnislausan atvinnuróg: „Varðar grundvallarreglur blaðamennsku“
5
Fréttir

Segja Frétta­blað­ið birta gagn­rýn­is­laus­an at­vinnuróg: „Varð­ar grund­vall­ar­regl­ur blaða­mennsku“

Helgi Selj­an frétta­mað­ur hafn­ar ásök­un­um Sam­herja. Í for­síðu­frétt Frétta­blaðs­ins var að­eins rætt við starfs­menn fyr­ir­tæk­is­ins. Bréf frá Verð­lags­stofu skipta­verðs virð­ist stað­festa til­vist gagna sem Sam­herji seg­ir hafa ver­ið föls­uð eða ekki til.
Verðlagsstofa viðurkennir að hafa unnið gögn sem Helgi studdist við
6
Fréttir

Verð­lags­stofa við­ur­kenn­ir að hafa unn­ið gögn sem Helgi studd­ist við

Skjal sem Sam­herji hélt fram að hefði aldrei ver­ið til eða Helgi Selj­an frétta­mað­ur hefði fals­að var unn­ið af starfs­manni Verð­lags­stofu að sögn stof­unn­ar. Ekki hafi ver­ið skrif­uð sér­stök skýrsla þó eða mat lagt á upp­lýs­ing­arn­ar. „Finn ekk­ert sem var gert,“ hafði deild­ar­stjóri sagt Sam­herja.
Hraktist úr grotnandi húsi á Suðurlandi
7
ViðtalRéttindabrot á vinnumarkaði

Hrakt­ist úr grotn­andi húsi á Suð­ur­landi

Ungt að­flutt par flúði óí­búð­ar­hæft hús­næði sem vinnu­veit­andi þeirra á Suð­ur­landi leigði þeim. Þar var mik­ið um vatns­skemmd­ir og sorp var á víð og dreif um hús­ið og lóð­ina. Yf­ir­mað­ur­inn sagði að aðr­ir út­lend­ing­ar hefðu aldrei kvart­að und­an ástandi hús­næð­is­ins.
Stundin #122
Júlí 2020
#122 - Júlí 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 21. ágúst.
Sögufölsun felld af stalli
Stytta af Suðurríkjaleiðtoga fjarlægð Borgarstjóri Richmond í Virginíu fyrirskipaði að stytta af J.E.B. Stuart hershöfðingja úr suðurríkjaher yrði fjarlægð í gær. Mynd: Eze Amos/Getty Images/AFP

Fjölmargar styttur og minnismerki hafa verið rifin niður eða fjarlægð í Bandaríkjunum síðustu vikur og einnig í öðrum löndum þar sem mótmælendur krefjast uppgjörs við rasisma fortíðar og nútíðar. Neistinn sem kveikti bálið var dauði blökkumannsins George Floyd í haldi lögreglu en í mörgum tilvikum er um að ræða styttur sem aðgerðasinnar höfðu barist gegn áratugum saman. Aðrir vilja meina að þetta séu skemmdarverk á sögulegum verðmætum en hver byggði þessar styttur, hvers vegna og hvað segir sagan okkur um önnur minnismerki sem hafa verið fjarlægð?

Bandarísku borgarastyrjöldinni, eða þrælastríðinu, lauk árið 1865 með afgerandi sigri norðurríkjanna sem afnámu þar með þrælahald fyrir sunnan. Stríðið stóð í fjögur ár og kynnu margir að halda að styttur af leiðtogum suðurríkjanna hafi verið reistar á þeim tíma eða stuttu á eftir. Staðreyndin er sú að mörg þau minnismerki sem við sjáum í dag voru ekki reist fyrr en á bilinu 1920 til 1960 þegar barátta blökkufólks fyrir borgaralegum réttindum stóð sem hæst.

Það var engin tilviljun. Styttur þessar og minnisvarðar voru hluti af áróðursherferð íhaldssamra kynþáttahatara sem börðust á hæl og hnakka gegn þeim breytingum sem menn eins og Martin Luther King létu lífið fyrir. Stytturnar voru afhjúpaðar á sama tíma og á sömu stöðum og ofbeldið gegn blökkufólki var hvað verst um miðbik 20. aldar. Með þessum hætti var vísvitandi verið að senda þeldökkum Bandaríkjamönnum mjög skýr skilaboð um hver staða þeirra væri og yrði um alla framtíð.

Það er í þessu sögulega samhengi sem krafan um að stytturnar víki kemur fram, ekki af því að fólk vilji skemma minjar frá 19. öld. Minnisvarðar þessir voru reistir mun síðar og ekki til að minnast sögunnar heldur endurskrifa hana.

Glataður málstaður

Mýtan um hinn glataða málstað eða „Lost cause“ er rótgróin í suðurríkjum Bandaríkjanna. Í stuttu máli gengur hún út á að þrælastríðið hafi alls ekki snúist um þrælahald heldur yfirgang norðurríkjanna sem hafi ekki getað unað þeim fyrir sunnan að lifa og skipuleggja samfélag sitt eftir eigin höfði og menningu. Stytturnar eru þannig endurtúlkaðar í seinni tíð sem minnismerki um hugrakkt fólk sem barðist fyrir góðum málstað og þá aðeins í sjálfsvörn.

Sannleikurinn er sá að nær allir leiðtogar suðurríkjahersins og þeir sem fjármögnuðu stríðsreksturinn voru vellauðugir menn sem áttu stórar plantekrur og ógrynnin öll af þrælum (hershöfðinginn Stonewall Jackson verandi helsta undantekningin frá þeirri reglu). Hagsmunir þeirra í stríðinu snerust að öllu leyti um að halda blökkufólki í ánauð, þó að þeir hafi vissulega haldið margar rómantískar ræður til að fegra sig og blása hermönnum sínum baráttuanda í brjóst.

Sagnfræðingar í dag gefa ekkert fyrir þá söguskoðun að þrælastríðið hafi verið réttlát sjálfsvörn en mýtan lifir góðu lífi. Fyrir vikið er stór hópur fólks, sérstaklega í suðurríkjunum, sem lítur á það sem persónulega og menningarlega árás að ráðast gegn styttum af hershöfðingjum þrælastríðsins.

Samkvæmt rannsókn sem gerð var af Smithsonian stofnuninni hefur það kostað vel á sjötta milljarð íslenskra króna af bandarísku skattfé að viðhalda minnismerkjum um suðurríkjaleiðtoga síðastliðinn áratug. Það væri ekki gert nema með stuðningi stórs hóps íhaldssamra kjósenda sem eru einmitt þeir sem almennt leggjast mest gegn ríkisútgjöldum. Í þessu tilviki gera margir þeirra undantekningu.

Í umsögn um niðurstöður rannsóknar Smithsonian segir sagnfræðingurinn Karen Cox við háskólann í Norður-Karólínu: „Með þessu er sjálft ríkið að styðja við ranghugmyndina um glataða málstaðinn, að nota skattfé með þessum hætti er til merkis um samþykki yfirvalda. Hvað segir það við þeldökka ríkisborgara eða aðra ríkisborgara, hvað segir það við yngstu kynslóðirnar?“ segir Cox.

Aldalöng hefð að ráðast á styttur

Annar virtur sagnfræðingur, Karen L. Thompson prófessor við John Jay College of Criminal Justice í New York, hefur vakið athygli á samfélagsmiðlum fyrir að styðja kröfur mótmælanna og hefur hún jafnvel gefið góð ráð um hvernig best sé að rífa styttur niður af stöllum. Sagði hún að betra væri að nota keðjur en reipi þar sem það síðarnefnda gæfi of mikið eftir og skapaði aukna hættu fyrir viðstadda.

Thompson hefur einnig deilt ofannefndum kostnaðartölum frá Smithsonian á Twitter reikningi sínum og segir að allir þessir milljarðar ættu frekar að fara í að varðveita sögufrægar minjar frá frelsisbaráttu blökkumanna og frumbygga sem flestar eru í niðurníðslu eftir áratuga vanrækslu.

„Margir halda að sem prófessor í listasögu vilji ég varðveita allar minjar en ég geri mér grein fyrir að það kostar sitt,“ segir Thompson. „Það kostar bókstaflegt stórfé að viðhalda þessum styttum [af leiðtogum suðurríkjanna]... Þegar mótmælendur rifu niður svonefnda Silent Sam styttu við háskólann í Norður Karólínu fyrir tveimur árum tilkynntu stjórnendur skólans að þeir hygðust ekki bara laga hana heldur reisa heilt safn utan um styttuna fyrir tæpar sjö hundruð milljónir íslenskra króna og verja svo meira en 130 milljónum árlega í viðhald og öryggisgæslu. Þarna er bara verið að sturta niður peningum.“

Dagblaðið New York Times tók Thompson tali til að ræða sjónarhorn hennar á deiluna og í því viðtali sagði hún að fólk fyrr á öldum hafi gert sér fyllilega grein fyrir því að styttur væru ekki varanlegir hlutir. „Sem sagnfræðingur í listasögu veit ég að eyðilegging er normið og varðveisla sjaldgæf undantekning. Mannkynið hefur reist minnisvarða um fólk og hugmyndafræði allt frá því að við byrjuðum fyrst að búa til list. Og um leið og við byrjuðum að reisa þessar styttur var fólk að rífa þær niður í sífellu,“ segir Thompson.

„Og um leið og við byrjuðum að reisa þessar styttur var fólk að rífa þær niður í sífellu“

„Við erum t.d. að tala um laskaðar styttur af konungum Assyríumanna og á þeim má finna áletranir þar sem segir að sá sem vogi sér að hrófla við styttunni skuli þjást það sem hann eigi eftir ólifað og þess háttar. Fyrir vikið vitum við að árásir á styttur urðu strax ein af aðferðum byltingarsinna til að kalla fram breytingar. Þeir rifu niður þessa styttu tvö þúsund og sjö hundruð árum fyrir kristsburð. Það ætti því alls ekki að koma neinum á óvart að sjá fólk í dag beita sömu aðferðum til að ráðast á þá hugmyndaræði sem styttur standa fyrir.“

Fortíðin alltaf í endurskoðun

„Hugsum líka bara aðeins um bronsið,“ segir Thompson. „Flestar þessar styttur í suðurríkjunum eru einmitt gerðar úr bronsi sem er málmur sem er mjög auðvelt að bræða niður og endurnýta. Grikkir til forna byggðu líka mörg sín helstu minnismerki úr bronsi en nánast ekkert af þeim stendur eftir í dag. Það er vegna þess að í hvert sinn sem það urðu stjórnarskipti eða stríð braust út voru menn fljótir að bræða stytturnar niður og ýmist komu bronsinu í verð, bjuggu til vopn eða reistu nýja brons-styttu af einhverjum öðrum. Svona er öll listasagan, saga breytilegrar hollustu og fortíðar sem var jafn óðum endurskrifuð... Ég held að okkar kynslóð hugsi um listaverk á opinberum stöðum sem eitthvað varanlegt en það er ekki í neinum takt við mannkynssöguna.“

Thompson segir að líklega sé ástæðan sú að Bandaríkjamenn hafi verið ríkt samfélag í svo langan tíma, auk þess að vera lausir við stríð heimafyrir. Þeir séu ekki vanir sviptingum sögunnar á sama hátt og kannski aðrar þjóðir.

 „Styttu-árásirnar sýna hversu mjög hvít kynþáttahyggja er samofin bandarísku samfélagi“

„Þessar nýjustu árásir á styttur eru til merkis um að vandinn í dag er ekki bara hvað skuli gera í framtíðinni heldur hvernig megi gera upp fortíðina sem þjóð, sem þjóðfélag og sem heimsbyggð,“ segir Thompson. „Styttu-árásirnar sýna hversu mjög hvít kynþáttahyggja er samofin bandarísku samfélagi - að við þurfum að endurskoða alfarið hvernig við skiljum heiminn, jafnvel fortíðina, til að geta horft til bjartari framtíðar.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ álitsgjafi í þætti útgerðarinnar um Helga Seljan
1
FréttirSamherjaskjölin

„Rann­sókn­ar­lög­reglu­mað­ur Sam­herja“ álits­gjafi í þætti út­gerð­ar­inn­ar um Helga Selj­an

Sam­herji kynn­ir fyrsta þátt vefseríu með við­mæl­anda sem kom að Namib­íu­starf­semi fé­lags­ins þar sem ásak­an­ir á hend­ur RÚV og Seðla­bank­an­um virð­ast við­fangs­efn­ið. Fyr­ir­tæk­ið hef­ur áð­ur keypt ein­hliða um­fjöll­un um mál­ið sem sjón­varps­stöð­in Hring­braut var sekt­uð fyr­ir.
Stéttarfélagsformaður staðfestir málflutning Helga Seljan
2
Fréttir

Stétt­ar­fé­lags­formað­ur stað­fest­ir mál­flutn­ing Helga Selj­an

Guð­mund­ur Ragn­ars­son, fyrr­ver­andi formað­ur Fé­lags vél­stjóra og málm­tækni­manna, seg­ist hafa feng­ið í hend­ur sömu gögn og Helgi Selj­an byggði um­fjöll­un sína um hugs­an­leg lög­brot Sam­herja á ár­ið 2012. Fyrr­ver­andi for­stöðu­mað­ur Verð­lags­stofu skipta­verðs hafn­ar því hins veg­ar að slík gögn hafi ver­ið tek­in sam­an.
Forstjórinn svarar ekki spurningum: Nærri 3/4 hlutar kaupverðs Íslenskrar orkumiðlunar er 600 milljóna viðskiptavild
3
FréttirFestismálið og fjárfestingar lífeyrissjóðanna

For­stjór­inn svar­ar ekki spurn­ing­um: Nærri 3/4 hlut­ar kaup­verðs Ís­lenskr­ar orkumiðl­un­ar er 600 millj­óna við­skipta­vild

Al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Festi, sem er í meiri­hluta­eigu líf­eyr­is­sjóða, keypti þriggja ára gam­alt raf­orku­sölu­fyr­ir­tæki með tvo starfs­menn á 850 millj­ón­ir króna. Stofn­andi og stærsti hlut­hafi fyr­ir­tæk­is­ins er Bjarni Ár­manns­son sem teng­ist for­stjóra Fest­is, Eggerti Þór Kristó­fers­syni, og stjórn­ar­for­mann­in­um, Þórði Má Jó­hann­es­syni, nán­um bönd­um.
Skattayfirvöld á Spáni rannsaka söluna á Afríkúútgerð Sjólaskipa
4
Fréttir

Skatta­yf­ir­völd á Spáni rann­saka söl­una á Afr­íkúút­gerð Sjó­la­skipa

Skatta­yf­ir­völd á Spáni hafa dreg­ist inn á rann­sókn á skatt­skil­um ís­lenskra út­gerð­ar­manna í Afr­íku. Um er að ræða at­hug­un á sölu Sjó­la­skipa á Afr­íku­út­gerð sinni í Sam­herja ár­ið 2007.
Segja Fréttablaðið birta gagnrýnislausan atvinnuróg: „Varðar grundvallarreglur blaðamennsku“
5
Fréttir

Segja Frétta­blað­ið birta gagn­rýn­is­laus­an at­vinnuróg: „Varð­ar grund­vall­ar­regl­ur blaða­mennsku“

Helgi Selj­an frétta­mað­ur hafn­ar ásök­un­um Sam­herja. Í for­síðu­frétt Frétta­blaðs­ins var að­eins rætt við starfs­menn fyr­ir­tæk­is­ins. Bréf frá Verð­lags­stofu skipta­verðs virð­ist stað­festa til­vist gagna sem Sam­herji seg­ir hafa ver­ið föls­uð eða ekki til.
Verðlagsstofa viðurkennir að hafa unnið gögn sem Helgi studdist við
6
Fréttir

Verð­lags­stofa við­ur­kenn­ir að hafa unn­ið gögn sem Helgi studd­ist við

Skjal sem Sam­herji hélt fram að hefði aldrei ver­ið til eða Helgi Selj­an frétta­mað­ur hefði fals­að var unn­ið af starfs­manni Verð­lags­stofu að sögn stof­unn­ar. Ekki hafi ver­ið skrif­uð sér­stök skýrsla þó eða mat lagt á upp­lýs­ing­arn­ar. „Finn ekk­ert sem var gert,“ hafði deild­ar­stjóri sagt Sam­herja.
Hraktist úr grotnandi húsi á Suðurlandi
7
ViðtalRéttindabrot á vinnumarkaði

Hrakt­ist úr grotn­andi húsi á Suð­ur­landi

Ungt að­flutt par flúði óí­búð­ar­hæft hús­næði sem vinnu­veit­andi þeirra á Suð­ur­landi leigði þeim. Þar var mik­ið um vatns­skemmd­ir og sorp var á víð og dreif um hús­ið og lóð­ina. Yf­ir­mað­ur­inn sagði að aðr­ir út­lend­ing­ar hefðu aldrei kvart­að und­an ástandi hús­næð­is­ins.

Mest deilt

Fordæma aðför stórfyrirtækisins Samherja að mannorði Helga Seljan
1
Fréttir

For­dæma að­för stór­fyr­ir­tæk­is­ins Sam­herja að mann­orði Helga Selj­an

Út­gerð­ar­fyr­ir­tæk­ið Sam­herji sak­ar Helga Selj­an ým­ist um að hafa átt við eða fals­að skýrslu sem hann hafi byggt á um­fjöll­un sína um meint brot Sam­herja á gjald­eyr­is­lög­um. Út­varps­stjóri og frétta­stjóri RÚV hafna áburði Sam­herja og for­dæma að­för stór­fyr­ir­tæk­is­ins að mann­orði hans.
Stéttarfélagsformaður staðfestir málflutning Helga Seljan
2
Fréttir

Stétt­ar­fé­lags­formað­ur stað­fest­ir mál­flutn­ing Helga Selj­an

Guð­mund­ur Ragn­ars­son, fyrr­ver­andi formað­ur Fé­lags vél­stjóra og málm­tækni­manna, seg­ist hafa feng­ið í hend­ur sömu gögn og Helgi Selj­an byggði um­fjöll­un sína um hugs­an­leg lög­brot Sam­herja á ár­ið 2012. Fyrr­ver­andi for­stöðu­mað­ur Verð­lags­stofu skipta­verðs hafn­ar því hins veg­ar að slík gögn hafi ver­ið tek­in sam­an.
Verðlagsstofa viðurkennir að hafa unnið gögn sem Helgi studdist við
3
Fréttir

Verð­lags­stofa við­ur­kenn­ir að hafa unn­ið gögn sem Helgi studd­ist við

Skjal sem Sam­herji hélt fram að hefði aldrei ver­ið til eða Helgi Selj­an frétta­mað­ur hefði fals­að var unn­ið af starfs­manni Verð­lags­stofu að sögn stof­unn­ar. Ekki hafi ver­ið skrif­uð sér­stök skýrsla þó eða mat lagt á upp­lýs­ing­arn­ar. „Finn ekk­ert sem var gert,“ hafði deild­ar­stjóri sagt Sam­herja.
Segja Fréttablaðið birta gagnrýnislausan atvinnuróg: „Varðar grundvallarreglur blaðamennsku“
4
Fréttir

Segja Frétta­blað­ið birta gagn­rýn­is­laus­an at­vinnuróg: „Varð­ar grund­vall­ar­regl­ur blaða­mennsku“

Helgi Selj­an frétta­mað­ur hafn­ar ásök­un­um Sam­herja. Í for­síðu­frétt Frétta­blaðs­ins var að­eins rætt við starfs­menn fyr­ir­tæk­is­ins. Bréf frá Verð­lags­stofu skipta­verðs virð­ist stað­festa til­vist gagna sem Sam­herji seg­ir hafa ver­ið föls­uð eða ekki til.
Forstjórinn svarar ekki spurningum: Nærri 3/4 hlutar kaupverðs Íslenskrar orkumiðlunar er 600 milljóna viðskiptavild
5
FréttirFestismálið og fjárfestingar lífeyrissjóðanna

For­stjór­inn svar­ar ekki spurn­ing­um: Nærri 3/4 hlut­ar kaup­verðs Ís­lenskr­ar orkumiðl­un­ar er 600 millj­óna við­skipta­vild

Al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Festi, sem er í meiri­hluta­eigu líf­eyr­is­sjóða, keypti þriggja ára gam­alt raf­orku­sölu­fyr­ir­tæki með tvo starfs­menn á 850 millj­ón­ir króna. Stofn­andi og stærsti hlut­hafi fyr­ir­tæk­is­ins er Bjarni Ár­manns­son sem teng­ist for­stjóra Fest­is, Eggerti Þór Kristó­fers­syni, og stjórn­ar­for­mann­in­um, Þórði Má Jó­hann­es­syni, nán­um bönd­um.
„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ álitsgjafi í þætti útgerðarinnar um Helga Seljan
6
FréttirSamherjaskjölin

„Rann­sókn­ar­lög­reglu­mað­ur Sam­herja“ álits­gjafi í þætti út­gerð­ar­inn­ar um Helga Selj­an

Sam­herji kynn­ir fyrsta þátt vefseríu með við­mæl­anda sem kom að Namib­íu­starf­semi fé­lags­ins þar sem ásak­an­ir á hend­ur RÚV og Seðla­bank­an­um virð­ast við­fangs­efn­ið. Fyr­ir­tæk­ið hef­ur áð­ur keypt ein­hliða um­fjöll­un um mál­ið sem sjón­varps­stöð­in Hring­braut var sekt­uð fyr­ir.
Félag fréttamanna lýsir undrun og vonbrigðum með gagnrýnislausa birtingu ásakana Samherja
7
Fréttir

Fé­lag frétta­manna lýs­ir undr­un og von­brigð­um með gagn­rýn­is­lausa birt­ingu ásak­ana Sam­herja

Fé­lag frétta­manna seg­ir Sam­herja grafa und­ir fjöl­miðl­um með ásök­un­um á hend­ur Helga Selj­an í mynd­bandi. Fjöl­miðl­ar hafi birt ásak­an­ir Sam­herja gagn­rýn­is­laust í morg­un.

Mest lesið í vikunni

Vantreystir lögreglu vegna framgöngu eftir slys við forgangsakstur
1
Fréttir

Vantreyst­ir lög­reglu vegna fram­göngu eft­ir slys við for­gangsakst­ur

Krist­ín Geirs­dótt­ir má þakka fyr­ir að sleppa lif­andi eft­ir al­var­legt um­ferð­ar­lsys ár­ið 2016. Lög­reglu­bif­hjól í for­gangsakstri keyrði þá inn í hlið­ina á bíl Krist­ín­ar á ofsa­hraða. Nið­ur­staða hér­aðssak­sókn­ara var að hún bæri ábyrgð á slys­inu, þótt ákveð­ið hafi ver­ið að kæra hana ekki fyr­ir vik­ið. Nefnd um eft­ir­lit með lög­reglu hef­ur hins veg­ar gert marg­vís­leg­ar at­huga­semd­ir við rann­sókn máls­ins og sett spurn­ing­ar­merki við hvort þörf hafi ver­ið á for­gangsakstr­in­um.
Fékk óhugnanleg skilaboð um að hún stundaði vændi
2
Fréttir

Fékk óhugn­an­leg skila­boð um að hún stund­aði vændi

Al­ex­andra Jur­kovičová seg­ir lög­reglu ekk­ert að­haf­ast eft­ir að hún til­kynnti um sta­f­rænt kyn­ferð­isof­beldi. Kær­asti henn­ar fékk sent skjá­skot með per­sónu­upp­lýs­ing­um og verð­lista þar sem lát­ið var líta út fyr­ir að hún seldi vænd­is­þjón­ustu í Reykja­vík. Hún seg­ir aug­ljóst hver söku­dólg­ur­inn sé.
Eyþór Arnalds gagnrýnir að borgin auglýsi störf kennara
3
Fréttir

Ey­þór Arn­alds gagn­rýn­ir að borg­in aug­lýsi störf kenn­ara

Borg­ar­full­trú­inn Ey­þór Arn­alds gagn­rýn­ir aug­lýs­ingu frá Reykja­vík­ur­borg sem birt­ist á vef CNN.
„Rannsóknarlögreglumaður Samherja“ álitsgjafi í þætti útgerðarinnar um Helga Seljan
4
FréttirSamherjaskjölin

„Rann­sókn­ar­lög­reglu­mað­ur Sam­herja“ álits­gjafi í þætti út­gerð­ar­inn­ar um Helga Selj­an

Sam­herji kynn­ir fyrsta þátt vefseríu með við­mæl­anda sem kom að Namib­íu­starf­semi fé­lags­ins þar sem ásak­an­ir á hend­ur RÚV og Seðla­bank­an­um virð­ast við­fangs­efn­ið. Fyr­ir­tæk­ið hef­ur áð­ur keypt ein­hliða um­fjöll­un um mál­ið sem sjón­varps­stöð­in Hring­braut var sekt­uð fyr­ir.
Stéttarfélagsformaður staðfestir málflutning Helga Seljan
5
Fréttir

Stétt­ar­fé­lags­formað­ur stað­fest­ir mál­flutn­ing Helga Selj­an

Guð­mund­ur Ragn­ars­son, fyrr­ver­andi formað­ur Fé­lags vél­stjóra og málm­tækni­manna, seg­ist hafa feng­ið í hend­ur sömu gögn og Helgi Selj­an byggði um­fjöll­un sína um hugs­an­leg lög­brot Sam­herja á ár­ið 2012. Fyrr­ver­andi for­stöðu­mað­ur Verð­lags­stofu skipta­verðs hafn­ar því hins veg­ar að slík gögn hafi ver­ið tek­in sam­an.
Forstjórinn svarar ekki spurningum: Nærri 3/4 hlutar kaupverðs Íslenskrar orkumiðlunar er 600 milljóna viðskiptavild
6
FréttirFestismálið og fjárfestingar lífeyrissjóðanna

For­stjór­inn svar­ar ekki spurn­ing­um: Nærri 3/4 hlut­ar kaup­verðs Ís­lenskr­ar orkumiðl­un­ar er 600 millj­óna við­skipta­vild

Al­menn­ings­hluta­fé­lag­ið Festi, sem er í meiri­hluta­eigu líf­eyr­is­sjóða, keypti þriggja ára gam­alt raf­orku­sölu­fyr­ir­tæki með tvo starfs­menn á 850 millj­ón­ir króna. Stofn­andi og stærsti hlut­hafi fyr­ir­tæk­is­ins er Bjarni Ár­manns­son sem teng­ist for­stjóra Fest­is, Eggerti Þór Kristó­fers­syni, og stjórn­ar­for­mann­in­um, Þórði Má Jó­hann­es­syni, nán­um bönd­um.
Skattayfirvöld á Spáni rannsaka söluna á Afríkúútgerð Sjólaskipa
7
Fréttir

Skatta­yf­ir­völd á Spáni rann­saka söl­una á Afr­íkúút­gerð Sjó­la­skipa

Skatta­yf­ir­völd á Spáni hafa dreg­ist inn á rann­sókn á skatt­skil­um ís­lenskra út­gerð­ar­manna í Afr­íku. Um er að ræða at­hug­un á sölu Sjó­la­skipa á Afr­íku­út­gerð sinni í Sam­herja ár­ið 2007.

Mest lesið í mánuðinum

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
1
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Með blæð­andi sár

All­ir sem hafa elsk­að alkó­hólista vita þetta: Það get­ur ver­ið ansi sárt.
Vantreystir lögreglu vegna framgöngu eftir slys við forgangsakstur
2
Fréttir

Vantreyst­ir lög­reglu vegna fram­göngu eft­ir slys við for­gangsakst­ur

Krist­ín Geirs­dótt­ir má þakka fyr­ir að sleppa lif­andi eft­ir al­var­legt um­ferð­ar­lsys ár­ið 2016. Lög­reglu­bif­hjól í for­gangsakstri keyrði þá inn í hlið­ina á bíl Krist­ín­ar á ofsa­hraða. Nið­ur­staða hér­aðssak­sókn­ara var að hún bæri ábyrgð á slys­inu, þótt ákveð­ið hafi ver­ið að kæra hana ekki fyr­ir vik­ið. Nefnd um eft­ir­lit með lög­reglu hef­ur hins veg­ar gert marg­vís­leg­ar at­huga­semd­ir við rann­sókn máls­ins og sett spurn­ing­ar­merki við hvort þörf hafi ver­ið á for­gangsakstr­in­um.
Hannes Hólmsteinn furðar sig á því að Hildur Lilliendahl haldi starfi sínu
3
Fréttir

Hann­es Hólm­steinn furð­ar sig á því að Hild­ur Lilliendahl haldi starfi sínu

Hann­es Hólm­steinn Giss­ur­ar­son, pró­fess­or við stjórn­mála­fræði­deild Há­skóla Ís­lands, spyr af hverju Hild­ur Lilliendahl, nem­andi við deild hans, hafi ekki ver­ið rek­in frá Reykja­vík­ur­borg.
Giftu sig í fjörunni í Arnarfirði
4
ViðtalFerðasumarið 2020

Giftu sig í fjör­unni í Arnar­firði

Hjón­in Þröst­ur Leó Gunn­ars­son og Helga Helga­dótt­ir eiga fag­urt fjöl­skyldu­hús við fjör­una á Bíldu­dal þar sem þau verja sem flest­um frí­stund­um sín­um.
DV fjarlægði frétt um Fréttablaðið af vef sínum
5
Fréttir

DV fjar­lægði frétt um Frétta­blað­ið af vef sín­um

Jón Þór­is­son, rit­stjóri Frétta­blaðs­ins, seg­ist ekki hafa rætt frétt sem fjar­lægð var af DV.is við Þor­björgu Marínós­dótt­ur, rit­stjóra DV. Hún seg­ir þau hins veg­ar hafa rætt mál­ið, en ákvörð­un­in hafi ver­ið henn­ar og hún geti tek­ið slag­inn um svona mál. Miðl­arn­ir eru báð­ir í eigu Torgs.
Umdeildur ferill Ólafs Helga lögreglustjóra litaður af hneykslismálum
6
Fréttir

Um­deild­ur fer­ill Ól­afs Helga lög­reglu­stjóra lit­að­ur af hneykslis­mál­um

Dóms­mála­ráð­herra hef­ur beð­ið Ólaf Helga Kjart­ans­son að láta af störf­um í kjöl­far deilu­mála um fram­ferði á vinnu­stað en hann hef­ur ekki orð­ið við því. Fer­ill hans hef­ur ein­kennst af um­deild­um ákvörð­un­um og hef­ur hann ít­rek­að sætt gagn­rýni.
Fékk óhugnanleg skilaboð um að hún stundaði vændi
7
Fréttir

Fékk óhugn­an­leg skila­boð um að hún stund­aði vændi

Al­ex­andra Jur­kovičová seg­ir lög­reglu ekk­ert að­haf­ast eft­ir að hún til­kynnti um sta­f­rænt kyn­ferð­isof­beldi. Kær­asti henn­ar fékk sent skjá­skot með per­sónu­upp­lýs­ing­um og verð­lista þar sem lát­ið var líta út fyr­ir að hún seldi vænd­is­þjón­ustu í Reykja­vík. Hún seg­ir aug­ljóst hver söku­dólg­ur­inn sé.

Nýtt á Stundinni

109. spurningaþraut: Hvert fór arabíski ferðalangurinn Ahmad bin Fadlan á 10. öld? Þið vitið það, trúi ég
Þrautir10 af öllu tagi

109. spurn­inga­þraut: Hvert fór ar­ab­íski ferða­lang­ur­inn Ahmad bin Fadl­an á 10. öld? Þið vit­ið það, trúi ég

Þraut­in frá í gær? Hún er hér! Auka­spurn­ing­ar: Hver er kon­an á mynd­inni hér að of­an? Neðri mynd­in sýn­ir lauf trjáa, sem reynd­ar hafa ekki vax­ið á Ís­landi, þótt á seinni ár­um séu ýms­ir að gera til­raun­ir með að láta þau vaxa hér. Hvaða tré eru það? Og að­al­spurn­ing­ar koma þá hér? 1.   Hversu mörg ríki eru full­gild­ir að­il­ar að...
Verðlagsstofa viðurkennir að hafa unnið gögn sem Helgi studdist við
Fréttir

Verð­lags­stofa við­ur­kenn­ir að hafa unn­ið gögn sem Helgi studd­ist við

Skjal sem Sam­herji hélt fram að hefði aldrei ver­ið til eða Helgi Selj­an frétta­mað­ur hefði fals­að var unn­ið af starfs­manni Verð­lags­stofu að sögn stof­unn­ar. Ekki hafi ver­ið skrif­uð sér­stök skýrsla þó eða mat lagt á upp­lýs­ing­arn­ar. „Finn ekk­ert sem var gert,“ hafði deild­ar­stjóri sagt Sam­herja.
Greiðsla til Hjaltalín stöðvuð út af gráa listanum
Fréttir

Greiðsla til Hjaltalín stöðv­uð út af gráa list­an­um

Dreif­ing­ar­að­ila var óheim­ilt að milli­færa á ís­lensk­an banka­reikn­ing hljóm­sveit­ar­inn­ar Hjaltalín vegna veru Ís­lands á gráa lista FATF um að­gerð­ir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögn­un hryðju­verka.
Segir Guðlaug Þór vilja skipa pólitíska sendiherra
Fréttir

Seg­ir Guð­laug Þór vilja skipa póli­tíska sendi­herra

Ís­lensk­ur sendi­herra seg­ir Guð­laug Þór Þórð­ar­son ut­an­rík­is­ráð­herra líta svo á að hann geti skip­að hvern sem er sem sendi­herra. Nýtt frum­varp hans ógni lýð­ræð­is­legri stjórn­sýslu.
Lestir á járnbrautum
Myndir

Lest­ir á járn­braut­um

Ljós­mynd­ar­inn Páll Stef­áns­son dá­ist að skil­virkni lest­ar­sam­gangna, nú þeg­ar flug­ferð­ir eru í lág­marki.
108. spurningaþraut: Við hvað starfaði hin miðaldra söguhetja í bíómyndinni Líf annarra?
Þrautir10 af öllu tagi

108. spurn­inga­þraut: Við hvað starf­aði hin mið­aldra sögu­hetja í bíó­mynd­inni Líf annarra?

Áð­ur en lengra er hald­ið, þá leyn­ist hér þraut­in frá í gær. Auka­spurn­ing­ar: Á mynd­inni hér að of­an er bíó­mynda­per­sóna sem Brie Lar­son lék í vin­sælli mynd í fyrra. Í sínu dag­lega lífi heit­ir per­són­an Carol Dan­vers en hvað nefn­ist þeg­ar hún er kom­in í þenn­an skín­andi fína og vel saum­aða bún­ing? Á neðri mynd­inni er bros­mild salam­andra. Hvað heit­ir...
Stéttarfélagsformaður staðfestir málflutning Helga Seljan
Fréttir

Stétt­ar­fé­lags­formað­ur stað­fest­ir mál­flutn­ing Helga Selj­an

Guð­mund­ur Ragn­ars­son, fyrr­ver­andi formað­ur Fé­lags vél­stjóra og málm­tækni­manna, seg­ist hafa feng­ið í hend­ur sömu gögn og Helgi Selj­an byggði um­fjöll­un sína um hugs­an­leg lög­brot Sam­herja á ár­ið 2012. Fyrr­ver­andi for­stöðu­mað­ur Verð­lags­stofu skipta­verðs hafn­ar því hins veg­ar að slík gögn hafi ver­ið tek­in sam­an.
Félag fréttamanna lýsir undrun og vonbrigðum með gagnrýnislausa birtingu ásakana Samherja
Fréttir

Fé­lag frétta­manna lýs­ir undr­un og von­brigð­um með gagn­rýn­is­lausa birt­ingu ásak­ana Sam­herja

Fé­lag frétta­manna seg­ir Sam­herja grafa und­ir fjöl­miðl­um með ásök­un­um á hend­ur Helga Selj­an í mynd­bandi. Fjöl­miðl­ar hafi birt ásak­an­ir Sam­herja gagn­rýn­is­laust í morg­un.
Segja Fréttablaðið birta gagnrýnislausan atvinnuróg: „Varðar grundvallarreglur blaðamennsku“
Fréttir

Segja Frétta­blað­ið birta gagn­rýn­is­laus­an at­vinnuróg: „Varð­ar grund­vall­ar­regl­ur blaða­mennsku“

Helgi Selj­an frétta­mað­ur hafn­ar ásök­un­um Sam­herja. Í for­síðu­frétt Frétta­blaðs­ins var að­eins rætt við starfs­menn fyr­ir­tæk­is­ins. Bréf frá Verð­lags­stofu skipta­verðs virð­ist stað­festa til­vist gagna sem Sam­herji seg­ir hafa ver­ið föls­uð eða ekki til.
Fordæma aðför stórfyrirtækisins Samherja að mannorði Helga Seljan
Fréttir

For­dæma að­för stór­fyr­ir­tæk­is­ins Sam­herja að mann­orði Helga Selj­an

Út­gerð­ar­fyr­ir­tæk­ið Sam­herji sak­ar Helga Selj­an ým­ist um að hafa átt við eða fals­að skýrslu sem hann hafi byggt á um­fjöll­un sína um meint brot Sam­herja á gjald­eyr­is­lög­um. Út­varps­stjóri og frétta­stjóri RÚV hafna áburði Sam­herja og for­dæma að­för stór­fyr­ir­tæk­is­ins að mann­orði hans.
Ótrúlegur líkfundur í yfirgefinni franskri villu: Maður myrtur og lá svo ósnertur í 30 ár
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Ótrú­leg­ur lík­fund­ur í yf­ir­gef­inni franskri villu: Mað­ur myrt­ur og lá svo ósnert­ur í 30 ár

Í byrj­un árs keypti fransk­ur auðjöf­ur nið­ur­nídda höll í einu fín­asta hverfi Par­ís­ar á 5,6 millj­arða ís­lenskra króna. Í kjall­ar­an­um leynd­ist lík.
Eyða þrefalt meira í innlendar auglýsingar en Google Ads
Fréttir

Eyða þre­falt meira í inn­lend­ar aug­lýs­ing­ar en Google Ads

Aug­lýs­ing­ar Reykja­vík­ur­borg­ar á störf­um í skól­um eru helst keypt­ar í inn­lend­um miðl­um. Ey­þór Arn­alds borg­ar­full­trúi hef­ur gagn­rýnt að störf­in séu aug­lýst og það á er­lend­um vef­síð­um.