Þessi færsla er rúmlega 2 mánaða gömul.

ER PÚTÍN FASISTI?

Það er ekki óalgengt að menn líti á fasisma og nasisma sem heildræn hugmyndakerfi, rétt eins og marx-lenínisminn var (og jafnvel enn þá er).

En það er misskilningur, nasismi er reyndar nær því að hafa slíkt hugmyndakerfi en ítalski fasisminn.

Þótt Pútín hafi tæpast heildrænt hugmyndakerfi er því ekki útilokað að flokka megi hann með fasistum. Skal reynt að ígrunda þá flokkaskipan hér.

Nasismi og fasismi

 Gyðingarhatur, rasismin, þjóðremba, heimsvaldastefna, hernaðarhyggja, andlýðræðishyggja, andkommúnismi og dýrkun á Hitler voru burðarásarnir í hugmyndfræði þeirra.

Samt höfðu þeir ekki ákveðna stefnu í efnahags- og trúmálum, hvað þá heildrænt heimspekikerfi, gagnstætt kommúnistum.

Einnig fengu  tilraunir Alfred Rosenbergs til að skapa nasíska heimspeki  lítinn hljómgrunn. Fræðimaðurinn Martin Kitchen  leggur áherslu á kenningaandúð nasista og segir orðrétt: ”Rosenberg’s unreadable works remained unread” (Kitchen 1976: 28).  

Ítalski fasisminn var enn síður hugmyndafræðilegt kerfi, þrátt fyrir tilraunir til að skapa honum heimspekikenningu með útúrsnúningum úr heimspeki Hegels.

Sú tilraun var ekki framin fyrr en nokkru eftir að fasistar höfðu náð völdum, Mússólíni hafði áhuga á ýmsum heimspekingum  en ekki Hegel (um ítalska fasismann sjá t.d. Kitchen 1976). Hann taldi að þessi fasíska Hegelshyggja væri sér til framdráttar.

Gagnstætt því fordæmdi Rosenberg  Hegel og taldi heimspeki hans framandi  þýsku blóði (Rosenberg 1934: 525). Aðalatriðið er að fasistar og nasistar höfðu lítinn áhuga á sértækum kennisetningum, gagnstætt kommúnistum.

Pútín er heldur ekki ofþjakaður af ást á sértekningum.   

Hvað varðar ítalska fasismann þá var kjarninn í honum andlýðræðisstefna, þjóðremba og dýrkun á Mússólíní.

Allt annað var undirlagt duttlungum einræðisherrans. Framan af vegnaði Gyðingum ágætlega á Ítalíu, nokkrir af forystumönnum fasista voru Gyðingar. En tækifærissinninn Mússólíní gjörbreytti um stefnu á einni nóttu þegar hann gerði bandalag við Hitler Þá var tekið að þjarma allhressilega að ítölskum Gyðingum.

Skylt er að geta þess að þetta er all umdeilt, sumir segja að Mússólíní hafi verið Gyðingahatari frá upphafi vega, aðrir að meira að segja á stríðsárunum hafi ítalskir fasistar farið sæmilega vel með Gyðinga.

 Pútín og rússneski fasisminn.

Eitt af því fáa jákvæða sem segja má um Pútín er að hann er ekki Gyðingahatari, enda hefur júdóvini hans Arkadí Rósenberg og fjölskyldu hans vegnað vel. Fölskyldan er meðal þeirra óligarka sem öðluðust auð sinn vegna tengsla við Pútín.  

Fiona Hill og Clifford Gaddy segja í bók sinni um Pútín að hann hafi skorað á rússneska Gyðinga sem flutt hafa Ísraels að snúa heim (Hill og Gaddy 2015).

En ekki skortir hann  þjóðrembu, heimsvaldastefnu  og einræðishyggju fremur en Hitler og Mússólini.

Til að gera illt verra vitnar hann stundum í Ivan Ilín sem var e.k. fasisti. Sá bjó í Þýskalandi um langt skeið og fagnaði valdatöku nasista í grein sem hann mun hafa skrifað 1933.

Hann mun hafa haldið áfram að verja fasískar skoðanir eftir stríð en verið  um leið konungssinni.  Það fylgir sögunni að Pútín lét flytja jarðneskar leifar Ilíns til Rússlands og lagði krans á leiði hans.

Maður sem jarmar um afnasistavæðingu er hliðhollur manni sem fagnaði valdatöku nasista!

Annar „hugsuður“  sem Pútín hefur dálæti á er Alexander Dúgín en sá mun vera undir áhrifum frá Ilín. Dólgurinn Dúgín boðar rússneskan fasisma segir í grein sem í enskri þýðingu heitir „Fascism-Borderless and Red“ (Dúgín 1997).

Fasistinn elski hið brútala, ofurmannlega og englalega. Eðli fasismans sé nýtt stigveldi, nýr aðall. Um leið sé margt í stefnu hans sósíalískt, Hitler og Mússólíní hafi mistekist m.a. vegna þess að þeir voru of vinsamlegir auðhringjum og borgaralegum öflum.

Rússneski fasisminn eigi að forðast þau mistök og aðlaga stjórnarfarið rússneskum aðstæðum. Dúgín er greinilega vinstrifasisti, gagnstætt Ilín sem kalla má „hægrifasista“. 

Meðal vinstrifasista má nefna g SA foringjann Ernst Röhm en vinstrifasistar biðu ósígur í valdabaráttu innan nasistahreyfingarinnar. Röhm var myrtur árið 1934 að fyrirskipan Hitlers, það var hinn endanlegi ósigur vinstrinasistanna.

Á Ítalíu náðu vinstrifasistar undirtökunum í Salólýðveldinu sem stofnað var eftir að Mússólíní slapp úr prísundinni.

En framan af voru hægrifasistar áhrifamestir, Mússólíní stóð fyrir umfangsmikilli einkavæðiungu í upphafi ferils síns (Bel 2011: 937-956).  Hitler fetaði í fótspor hans, það var allur „sósíalisminn“ í Þýskalandi nasismans (Bel 2010: 34-55).

Pútín er heldur enginn andstæðingur einkaframtaks og markaðar, Hill og Gaddy segja að hann hafi varið markaðskerfi í rökræðum við kommúnista í þinginu þegar hann var forsætisráðherra (Hill og Gaddy 2015). Það fylgir sögunni að Hitler lofsöng einkaframtakið  í a.m.k. einni ræðu (Hitler 1936: 11). Pútín hefði getað tekið undir þann söng.

Enn eitt sem hann á sameiginlegt með nasistum er menningaríhaldsmennska, t.d. í mynd andúðar á hommum og öðru LGBT fólki.

 Annað er endalaust tuð um að annarleg öfl vilji þjóðina feiga, þeim verði að stúta svo hún megi lifa.

Hið þriðja er efnahagskerfið þar sem auðhringir og óligarkar mega þéna fé svo fremi þeir þjóni hagsmunum alvaldsins.

Hið fjórða er sú staðreynd að hann er náðarforingi og dýrkaður af fylgismönnum sínum rétt eins og Mússólíní og Hitler.

Hið fimmta er að í kringum hann er fjöldahreyfing, m.a. í mynd flokks og allra handa ríkissamtaka sem hafa það hlutverk að kenna almenningi að ganga í takt. 

Viðbjóðslegur boðskapur Pútínistans Sergeisev

 Ein af  málpípum Pútíns nefnist „Timofei Sergeisev“. „Frétta“-stofan RIA Novosti (hluti af aróðursvél Kremlarbóndans) birtir grein eftir hann þar sem hann mælir með hrikalegri kúgun á Úkraínumönnum í nafni afnasistavæðingar.

Drepa verði allan úkraínska herinn, meðhöndla skuli úkraínska hermenn sem glæpamenn. Útrýma verði líka allri hinni þjóðernissinnuðu elítu.

Rússar taki alla fjölmiðla yfir og stjórni netinu algerlega. Skólabókum verði að breyta allhressilega og banna allt sem fíflið fasíska kallar „nasistaáróður“ (les: hugmyndir um Úkrainumenn sem sérstaka þjóð).

Yfirgripsmiklar lögreglurannsóknir beri að framkvæma, ofsækja beri  alla sem styðja ríkisstjórnina úkraínsku.

Setja  beri andnasískar (les: Rússófasískar) stofnanir á laggirnar og andnasistavæðing (les: Rússavæðing) fari fram um 25 ára skeið. Fjöldahandtökur og fjöldalíflát, 25 ára afnasistavæðingar-stjórn (les: Rússavæðingarstjórn) o.s.frv.

Greinin hefði aldrei verið birt ef einræðisstjórnin hefði ekki talið hana í lagi, jafnvel verið sammála boðskapnum.

Boðskapurinn sá arna verður ekki kallaður annað en „fasískur“. Rússland þarf á afnasistavæðingu að halda.

Østbø um Pútínismann

Skylt er að geta þess að norski Rússlandssérfræðingurinn Jardar Østbø segir að Pútín taki einfaldlega það sem honum hæfi frá Iljín og Dúgín. Hann leyfi öfgamönnum (sbr Sergeisev) að gala svo hann sjálfur virki sem maður hógværðar.

Pútínisminn sé eins og laukur, án kjarna. Því sé hann ekki réttnefndur „fasísk stefna“ (Østbø 2022).

En Østbø yfirsést að bæði nasistar og fasistar höfðu sínar laukhliðar, tækifærisstefnuhliðar.

Hann viðurkennir að Pútínisminn einkennist af stórveldisdraumum og hatri á Vesturlöndum, það er nóg í minni bók til að kalla stefnu-nefnuna „fasíska“. Tækifærisstefnuhliðin minnir ekki ei lítið á Mússólíní.

Inntakslaust fasismahugtak?

Nú kann einhver að spyrja hvort ég rýri ekki hugtakið um fasisma öllu inntaki, hvaða einræðisstjórn sem vera skal falli undir hugtakið eins og ég beiti því.

Nei, þótt margt megi ljótt megi segja um einræði Pinochets í Síle og herforingjastjórninni  í Argentínu (1976-1983)  þá voru þeir tæpast fasískir einræðisherrar.

Þeir voru ekki náðarforingjar, dýrkaðir af stuðningsmönnum.  Í  kringum þá var ekki fjöldahreyfing. Mér vitanlega vitnuðu þeir ekki í fasíska "hugsuði" af Ilín/Dúgín taginu. 

Argentínsku herforingjarnir  voru mun atgangsharðari í manndrápum en Peron. Samt var hann nærri fasisma en þeir. Hann var náðarforingi, dýrkaður af sínu fólki, og með fjöldahreyfingu að baki. 

Auk þess hélt hann hlífiskildi yfir þýskum nasistum sem flúið höfðu til Argentínu.

  Ögn um meintan nasisma í Úkraínu.

Áróðursblaður Pútíns og leppa hans um nasisma á sér einn flugufót. Í stríðinu 2014 hrundi úkraínski herinn næstum en hægriöfgasamtök Azovsveitarinnar börðust af hörku gegn Rússunum og dindlum þeirra.

Fyrir vikið fékk sveitin lof margra Úkraínumanna. En tilraunir þessara hægriöfgamanna til að ná pólitískri fótfestu voru misheppnuð. Í  síðustu þingkosningum fékk sameiginlegur listi þeirra undir tveimur prósenta atkvæða og náði engum inn á þing. Þeir höfðu einn þingmann á fyrra þingi, það var allt og sumt. 

Þarf að nefna að Zelenskí er rússneskumælandi Gyðingur? Kannski verður að nefna að í forsetatíð fyrirrennara hans var forsætisráðherrann Gyðingur að nafni Volodomyr Groysman. Sérkennilegur nasismi atarna!

Bæta má við að í  Rússlandi eru starfandi ýmis hægriöfgasamtök, t.d. Rússneska heimsveldishreyfingin (e. Russian Imperial Movement) en Pútín nennir ekki að afnasistvæða þau.

Ekki heldur Wagnerherinn sem ku berjast gegn Úkraínuher. Sá her mun  skipaður hægriöfgamönnum, sumir kalla hann „einkaher Pútíns“. En tekið skal fram að margt er á huldu um hulduher þennan.

Alla vega má segja um tilraunir Pútíns til að koma nasistastimpli á Úkraínumenn: Margur heldur mig sig. 

 Lokaorð

Pútín er fylgjandi þjóðrembu, heimsvaldastefnu, hernaðar- og einræðishyggju rétt eins og fasistar.

Hann vitnar líka fjálglega í fasíska „hugsuði“ eins og Ilín og Dúgín.  Sú staðreynd að margt er á reiki í hugmyndafræði Pútínismans gerir hann enn líkari ítalska fasismanum.

Rétt eins og Mússólíní trúir hann aðallega á mátt sinn og megin. Þessi stefnu-nefna  Pútíns er að því leyti til ólík nasismanum að hann er ekki Gyðingahatari en Mússólini var það líklega heldur ekki framan af  enda var ástkona hans Gyðingur.

Einnig er andúð Pútns  á LGTB fólki lík stefnu nasista, sem og móðursýkislegur ótti við meinta óvini þjóðarinnar. Efnahagskerfið hefur líka þætti sem minnir á nasismann.

Niðurstaða mín er sú að vel megi flokka  Pútín með fasistum.

Heimildir:

Bel, Germa 2010: “Against the mainstream: Nazi privatization in 1930′s Germany“, Economic History Review, 63 (1), 34-55.

Bel, Germa 2011: “The first privatization: Selling shoes and privatizing public monopolies in fascist Italy (1922-1925)“, Cambridge Journal of Economics, 35 (5), 937-956.

Dugin, Alexander 1997: „Fascism-Borderless and Red“ https://www.linkedin.com/pulse/syrizas-moscow-connection-fascism-borderless-red-dugin-umland   Sótt 9/4 2022.

Hill Fiona og Gaddy, Clifford 2015:  Mr. Putin: The Operative in the Kremlin. The Brooking Institution.

Hitler, Adolf  1935: Lighed giver fred (þýðandi  Clara Hammerich): København: Hasselbalch.

Kitchen, Martin 1976: Fascism. London: MacMillan Press.

Rosenberg, Alfred 1934: Der Mythus des 20. Jahrhunderts. Eine Wertung der seelisch-geistigen Gestaltenkämpfe unserer Zeit. München: Hoheneichen-Verlag, https://archive.org/details/Rosenberg-Alfred-Der-Mythus-Text   Sótt 8/5 2019.

Østbø, Jardar 2022: „Putinismens banalitet“, Morgenbladet nr. 14.

Um Ilín:https://en.wikipedia.org/wiki/Ivan_Ilyin   Sótt 9/4 2022.

Um Sergeivitsj: https://www.aftenposten.no/verden/i/v5jzzX/hva-vil-denazifisering-bety-massehenrettelser-slavearbeid-total-k  Sótt 9/4 2022

Um ítalska fasismann og Gyðinga:  https://www.brandeis.edu/tauber/publications/books/carpi-mussolini.html   Sótt 9/4 2022

https://primolevicenter.org/printed-matter/the-jews-in-mussolinis-italy/   Sótt 9/4 2022

Sitthvað um hægriöfgamenn í Úkraínu og Rússlandi: 

https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/04/10/putin_og_nasisminn/?fbclid=IwAR1pV1uXm9Fv4mTOSoANPNJ4w2tNSGZj96MYvpK88POCPyKaSoXQRiGs4WM

Um Groysman https://en.wikipedia.org/wiki/Volodymyr_Groysman

Um wagnersveitina https://en.wikipedia.org/wiki/Wagner_Group

 

Athugasemdir (19)

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
  • GG
    Gylfi Garðarsson skrifaði
    Fínar útskýringar og greining á öfgapólitík fyrr og síðar en þær eiga bara engan vegin við um þrjótinn Pútín. Maðurinn er einfaldlega ótíndur glæpamaður af verstu gerð. Hann ráðskast með stjórnarskrá, dómskerfi, þing og alla stjórnsýslu Rússlands í þeim eina tilgangi að arðræna þjóðina og raka að sér eins miklum auð og hann kemst mögulega yfir. Ferilskrá þessa mafíubófa inniheldur fangelsanir, limlestingar og morð í þúsundavís í Téténíu, Georgíu, Sýrlandi og Úkraínu, fyrir utan hnitmiðuð morð og dómsmorð á andstæðingum innanlands. Þetta er vitnisburður ekki minni manna en Ingimundar Ingimundarsonar, Gary Kasparov, Bill Browder og fjölda innanbúðarfólks í Rússlandi fyrr og síðar. Pólitísk nálgun á Pútín er Gordíonshnútur sem ekkert vinnur á nema flugbeitt sverð. Tölum hreint út: Pútín er fégráðugur morðhundur.
    0
  • Bjorn Hilmarsson skrifaði
    Honum þykir vænt um landið sitt og er fylgjandi einkaframtaki. Hvort er höfundur að segja frá formanni sjálfstæðisflokksins eða Jóhönnu Sig.
    0
  • SVS
    Stefán Valdemar Snævarr skrifaði
    Bætti ýmsu við, t.d. að nasistar hafi gagnstætt kommúnistum ekki haft heildrænt heimspekikerfi. Einnig þessu:

    Inntakslaust fasismahugtak?

    Nú kann einhver að spyrja hvort ég rýri ekki hugtakið um fasisma öllu inntaki, hvaða einræðisstjórn sem vera skal falli undir hugtakið eins og ég beiti því.

    Nei, þótt margt megi ljótt megi segja um einræði Pinochets í Síle og Videla í Argentínu þá voru þeir tæpast fasískir einræðisherrar.

    Þeir voru ekki náðarforingjar, dýrkaðir af stuðningsmönnum. Í kringum þá var ekki fjöldahreyfing. Mér vitanlega vitnuðu þeir ekki í fasíska "hugsuði" af Ilín/Dúgín taginu.

    Videla og félagar voru mun atgangsharðari í manndrápum en Peron. Samt var hann nærri fasisma en þeir. Hann var náðarforingi, dýrkaður af sínu fólki, og með fjöldahreyfingu að baki.
    0
    • Bjorn Hilmarsson skrifaði
      "Gyðingarhatur, rasismin, þjóðremba, heimsvaldastefna, hernaðarhyggja, andlýðræðishyggja, andkommúnismi" , það mætti líka lýsa USA með þessum orðum í gegnum árin. Er stjórnarfarið þar nasismi/fasismi?
      0
  • Jónsson Höskuldur skrifaði
    Tekið skal fram að ég er ekk neinn fraeðingur sem vitnar í orð misjafnra alvitra fraeðimanna .
    Og þessi orð min á þessu vetfangi um það hver er fasisti og hver ekki ,vefst ekkert fyrir mér .

    Fasismi snýst um auð og völd og þar er engum hlíft ,og þar sem Giðingar eru yfirlet vel efnaðir menn og konur og hafa stundð viððskipti sem aðal fag sitt lyggja þeir yfirlett vel við höggi og er ofsótir og drepnir svo fasistarnir geti valsað með auð þerra og ofundin er á stundum ekki langt undan hja þeim lötu fasistum .

    Það voru Giðingar sem gemdu gullið þunga sem var aðal gjaldmiðil fasistana .
    Og af því gulið var þungt og erfit fyrir ríka menn að burðast eilíft með gull sáu Giðingar mikin gróða í að gema gull fyrir aulkífinga sérstaklega .

    Menn fengu bara seðla undirritaða til stafestingar á hvarsu mikið gull þeir aettu .

    Svo þegar engin vitjaði gullsins gáfu Giðingarnir bara út fleri séðla á gullið sem í flestum tilfellum hélt verðgildi sínu
    Og með útgafu seðla á sama gullið laekaði verð sneplanna sem gekk manna á milli í viðskiptum .
    Sem sagt unsan af gulli hélt verðgildi sínu og gerir enn í dag ,en seðlunum fjölgaði og til vrð verðbólga sem svo Giðingr graedu ótaeplega á .

    Síðan urðu til bankar (alvöru bannkar)og selaprentun hófs fyrir alvöru .

    Þá sáu bandaríkja menn að stöva varð verðbólguna þar sem bankar voru enda laust að prenta peniga sem höfðu ekkert verðgildi, eða verðgildið rírnaði alltaf Þá tóku bsndaríkjamenn það til bragðs að setja svokallaðan gullfót á dolar ,og ein unsa gulls var sama og ein eða fleir dollarar (vet ekki hvað var miðað við).

    Síðan sáu spakaupmenn sem í flestum tilfellum eru hagri fasistar sína sang útbreidda og tóku gullfótin af dolarnum þar sem helvítis gullið héllt aðllaf vergildi sínu og eingin verðbólga myndaðist ef dollarinn vr tryggður með giullfaeti .
    Svo sú trygging var afnumin og verbólgan fékk að valsa um ánn tryggingar góðmálma sem héldu verðgildi sínu enda laust og það var ekki gott fyrir hin frjsasa markað sem þarfnaðist verðbólgu og til að auka hagvöstinn sem ég hef aldraei skylið sem hagstjórnqr taeki .

    En Giðingar hafa alltaf graet á öllu sem þeir sísla við samanber allar veðlána búðirnar sem þeir reka .
    Enda vita þeir að flestir vitja ekki verðmata sinna en auka verðmaeti Giðingana verulega .

    Er ekki heimspekingur en þetta er bara MITT álit og kanski hef ég ekki rétt fyrir mér ,en samt ég horfi alltaf í spegilin á hverjum morgni og við það missi ég aldrei vonina um betra líf án verðbógu sem er hugarfóstur hagri fasista að mínu viti .

    Graegi og valda fykn er alkkeleisar haeell flestar manna kvenna á henni jörð ,og þar eru fasistar fremstir í flokki
    0
  • SVS
    Stefán Valdemar Snævarr skrifaði
    Bætti þessu við um það sem Pútín á sameiginlegt með fasistum og nasistum:
    Hið fjórða er sú staðreynd að hann er náðarforingi og dýrkaður af fylgismönnum sínum rétt eins og Mússólíní og Hitler.

    Hið fimmta er að í kringum hann er fjöldahreyfing, m.a. í mynd flokks og allra handa ríkissamtaka sem hafa það hlutverk að kenna almenningi að ganga í takt.
    0
  • Jónsson Höskuldur skrifaði
    Fasismi eða nasismi ég sé engan mismun enda fasismi í mímum augum faðir nasismans og á stundum komónimanum .

    En það er bara MITT ÁLIT SEM AÐHYLTISt MAXISMA Á TÍMA BILI EN EKKI LENGUR vegna þess að fasismin hefur fundið sér góða leið í kaqpitalismanum sem að mínu vitti er aeinkar áhugaverður ef rétt er að farið .

    Kapitalismi þarf stöðuga endur skoðun eftir því sem taeknin riður sér til rums .

    En fasitar hafa valið sér farvag í hugmuyndarfraði kapiltalisnmans enda er kapitalismi samanafn af fasitum enda takifaerin þar einkar áhugaverð í augum fasista .

    Og fasistar hafa komið því þannig fyrir að kapitalismin þarf að vera eftirlits laus þá virkar hann fyrir fasistan við að arðraena þá helst auð þjóða eða auðlegeð þjóðana og einkavaða hanna svo almennigur feaer ekki að nóta áuðaefana sem í raun er í eigu þjóðana en ekki faeinna fasista .

    Kapitalismi ver byggður upp á heiðarlegri samkeppni þar sem markaðurin raeður för.

    En þar sem fasistar hafa gefið allt frjálst og þer á meðal kapitalismann er andskotin laus og smátt og smátt ráða faeinir fastitar ferðini og koma á einokun á öllum sviðum kAPÍTALISMANS .

    kAPITALISMIN STJÓRNARST AÐALLEGA AF PENIGA FLAÐI OG PENGARNIR LEITA AVALT ÞAR SEM GRÓÐI ER Í AUGSíN OG HUGSUNIN ER AÐ GRAÐA SEM MEST OG ÞÁ Á AUÐLEGÐ ÞJÓÐANA ENDA AUÐUR ÞAR AUVELDASTUR OG SKJÓTFENGIN OG LÍTIL FYRIRHÖFN AÐ EIGNAST HANN EF FÓLK SKILUR EKKI HAVAÐ FASISMI ER .

    Það hata ekki allir fasitar Giðinga, en enhvera hluta eru Giðingar dugleigir við að efnast og duglegir að eignast vermaeti svo sem verðmati sem felast í listini .
    Og þar lyggja Giðingsr vel við höggi og Hitlar sem vantaði mikið fé og ver blankur graeið og vegna þess að stríð heimtar alltaf mikið fé, og þá lágu Giðingar vel við höggi.

    Og af því Hitler var aumigi og hraeddur við hefndaraðgerðir drap hann bara þá Giðinga sem voru einkar rílkir í til daemis í Þískalandi .

    Svo það er fasismi af verstu gerð sem fólk er að upplifa núna og kemur ekkert við Giðingahatri nema þeir liggji vel við höggi .

    Þess vegna haefa Giðingar tekið upp hugmyndafraði fasita og komið sér upp voldugum her sem hraeðir, en endar alltaf á því að fasiminn vegna graegi sinnar grefur sína eigin gröf hagt og hagt kanski of haegt fyrir mannkin sem ekki uppgvötvar haðan auðurin kemur og hvert hann fer að lokum
    0
  • Ásgeir Överby skrifaði
    "að ummæli Krists um að gjalda beri keisaranum það sem keisarans er, Guði það sem Guðs er, sé liður í tilraun hans til að skilja kirkju og keisara."
    Jesús var þarna í klípu, varð að svara í hvelli. Líklegt að það sé ekki mikil hugsun á bakvið.
    0
    • SVS
      Stefán Valdemar Snævarr skrifaði
      Sennilega rétt! Kom sér út úr klípunni með snjöllu svari.
      0
  • Gudmundur Einarsson skrifaði
    Já, ekki spurning. Það má haka við í alla reitina og hann stenst prófið. Svo virðist hann vera að stafa sig til NAZI, hann er þegar kominn með A og Z, nema hann sé að innleiða latneska stafrófið svo lítið beri á.
    0
    • SVS
      Stefán Valdemar Snævarr skrifaði
      Einmitt! Af hverju tekur rússneskur þjóðernissinni upp hluta af vestrænu stafrófi? Er ekki vestræn menning óvinurinn?
      0
  • P
    petur@skogar.is skrifaði
    Er Rússland einræðusríki?
    0
    • SVS
      Stefán Valdemar Snævarr skrifaði
      Ekki verður annað séð. Fyrir áratug var það lýðræði með stjórnlyndum brag en það hefur breyst.
      1
    • P
      petur@skogar.is skrifaði
      Hvernig er einræðisríki skilgreint?
      0
    • SVS
      Stefán Valdemar Snævarr skrifaði
      Góð spurning, ekki veit ég hvort til er almennt viðurkennd skilgreining. En ef einn maður eða líitll hópur manna hefur öll pólitísk og efnahagsleg völd í sinni hendi, bannar alla gagnrýni og stingur stjórnarandstæðigum í tukthúsið eða stútar þeim eða hrekur úr landi er vandséð annað en landið sé einræði. Rússland í dag uppfyllir flest af þessum skilyrðum.
      0
  • Sveinn Erlendsson skrifaði
    Það má einnig bæta við að fasistar á Ítalíu og Spáni sóttu mikinn styrk í samstarfi við Kirkjuna (þá Kaþólsku).
    Það svipað gildir í Rússlandi nútímans. Munurinn helst sá að Rétttrúnaðarkikjan er enn meira undir ægivaldi einræðisherrans, en sú Kaþólska var á sínum tíma.
    2
    • SVS
      Stefán Valdemar Snævarr skrifaði
      Heilmikið til í þessu, reyndar var Mússólíní framan af andsnúinn kirkjunni en sá í hendi sér að það borgaði sig að vinna með henni, ávallt tækifærisinnaðar. Spænski fasisminn var rammkaþólskur. Í austurvegi varð ekki til sjálfstætt páfadæmi, heldur var og er enn við lýði "sesaro papismi" páfi og keisari eru eitt, keisarinn ræður kirkjunni. Sumir t.d. Hannes Gissurarson halda að ummæli Krists um að gjalda beri keisaranum það sem keisarans er, Guði það sem Guðs er, sé liður í tilraun hans til að skilja kirkju og keisara. En málið er að seinna tíma kaþólikkar túlkuðu ummæli hans þannig, ekki ljóst hvað hann átti við með þessu. Réttrúnaðarkirkjan hefur ávallt litið á sig sem hluta ríkisvaldsins, hún hefur örugglega engu minni rétt til að túlka guðspjöllin en kaþólikkar.
      1
  • SIB
    Sigurður I Björnsson skrifaði
    Gott að herða aðeins á skilgreiningum. Það hefur oft angrað mig í umræðu margra annars ágætra karla og kvenna, hve það er algengt að fólk noti hugtök
    sem það hefur ekki fullan skilning á og myrðir því oft umræðuna sökum skorts á vitneskju um hvað það er að tala. Fólk slegnir fram frösum og sleggjudómu en getur svo ekki skilgreint eigin rök. Ég hef oft gefist upp við að reyna að útskýra muninn á hugtökum eins og fasista og nasista því oft vill fólk ekki skilja. Takk fyrir að hjálpa til með upplýstan málflutning og útskýra og herða aðeins á grundvallar atriðum.
    3
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið á blogginu

Stefán Snævarr
1
Blogg

Stefán Snævarr

AÐ VERA MÁL­EFNA­LEG­UR-Jóni Karli Stef­áns­syni svar­að

Fyr­ir nokkru skrif­aði ég færslu hér á Stund­inni um notk­un Björns Bjarna­son­ar á orð­inu „spill­ing“. Hann hefði sagt að gagn­rýni Sam­fylk­ing­ar­inn­ar á Sjálf­stæð­is­flokk­inn væri spill­ing. En ég benti á að spill­ing merki ekki það sama og gagn­rýni, ekki einu sinni ósann­gjörn gagn­rýni. Ég sagði að Björn tal­aði eins og Humpty Dumpty í Lísu í Undralandi en sá sagði „orð þýða...
Af samfélagi
2
Blogg

Af samfélagi

Nokk­ur orð um mis­heppn­aða banka­sölu og sam­fé­lags­banka

Und­an­farn­ar vik­ur hef­ur mik­ið ver­ið rætt um einka­væð­ingu Ís­lands­banka og efnt til mót­mæla í sex skipti vegna henn­ar. Um­ræð­an og mót­mæl­in eru bæði skilj­an­leg og eðli­leg, enda er einka­væð­ing­in mis­heppn­uð því traust al­menn­ings gagn­vart henni er nú guf­að upp. Fátt gref­ur jafn hratt und­an trausti eins og vafa­sam­ir við­skipta­hætt­ir og sér­hygli. Ef einka­væð­ing á að geta tal­ist vel heppn­uð verð­ur...
Stefán Snævarr
3
Blogg

Stefán Snævarr

Ensku­mennska

"Ensku­mennska" er ný­yrði mitt um dýrk­un á ensku eða barna­lega sann­fær­ingu um að ensku­væð­ing sé allra meina bót. Ég mun fyrst ræða græðg­is­rök henni tengd, svo víkja að fá­ráns­kröf­um um að ís­lensk­an eigi ávallt að víkja í um­ferð sam­fé­lags­ins. Þá mun ég kynna til­lög­ur til úr­bóta. Græðg­is­rök og ensku­mennska Ensku­mennsku-menn­in er vön að rök­styðja mál sitt með græðg­is­rök­um, t.d....

Nýtt á Stundinni

Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Jordan Peterson í femínísku ljósi - Unnur Gísladóttir
Karlmennskan#96

Jor­d­an Peter­son í femín­ísku ljósi - Unn­ur Gísla­dótt­ir

„Það er erfitt fyr­ir mig að kjarna gagn­rýni á Jor­d­an Peter­son því hún er marglaga en ef ég ætti að gera það þá er það van­hæfni hans til að setja sig í spor jað­ar­settra hópa eða kvenna.“ seg­ir Unn­ur Gísla­dótt­ir mann­fræð­ing­ur og fram­halds­skóla­kenn­ari. Unn­ur hef­ur les­ið all­ar bæk­ur Jor­d­an Peter­son og lík­lega inn­byrt meira magn af efni eft­ir hann held­ur en marg­ur að­dá­and­inn. Unn­ur er hins veg­ar lít­ill að­dá­andi og fær­ir okk­ur gagn­rýni sína þar sem hún varp­ar femín­ísku ljósi á mál­flutn­ing Jor­d­an Peter­son. Fyr­ir þau sem ekki kann­ast við mann­inn þá er hann af­ar um­deild­ur pró­fess­or í sál­fræði sem virð­ist ná sér­stak­lega vel til karl­manna og er vin­sæll fyr­ir­les­ari um heim all­an og kom m.a. fram í Há­skóla­bíó um liðna helgi. Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Þátt­ur­inn er í boði bak­hjarla Karl­mennsk­unn­ar, Dom­in­os, Veg­an­búð­ar­inn­ar og The Bo­dy Shop.
„Það er búið að borga fyrir þetta“
FréttirPlastið fundið

„Það er bú­ið að borga fyr­ir þetta“

Guð­laug­ur Þór Þórð­ar­son um­hverf­is­ráð­herra seg­ir að það eigi að end­ur­vinna ís­lenska plast­ið sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð, enda sé bú­ið að borga fyr­ir það.
792. spurningaþraut: Stígvél hér og stígvél þar
ÞrautirSpurningaþrautin

792. spurn­inga­þraut: Stíg­vél hér og stíg­vél þar

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað er að ger­ast á þess­ari mynd hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða fyrr­ver­andi þing­mað­ur tók við sem rit­stjóri Frétta­blaðs­ins í fyrra? 2.  William Henry Gates III fædd­ist í Banda­ríkj­un­um 1952. Fað­ir hans var vel met­inn lög­fræð­ing­ur og móð­ir hans kenn­ari og kaup­sýslu­kona. Bæði létu heil­mik­ið að sér kveða í bar­áttu fyr­ir skárra sam­fé­lagi. En hvað af­rek­aði...
Stjarnfræðilegur kostnaður Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Stjarn­fræði­leg­ur kostn­að­ur Úkraínu­stríðs­ins

Mörg hundruð falla í inn­rás Rússa í Úkraínu á degi hverj­um, mann­tjón­ið eykst sí­fellt og ólýs­an­leg­ar hörm­ung­ar þar víða dag­legt brauð. Þess ut­an eru efna­hags­leg­ar ham­far­ir að eiga sér stað í Úkraínu en þær voru raun­ar hafn­ar áð­ur en inn­rás­in hófst. Út­lit­ið var svart fyr­ir en nú er stór hluti lands­ins ein rjúk­andi rúst og vegna land­lægr­ar spill­ing­ar mun reyn­ast erfitt að fá fjár­hags­að­stoð er­lend­is frá til upp­bygg­ing­ar að stríðs­lok­um.
Reykvísk skrifstofukona umlukin svartadauða
Viðtal

Reyk­vísk skrif­stofu­kona um­lukin svarta­dauða

Auð­ur Har­alds rit­höf­und­ur seg­ir að Guð sé al­gjör­lega að­gerð­ar­laus og þess vegna sé tit­ill bók­ar henn­ar sem var að koma út: Hvað er Drott­inn að drolla? Sag­an fjall­ar um reyk­víska skrif­stofu­konu í nú­tím­an­um sem fer í tíma­ferða­lag alla leið aft­ur til árs­ins 1346 og lend­ir inni í miðj­um svarta­dauða.
Djarfar fullyrðingar eftir hálftíma vettvangsferð plastsendinefndar
FréttirPlastið fundið

Djarf­ar full­yrð­ing­ar eft­ir hálf­tíma vett­vangs­ferð plast­sendi­nefnd­ar

Úr­vinnslu­sjóð­ur ætl­ar ekk­ert að að­haf­ast vegna ís­lenska plasts­ins sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð. Sendi­nefnd sem fór á stað­inn og komst að þeirri nið­ur­stöðu að þar væri ein­ung­is lít­ið magn af ís­lensku plasti virð­ist hafa byggt þá nið­ur­stöðu sína á hæpn­um for­send­um. Full­yrð­ing­ar í skýrslu nefnd­ar­inn­ar stand­ast ekki skoð­un.
791. spurningaþraut: Picasso málaði portrett af ... hvaða konu?
ÞrautirSpurningaþrautin

791. spurn­inga­þraut: Picasso mál­aði portrett af ... hvaða konu?

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir þetta fjall? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða vin­sæla hljóm­sveit sendi frá sér plöt­una Their Satanic Maj­esties Requ­est ár­ið 1967? 2.  Hver var þá að­al gít­ar­leik­ari hljóm­sveit­ar­inn­ar?   3.  Dönsk yf­ir­völd og sér í lagi for­sæt­is­ráð­herr­ann hafa nú feng­ið skömm í hatt­inn hjá op­in­berri rann­sókn­ar­nefnd í Dan­mörku vegna fram­göngu sinn­ar í máli sem sner­ist um ákveðna dýra­teg­und. Hvaða dýr voru...
Myndi örugglega aldrei fara neitt ef hún vissi allt
MenningHús & Hillbilly

Myndi ör­ugg­lega aldrei fara neitt ef hún vissi allt

Covid-far­ald­ur­inn birt­ist ljós­lif­andi á nýj­asta lista­verki lista­kon­unn­ar Eirún­ar Sig­urð­ar­dótt­ur, Raun­tím­ar­efl­in­um, sem var saumað­ur með­an á far­aldr­in­um stóð. Ref­ill­inn tók mið af stöðu far­ald­urs­ins á hverj­um tíma og var loka­út­kom­an því ekki fyr­ir­fram ákveð­in.
Þegar fullorðið fólk gerir sig að fífli
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
790. spurningaþraut: Úr hvaða kvikmyndum eru skjáskotin?
ÞrautirSpurningaþrautin

790. spurn­inga­þraut: Úr hvaða kvik­mynd­um eru skjá­skot­in?

Þema­þraut dags­ins snýst um er­lend­ar kvik­mynd­ir. Auka­spurn­ing­arn­ar eru um ís­lenska sjón­varps­þætti. * Fyrri auka­spurn­ing: Hér fyr­ir of­an er aug­lýs­ing fyr­ir ís­lenska sjón­varps­þætti sem nefnd­ust ... ? Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Úr hvaða bíó­mynd er þetta? 2.  Úr hvaða mynd er þetta? * 3.  Kannski hafa ekki marg­ir séð þessa mynd núorð­ið. En þið ætt­uð samt að þekkja hana með nafni....