Stefán Snævarr

Stefán Snævarr

Stefán Snævarr fæddist árið 1953 í Reykjavík. Hann er prófessor í heimspeki við Háskólann í Innlöndum í Noregi. Hann hefur stundað margháttuð ritstörf og skrifað bækur á ýmsum tungumálum. Síðustu bækur hans á íslensku eru Kredda í kreppu og Bókasafnið. Árið 2010 hlaut hann fyrstu verðlaun í ritgerðarsamkeppni Alþjóðasamtaka fagurfræðinga (The International Association of Aesthetics).

Norski auð­menn gefa þjóð­inni lista­verk o.fl. Hvað gefa ís­lensk­ir auðjöfr­ar?

Í Høvi­kodd­en fyr­ir ut­an Ósló get­ur að líta mik­ið safn nú­tíma­list­ar sem stofn­að var af skauta­drottn­ing­unni Sonja Henie og manni henn­ar, auð­kýf­ingn­um  Nils Onstad. Það ber heit­ið Henie-Onstad safn­ið. Hinn for­ríki út­gerð­ar­mað­ur And­ers Jahre var skattsvik­ari dauð­ans en gaf stór­fé til vís­inda­rann­sókna og fræði­mennsku. Ann­ar rík­is­bubbi, Christian Ring­nes, dældi stór­fé í högg­mynda­lysti­garð í Ósló. Í þeirri borg má finna Astrup-Fe­arnley...

Trump gef­ur laun sín. En Bjarni B og Katrín J?

Margt má ljótt um Don­ald Trump segja en hann má eiga að hann gef­ur for­seta­laun sín nauð­stödd­um. Enda á hann meir en nóg  fé. Bjarni Bene­dikts­son er líka loð­inn um lóf­ana en ekki hef­ur frést af við­líka rausn af hans hálfu. Mér vit­an­lega hef­ur Katrín Jak­obs­dótt­ir ekki  gef­ið nauð­stödd­um  neinn hluta af launa­hækk­un sinni, hið sama virð­ist gilda um aðra...

Skáldsvan­ur. Birg­ir Svan og ljóð hans

  Birg­ir Svan Sím­on­ar­son er huldu­mað­ur­inn í ís­lenskri ljóðlist. Hann hef­ur gef­ið all­ar sín­ar bæk­ur út sjálf­ur, þær eru vart  til sölu í bóka­búð­um og hafa fæst­ar ver­ið send­ar til rit­dóma. En huldu­mönn­um í þjóð­sög­un­um er oft lýst sem hæfi­leika­mönn­um, hið sama gild­ir um Birgi Svan sem að minni hyggju er eitt al­besta skáld minn­ar kyn­slóð­ar. Fyrsta bók hans kom...

Ayn Rand og hinir ómiss­andi

Ein­hver leið­in­leg­asta skáldskaga, sem ég hef les­ið,  er Atlas Shrug­ged eft­ir frjáls­hyggjupostul­ann Ayn Rand. Hún er illa skrif­uð, óþol­andi lang­dreg­in og per­sónu­sköp­un eng­in. „Há­tind­ur­inn“ er löng og leið­in­leg ræða að­al­per­són­unn­ar John Galts. Hann stóð á bak við eins kon­ar verk­fall skap­andi fólks og annarra af­burða­manna, ekki síst at­hafna­manna. Þeir hrein­lega yf­ir­gáfu sam­fé­lag­ið og komu sér fyr­ir á leynd­um stað. Fyr­ir...

Frels­ið, nef­ið og veir­an

Hef­ur rík­ið sið­ferði­leg­an rétt til að tak­marka frelsi borg­ar­anna til að koma í veg fyr­ir drep­sótt­ir? Ein­hver kann að segja að   mik­il hætta sé   á að óprúttn­ir stjórn­mála­menn noti slík­ar tak­mark­an­ir sem stökkpall til að gera rík­ið al­mátt­ugt og kála frels­inu.  Eða er slík tak­mörk­un nauð­syn­leg til að hindra þá frels­is­svipt­ingu sem drep­sótt­in get­ur vald­ið? Hugs­um okk­ur að   hlut­verk rík­is­ins...

Mak­ríl­frekja sæ­greif­anna og þríflokka­banda­lag 2021

Mér varð óglatt þeg­ar ég frétti af nýj­ustu uppá­komu sæ­greif­anna. Nokkr­ir þeirra heimta nú millj­arða af rík­is­sjóði vegna þess að þeir telja sig hlunn­farna um mak­ríl­kvóta. Þessi krafa er sett fram á tím­um þeg­ar al­var­leg efna­hagskreppa er í nánd og rík­is­sjóð­ur þarf á öllu sínu að halda til að efla at­vinnu­vegi og heil­brigðis­kerfi. Hafa sæ­greif­arn­ir ekki feng­ið nóg af al­manna­fé?...

Flýj­um ism­ana!

Sá mikli skelm­ir spek­inn­ar, Friedrich Nietzsche,  boð­aði ragnarök skurð­goð­anna, þ.e.a.s. heim­speki- og hug­mynda­fræði­kerf­anna. Hann vildi nota ham­ar til að kanna hvort hol­ur hljóm­ur væri í skurð­goð­un­um og leyfa þeim að lafa sem væru laus­ar við hol­an  hljóm (Nietszche án ár­tals: loc. 91-108 (Vorwort).   Ég hyggst gera slíkt hið sama við hug­mynda­fræði­kerf­in, at­huga hvort í þeim sé hol­ur hljóm­ur. Spurt...

Roll over, Chuck Berry! Beet­ho­ven 250 ára

Muna menn teikni­mynda­sög­urn­ar um Charlie Brown og vini hans? Ein per­són­an var smá­strák­ur­inn Schroeder sem alltaf spil­aði á pí­anó og beið spennt­ur eft­ir af­mæl­is­degi Beet­ho­vens. Hann ku vera þann 16 des­em­ber. En ég hyggst taka for­skot á sæl­una og hylla meist­ar­ann því á þessu ári verða 250 ár síð­an hann fædd­ist. Hon­um var stirð­ari um stef en Moz­art og þurfti...

Er sósí­al­ismann á vet­ur setj­andi?

 Vofa geng­ur ljós­um log­um á ísa köldu landi, vofa sósí­al­ismann. Á henni má greina ásjónu Gunn­ars Smára. Hann og fé­lag­ar hans í sósí­al­ista­flokkn­um telja rótt­tæk­an sósí­al­isma bestu lausn á vanda­mál­um þjóð­ar og mann­kyns­ins alls. Aðr­ir malda í mó­inn og segja að sósí­al­ismann sé ekki á vet­ur setj­andi, hann sé ekki fram­kvæm­an­leg­ur. Í þess­ari færslu  hyggst ég at­huga hvort hægt sé...

Fá­tækt þjóð­anna. Ný­lendu­stefn­an, Ind­land og þriðji heim­ur­inn

Fyr­ir rúm­um  ald­ar­þriðj­ungi deildu nokkr­ir vinstri­menn við Hann­es Giss­ur­ar­son um ný­lendu­stefnu Vest­ur­landa. Hann­es neit­aði því al­far­ið að ný­lendu­stefn­an hafi vald­ið ör­birgð í ný­lend­un­um. „Hverju reidd­ust goð­in?“ sagði hann og bætti við að þessi lönd hafi ver­ið ör­fá­tæk fyr­ir daga ný­lendu­stefn­unn­ar og ekki orð­ið fá­tæk­ari henn­ar vegna.  Hand­höggvn­ir Kongó­bú­ar og kúg­að­ir Ind­verj­ar Hann­es hefði kannski átt að segja Kongó­bú­um þetta, Adam...

Höft, skömmt­un, og spill­ing

Það er nán­ast við­tek­in skoð­un, alla­vega með­al hag­fræð­inga, að hafta- og skömmt­un­ar­kerfi hafi spill­ingu í för með sér. Höft­in og Nor­eg­ur  En kenn­ing­in  skýr­ir ekki hvers vegna ekki var veru­leg spill­ing í Nor­egi á skömmt­un­ar- og haftaskeið­inu fyrstu 15-20 ár­in eft­ir stríð. Ein ástæð­an var lík­lega sú að jafn­að­ar­menn voru við völd. Eng­ir rík­is­bubb­ar og eng­in einka­fyr­ir­tæki voru á þeirra...

Til varn­ar há­menn­ingu

Um þess­ar mund­ir er ver­ið að ganga að há­menn­ing­ar­bíó­inu Bíó Para­dís dauðu. Því er þarft að staldra við og velta því fyr­ir sér hvort há­menn­ing eigi sér nokkra rétt­læt­ingu. En fyrst verð­um við að gaum­gæfa þau hug­tök sem við not­um: Er hug­tak­ið um há­menn­ing gild­is­hlað­ið með þeim hætti að nið­ur­stað­an sé gef­in fyr­ir fram, hið háa er gott? Kannski ætt­um...

Kalli og kapí­tal­ist­arn­ir

Karl Th. Birg­i­son skrif­aði snagg­ara­lega ádrepu hér á Stund­inni um Gunn­ar Smára og sósí­al­ista­til­burði hans. Ég var sam­mála mörgu en hnaut um eina setn­ingu, þar stóð að auð­menn hefðu sjaldn­ast völd nema fyr­ir fulltingi stjórn­mál­anna. Vald auðs­ins Svar mitt er að nokk­uð mörg dæmi eru  um  hið gagn­stæða, að rík­is­bubb­ar og stór­fyr­ir­tæki hafi öðl­ast tals­verð völd án að­komu rík­is­ins....
Björn Bjarnason og Humpty Dumpty

Björn Bjarna­son og Humpty Dumpty

Björn Bjarna­son skrif­aði  pist­il ný­lega um kreppu jafn­að­ar­stefn­unn­ar. Pist­ill­inn er í  meg­in­drátt­um mál­efna­leg­ur  þar til und­ir lok­in. Þar held­ur Björn  því fram að Sam­fylk­ing­unni sé hald­ið á floti með rógi og dylgj­um um Sjálfs­stæð­is­flokk­inn, það sé rétt­nefnd póli­tísk spill­ing.  En  Björn not­ar orð­ið spill­ingu í sér­kenni­legri merk­ingu. Til að skilja að svo sé verð­um við að hyggja að því ...

Ára-tug­ur

Strangt tek­ið hófst þessi ára­tug­ur þann fyrsta janú­ar 2011. Strangt tek­ið lýk­ur hon­um því þann þrí­tug­asta­og­fyrsta des­em­ber ár­ið  2020. Samt finnst mörg­um sem hon­um muni ljúka nú um ára­mót­in, lít­um alltént á síð­ustu tíu ár og sjá­um hvað hæst hef­ur bor­ið. Kannski bar lág­kúr­una hæst, ekki síst þá lág­kúru sem fyll­ir sam­fé­lags­miðla. En hirð­um ekki um hana, bein­um frem­ur sjón­um...

Of­traust í Nor­egi?

 Ég hef oft áð­ur nefnt að norski hag­fræð­ing­ur­inn Al­ex­and­er Capp­elen tel­ur að traust sé mesta auð­lind Norð­manna. Alltént hafa þeir ríka ástæðu til að treysta hver öðr­um, hinu op­in­bera og einka­fyr­ir­tækj­um.  Enda sagði Þjóð­verji einn með nokkr­um rétti að Nor­eg­ur væri eitt fárra landa þar sem stjórn­mála­menn séu flest­ir í því að efla hag lands­manna, ekki skara eld að eig­in...