Stefán Snævarr

Stefán Snævarr

Stefán Snævarr fæddist árið 1953 í Reykjavík. Hann er prófessor í heimspeki við Háskólann í Innlöndum í Noregi. Hann hefur stundað margháttuð ritstörf og skrifað bækur á ýmsum tungumálum. Síðasta bók hans á íslensku er Augu stara á hjarta. Árið 2010 hlaut hann fyrstu verðlaun í ritgerðarsamkeppni Alþjóðasamtaka fagurfræðinga (The International Association of Aesthetics).

Þing­hús­brun­inn 1933 = Árás­in á banda­ríska þing­hús­ið 2021

Nas­ist­arn­ir létu kveikja í Rík­is­þings­hús­inu þýska og not­uðu brun­ann sem af­sök­un fyr­ir her­lög­um. Ad­olf Trump er ábyrg­ur fyr­ir árás storm­sveita sinna á Þing­hús­ið banda­ríska þing­hús­ið og kann að nota hana sem af­sök­un fyr­ir setn­ingu herlaga. Lög­regl­an ger­ir ein­kenni­lega lít­ið til að stöðva skríl­inn. Hvað veld­ur? Mun vald­arán­ið tak­ast?  Nú þyk­ist Trump ætla að virða úr­slit kosn­ing­anna en hann lýg­ur stans­laust,...

SKÁLDSVAN­UR DEYR. Birg­ir Svan Sím­on­ars­son 3 nóv­em­ber 1951-25 des­em­ber 2020

Á jóla­dag barst mér sú sorg­ar­fregn að forn­vin­ur minn, meg­in­skáld­ið Birg­ir Svan Sím­on­ar­son væri dá­inn. Hann var eins og ljóð­in sín: Hjarta­hlýr, við­kvæm­ur, róm­an­tísk­ur, fynd­inn, hæð­inn, gagn­rýn­inn, þrjósk­ur og skap­mik­ill.   Hon­um samdi ekki við Bók­mennta­bákn­ið og Bákn­verj­ar hefndu sín. Þeir beittu sínu beitt­asta vopni gegn hon­um: Þögn­inni. Þeim tókst næst­um að þagga ljóðrödd hans í hel, hann er ekki...

Op­ið bréf til Hann­es­ar Hólm­steins

  Sæll Hann­es og takk  fyr­ir enn eina rit­deil­una!  Í svari þínu hef­urðu  leik­inn með  því að gera mér upp skoð­an­ir, seg­ir mig vera and­snú­inn kapí­tal­isma. Það er ég alls ekki, kapí­tal­ism­inn hef­ur bæði kosti og galla, sé rétt á mál­um hald­ið vega kost­irn­ir meir en gall­arn­ir. En ég hef jafn litla  trú á draumór­um um frjálsa mark­aðs­skip­an og á...

Orð Hann­es­ar

Hann­es Giss­ur­ar­son geys­ist  fram á rit­völl­inn og svar­ar pistli Ein­ars Más, Orð Hayeks. Hann seg­ir að orð Hayeks stand­ist, gagn­stætt því sem Ein­ar Már seg­ir. Því til sann­inda­merk­is nefn­ir Hann­es að  Hayek hafi tek­ið und­ir þá kenn­ingu kenn­ara síns, Ludwig von Mises, að al­tækt áætl­un­ar­kerfi  muni ekki geta virk­að þeg­ar til lengd­ar læt­ur Með því að taka mark­að­inn úr...

Ég, veir­an Kór­óna

Sælt veri fólk­ið! Þið kann­ist víst við mig, ég er hin ógur­lega veira Kór­óna sem drep­ið hef­ur all­nokk­urn slatta manna og jafn­vel átt þátt í að fella stjórn­málagoð af stalli. Veir­an sem sett hef­ur heim­inn á hvolf. Þið vit­ið sjálfsagt hvernig ég lít út, ég er hnött­ótt, al­sett öng­um, með þeim angra ég menn. Ég nota ang­ana til að ná...

Don­ald Lúka­sj­en­kó

Al­vald­ur Hvíta-Rúss­lands, Lúka­sj­en­kó, sit­ur sem fast­ast í for­seta­höll­inni þrátt fyr­ir enda­laus mót­mæli, þótt flest bendi til að kosn­inga­úr­slit­in  hafi ver­ið föls­uð. Eft­ir vel flest­um sól­ar­merkj­um að dæma hef­ur Don­ald Trump tap­að for­seta­kosn­ing­un­um. En hann  þrá­ast við, kem­ur með órök­studd­ar yf­ir­lýs­ing­ar um kosn­inga­s­vindl. Hann mun hafa úr­slit­in að engu, hann mun   eggja  storm­sveit­ir sín­ar til átaka.  Göt­ur verða roðn­ar blóði. Von­andi...

Lýð­ræði eða þekk­ing­ar­ræði?

Þeg­ar ég var á gelgju­skeið­inu las ég og fé­lag­ar mín­ir bók um manns­hug­ann  sem AB gaf út. Þar var mik­ið rætt um greind­ar­mæl­ing­ar og þótti okk­ur þær merk­ar. Einn fé­lagi minn setti fram þá til­lögu að at­kvæð­is­rétt­ur yrði tengd­ur greind­ar­vísi­tölu, sá sem hefði greind­ar­vísi­töl­una 100 fengi eitt at­kvæði, sá sem hefði 140 fengi 1,4 at­kvæði og svo fram­veg­is. Þessi til­laga...

Um fræg­asta sjúk­ling jarð­ar­kringl­unn­ar

  Hver skyldi það vera? Hver ann­ar en valda­mesti mað­ur heims­ins, Don­ald J. Trump, sýkt­ur af þeirri veiru sem hann hef­ur sagt hættu­litla! Freist­andi væri að gera grín að kapp­an­um, rifja upp um­mæli hans um far­ald­ur­inn. Eða hneyksl­ast á illa dul­inni stuðn­ings­yf­ir­lýs­ingu hans við rasísk of­beld­is­sam­tök Stoltra stráka. Eða fjarg­viðr­ast yf­ir dóna­skap hans í kapp­ræð­un­um við Biden. Í stað þess...

Heg­el og al­ræð­ið

Ólaf­ur Björns­son, hag­fræði­pró­fess­or og þing­mað­ur, var góð­ur hag­fræð­ing­ur og heið­urs­mað­ur sem barð­ist gegn hafta­stefnu. Minn fyrsta fróð­leik um hag­fræði fékk ég er ég glugg­aði í  lexí­kon hans um þau fræði.   En hann mis­steig sig illa er hann setti sam­an bók sem nefnd­ist Frjáls­hyggja og al­ræð­is­hyggja. Hún kom út ár­ið 1978 og var lið­ur í nýrri stór­sókn frjáls­hyggju en lít­ið...

Heg­el 250 ára

Heim­spek­ing­ur­inn Georg Wil­helm Friedrich Heg­el (1770-1831) var í heim­inn bor­inn á þess­um degi fyr­ir tvö hundruð  og fimm­tíu ár­um. Hann er einn fræg­asti og um­deild­asti heim­spek­ing­ur allra tíma, að­dá­end­urn­ir töldu hann mesta spek­ing sög­unn­ar, and­stæð­ing­arn­ir svindlara og frels­is­fjanda. Ein af ástæð­un­um var sú að hann skrif­aði einatt með all tor­ræð­um hætti. Að­dá­end­urn­ir töldu það merki um dýpt hans, and­stæð­ing­arn­ir að...

Hitler og Stalín: Hvor drap fleiri? Hvor kúg­aði meir?

Um dag­inn fór ég í kvik­mynda­hús og sá mynd­ina Mr. Jo­nes í leik­stjórn hinn­ar pólsku Agnieszku Hol­land. Hún bygg­ir á raun­veru­leg­um at­burð­um, því þeg­ar breski blaða­mað­ur­inn Mr. Jo­nes upp­götv­aði hung­urs­neyð­ina miklu í Úkraínu í byrj­un fjórða ára­tug­ar­ins. Millj­ón­ir manna sultu í hel, „þökk“ sé Sól­inni miklu, Jós­ef Stalín, sem lét taka af­urð­ir af bænd­um til að fjár­magna meinta iðn­væð­ingu. Bænd­urn­ir...

DÓM­AR­INN OG ÞUM­ALL­INN. Svar við svari Jóns Stein­ars.

Ég vil þakka Jóni Stein­ari Gunn­laugs­syni fyr­ir kurt­eis­legt og mál­efna­legt svar við færslu minni um laga­sýn hans („Margra kosta völ?“). Hann velt­ir því fyr­ir sér hvort hug­mynd­ir mín­ar um lög séu að ein­hverju leyti inn­blásn­ar af föð­ur mín­um en svo er ekki. Við rædd­um þessi mál aldrei svo ég muni. Upp­lýst dómgreind. Laga­sýn mín er mest­an part ætt­uð úr...

ÞRÆLA­HALD, IÐN­VÆЭING, EINKAFRAM­TAK

Karl Marx tal­aði  um frum­stæða upp­hleðslu auð­magns sem for­sendu iðn­væð­ing­ar á Vest­ur­lönd­um. Kalla megi hana „erfða­synd kapí­tal­ism­ans“, sagði  Marx hæðn­is­lega. Brottrekst­ur bænda af al­menn­ingi í Bretlandi og víð­ar um lönd hafi ver­ið ein af for­send­um þess­ar­ar auð­magns­upp­hleðslu.  Vest­ræn ný­lendu­veldi hafi far­ið ráns­hendi um ný­lend­ur og not­að ráns­feng­in til fjár­fest­inga (Marx (1972): 790-858 (24 og 25 kafli). Var þræla­hald for­senda iðn­væð­ing­ar? Sum­ir...

„Young Man’s Blu­es“ 2.0

Lag­ið „Young Man‘s Blu­es“ var sam­ið og fyrst sung­ið af djass­mann­in­um Mose All­i­son. Fræg­ast hef­ur það orð­ið í flutn­ingi The Who. Í text­an­um seg­ir að á ár­um áð­ur hafi ungi mað­ur­inn ver­ið að­al­karl­inn, nú á dög­um eigi gamla fólk­ið alla  pen­ing­ana. Ung­menn­in eigi ekk­ert „Oh well a young man ain‘t got not­hing in the world these days…“ Lag­ið á einkarvel...

"Svo ein­falt er það"...ekki. Karl Th og Jón Stein­ar

Karl Th. Birg­is­son  skrif­ar skemmti­leg­an pist­il um Jón Stein­ar Gunn­laugs­son og nýtt greina­safn hans. Hann vík­ur líka að bók Jóns Stein­ars frá 1987, Deilt á dóm­ar­ana, og seg­ir að gagn­rýni hans á Hæsta­rétt í þeirri bók  hafi ver­ið vel rök­studd. Jón Stein­ar ræð­ir sex dóms­mál í   Deilt á dóm­ar­ana  og kemst að þeirri nið­ur­stöðu að Hæstirétt­ur hafi ver­ið of...

Vís­ind­in, stjórn­mál­in, Þor­vald­ur

Það kann að vera rétt að Lars Calm­fors hafi ekki haft um­boð til að veita Þor­valdi Gylfa­syni stöðu rit­stjóra hins marg­um­tal­aða tíma­rits. Eigi að síð­ur er borð­leggj­andi að fjár­mála­ráð­herra og und­irtylla hans sögðu bein­um orð­um að hann fengi ekki stöð­una vegna  þess  að skoð­an­ir hans sam­rýmd­ust ekki við­horfi  þeirra. Af um­mæl­um þess­ara manna („rök­styðj­enda“) verð­ur ekki ann­að ráð­ið en að...