Símon Vestarr

Hver er þetta í sætinu við hliðina á Ellen?

Hver er þetta í sætinu við hliðina á Ellen?

Á fundi í Safnahúsinu fyrir nokkru sá ég Ögmund Jónasson taka hjartanlega í spaðann á Birni Bjarnasyni. Gott ef það var ekki meira að segja eins og eitt karlaknús í ofanálag. Ég veit að engum þykir þetta stórtíðindi en þetta stakk mig aðeins. Þegar ég öðlaðist pólitíska meðvitund á lokaárum tuttugustu aldarinnar bar Ögmundur enn vissan hetjuljóma á vinstri vængnum. Hann var svo þingmanna háværastur gegn innrásinni í Írak og Björn Bjarnason var ... 

tja ...

Hann var ekki sama sinnis.

Mér hefur oft verið tjáð að ég taki pólitík of persónulega. En þegar ég var rétt rúmlega tvítugur fannst mér það spurning um grundvallarsiðferði að leggja ekki stuðning sinn (eða þjóðar sinnar, að henni forspurðri) við óverjanlegar ofbeldisaðgerðir og ég hefði ekki tekið í höndina á einum einasta meðlimi stjórnmálaflokksins sem setti nafn Íslands á lista hinna viljugu. Þessa afstöðu getur þingmaður kannski ekki leyft sér þar sem honum ber skylda til að gera allt sem í sínu valdi stendur til að bæta hag kjósenda sinna, þar á meðal að halda opnum samskiptalínum við pólitíska andstæðinga; meira að segja þá sem gerðu okkur formlega samsek í alþjóðaglæpum bandaríska heimsveldisins.

Mér varð hugsað til þessa þegar Ellen DeGeneres komst í hann krappan fyrr í október fyrir að taka myndbandssjálfu af sér og manninum í næsta sæti uppi í stúku á ruðningsleik. Sá maður var nefnilega enginn annar en sjálfur upphafsmaður áðurnefndrar innrásar, George W. Bush. Téður Bush var meira að segja maðurinn sem reyndi að fá sem flest fylki til að setja bann við giftingum samkynhneigðra á kjörseðilinn í kosningunum 2004, til að ræsa heittrúaða andstæðinga samkynhneigðar á kjörstað.

Spurningin vaknar: Hvað átti Ellen að gera? 

Auðvitað getur þessi spurning orðið að argumentum ad absurdum hjá þeim sem sjá ekkert athugavert við hátterni Ellenar í þessum aðstæðum. Eitthvað í ætt við: „Hva, á hún sem sagt bara að hrækja á manninn þegar hún sest við hliðina á honum?“ Þetta er oft sama fólkið sem lætur eins og slagorðið „Útrýmum hinum ríku“ feli í sér fallaxir eða gasklefa þrátt fyrir að það sé morgunljóst að verið er að leggja til auðlegðar- og hátekjuskatt, lýðræðisvæðingu efnahagsins og fleira í þeim dúr.

Nei, Ellen átti ekki að hrækja á Bush. Og það hefði ekki verið nein synd gegn goðum og mönnum að taka í höndina á honum fyrir kurteisissakir, þó svo að ég hefði sjálfur látið það eiga sig. En Ellen gekk aðeins lengra en Ögmundur að tvennu leyti: Í fyrsta lagi ber Bush þyngri sök í Írakssamhenginu en áðurnefndur Björn, verandi maðurinn sem gaf sjálfa fyrirskipunina um að ráðist skyldi á írösku þjóðina á meðan Björn var bara einn þeirra sem klappaði fyrir ódæðisverkunum úr fjarska. Í öðru lagi var Ellen ekki bara kurteis við Bush á almannafæri heldur tók af því myndband og sletti því yfir netheima eins og hann væri trommarinn í Slayer en ekki það sem hann er í raun og veru:

Stríðsglæpamaður.

Það er himinn og haf á milli algjörrar útskúfunar og fullkominnar meðtekningar.

Saksóknarinn Vincent T. Bugliosi segir frá því í bók sem hann skrifaði um lífsreynslu sína sem saksóknari í málinu gegn Manson-fjölskyldunni, Helter Skelter, að hann hafi oft haft lúmskt gaman af því að spjalla við forsprakka hópsins, sjálfan Charles Manson. Oft ræddi hann reyndar við hann í því augnamiði að spila á mikilmennskubrjálæði hins smávaxna ofbeldismanns og fá hann til að samþykkja að bera vitni og tala af sér í vitnastúkunni. En þar sem persónutöfrar Mansons voru hans helsta vopn kemur ekkert á óvart að samræður við hann hafi verið áhugaverðar. Bugliosi hefði þó aldrei rifið brosandi í spaðann á Manson fyrir framan myndavélar fjölmiðla.

Það er himinn og haf á milli algjörrar útskúfunar og fullkominnar meðtekningar.

Í landi Kanans þar sem skuggarnir hvíla voru viðbrögð sumra við myndbandi Ellenar fyrirsjáanleg. Talað var um þetta sem fallegt dæmi um það að ólíkt fólk með ólíkar skoðanir geti átt góðar stundir saman sem manneskjur og mótbárum þeirra sem bentu á þá svívirðu sem W. kom í kring í forsetatíð sinni var svarað með gömlu, uppþornuðu mykjunni um það hversu mikilvægt væri að fyrirgefa - að enginn sé fullkominn og á endanum þurfi maður að geta skilið fortíðina eftir í fortíðinni og haldið áfram með lífið. Bush hefur hins vegar aldrei séð að sér og er, eftir því sem ég kemst næst, enn þeirrar skoðunar að samkynhneigt fólk eigi ekki að fá að giftast og að innrásin í Írak hafi verið gæfuspor í sögu Bandaríkjanna.

Við erum einfaldlega orðin svo vön því að horfa upp á meðlimi eignastéttarinnar ræða saman í sjónvarpinu um stjórnmál að við gleymum því að þetta er ekki bíómynd.

Nei, ég er ekki þeirrar skoðunar að Ellen vilji endilega moka yfir þessar staðreyndir eða gera einhvern dýrling úr þessum gamla Texas-búa, sem greiddi með heimsku sinni götuna fyrir enn heimskari núverandi íbúa Hvíta hússins. Ég held hún sé bara að mestu ópólitísk og skynji ekki alvarleika pólitískra ákvarðana vegna þeirrar forréttindastöðu sem hún hefur. Einhverjir af áhorfendum hennar hafa væntanlega yfirgefið hana en ég held að þátturinn hennar sé ekki í neinni hættu, rétt eins og Michelle Obama fékk að komast upp með að knúsa Bush og tala um hann sem félaga sinn við ýmsar athafnir. 

Við erum einfaldlega orðin svo vön því að horfa upp á meðlimi eignastéttarinnar ræða saman í sjónvarpinu um stjórnmál að við gleymum því að þetta er ekki bíómynd. Að þegar karpað er um opinbera stefnu eru það ekki líf íbúa Gondor eða flóran á Pandóru sem liggja við heldur raunveruleg líf raunverulegs fólks sem býr í raunverulegum húsum sem verða sprengd og í raunverulegum vistkerfum sem munu hrynja.

Nú er nefnilega maður við stjórnvölinn í Bandaríkjunum sem allt viti borið fólk — pólitískt jafnt sem ópólitískt — lítur réttilega á sem ógn við heimsfriðinn og sjálfa afkomu mannkynsins. En ef sú sýndarveruleikatilhneiging sem fékk Ellen til að taka kumpánavídeó af sér með Bush breytist ekki þá munu sjónvarpsstjörnurnar umfaðma Trump á sama hátt eftir tíu ár. Rasistatalið, kvenfyrirlitningin, umhverfissinnuleysið og blóðsúthellingarnar — allt saman fyrirgefið án minnstu iðrunar af hans hálfu og Hollywood rótar í heygulu hárlíkinu á hundgömlum hausnum á honum í beinni útsendingu.

Á meðan plánetan brennur.

Í samanburði við slíkan viðbjóð verður að viðurkennast að knúsið í Safnahúsinu er ansi sakleysislegt.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Ríkisbankinn átti 3,8 milljarða lán hjá fyrirtækinu sem keypti Afríkuútgerð Samherja
1

Ríkisbankinn átti 3,8 milljarða lán hjá fyrirtækinu sem keypti Afríkuútgerð Samherja

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall
2

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall

Félög Samherja greiddu 680 milljónir króna í mútur eftir að Jóhannes hætti
3

Félög Samherja greiddu 680 milljónir króna í mútur eftir að Jóhannes hætti

Flúði hatur og hrylling
4

Flúði hatur og hrylling

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans
5

Illugi Jökulsson

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans

Skilar kolefnisjöfnun með gróðursetningu trjáa tilskildum árangri?
6

Skilar kolefnisjöfnun með gróðursetningu trjáa tilskildum árangri?

Bara lögum þetta!
7

Bara lögum þetta!

Mest lesið í vikunni

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
1

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
2

Vaknaði við öskrin

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
3

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
4

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Kaldir ofnar á Dalvík
5

Hallgrímur Helgason

Kaldir ofnar á Dalvík

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“
6

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

Mest lesið í vikunni

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
1

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
2

Vaknaði við öskrin

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
3

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
4

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Kaldir ofnar á Dalvík
5

Hallgrímur Helgason

Kaldir ofnar á Dalvík

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“
6

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

Mest lesið í mánuðinum

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
2

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
3

Vaknaði við öskrin

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“
4

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?
5

Illugi Jökulsson

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja
6

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja

Mest lesið í mánuðinum

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
2

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
3

Vaknaði við öskrin

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“
4

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?
5

Illugi Jökulsson

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja
6

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja

Nýtt á Stundinni

Ekkert keypt nýtt úr búð

Ekkert keypt nýtt úr búð

Hvernig lifa skal af í sumarbústaðahverfi

Ásgeir H. Ingólfsson

Hvernig lifa skal af í sumarbústaðahverfi

Á landamærunum

Á landamærunum

Rík lönd, fátækt fólk

Þorvaldur Gylfason

Rík lönd, fátækt fólk

Flúði hatur og hrylling

Flúði hatur og hrylling

Bók um Kjarval fagnaðarefni fyrir börn

Anna Margrét Björnsson

Bók um Kjarval fagnaðarefni fyrir börn

Já, ekki spurning: ég er hér!

Já, ekki spurning: ég er hér!

Að ganga

Ragnheiður Harpa Leifsdóttir

Að ganga

Teflið ekki í tvísýnu með jólabaksturinn

Teflið ekki í tvísýnu með jólabaksturinn

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans

Illugi Jökulsson

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans

Bara lögum þetta!

Bara lögum þetta!

Aðventa í Aþenu

Jón Bjarki Magnússon

Aðventa í Aþenu