Mest lesið

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
1

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Erfiðast að halda þessu leyndu
2

Erfiðast að halda þessu leyndu

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin
3

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs
4

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“
5

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja
6

Illugi Jökulsson

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja

Stundin #111
Febrúar 2020
#111 - Febrúar 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 21. febrúar.
Þessi grein er meira en ársgömul.

Arngrímur Vídalín

Pólska sem opinbert mál á Íslandi

„Ég hvet þingmenn til að taka þetta mál til umræðu og velta því fyrir sér í fullri einlægni hvort ekki sé komið að pólskum Íslendingum að fá tilvist sína sem íslensks þjóðarbrots að fullu viðurkennda,“ skrifar Arngrímur Vídalín.

Arngrímur Vídalín

„Ég hvet þingmenn til að taka þetta mál til umræðu og velta því fyrir sér í fullri einlægni hvort ekki sé komið að pólskum Íslendingum að fá tilvist sína sem íslensks þjóðarbrots að fullu viðurkennda,“ skrifar Arngrímur Vídalín.

Pólska sem opinbert mál á Íslandi

Í Skandinavíu hefur lengi verið heilmikið sambýli ólíkra þjóðflokka og tungumála, nokkuð sem endurspeglast að sumu leyti í tungumálapólitík þessara landa. Samar sem hafa samísku að móðurmáli eru til að mynda ekki nema þrjátíuþúsund í heild og búsettir í fjórum löndum: í Noregi, Svíþjóð, Finnlandi og í Rússlandi. Að Rússlandi undanskildu er samíska engu að síður meðal opinberra tungumála þessara landa, sem merkir að í þeim héruðum sem Samar búa eiga þeir þess kost að njóta allrar opinberrar þjónustu á sínu móðurmáli.

Í Finnlandi er töluvert stærra þjóðarbrot sænskumælandi Finna, en þeir eru milli fimm og sex prósent heildarfjölda Finna. Sænska er því meðal opinberra tungumála Finnlands og sænskumælandi eiga þar kost á því að tala sitt móðurmál þegar það hittir heimilislækni, möndlar með skattinn, nýtir kosningarétt sinn eða hvaða annan rétt sem það hefur sem þegnar í finnsku samfélagi.

Rétturinn til að tala sitt móðurmál í sínu heimalandi er mikilvægur, að minnsta kosti hvað opinbera þjónustu varðar, og séu nógu margir sem tala tiltekið tungumál á tilteknu svæði er rétt að athuga grundvöll þess að viðurkenna það sem opinbert tungumál svæðisins, rétt eins og gert hefur verið í Skandinavíu.

Nýlegar tölur frá Hagstofunni sýna að yfir tíundi hluti Íslendinga eru innflytjendur. Þar af eru Pólverjar langstærsti hlutinn, tæpur helmingur allra innflytjenda eða um fimm prósent af þjóðinni allri. Þetta er sambærilegur fjöldi og sænskumælandi Finnar, en umtalsvert stærri hluti þjóðarinnar en til dæmis Samar hvort sem þeir eru búsettir í Noregi, Svíþjóð eða í Finnlandi.

Um menningarlegt samneyti norrænna manna og Pólverja í gegnum söguna þarf ekki að efast; það hefur verið til staðar síðan fyrir landnám Íslands og hefur eflst mjög eftir fall járntjaldsins. Samstarf milli þjóðanna er með mestu ágætum, fólk flyst milli beggja landa og fjölskyldur hafa myndast þvert á þessi landamæri. Prins Póló er ekki síður íslenskt en það er pólskt.

Pólskir Íslendingar mynda nú stærsta minnihluta landsmanna af erlendu bergi brotnu síðan áður en Norðmenn og Keltar fóru að kallast Íslendingar. Þeir eru rúmlega sautjánþúsund og þeim fer fjölgandi. Þetta er mjög ánægjuleg þróun og við tökum pólskum vinum okkar vitanlega fagnandi og bjóðum þau velkomin í íslenskt samfélag.

Nú er rétt að staldra við og spyrja sig: Hvenær verður tímabært að ræða um það hvort gera eigi pólsku að opinberu máli á Íslandi? Fjölmörg fyrirtæki hafa þegar tekið það frumkvæði að bjóða upplýsingar á pólsku og er það vel, en betur má ef duga skal. Það er kominn tími til að íslensk stjórnvöld setjist á rökstóla og ræði það í fullri alvöru hvort og þá hvenær rétt skilyrði hafa verið uppfyllt, og sömu skilyrði yrðu þá skilgreind um leið, til að pólska megi teljast til opinberra mála á Íslandi. Með öðrum orðum: Hvenær pólskir Íslendingar megi vænta þess að fá að njóta opinberrar þjónustu á því máli sem þeim er tamast. 

Að mínu viti höfum við þegar náð því marki, en það er Alþingis að ákveða framhaldið. Ég hvet þingmenn til að taka þetta mál til umræðu og velta því fyrir sér í fullri einlægni hvort ekki sé komið að pólskum Íslendingum að fá tilvist sína sem íslensks þjóðarbrots að fullu viðurkennda.

Höfundur er íslenskukennari.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
1

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Erfiðast að halda þessu leyndu
2

Erfiðast að halda þessu leyndu

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin
3

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs
4

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“
5

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja
6

Illugi Jökulsson

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja

Mest lesið í vikunni

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
1

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
2

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
3

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Þegar lögreglan er upptekin
4

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Þegar lögreglan er upptekin

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun
5

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi
6

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi

Mest lesið í vikunni

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
1

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
2

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
3

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Þegar lögreglan er upptekin
4

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Þegar lögreglan er upptekin

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun
5

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi
6

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi

Mest lesið í mánuðinum

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista
1

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta
2

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
3

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
4

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
5

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
6

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Mest lesið í mánuðinum

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista
1

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta
2

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
3

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
4

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
5

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
6

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Nýtt á Stundinni

Fréttastofa RÚV biður Samherja velvirðingar

Fréttastofa RÚV biður Samherja velvirðingar

Spyr hvort ríkið hætti við aðgerðir vegna verkfalla Eflingar

Spyr hvort ríkið hætti við aðgerðir vegna verkfalla Eflingar

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

Matvælastofnun fékk upplýsingar um laxadauða  frá Arnarlaxi sem byggðar voru á „vanmati“

Matvælastofnun fékk upplýsingar um laxadauða frá Arnarlaxi sem byggðar voru á „vanmati“

Hvernig líður þér Maní?

Lífsgildin

Hvernig líður þér Maní?

BPA-gildi í mannfólki verulega vanmetin

BPA-gildi í mannfólki verulega vanmetin

„Auðvitað ekki hægt að bæta fyrir brot sem þegar er framið“

„Auðvitað ekki hægt að bæta fyrir brot sem þegar er framið“

Leggja til að breyta samræmdu prófunum

Leggja til að breyta samræmdu prófunum

Reykjavík suðursins

Reykjavík suðursins

Baltasar febrúar: A Little Trip to Heaven

Baltasar febrúar: A Little Trip to Heaven

Erfiðast að halda þessu leyndu

Erfiðast að halda þessu leyndu