Mest lesið

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga
1

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

·
Barnavernd gefst upp
2

Barnavernd gefst upp

·
Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði
3

Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

·
Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“
4

Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“

·
Af dansgólfinu inn á læknastofur
5

Af dansgólfinu inn á læknastofur

·
Ástin í franskri lauksúpu
6

Ástin í franskri lauksúpu

·
„Kominn tími til að þið takið okkur alvarlega“
7

„Kominn tími til að þið takið okkur alvarlega“

·
Stundin #100
September 2019
#100 - September 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 20. september.

Þorsteinn V. Einarsson

Klisjur tröllanna

Afstöðuleysið er það sem ofbeldismennirnir þrá því með því geta þeir haldið óáreittir áfram.

Þorsteinn V. Einarsson

Afstöðuleysið er það sem ofbeldismennirnir þrá því með því geta þeir haldið óáreittir áfram.

Klisjur tröllanna
Sömu frasar notaðir Sömu frasarnir, aðferðirnar og sömu klisjurnar eru notaðar aftur og aftur til að niðurlægja, gera lítið úr eða berja niður nauðsynlegar samfélagsbreytingar.  Mynd: Shutterstock

Tröllin eru sjaldan frumleg, skrifaði Mary Beard. Átti hún sennilega við að sömu frasarnir, aðferðirnar og sömu klisjurnar eru notaðar aftur og aftur til að niðurlægja, gera lítið úr eða berja niður nauðsynlegar samfélagsbreytingar. Oftast andspyrnu sem beint er gegn konum og femínískum byltingum. Byltingum sem beinast gegn kúgun og kerfisbundnu ofbeldi.

Þegar búið er að benda á þemað og maður er farinn að sjá klisjukenndu mýturnar endurtaka sig verður andspyrna ofbeldismanna, tröllanna, frekar vandræðaleg og máttlaus. Allavega ekki sannfærandi né trúverðug.

Mýturnar

Við höfum vanist ákveðnum söguskýringum um ofbeldi og ofbeldismenn. Sömu klisjunum er fleygt fram í tilraun til þess að draga úr trúverðugleika þolenda og til að styrkja mýturnar sem við þráum að trúa. Klisjum á borð við að konur séu geðsjúkir og ómarktækir lygarar sem stíga fram og tala um ofbeldi sem þær hafa verið beittar. Þetta hljóti nú að vera slitið úr samhengi. Setjum spurningarmerki við tímasetningu frásagnarinnar. Eins og það sé einhvern tímann akkúrat rétti tímapunkturinn til að stíga fram og tala um óþægilega hluti, í augum ofbeldismanna?

„Það þarf einbeittan ásetning til afneitunar til að sjá ekki hvernig karlar hafa kerfisbundið misnotað valdastöðu sína“

Við þráum að trúa þessum klisjum, sérstaklega þegar við þekkjum ofbeldismanninn einungis af hinu góða. Við getum ekki horft upp á heimsmynd okkar hrynja. Hin íslenska alkóhólíska meðvirkni tekur yfir. Við reynum að humma þetta af okkur og höldum í vonina um að mýturnar séu hin rétta útgáfa af sögunni. Þegjum, segjum ekkert. Það getur nú varla verið að hann, þessi góði og merkilegi maður, geti hafa gert alla þessa ljótu hluti.

Kerfisbundin innræting

Okkur hefur verið tamin þessi innræting, kerfisbundið og í fullkominni (jafnvel ómeðvitaðri) meðvirkni. Ráðandi öfl síðustu áratuga hafa málað upp mynd af gerendum og þolendum. Að gerandi búi í dimmu skuggasundi eða sé siðblindur utangarðsmaður eða útlendingur. Einhvers staðar fjarri okkar hreina samfélagi. Þolandi hefði bara átt að passa sig og getur sjálfum sér um kennt. Þolendaskömmun og gerendameðvirkni virðist innréttuð í samfélagsgerðina. Þjóðarsálina. Að hneigjast frekar að því að efast um upplifun þolanda en geranda. Trúa frekar illum ásetningi þolanda en gjörðum geranda. Nema gerandinn sé útlendingur. En við erum engir rasistar eða kvenhatarar sko.

Tökum afstöðu

Setjum hlutina í samhengi og reynum að sjá stóru myndina. Það þarf einbeittan ásetning til afneitunar til að sjá ekki hvernig karlar hafa kerfisbundið misnotað valdastöðu sína. Gegn konum (og sumum körlum) í öllum stéttum, í öllum störfum og á alls konar vettvangi. Í krafti samfélagsgerðarinnar sem þeir sjálfir hafa byggt upp. Í skjóli laganna sem þeir hafa samið. Í formi siðferðiskenndar og marka sem þeir sjálfir hafa ákveðið.  Með orðræðu sem þeir stýra. Alls staðar leynast góðir menn sem kunna á valdið og eru tilbúnir til að beita því.

Höfnum þessari misbeitingu á valdi, bendum áfram á klisjukenndu og ofnotuðu frasana sem ofbeldismenn nota til að komast undan því að axla ábyrgð á hegðun sinni. Hættum að halda að við getum verið hlutlaus og sleppt því að taka afstöðu. Afstöðuleysið okkar, þögnin okkar, er það eina sem ofbeldismenn þrá. Þannig styrkjum við stöðu þeirra. Þannig erum við samsek í því að viðhalda samfélagsgerð sem nærir jarðveg ofbeldis og meðvirkni. Tökum afstöðu og trúum þolendum.

 

Tengdar greinar

Karlmennskan

Typpin á toppnum

Þorsteinn V. Einarsson

Typpin á toppnum

Þorsteinn V. Einarsson
·

Völd valda því oft að þeir sem þau hafa öðlast einnig völd á fleiri sviðum, sökum þeirra áhrifa sem staða þeirra býður upp á. Í langflestum tilvikum eru það karlar sem fara með völdin.

Reiðir menn hlusta ekki

Þorsteinn V. Einarsson

Reiðir menn hlusta ekki

Þorsteinn V. Einarsson
·

„Sterkur karlmaður er einhver sem er alveg meðvitaður um tilfininganæmi sitt og hvar hann stendur tilfinningalega. Er óhræddur við að sýna tilfinningar sínar en getur líka stigið fram og er óhræddur við að standa á sínum skoðunum,“ segir Máni Pétursson.

Er karlmennskan kannski ónýt?

Þorsteinn V. Einarsson

Er karlmennskan kannski ónýt?

Þorsteinn V. Einarsson
·

Hugtakið karlmennska elur af sér óraunhæfar, ósanngjarnar og stundum skaðlegar hugmyndir sem grundvallast á því að vera ekki kona, ekki kvenlegur, og grundvallast þannig á kvenfyrirlitningu.

Karlremba verður femínisti

Þorsteinn V. Einarsson

Karlremba verður femínisti

Þorsteinn V. Einarsson
·

Karlmennskuhugmyndir og afleiðingar þeirra á líf okkar og umhverfi eru viðfangsefni Þorsteins V. Einarssonar, sem gerir grein fyrir því hér hvaðan hann kemur, reynsluna af því að vera óupplýst karlremba sem verður femínisti. Ferli sem tengist unglingsdrengjum, naglalakki og kynjafræðikennara.

Tögg

Ísland

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga
1

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

·
Barnavernd gefst upp
2

Barnavernd gefst upp

·
Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði
3

Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

·
Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“
4

Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“

·
Af dansgólfinu inn á læknastofur
5

Af dansgólfinu inn á læknastofur

·
Ástin í franskri lauksúpu
6

Ástin í franskri lauksúpu

·
„Kominn tími til að þið takið okkur alvarlega“
7

„Kominn tími til að þið takið okkur alvarlega“

·

Mest deilt

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga
1

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

·
Barnavernd gefst upp
2

Barnavernd gefst upp

·
Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði
3

Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

·
Vegtollar, einkavæðing og lýðræðislegt umboð
4

Guðmundur Hörður

Vegtollar, einkavæðing og lýðræðislegt umboð

·
Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“
5

Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“

·
Þurfa að kveðja allt of mörg börn
6

Þurfa að kveðja allt of mörg börn

·

Mest deilt

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga
1

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

·
Barnavernd gefst upp
2

Barnavernd gefst upp

·
Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði
3

Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

·
Vegtollar, einkavæðing og lýðræðislegt umboð
4

Guðmundur Hörður

Vegtollar, einkavæðing og lýðræðislegt umboð

·
Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“
5

Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“

·
Þurfa að kveðja allt of mörg börn
6

Þurfa að kveðja allt of mörg börn

·

Mest lesið í vikunni

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga
1

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

·
Barnavernd gefst upp
2

Barnavernd gefst upp

·
Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði
3

Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

·
Stjórn Sigmundar fullgilti umdeildan samning um vernd orkufjárfestinga
4

Stjórn Sigmundar fullgilti umdeildan samning um vernd orkufjárfestinga

·
Telur óviðeigandi að spyrja um hagsmuni Eyþórs
5

Telur óviðeigandi að spyrja um hagsmuni Eyþórs

·
Eyþór sagði 325 milljóna kaup á verðlausum hlutabréfum vera „alvöru“
6

Eyþór sagði 325 milljóna kaup á verðlausum hlutabréfum vera „alvöru“

·

Mest lesið í vikunni

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga
1

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

·
Barnavernd gefst upp
2

Barnavernd gefst upp

·
Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði
3

Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

·
Stjórn Sigmundar fullgilti umdeildan samning um vernd orkufjárfestinga
4

Stjórn Sigmundar fullgilti umdeildan samning um vernd orkufjárfestinga

·
Telur óviðeigandi að spyrja um hagsmuni Eyþórs
5

Telur óviðeigandi að spyrja um hagsmuni Eyþórs

·
Eyþór sagði 325 milljóna kaup á verðlausum hlutabréfum vera „alvöru“
6

Eyþór sagði 325 milljóna kaup á verðlausum hlutabréfum vera „alvöru“

·

Nýtt á Stundinni

Ekki treysta Alþingi

Henry Alexander Henrysson

Ekki treysta Alþingi

·
Þurfa að kveðja allt of mörg börn

Þurfa að kveðja allt of mörg börn

·
„Kominn tími til að þið takið okkur alvarlega“

„Kominn tími til að þið takið okkur alvarlega“

·
Af dansgólfinu inn á læknastofur

Af dansgólfinu inn á læknastofur

·
Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“

Aðstoðarmaður Sigmundar réttlætir fullgildingu ECT-samningsins: „Stundum er hlutum blandað inn í umræðuna“

·
Hönnun sem líkir eftir náttúrunni

Hönnun sem líkir eftir náttúrunni

·
Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

Valdatafl í Kaupfélaginu: Það sem ekki er sagt í Skagafirði

·
Ástin í franskri lauksúpu

Ástin í franskri lauksúpu

·
Bóluefni gegn klamydíu loks prófað á mannfólki

Bóluefni gegn klamydíu loks prófað á mannfólki

·
Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

Börn forstjóra og bankamanna kenna ungu fólki að spara peninga

·
Barnavernd gefst upp

Barnavernd gefst upp

·
Framkvæmd upplýsingalaga óviðunandi og lakari en í nágrannalöndunum

Framkvæmd upplýsingalaga óviðunandi og lakari en í nágrannalöndunum

·