Þessi grein er rúmlega 6 mánaða gömul.

Fjölmenning á skólalóðinni

Sögu­mað­ur er ekki mik­ið að flýta sér í Akam, ég og Annika. Þetta er rúm­lega 350 síðna bók og titil­per­són­urn­ar tvær birt­ast okk­ur ekki fyrr en rúm­lega hundrað síð­ur eru liðn­ar. Það er að segja þess­ar tvær nafn­greindu per­són­ur titils­ins, þau Akam og Annika. Ég-ið birt­ist okk­ur hins veg­ar strax á fyrstu síðu. Það er hún Hrafn­hild­ur, sögu­mað­ur og að­al­per­sóna bók­ar­inn­ar, sem er fjór­tán ára reyk­vískt skiln­að­ar­barn sem er rif­in upp með rót­um þeg­ar nýr mað­ur mömm­unn­ar fær gott starf í Þýskalandi.

Fjölmenning á skólalóðinni
Þórunn Rakel Gylfadóttir Höfundur bókarinnar. Mynd: Saga Sig

Þetta er nokkuð klassískt stef í unglingabókum – stef sem virkar þó oftast merkilega vel: foreldrar taka ákvarðanir sem hafa afdrifarík áhrif á líf unglingsins, oft án þess að hafa unglingana með í ráðum eða taka alvöru tillit til þeirra – allavega út frá þeirra sjónarhóli, sem er oftast líka sjónarhóll lesandans. En þegar á reynir breytast foreldrarnir oftast sáralítið, en unglingarnir eru gerbreyttar manneskjur í bókarlok – jafnvel hálf fullorðnir. 

Og kosturinn við að sögumaður flýtir sér hægt er sá að persónusköpunin er hreint frábær, bæði hjá aðalpersónunum sem og minnstu aukapersónum. Eitthvað sem fullorðinsbókahöfundar gætu margir lært af ungmennabókahöfundum; það er eins og það sé hreinlega meiri alúð lögð í persónusköpun í bókum fyrir unglinga en fullorðna á Íslandi þessi misserin. Þótt þessi bók standi sannarlega upp úr þegar kemur að persónusköpun.

En aftur að Hrafnhildi. Hún er ofur-venjuleg Reykjavíkurstelpa – að eigin mati.

„Ég er ekki góð í íþróttum og get ekki einu sinni sagt að ég hafi gaman af þeim. Ef ég næ B-i í einhverju fagi, þá er það algjör grís, enda fæ ég oftast C. Ég viðurkenni reyndar að ég er ágæt í ensku og dönsku og mjög góð í íslensku en hvað er kúl við að vera góður í tungumáli sem næstum enginn talar eða skilur?“

Þessi klausa er eins og skólabókardæmi um loddaralíðan og lítið sjálfsálit – hún er greinilega góð í ýmsu en finnst bara það sem hún er léleg í telja. Sem er sjálfsagt líka bara eðlileg sjálfsmynd ansi margra krakka í gölluðu skólakerfi, þar sem verst af öllu er að falla – sem færir svo allan fókusinn á það sem krakkarnir eru lélegir í, jafnvel þegar það er eitthvað sem þau eru varla sérstaklega líkleg til að velja sér að ævistarfi nema eitthvað mikið breytist.

Við fáum svo góðan tíma til að kynnast Hrafnhildi, mömmu hennar og pabba, stjúpföðurnum og ömmunni, sem og Lindu bestu vinkonu.

Stjúppabbinn er flugmaður sem hún þolir ekki í byrjun en reynist henni þegar á líður bara ansi vel og amman er klassísk íslensk bókmennta-amma með ráð undir rifi hverju og sannar enn og aftur að fæstir virðast almennilega tilbúnir fyrir foreldrahlutverkið fyrr en þeir eru orðnir ömmur eða afar. Allavega í unglingabókum. Svo er pabbinn útivistarfrík og heitur náttúruverndarmaður – hann er samviska Hrafnhildar framan af bók – en svo kemur að því að hún þarf að flytja til Þýskalands. Þá er mamman flugfreyja sem aldrei lauk stúdentsprófi sem felur minnimáttarkennd sína gagnvart menntafólkinu í kringum sig með ofuráherslu á að allt sé lekkert í kringum hana. En þrátt fyrir að hún virki stundum ansi yfirborðskennd þá er ástar-haturssamband mæðgnanna að sumu leyti hjartað í sögunni, en eftir eina rimmuna þeirra á milli segir Hrafnhildur:

„Mig langar oft til að taka utan um hana og eiga hana ein eitt augnablik, upplifa aftur andartökin sem við áttum svo oft áður en tvíburarnir fæddust. Andartök sem föðmuðu okkur óvænt að sér. En ég hika yfirleitt of lengi, horfi á þessi andartök, sé þau fyrir mér og segi svo bara eitthvað ómerkilegt.“

Pönk og Kúrdistan í Þýskalandi

Framan af leiðir maður hugann ósjaldan að austurríska unglingabókahöfundinum Christine Nöstlinger, sem var einfaldlega langbesti unglingabókahöfundurinn sem ég ólst upp með og skrifaði meistaraverk á borð við Jóa og unglingaveikina og Vin minn Lúka. Þessi andblær verður svo enn sterkari þegar til Þýskalands er komið, nánar tiltekið í lítinn smábæ í grennd við Trier. Hér er sama hlýja og virðing borin fyrir unglingum og lífi þeirra og í bókum Nöstlinger, húmorinn er vissulega ekki alveg jafn stórkostlegur og þess vegna er þetta „bara“ fjögurra stjörnu bók, en ekki fimm stjörnu. Svo er vissulega líka örlítið þreytandi fyrir sum okkar hvað þjóðarleiðtogarnir Angela Merkel og Katrín Jakobsdóttir fá lítt gagnrýna umfjöllun, en það kemur þó ekki mikið að sök þar sem það verður seint sérstakt aðalatriði í sögunni, stíllinn sem hún þarf að skila um þær stöllur.

Hrafnhildur er auðvitað hálf-mállaus þegar hún kemur í þýskan skólann, sem þrátt fyrir að vera kallaður innflytjendaskóli virðist vera ansi forn þegar kemur að aðlögun þeirra sem eru ekki með sína þýsku upp á tíu. Þar verður hún Rabbinhildúr eða Hilda og lendir í ósveigjanlegum og stífum stærðfræði- og þýskukennurum – en smíðakennarinn er gull af manni og ólíkt öðrum kennurum virðist sögukennarinn Heinz-Otto vera flinkur að sjá mannkosti og gáfur erlendu krakkanna bak við lélega þýskukunnáttu. Hann tekur að vissu leyti við af fjarverandi pabbanum sem samviska Hrafnhildar og heldur sig sjaldnast of mikið við bókina. Þegar hann ræðir við nemendurna um réttlæti spyr Hrafnhildur:

„Getur verið að skömm eða lítið sjálfstraust komi í veg fyrir að einstaklingar leiti réttlætis?“

Heinz-Otto tekur vel í svarið og bendir krökkunum á ýmsar ástæður fyrir því að fólk treysti sér ekki að fylgja réttlætinu.

„Einstaklingum gæti líka verið hótað. Hafið þið hugsað út í það? Þekkjum við ekki öll einhverja sögu um slíkt? Þeir gætu óttast að missa eitthvað, starf, stöðu í samfélaginu, jafnvel eignir, heilsu, skyldmenni. Hverjir eru tilbúnir að fórna öllu fyrir réttlætið þegar á reynir?“

Þetta situr í Hrafnhildi – enda var engin tilviljun að hún spurði þessarar spurningar. Hún er nefnilega búin að eignast tvo gerólíka vini á þessum fyrstu vikum í skólanum, pönkarastelpuna Anniku og innflytjendastrákinn Akam.

Annika leynir á sér, er eldklár og ljúf þótt groddalegt útlitið fái suma til að halda annað – og er dóttir sterkefnaðs læknis og hefur þannig séð allt til alls. Akam er hins vegar sonur kúrdnesks andófsmanns frá hinum sýrlenska hluta Kúrdistan og í kjölfar trámatíserandi ferðalags til Þýskalands og föðurmissis lendir hann í ofanálag í einelti – og rúmlega það raunar. Hann er stærðfræðiséní sem er alveg undir hælnum á ofbeldisseggjum hverfisins sem kúga hann til að reikna stærðfræðiverkefni fyrir nemendur skólans gegn gjaldi, gjaldi sem þeir svo hirða auðvitað.

Flóttamannamálin eru svo hanteruð af mikilli næmni og leyfa sér að koma inn á meiri flækjur en maður á oftast að venjast í íslenskri umræðu, það er farið ágætlega ofan í saumana á örlögum Kúrda og heimsmálin flækt frekar en einfölduð, sem er einmitt stundum bráðnauðsynlegt að gera. Enda eru þau mál öll komin í flækju strax á skólalóðinni þar sem skúrkarnir fara með sínar rasistaræður:

„Róleg, Annika, ertu í vinnu fyrir Rauða krossinn?“

„Sagði pabbi þinn þér að vera góða stelpan?“

„Farðu, fíflið þitt!“

„Róleg, hvað kom yfir þig? Ertu gengin í flóttamannahjálpina? Eða kannski búin að stofna vináttufélag Þjóðverja og Kúrda?“

Þá fær Hrafnhildur ítrekað að heyra það að hún sé ekki innflytjandi – bæði frá mömmu sinni og svo frá Akam. Hann veit að hann verður aldrei þýskur þótt hún gæti orðið það á endanum.

„Kannski af því að við verðum aldrei alveg þýsk, sko svona þýsk-þýsk. Við verðum alltaf flóttafólk hér.“

En þegar Hrafnhildur spyr hvort hún sé ekki innflytjandi líka er svarið einfalt nei.

„Þú ert frá landi sem fólk vill fara til, ég er frá landi sem fólk vill fara frá. Þú ert ekki frá landi sem fólk vill forðast og vill helst ekki vita að sé til.“

En þótt heimsmálin séu krufin og íhuguð af þekkingu og mikilli virðingu fyrir ungum lesendum þá er þetta samt í grunninn fyrst og fremst afskaplega næm og hlý saga um vináttu, einsemd, heimþrá og það hvað það getur verið fjandi snúið að vera almennileg manneskja, sérstaklega þegar maður er ringlaður unglingur og fæstir byrjaðir að taka mann jafn alvarlega og maður á skilið.

Akam, ég og Annika

Höfundur Þórunn Rakel Gylfadóttir
Útgefandi Angústúra
353 blaðsíður
Gefðu umsögn

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið

Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
1
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
Illugi Jökulsson
2
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
Djarfar fullyrðingar eftir hálftíma vettvangsferð plastsendinefndar
3
FréttirPlastið fundið

Djarf­ar full­yrð­ing­ar eft­ir hálf­tíma vett­vangs­ferð plast­sendi­nefnd­ar

Úr­vinnslu­sjóð­ur ætl­ar ekk­ert að að­haf­ast vegna ís­lenska plasts­ins sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð. Sendi­nefnd sem fór á stað­inn og komst að þeirri nið­ur­stöðu að þar væri ein­ung­is lít­ið magn af ís­lensku plasti virð­ist hafa byggt þá nið­ur­stöðu sína á hæpn­um for­send­um. Full­yrð­ing­ar í skýrslu nefnd­ar­inn­ar stand­ast ekki skoð­un.
Stjarnfræðilegur kostnaður Úkraínustríðsins
4
FréttirÚkraínustríðið

Stjarn­fræði­leg­ur kostn­að­ur Úkraínu­stríðs­ins

Mörg hundruð falla í inn­rás Rússa í Úkraínu á degi hverj­um, mann­tjón­ið eykst sí­fellt og ólýs­an­leg­ar hörm­ung­ar þar víða dag­legt brauð. Þess ut­an eru efna­hags­leg­ar ham­far­ir að eiga sér stað í Úkraínu en þær voru raun­ar hafn­ar áð­ur en inn­rás­in hófst. Út­lit­ið var svart fyr­ir en nú er stór hluti lands­ins ein rjúk­andi rúst og vegna land­lægr­ar spill­ing­ar mun reyn­ast erfitt að fá fjár­hags­að­stoð er­lend­is frá til upp­bygg­ing­ar að stríðs­lok­um.
Myndi örugglega aldrei fara neitt ef hún vissi allt
5
MenningHús & Hillbilly

Myndi ör­ugg­lega aldrei fara neitt ef hún vissi allt

Covid-far­ald­ur­inn birt­ist ljós­lif­andi á nýj­asta lista­verki lista­kon­unn­ar Eirún­ar Sig­urð­ar­dótt­ur, Raun­tím­ar­efl­in­um, sem var saumað­ur með­an á far­aldr­in­um stóð. Ref­ill­inn tók mið af stöðu far­ald­urs­ins á hverj­um tíma og var loka­út­kom­an því ekki fyr­ir­fram ákveð­in.
Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
6
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Reykvísk skrifstofukona umlukin svartadauða
7
Viðtal

Reyk­vísk skrif­stofu­kona um­lukin svarta­dauða

Auð­ur Har­alds rit­höf­und­ur seg­ir að Guð sé al­gjör­lega að­gerð­ar­laus og þess vegna sé tit­ill bók­ar henn­ar sem var að koma út: Hvað er Drott­inn að drolla? Sag­an fjall­ar um reyk­víska skrif­stofu­konu í nú­tím­an­um sem fer í tíma­ferða­lag alla leið aft­ur til árs­ins 1346 og lend­ir inni í miðj­um svarta­dauða.

Mest deilt

„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
1
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Konur í Bandaríkjunum hafa verið sviptar réttinum til þungunarrofs
2
Fréttir

Kon­ur í Banda­ríkj­un­um hafa ver­ið svipt­ar rétt­in­um til þung­un­ar­rofs

Hæstirétt­ur Banda­ríkj­anna snéri við fyrri nið­ur­stöðu sem tryggðu rétt kvenna til að láta rjúfa með­göngu. Rétt­ur­inn var tryggð­ur fyr­ir fimm­tíu ár­um síð­an í máli Roe gegn Wade en nú hef­ur dóm­stóll­inn ákveð­ið að stjórn­ar­skrá lands­ins tryggi ekki sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna. Fóst­ur­eyð­ing­ar urðu sjálf­krafa bann­að­ar í fjölda fylkja við upp­kvaðn­ingu dóms­ins.
Jón Trausti Reynisson
3
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Meist­ar­ar mála­miðl­ana

Hvers vegna skil­ur fólk ekki fórn­ir Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur?
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
4
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
Hvað kom fyrir Kidda?
5
Rannsókn

Hvað kom fyr­ir Kidda?

Hálfri öld eft­ir að til­kynnt var um bíl­slys í Óshlíð á milli Bol­ung­ar­vík­ur og Ísa­fjarð­ar er lög­regl­an loks að rann­saka hvað átti sér stað. Lík Krist­ins Hauks Jó­hann­es­son­ar, sem lést í slys­inu, var graf­ið upp og bein hans rann­sök­uð. Son­ur og hálf­bróð­ir Krist­ins urðu til þess yf­ir­völd skoða loks­ins, marg­saga vitni og mynd­ir af vett­vangi sem urðu til þess að mál­ið var tek­ið upp að nýju.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
6
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.
Íslenski fréttaritarinn í boðsferð með Rússum: „Ísland ekki á góðri leið“
7
ViðtalÚkraínustríðið

Ís­lenski frétta­rit­ar­inn í boðs­ferð með Rúss­um: „Ís­land ekki á góðri leið“

Hauk­ur Hauks­son hef­ur ver­ið frétta­rit­ari í Moskvu í þrjá ára­tugi og hef­ur nú far­ið í þrjár boðs­ferð­ir með rúss­neska hern­um í Aust­ur-Úkraínu. Hauk­ur tel­ur fjölda­morð Rússa í Bucha „hlægi­legt dæmi“ um „setup“, en trú­ir því ekki að rúss­neski her­inn blekki hann.

Mest lesið í vikunni

„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
1
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
2
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
„Það bara hrundi allt“
3
Eigin Konur#93

„Það bara hrundi allt“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir, mamma Lilju Bjark­lind sem sagði sögu sína í Eig­in kon­um fyr­ir nokkr­um vik­um, stíg­ur nú fram í þætt­in­um og tal­ar um of­beld­ið sem dótt­ir henn­ar varð fyr­ir og af­leið­ing­ar þess. Hún seg­ir að allt hafi hrun­ið þeg­ar Lilja, þá tólf ára, sagði henni frá því að mað­ur sem stóð til að myndi flytja inn til fjöl­skyld­unn­ar, hefði beitt hana kyn­ferð­is­legu of­beldi. Krist­ín Sól­ey seg­ir mik­il­vægt að öll fjöl­skyld­an fái við­un­andi að­stoð eft­ir svona áföll því fjöl­skyld­ur skemm­ist þeg­ar börn eru beitt of­beldi. Hún seg­ir að sam­fé­lag­ið hafi brugð­ist Lilju og allri fjöl­skyld­unni.
11,5 milljarðar fara til Kýpur eftir sölu á auðlindafyrirtækinu
4
GreiningLaxeldi

11,5 millj­arð­ar fara til Kýp­ur eft­ir sölu á auð­linda­fyr­ir­tæk­inu

Ís­lenska stór­út­gerð­in Síld­ar­vinnsl­an er orð­in stór fjár­fest­ir í lax­eld­is­fyr­ir­tæk­inu Arctic Fish á Ísa­firði eft­ir að hafa keypt sig inn fyr­ir 13,7 millj­arða króna. Hluta­bréf­in voru að lang­mestu leyti í eigu fyr­ir­tæk­is á Kýp­ur sem pólski fjár­fest­ir­inn Jerzy Malek. Í kjöl­far­ið er út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herji beint og óbeint orð­in einn stærsti hags­mun­að­il­inn í ís­lensku land­eldi og sjókvía­eldi á eld­islaxi.
Illugi Jökulsson
5
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
„Ég lifði tvöföldu lífi þar sem ég þóttist vera harður gaur“
6
Fréttir

„Ég lifði tvö­földu lífi þar sem ég þótt­ist vera harð­ur gaur“

Ant­on­ía Arna lýs­ir létt­in­um við að koma út sem trans og þung­bærri bið eft­ir kyn­leið­rétt­andi að­gerð. Hún hef­ur beð­ið í hátt í á þriðja ár. Bið­in tær­ir upp trans fólk og get­ur vald­ið al­var­leg­um and­leg­um veik­ind­um. Dæmi eru um að trans fólk þurfi að leggj­ast inn á sjúkra­hús sök­um þung­lyndi vegna þess.
Skip Vinnslustöðvarinnar selt til ónefnds fyrirtækis í Hong Kong
7
Fréttir

Skip Vinnslu­stöðv­ar­inn­ar selt til ónefnds fyr­ir­tæk­is í Hong Kong

Vinnslu­stöð­in vill ekki gefa upp nafn fyr­ir­tæk­is­ins sem kaup­ir Sig­hvat Bjarna­son.

Mest lesið í mánuðinum

Að deyja úr fordómum
1
Viðtal

Að deyja úr for­dóm­um

Elísa­bet Jök­uls­dótt­ir er með nýrna­bil­un á loka­stigi eft­ir röð læknam­istaka. Rík­ið hef­ur þeg­ar við­ur­kennt mis­tök­in og ekki síð­ur þá stað­reynd að ein­kenni og beiðn­ir Elísa­bet­ar um að­stoð voru huns­að­ar ár­um sam­an. Lög­mað­ur henn­ar seg­ir að í mál­inu krist­all­ist for­dóm­ar gegn geð­sjúk­um sem tals­mað­ur Geð­hjálp­ar seg­ir allt of al­genga.
Hvað kom fyrir Kidda?
2
Rannsókn

Hvað kom fyr­ir Kidda?

Hálfri öld eft­ir að til­kynnt var um bíl­slys í Óshlíð á milli Bol­ung­ar­vík­ur og Ísa­fjarð­ar er lög­regl­an loks að rann­saka hvað átti sér stað. Lík Krist­ins Hauks Jó­hann­es­son­ar, sem lést í slys­inu, var graf­ið upp og bein hans rann­sök­uð. Son­ur og hálf­bróð­ir Krist­ins urðu til þess yf­ir­völd skoða loks­ins, marg­saga vitni og mynd­ir af vett­vangi sem urðu til þess að mál­ið var tek­ið upp að nýju.
„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
3
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Varar fólk við dimmum íbúðum í nýjum hverfum
4
Úttekt

Var­ar fólk við dimm­um íbúð­um í nýj­um hverf­um

Ekk­ert há­mark er á þétt­ingu byggð­ar nærri Borg­ar­línu. Ásta Loga­dótt­ir, einn helsti sér­fræð­ing­ur í ljósvist á Ís­landi, reyn­ir að fá sól­ar­ljós og dags­birtu bundna inn í bygg­ing­ar­reglu­gerð­ina. Hún seg­ir það hafa ver­ið sett í hend­urn­ar á al­menn­ingi að gæta þess að kaupa ekki fast­eign­ir án heilsu­sam­legs magns af dags­birtu.
Íslenski fréttaritarinn í boðsferð með Rússum: „Ísland ekki á góðri leið“
5
ViðtalÚkraínustríðið

Ís­lenski frétta­rit­ar­inn í boðs­ferð með Rúss­um: „Ís­land ekki á góðri leið“

Hauk­ur Hauks­son hef­ur ver­ið frétta­rit­ari í Moskvu í þrjá ára­tugi og hef­ur nú far­ið í þrjár boðs­ferð­ir með rúss­neska hern­um í Aust­ur-Úkraínu. Hauk­ur tel­ur fjölda­morð Rússa í Bucha „hlægi­legt dæmi“ um „setup“, en trú­ir því ekki að rúss­neski her­inn blekki hann.
Toppar ákæru- og lögregluvalds í Namibíu á Íslandi vegna Samherjamáls
6
FréttirSamherjaskjölin

Topp­ar ákæru- og lög­reglu­valds í Namib­íu á Ís­landi vegna Sam­herja­máls

Rík­is­sak­sókn­ari Namib­íu og yf­ir­mað­ur namib­ísku spill­ing­ar­lög­regl­unn­ar, hafa ver­ið á Ís­landi frá því fyr­ir helgi og fund­að með hér­lend­um rann­sak­end­um Sam­herja­máls­ins. Fyr­ir viku síð­an fund­uðu rann­sak­end­ur beggja landa sam­eig­in­lega í Haag í Hollandi og skipt­ust á upp­lýs­ing­um. Yf­ir­menn namib­ísku rann­sókn­ar­inn­ar hafa ver­ið í sendi­nefnd vara­for­set­ans namib­íska, sem fund­að hef­ur um framsals­mál Sam­herja­manna við ís­lenska ráð­herra.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
7
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.

Nýtt á Stundinni

Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Jordan Peterson í femínísku ljósi - Unnur Gísladóttir
Karlmennskan#96

Jor­d­an Peter­son í femín­ísku ljósi - Unn­ur Gísla­dótt­ir

„Það er erfitt fyr­ir mig að kjarna gagn­rýni á Jor­d­an Peter­son því hún er marglaga en ef ég ætti að gera það þá er það van­hæfni hans til að setja sig í spor jað­ar­settra hópa eða kvenna.“ seg­ir Unn­ur Gísla­dótt­ir mann­fræð­ing­ur og fram­halds­skóla­kenn­ari. Unn­ur hef­ur les­ið all­ar bæk­ur Jor­d­an Peter­son og lík­lega inn­byrt meira magn af efni eft­ir hann held­ur en marg­ur að­dá­and­inn. Unn­ur er hins veg­ar lít­ill að­dá­andi og fær­ir okk­ur gagn­rýni sína þar sem hún varp­ar femín­ísku ljósi á mál­flutn­ing Jor­d­an Peter­son. Fyr­ir þau sem ekki kann­ast við mann­inn þá er hann af­ar um­deild­ur pró­fess­or í sál­fræði sem virð­ist ná sér­stak­lega vel til karl­manna og er vin­sæll fyr­ir­les­ari um heim all­an og kom m.a. fram í Há­skóla­bíó um liðna helgi. Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Þátt­ur­inn er í boði bak­hjarla Karl­mennsk­unn­ar, Dom­in­os, Veg­an­búð­ar­inn­ar og The Bo­dy Shop.
„Það er búið að borga fyrir þetta“
FréttirPlastið fundið

„Það er bú­ið að borga fyr­ir þetta“

Guð­laug­ur Þór Þórð­ar­son um­hverf­is­ráð­herra seg­ir að það eigi að end­ur­vinna ís­lenska plast­ið sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð, enda sé bú­ið að borga fyr­ir það.
792. spurningaþraut: Stígvél hér og stígvél þar
ÞrautirSpurningaþrautin

792. spurn­inga­þraut: Stíg­vél hér og stíg­vél þar

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað er að ger­ast á þess­ari mynd hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða fyrr­ver­andi þing­mað­ur tók við sem rit­stjóri Frétta­blaðs­ins í fyrra? 2.  William Henry Gates III fædd­ist í Banda­ríkj­un­um 1952. Fað­ir hans var vel met­inn lög­fræð­ing­ur og móð­ir hans kenn­ari og kaup­sýslu­kona. Bæði létu heil­mik­ið að sér kveða í bar­áttu fyr­ir skárra sam­fé­lagi. En hvað af­rek­aði...
Stjarnfræðilegur kostnaður Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Stjarn­fræði­leg­ur kostn­að­ur Úkraínu­stríðs­ins

Mörg hundruð falla í inn­rás Rússa í Úkraínu á degi hverj­um, mann­tjón­ið eykst sí­fellt og ólýs­an­leg­ar hörm­ung­ar þar víða dag­legt brauð. Þess ut­an eru efna­hags­leg­ar ham­far­ir að eiga sér stað í Úkraínu en þær voru raun­ar hafn­ar áð­ur en inn­rás­in hófst. Út­lit­ið var svart fyr­ir en nú er stór hluti lands­ins ein rjúk­andi rúst og vegna land­lægr­ar spill­ing­ar mun reyn­ast erfitt að fá fjár­hags­að­stoð er­lend­is frá til upp­bygg­ing­ar að stríðs­lok­um.
Reykvísk skrifstofukona umlukin svartadauða
Viðtal

Reyk­vísk skrif­stofu­kona um­lukin svarta­dauða

Auð­ur Har­alds rit­höf­und­ur seg­ir að Guð sé al­gjör­lega að­gerð­ar­laus og þess vegna sé tit­ill bók­ar henn­ar sem var að koma út: Hvað er Drott­inn að drolla? Sag­an fjall­ar um reyk­víska skrif­stofu­konu í nú­tím­an­um sem fer í tíma­ferða­lag alla leið aft­ur til árs­ins 1346 og lend­ir inni í miðj­um svarta­dauða.
Djarfar fullyrðingar eftir hálftíma vettvangsferð plastsendinefndar
FréttirPlastið fundið

Djarf­ar full­yrð­ing­ar eft­ir hálf­tíma vett­vangs­ferð plast­sendi­nefnd­ar

Úr­vinnslu­sjóð­ur ætl­ar ekk­ert að að­haf­ast vegna ís­lenska plasts­ins sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð. Sendi­nefnd sem fór á stað­inn og komst að þeirri nið­ur­stöðu að þar væri ein­ung­is lít­ið magn af ís­lensku plasti virð­ist hafa byggt þá nið­ur­stöðu sína á hæpn­um for­send­um. Full­yrð­ing­ar í skýrslu nefnd­ar­inn­ar stand­ast ekki skoð­un.
791. spurningaþraut: Picasso málaði portrett af ... hvaða konu?
ÞrautirSpurningaþrautin

791. spurn­inga­þraut: Picasso mál­aði portrett af ... hvaða konu?

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir þetta fjall? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða vin­sæla hljóm­sveit sendi frá sér plöt­una Their Satanic Maj­esties Requ­est ár­ið 1967? 2.  Hver var þá að­al gít­ar­leik­ari hljóm­sveit­ar­inn­ar?   3.  Dönsk yf­ir­völd og sér í lagi for­sæt­is­ráð­herr­ann hafa nú feng­ið skömm í hatt­inn hjá op­in­berri rann­sókn­ar­nefnd í Dan­mörku vegna fram­göngu sinn­ar í máli sem sner­ist um ákveðna dýra­teg­und. Hvaða dýr voru...
Myndi örugglega aldrei fara neitt ef hún vissi allt
MenningHús & Hillbilly

Myndi ör­ugg­lega aldrei fara neitt ef hún vissi allt

Covid-far­ald­ur­inn birt­ist ljós­lif­andi á nýj­asta lista­verki lista­kon­unn­ar Eirún­ar Sig­urð­ar­dótt­ur, Raun­tím­ar­efl­in­um, sem var saumað­ur með­an á far­aldr­in­um stóð. Ref­ill­inn tók mið af stöðu far­ald­urs­ins á hverj­um tíma og var loka­út­kom­an því ekki fyr­ir­fram ákveð­in.
Þegar fullorðið fólk gerir sig að fífli
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
790. spurningaþraut: Úr hvaða kvikmyndum eru skjáskotin?
ÞrautirSpurningaþrautin

790. spurn­inga­þraut: Úr hvaða kvik­mynd­um eru skjá­skot­in?

Þema­þraut dags­ins snýst um er­lend­ar kvik­mynd­ir. Auka­spurn­ing­arn­ar eru um ís­lenska sjón­varps­þætti. * Fyrri auka­spurn­ing: Hér fyr­ir of­an er aug­lýs­ing fyr­ir ís­lenska sjón­varps­þætti sem nefnd­ust ... ? Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Úr hvaða bíó­mynd er þetta? 2.  Úr hvaða mynd er þetta? * 3.  Kannski hafa ekki marg­ir séð þessa mynd núorð­ið. En þið ætt­uð samt að þekkja hana með nafni....