Þessi grein er meira en ársgömul.

Þegar konur tóku völdin á útgáfunni

Lengi vel átti það við hér á landi að karl­ar skrif­uðu bæk­ur sem aðr­ir karl­ar gáfu út. Kon­ur hafa hins veg­ar alla tíð ver­ið á með­al les­enda bóka og lesa sam­kvæmt rann­sókn­um tals­vert meira en karl­menn í dag. Það var því eðli­leg þró­un þeg­ar kon­um tók að fjölga á með­al út­gef­enda, sem hugs­an­lega hef­ur átt sinn þátt í því að kon­ur í hópi rit­höf­unda eru nú ekki síð­ur áber­andi en karl­ar. Ell­efu kon­ur sem stýra níu út­gáfu­fé­lög­um komu sam­an á dög­un­um og ræddu breyt­ing­ar á bóka­brans­an­um, sem þær segja heil­brigð­ari og fjöl­breytt­ari í dag en áð­ur.

Þegar konur tóku völdin á útgáfunni
Konur í bókaútgáfu Efri röð frá vinstri: Hiroe hjá Oran Books, Silja hjá Litla sæhestinum, Ásdís hjá Setbergi, Marta hjá Bókabeitunni, Dögg hjá Sölku og Guðrún hjá Benedikt. Neðri röð frá vinstri: Valgerður hjá Partusi, Þorgerður Agla og María Rán hjá Angústúra, Birgitta hjá Bókabeitunni og Guðný hjá Rósakoti. Mynd: Davíð Þór

Haustið 2016 spruttu þrjár nýjar bókaútgáfur í eigu kvenna fram á sjónarsviðið. Þetta var bókaútgáfan Benedikt, sem er í eigu Guðrúnar Vilmundardóttur, sem áður hafði gegnt starfi útgáfustjóra hjá Bjarti, Litli sæhesturinn í eigu Silju Sallé, sem hafði þá nýverið flutt til Íslands og fann fyrir þörf á fjölbreyttari bókmenntum fyrir börn, og Angústúra, sem er í eigu þeirra Þorgerðar Öglu Magnúsdóttur og Maríu Ránar Guðjónsdóttur. Sama ár tók Hólmfríður Matthíasdóttir við sem útgáfustjóri Forlagsins. Ári áður hafði Dögg Hjaltalín tekið við bókaútgáfunni Sölku, sem var stofnuð árið 2000 af Hildi Hermóðsdóttur og Þóru Sigríði Ingólfsdóttur, sem svar við karllægum bransa. Það sama ár, 2015, stofnaði Valgerður Þóroddsdóttir líka Partus.

Eitthvað virðist hafa legið í loftinu á þessum árum: „Kannski má líkja þessu við það þegar ísjakar snúast,“ segir Guðrún. „Þetta var búið að vera eins um nokkuð langt skeið. Forlagið langstærst, Bjartur og Veröld langstærst á eftir þeim. Það …

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð tvær fríar áskriftargreinar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 2.390 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Konur í karlastörfum
Karlmennskan#92

Kon­ur í karla­störf­um

Hver er reynsla kvenna af karla­störf­um? Í þess­um þætti er varp­að ljósi á reynslu 13 kvenna sem eiga það sam­eig­in­legt að haf­að starf­að á vett­vangi þar sem karl­ar eru í meiri­hluta eða starfs­vett­vangi sem telst karllæg­ur. Þótt nokk­uð fari fyr­ir átök­um og hvatn­ingu til kvenna að sækja í karla­störf þá eiga flest­ar, ef ekki all­ar, þess­ar kon­ur sam­eig­in­legt að hafa ein­fald­lega áhuga og löng­un til að starfa á sínu sviði. Við­mót­ið og menn­ing­in sem flest­ar lýsa er þó væg­ast sagt fjand­sam­legt sem lit­að er af for­dóm­um, öráreiti, kyn­hyggju, smán­un, hlut­gerv­ingu með þeim af­leið­ing­um að flest­ar töldu sig þurfa að sanna sig, harka af sér, að­laga sig en sum­ar þeirra hafa brunn­ið út. Þurft að hætta störf­um eða ein­fald­lega misst all­an áhuga eft­ir reynslu sína. Þessi þátt­ur er sér­staklaga fyr­ir karla sem starfa á karllæg­um vinnu­stöð­um, stjórn­end­ur þeirra og öll sem hafa áhuga á að upp­ræta kyn­hyggju (sex­isma) og inn­gróna karllægni, sem er að finna víða. Við­mæl­end­ur: 2:49 Dagný Lind lag­er­starfs­mað­ur 10:15 Guð­rún Mar­grét bíla­sali 16:50 Þór­unn Anna bif­véla­virki 23:50 Helga Dögg graf­ísk­ur hönn­uð­ur 29:36 Hólm­fríð­ur Rut mark­aðs- og sam­skipta­fræð­ing­ur 35:20 Sara Ísa­bel einka­flug­manns­nám 41:45 Sigga Svala doktor í gagna­verk­fræði 46:30 Ing­unn verk­fræð­ing­ur 54:09 Aníta Þula renn­ismið­ur 1:00:18 Fjóla Dís bif­véla­virki 1:08:36 Helga Rós versl­un fyr­ir iðn­að­ar­menn 1:23:47 Na­tal­ía raf­virkja­nemi 1:27:40 Sæ­dís Guðný við­skipta­fræð­ing­ur í hug­bún­að­ar­geira 1:31:57 Nið­ur­lag Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Veg­an­búð­in, Dom­in­os, The Bo­dy Shop og bak­hjarl­ar Karl­mennsk­unn­ar bjóða upp á þenn­an þátt.
Faðir Bjarna tvisvar fengið að kaupa ríkiseignir á undirverði
ÚttektSalan á Íslandsbanka

Fað­ir Bjarna tvisvar feng­ið að kaupa rík­is­eign­ir á und­ir­verði

Bene­dikt Sveins­son, fað­ir Bjarna Bene­dikts­son­ar, hef­ur tví­veg­is keypt rík­is­eign­ir á und­ir­verði í einka­væð­ing­ar­ferli. Þetta eru við­skipt­in með SR-mjöl ár­ið 1993 og kaup hans á hluta­bréf­um í Ís­lands­banka ár­ið 2022. Í báð­um til­fell­um hef­ur Rík­is­end­ur­skoð­un tek­ið söl­una á eign­un­um til rann­sókn­ar. Þor­steinn Páls­son, fyrr­ver­andi sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra, sem helst var gagn­rýnd­ur fyr­ir söl­una á SR-mjöli, seg­ir að gagn­rýn­in eigi ekki rétt á sér.
752. spurningaþraut: Hvað er Júpíter breiður?
Þrautir10 af öllu tagi

752. spurn­inga­þraut: Hvað er Júpíter breið­ur?

Fyrri auka­spurn­ing: Ár­ið 1996 var sýnd í sjón­varp­inu serí­an Sigla him­in­fley. Hvað heita leik­ar­arn­ir sem þarna spreyta sig í hlut­verk­um sín­um. Hafa verð­ur nöfn beggja rétt. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  „Hann Bjössi kann á bíl og ...“ hvað? 2.  Hversu miklu meiri er reikistjarn­an Júpíer að þver­máli held­ur en Jörð­in? Það er að segja: Hve mörg­um Jörð­um þyrfti að raða upp hlið við...
Fékk sextíu daga dóm fyrir árás sem hefði getað stefnt sambýliskonu í lífshættu
Fréttir

Fékk sex­tíu daga dóm fyr­ir árás sem hefði getað stefnt sam­býl­is­konu í lífs­hættu

„Farðu beina leið á bráða­mót­tök­una. Áverk­ar þín­ir eru á því stigi að þeir gætu ver­ið lífs­hættu­leg­ir,“ voru ráð­legg­ing­ar Kvenna­at­hvarfs­ins þeg­ar Helga Krist­ín Auð­uns­dótt­ur leit­aði þang­að eft­ir að sam­býl­is­mað­ur henn­ar réðst á hana á heim­ili þeirra. Það var stað­fest á bráða­mót­töku.
Oops, I did it again...Kommar gera sömu mistökin aftur og aftur (síðari hluti)
Blogg

Stefán Snævarr

Oops, I did it again...Komm­ar gera sömu mis­tök­in aft­ur og aft­ur (síð­ari hluti)

Í þess­um síð­ari hluta beini ég sjón­um mín­um að marxí­sk­um kenn­ing­um um heimsvalda­stefnu og mann­kyns­sögu. Þær verða gagn­rýnd­ar nokk­uð harka­lega, ekki síst í þeirri mynd sem Þór­ar­inn Hjart­ar­son dreg­ur upp af þeim. Hin illa Am­er­íka og „heimsvalda­stefn­an“. Þór­ar­inn held­ur því fram að meint áróð­urs­ma­skína Banda­ríkj­anna villi mönn­um sýn í Úkraínu­mál­inu. En hon­um dett­ur ekki í hug að sanna mál sitt,...
Oops, I did it again...Kommar gera sömu mistökin aftur og aftur (fyrri hluti)
Blogg

Stefán Snævarr

Oops, I did it again...Komm­ar gera sömu mis­tök­in aft­ur og aft­ur (fyrri hluti)

Frið­mey Spjóts (Brit­ney Spe­ars) söng sem frægt er orð­ið í orðastað stelp­unn­ar sem gerði sömu mis­tök­in aft­ur og aft­ur, lék sér að hjört­um pilta. Æði marg­ir vinstrisósí­al­ist­ar eru and­leg skyld­menni stelpu­gæs­ar­inn­ar. Þeir lágu flat­ir fyr­ir al­ræð­is­herr­um og fjölda­morð­ingj­um á borð við Stalín og Maó, hlust­uðu ekki á gagn­rýni en kok­g­leyptu áróðri al­ræð­is­ins. Í landi Kreml­ar­bónd­ans, Stalíns,  væri „líb­bleg­ur lit­ur í...
Með stríðið í blóðinu
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Með stríð­ið í blóð­inu

Stríð er ekki bara sprengj­urn­ar sem falla, held­ur allt hitt sem býr áfram í lík­ama og sál þeirra sem lifa það af. Ótt­inn sem tek­ur sér ból­stað í huga fólks, skelf­ing­in og slæm­ar minn­ing­arn­ar.
Framtíð Úkraínu og staða Eystrasaltsríkjanna og Norðurlandanna í ESB og NATO
Hilmar Þór Hilmarsson
PistillÚkraínustríðið

Hilmar Þór Hilmarsson

Fram­tíð Úkraínu og staða Eystra­salts­ríkj­anna og Norð­ur­land­anna í ESB og NATO

Stríð í Úkraínu vek­ur spurn­ing­ar um stöðu lands­ins í Evr­ópu og stækk­un NATO. Fyr­ir stríð vildi Úkraína bæði í ESB og NATO, en hvor­ug stofn­un­in var til­bú­in að tíma­setja lík­lega að­ild. Nú er spurn­ing um hvað stjórn­völd í Úkraínu eru til­bú­in að semja. Of mikla eft­ir­gjöf við Rússa mætti ekki að­eins túlka sem ósig­ur Úkraínu held­ur líka ósig­ur Banda­ríkj­anna.
Enn er leynd yfir hluta kaupenda bréfa í Íslandsbanka
FréttirSalan á Íslandsbanka

Enn er leynd yf­ir hluta kaup­enda bréfa í Ís­lands­banka

Nöfn allra þeirra að­ila sem keyptu hluta­bréf í Ís­lands­banka í út­boði ís­lenska rík­is­ins á bréf­un­um í lok mars hafa ekki enn kom­ið fram. Í ein­hverj­um til­fell­um voru þeir að­il­ar sem seldu hluta­bréf­in í for­svari fyr­ir kaup­in en á bak við þau eru aðr­ir að­il­ar.
751. spurningaþraut: Fjármálastofnanir, stjórnmálaflokkar, sjúkdómur, fótboltamaður ...
Þrautir10 af öllu tagi

751. spurn­inga­þraut: Fjár­mála­stofn­an­ir, stjórn­mála­flokk­ar, sjúk­dóm­ur, fót­bolta­mað­ur ...

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir unga kon­an sem er til vinstri á mynd­inni? For­nafn dug­ar. * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hver er elsti banki lands­ins, stofn­að­ur 1885? 2.  Ár­ið 1980 gaf fyr­ir­tæk­ið Kred­it­kort út fyrsta kred­it­kort­ið á Ís­landi. Hvað nefnd­ist það kort? 3.  Ung­ur Norð­mað­ur er nú að ganga til liðs við karla­lið Manchester City í fót­bolta. Hvað heit­ir hann? 4.  Sami mað­ur­inn...
Vill að rússneski sendiherrann „andskotist héðan burtu“
Fréttir

Vill að rúss­neski sendi­herr­ann „and­skot­ist héð­an burtu“

Jers­ey, banda­rísk­ur her­mað­ur ný­kom­inn til Ís­lands frá Úkraínu, hyggst sitja fyr­ir ut­an rúss­neska sendi­ráð­ið þar til hann nær tali af sendi­herr­an­um eða lög­regl­an kem­ur og fjar­læg­ir hann. Hann hyggst snúa aft­ur til Úkraínu og berj­ast með heima­mönn­um gegn inn­rás­ar­hern­um.
Þetta er það sem Einar getur gert
Jón Trausti Reynisson
PistillBorgarstjórnarkosningar 2022

Jón Trausti Reynisson

Þetta er það sem Ein­ar get­ur gert

Skyn­sam­leg nið­ur­staða meiri­hluta­við­ræðna virð­ist liggja í aug­um uppi.