Þessi grein er rúmlega 3 mánaða gömul.

Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér

Nýj­ar rann­sókn­ir á COVID-19 sýna að til eru meira en yf­ir eitt þús­und af­brigði af veirunni sem veld­ur sjúk­dómn­um og vís­inda­menn vinna baki brotnu við að rann­saka þessi at­birgði. Ein­um hósta geta fylgt allt að 3.000 drop­ar sem geta lent á öðru fólki.

Mest lesið

Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
1
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.
Þau létust á Vesturlandsvegi
2
Fréttir

Þau lét­ust á Vest­ur­lands­vegi

Sam­býl­is­fólk­ið Jó­hanna S. Sig­urð­ar­dótt­ir og Finn­ur Ein­ars­son lét­ust í slysi á hálu mal­biki á Vest­ur­lands­vegi. Þeirra er minnst í dag. Þau hjálp­uðu með­al ann­ars fé­lög­um sín­um í bif­hjóla­sam­tök­un­um.
Svandís leggur niður læknaráð: „Hún þarf ekki að óttast að vera skömmuð af læknaráði í framtíðinni“
3
FréttirHeilbrigðismál

Svandís legg­ur nið­ur lækna­ráð: „Hún þarf ekki að ótt­ast að vera skömm­uð af lækna­ráði í fram­tíð­inni“

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um. Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra hafði beð­ið lækna­ráð um stuðn­ing. Formað­ur lækna­ráðs seg­ir að­hald minnka með breyt­ing­unni og að for­stjóri Land­spít­al­ans verði „býsna ein­ráð­ur“.
Nýtt myndband KSÍ: „Einn hugur, eitt hjarta sem slær fyrir Ísland“
4
Fréttir

Nýtt mynd­band KSÍ: „Einn hug­ur, eitt hjarta sem slær fyr­ir Ís­land“

KSÍ kynn­ir nýtt merki sam­bands­ins með mynd­bandi um land­vætt­ina, „hinar full­komnu tákn­mynd­ir fyr­ir lands­l­ið Ís­lands“.
António Guterres
5
Aðsent

António Guterres

COVID-19 krepp­an er heim­in­um þörf áminn­ing

António Guter­res, að­al­fram­kvæmda­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna, grein­ir bjart­sýna og svart­sýna sviðs­mynd í heims­far­aldr­in­um. Hann var­ar við „sundr­ungu, auk­inni lýð­hyggju og út­lend­inga­h­atri“.
67. spurningaþraut: Hvar ætluðu Bandaríkjamenn að sprengja atómsprengju, og fleira
6
Þrautir10 af öllu tagi

67. spurn­inga­þraut: Hvar ætl­uðu Banda­ríkja­menn að sprengja atóm­sprengju, og fleira

Hvaða nafn­frægu per­sónu úr grísku goða­fræð­inni má sjá á mynd­inni hér að of­an? Þetta var fyrri auka­spurn­ing­in. Hin snýst um neðri mynd­ina og er svona: Hver er þetta? En þá eru fyrst hinar sí­vin­sælu að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in í Af­gan­ist­an? 2.   Sam­herja­skjöl­in svo­nefndu snú­ast um meint­ar mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins til stjórn­mála- og áhrifa­manna í fyrst og fremst einu Afr­íku­ríki. Hvaða...
Bíó Paradís opnar á ný við Hverfisgötu
7
Fréttir

Bíó Para­dís opn­ar á ný við Hverf­is­götu

Sam­komu­lag hef­ur náðst við eig­end­ur húss­ins sem hýs­ir Bíó Para­dís um að starf­semi haldi áfram í sept­em­ber.
Stundin #120
Júní 2020
#120 - Júní 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 10. júlí.
Nýjar rannsóknir á COVID-19: Svona hegðar veiran sér
Læknir í Kína Vísindamenn um allan heim skoða nú stökkbreytingar sem orðið hafa á veirunni. Mynd: Shutterstock

Vísindamenn um allan heim rannsaka nú yfir eitt þúsund afbrigði af kórónaveirunni sem veldur COVID-19 og fundist hafa um 40 stökkbreytt afbrigði af veirunni hér á landi. Kjarnsýrur úr veirunni lifðu í 17 daga um borð í skemmtiferðaskipi þar sem smit kom upp.

Arnar PálssonHann segir að stökkbreyting geti hljómað ógnandi, en um sé að ræða erfðafrávik.

En hvað þýðir það að veiran hafi stökkbreyst? Er það slæmt? Er stökkbreytt veira skæðari? Svo þarf ekki að vera, segir Arnar Pálsson, prófessor í lífupplýsingafræði við Líf- og umhverfisvísindadeild Háskóla Íslands. 

Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, sagði í viðtali á RÚV fyrr í vikunni að þær fjörutíu stökkbreytingar sem fundist hefðu við rannsóknir fyrirtækisins á SARS-CoV-2, veirunni sem veldur COVID-19, væru breytingar sem eingöngu hefðu greinst hér á landi. Þar sagði Kári að fjölbreytileiki veirunnar benti til þess að veiran hefði komið hingað til lands úr fleiri áttum en áður var talið.

 „Stökkbreytingar eru eðlilegur hluti af lífinu,“ segir Arnar.  „Án þeirra væri ekki til neinn breytileiki. Orðið stökkbreyting hljómar ógnvekjandi, en þær fela einfaldlega í sér erfðafrávik; að erfðaefnið breytist. Það þarf ekki að hafa áhrif á virkni veirunnar.“

Eins og límmiði á afturenda fíls

Stökkbreytingar eru skilgreindar á þrenna vegu: jákvæðar, hlutlausar og neikvæðar. Jákvæðar auka hæfni veirunnar, neikvæðar draga úr henni og þær hlutlausu hvorki draga úr né auka hæfni hennar. Arnar segir að mikil minnihluti stökkbreytinga séu jákvæðar, stærra hlutfall þeirra séu neikvæðar og flestar séu hlutlausar. Hann segir líklegt, miðað við þá þekkingu sem nú sé til staðar á kórónaveirunni, að þær breytingar sem hafa orðið og kunni að verða á henni séu hlutlausar. „Það má líkja þessu við límmiða á afturendanum á fíl. Hann er þarna, en hefur engin áhrif á líf fílsins.“

Spurður hvort veira sem þessi geti stökkbreyst endalaust segir Arnar að ekki sé betur vitað en að svo sé, en ekkert bendi til þess að SARS-CoV-2  stökkbreytist hraðar en aðrar veirur svipaðar uppbyggingar. „Hæfni veiru er svo fjölþætt. Hún felst meðal annars í að búa til afkomendur og helst þá sem lifa lengi, að komast inn í frumurnar á hýslinum og sleppa frá ónæmiskerfinu. Líkurnar á því að stökkbreytingarnar valdi akkúrat þessu eru ekkert sérlega miklar. Svo er ekkert fyrirséð að það sé endilega betra fyrir veiruna að sem flestir deyi af hennar völdum, kannski væri það henni í hag að valda mildari sjúkdómi. Eða að geta dulist lengur í fólki eftir að það er smitað þannig að meiri möguleikar séu á að það smiti aðra óafvitandi.“

Gæti orðið stöðugri utan líkamans

Arnar segir að hugsanlega gæti veiran orðið stöðugri utan líkamans og þannig myndi hæfni hennar til að smita aukast. „Það er einfaldlega ómögulegt að spá fyrir um hvaða breytingar eru veirunni í hag. Veirur valda oft alvarlegum sjúkdómum fyrst, en þegar þær hafa aðlagast hýslum sínum, sem í þessu tilfelli eru við mennirnir, verða þær veikari. En það er ómögulegt að segja hversu langan tíma það tekur.“

„Eins og kórónaveiran er núna samsett býr hún yfir bindipróteini til að komast inn í þekjufrumur í öndunarfærum“

Önnur hugsanleg stökkbreyting sem Arnar nefnir eru breytingar á bindipróteini veirunnar, en það virkar sem nokkurs konar lykill að því að komast inn í frumur. „Eins og kórónaveiran er núna samsett býr hún yfir bindipróteini til að komast inn í þekjufrumur í öndunarfærum. Það er erfitt að spá um hvort slíkar breytingar myndu hagnast veirunni. Við vitum svo lítið um líffræði hennar.“

Í þessu samhengi nefnir Arnar aðra tegund kórónaveiru, OC43. „Það er „venjuleg“ kvefveira sem hefur gengið á milli fólks í langan tíma. Stökkbreytingar hennar hafa verið raktar í um tvo áratugi og í ljós hefur komið að bindiprótein hennar hafa breyst talsvert.“

Notuð grímaSums staðar hefur orðið skortur á sótthvarnagrímum.

Arnar segir að eftir því sem COVID-19 faraldurinn muni vara lengur, aukist möguleikar kórónaveirunnar á að breytast á jákvæðan hátt. „Þess vegna er full ástæða til að gera allt sem hægt er til að hamla útbreiðslu faraldursins.“ 

Ekki miklar breytingar miðað við útbreiðslu

Bandaríska dagblaðið The Washington Post fjallaði í gær um stökkbreytingar á kórónaveirunni. Í umfjöllun blaðsins segir að fjöldi vísindamanna vinni nú að því að rannsaka breytingarnar. Einn þeirra er Peter Thielen, sameindaerfðafræðingur við John Hopkins háskóla í Bandaríkjunum. Í samtali við blaðið segir hann að þetta séu ekki margar stökkbreytingar, sé miðað við þann mikla fjölda sem hafi sýkst af veirunni. Fjórar til tíu breytingar séu að jafnaði á þeirri veiru sem hafi gengið í Wuhan og þeirri sem nú gengur í Bandaríkjunum.

„Fjórar til tíu breytingar eru að jafnaði á þeirri veiru sem gekk í Wuhan og þeirri sem nú gengur í Bandaríkjunum“

COVID-19Í grein The Washington Post segir að stökkbreytingar á veirunni séu ekki miklar miðað við útbreiðslu hennar.

„Eins og staðan er núna gefur þetta vísbendingu um að hægt yrði að þróa bóluefni gegn veirunni í eitt skipti fyrir öll í stað þess að þróa ný afbrigði á hverju ári eins og gert er varðandi inflúensubóluefni. Bóluefnið yrði áþekkt bóluefni gegn mislingum eða hlaupabólu á þann hátt að það myndi veita langtíma ónæmi,“ segir Thielen við The Washington Post.  Fjölmörg bóluefni gegn veirunni eru nú í þróun, en ólíklegt er talið að þau komi á markað fyrr en eftir 12-18 mánuði. 

Tveir aðrir vísindamenn taka í sama streng í umfjöllun blaðsins. Stanley Perlmann, Háskólanum í Iowa og Benjamin Neuman, A&M Ríkisháskólanum í Texas í Texarkana eru báðir veirufræðingar og voru í alþjóðlegum hópi vísindamanna sem gaf veirunni nafn. Þeir segja að veiran virðist nokkuð stöðug. „Hún hefur ekki stökkbreyst að neinu ráði,“ segir Perlman. „Þetta er sama slæma útgáfan fyrir alla, enn sem komið er. Ef hún verður ennþá á kreiki eftir ár, þá gætum við séð meiri fjölbreytni,“ segir Neuman.

Fólk í A-blóðflokki næmara

Margar kenningar eru um veiruna, meðal annars hvort fólk af tilteknum blóðflokkum sé næmari fyrir henni en aðrir. Kínverskir vísindamenn báru blóðflokka rúmlega 2.000 íbúa Wuhan- og Shenzhen-héraðs sem sýkst höfðu af veirunni saman við blóðflokka fólks á svæðinu og niðurstaðan var að fólk í A-blóðflokki er líklegra til að smitast af veirunni en fólk í öðrum blóðflokkum og að minnstar líkur eru á að fólk í O-flokki fái veiruna. Fjölmargir fjölmiðlar víða um heim hafa fjallað um niðurstöður rannsóknarinnar, en þær hafa ekki birst í ritrýndum tímaritum, að því er segir á vefsíðu rannsóknarinnar.

Hver eru einkennin?Hvernig er að vera með COVID-19? Skýringarmyndband frá Science Insider.

Hangir í loftinu

Með grímuMyndin er frá götu í Taívan. Veiran berst meðal annars með úðasmiti og því hafa margir brugðið á það ráð að bera grímu.

COVID-19 smitast með snertismiti eða dropa-/úðasmiti. Sá sem smitast ber veiruna með eigin höndum í augu, nef eða munn og smitar þannig sjálfan sig. Þetta gerist oftast á þann hátt  að fólk snertir smitaðan hlut eins og til dæmis hurðarhún, snertiskjái eða hluti sem margir snerta og fer síðan með hendurnar að andlitinu eða grípur eitthvað og setur í munn sér. Eins og svo margar aðrar veirur sem herja á öndunarfæri getur COVID-19 smitast með úða eða dropum sem koma úr munni og nefi smitaðs einstaklings, til dæmis þegar hann hóstar.

Einum hósta geta fylgt allt að 3.000 dropar sem geta lent á öðru fólki, fötum þeirra og yfirborðsflötum og minni agnir úr dropunum geta hangið í loftinu. Niðurstöður rannsóknar sem gerðar voru af Bandarísku heilbrigðismálastofnuninni (NIH),Sjúkdómavarnastofnun Bandaríkjanna og UCLA og Princeton háskólunum sýna að veiran getur lifað í allt að fjórar klukkustundir á kopar, 24 stundir á pappa og tvo til þrjá daga á plasti og ryðfríu stáli. Þá hafa rannsóknir sýnt að hún getur hangið í lofti sem nokkurs konar dropi eða úði í allt að þrjá tíma áður en hún fellur til jarðar. 

Kjarnsýrur úr veirunni lifðu í 17 daga

Merki um RNA kjarnsýrur úr veirunni fundust í káetum skemmtiferðaskipsins Diamond Princess, sem kyrrsett var undan strönd Japans í febrúar eftir að smit kom þar upp,  17 dögum eftir að allir farþegar höfðu farið frá borði.  Í skýrslu Sóttvarnareftirlits Bandaríkjanna segir að óvíst sé hvort þessar kjarnsýrur gætu valdið smiti.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
1
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.
Þau létust á Vesturlandsvegi
2
Fréttir

Þau lét­ust á Vest­ur­lands­vegi

Sam­býl­is­fólk­ið Jó­hanna S. Sig­urð­ar­dótt­ir og Finn­ur Ein­ars­son lét­ust í slysi á hálu mal­biki á Vest­ur­lands­vegi. Þeirra er minnst í dag. Þau hjálp­uðu með­al ann­ars fé­lög­um sín­um í bif­hjóla­sam­tök­un­um.
Svandís leggur niður læknaráð: „Hún þarf ekki að óttast að vera skömmuð af læknaráði í framtíðinni“
3
FréttirHeilbrigðismál

Svandís legg­ur nið­ur lækna­ráð: „Hún þarf ekki að ótt­ast að vera skömm­uð af lækna­ráði í fram­tíð­inni“

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um. Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra hafði beð­ið lækna­ráð um stuðn­ing. Formað­ur lækna­ráðs seg­ir að­hald minnka með breyt­ing­unni og að for­stjóri Land­spít­al­ans verði „býsna ein­ráð­ur“.
Nýtt myndband KSÍ: „Einn hugur, eitt hjarta sem slær fyrir Ísland“
4
Fréttir

Nýtt mynd­band KSÍ: „Einn hug­ur, eitt hjarta sem slær fyr­ir Ís­land“

KSÍ kynn­ir nýtt merki sam­bands­ins með mynd­bandi um land­vætt­ina, „hinar full­komnu tákn­mynd­ir fyr­ir lands­l­ið Ís­lands“.
António Guterres
5
Aðsent

António Guterres

COVID-19 krepp­an er heim­in­um þörf áminn­ing

António Guter­res, að­al­fram­kvæmda­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna, grein­ir bjart­sýna og svart­sýna sviðs­mynd í heims­far­aldr­in­um. Hann var­ar við „sundr­ungu, auk­inni lýð­hyggju og út­lend­inga­h­atri“.
67. spurningaþraut: Hvar ætluðu Bandaríkjamenn að sprengja atómsprengju, og fleira
6
Þrautir10 af öllu tagi

67. spurn­inga­þraut: Hvar ætl­uðu Banda­ríkja­menn að sprengja atóm­sprengju, og fleira

Hvaða nafn­frægu per­sónu úr grísku goða­fræð­inni má sjá á mynd­inni hér að of­an? Þetta var fyrri auka­spurn­ing­in. Hin snýst um neðri mynd­ina og er svona: Hver er þetta? En þá eru fyrst hinar sí­vin­sælu að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in í Af­gan­ist­an? 2.   Sam­herja­skjöl­in svo­nefndu snú­ast um meint­ar mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins til stjórn­mála- og áhrifa­manna í fyrst og fremst einu Afr­íku­ríki. Hvaða...
Bíó Paradís opnar á ný við Hverfisgötu
7
Fréttir

Bíó Para­dís opn­ar á ný við Hverf­is­götu

Sam­komu­lag hef­ur náðst við eig­end­ur húss­ins sem hýs­ir Bíó Para­dís um að starf­semi haldi áfram í sept­em­ber.

Mest deilt

Þau létust á Vesturlandsvegi
1
Fréttir

Þau lét­ust á Vest­ur­lands­vegi

Sam­býl­is­fólk­ið Jó­hanna S. Sig­urð­ar­dótt­ir og Finn­ur Ein­ars­son lét­ust í slysi á hálu mal­biki á Vest­ur­lands­vegi. Þeirra er minnst í dag. Þau hjálp­uðu með­al ann­ars fé­lög­um sín­um í bif­hjóla­sam­tök­un­um.
Bíó Paradís opnar á ný við Hverfisgötu
2
Fréttir

Bíó Para­dís opn­ar á ný við Hverf­is­götu

Sam­komu­lag hef­ur náðst við eig­end­ur húss­ins sem hýs­ir Bíó Para­dís um að starf­semi haldi áfram í sept­em­ber.
Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
3
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.
Svandís leggur niður læknaráð: „Hún þarf ekki að óttast að vera skömmuð af læknaráði í framtíðinni“
4
FréttirHeilbrigðismál

Svandís legg­ur nið­ur lækna­ráð: „Hún þarf ekki að ótt­ast að vera skömm­uð af lækna­ráði í fram­tíð­inni“

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um. Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra hafði beð­ið lækna­ráð um stuðn­ing. Formað­ur lækna­ráðs seg­ir að­hald minnka með breyt­ing­unni og að for­stjóri Land­spít­al­ans verði „býsna ein­ráð­ur“.
Nýtt myndband KSÍ: „Einn hugur, eitt hjarta sem slær fyrir Ísland“
5
Fréttir

Nýtt mynd­band KSÍ: „Einn hug­ur, eitt hjarta sem slær fyr­ir Ís­land“

KSÍ kynn­ir nýtt merki sam­bands­ins með mynd­bandi um land­vætt­ina, „hinar full­komnu tákn­mynd­ir fyr­ir lands­l­ið Ís­lands“.
António Guterres
6
Aðsent

António Guterres

COVID-19 krepp­an er heim­in­um þörf áminn­ing

António Guter­res, að­al­fram­kvæmda­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna, grein­ir bjart­sýna og svart­sýna sviðs­mynd í heims­far­aldr­in­um. Hann var­ar við „sundr­ungu, auk­inni lýð­hyggju og út­lend­inga­h­atri“.
Þorvaldur Gylfason
7
Blogg

Þorvaldur Gylfason

Veir­an af­hjúp­ar mun­inn á Banda­ríkj­un­um og Evr­ópu

Veir­an æð­ir áfram. Fjöldi greindra smita um heim­inn nálg­ast nú 11 millj­ón­ir og fjöldi dauðs­falla nálg­ast 520.000. Banda­ríkja­menn telja að­eins um 4% af íbúa­fjölda heims­ins en greind smit og dauðs­föll þar vestra eru samt um fjórð­ung­ur greindra smita og dauðs­falla um heim­inn all­an. Nán­ar til­tek­ið eru 131.000 manns fall­in í val­inn af völd­um veirunn­ar í Band­ríkj­un­um. Smit­um og dauðs­föll­um fer...

Mest lesið í vikunni

„Það er ekki hægt að spila þennan leik með þeim spilum sem voru gefin í byrjun“
1
Viðtal

„Það er ekki hægt að spila þenn­an leik með þeim spil­um sem voru gef­in í byrj­un“

Mæl­ir­inn er full­ur að sögn Loga Pedro og þol­in­mæð­in fyr­ir ras­isma er að þrot­um kom­in. Hann horf­ir til sögu svartra í al­þjóð­legu sam­hengi, en heim­fær­ir stöð­una: „Ég á sjálf­ur svo sterka fjöl­skyldu­sögu þeg­ar kem­ur að þræla­haldi,“ seg­ir Logi og árétt­ar mik­il­vægi þess að fólk taki af­stöðu.
Jón Trausti Reynisson
2
PistillBruninn á Bræðraborgarstíg

Jón Trausti Reynisson

Mik­il­vægi þess að vera í jakka­föt­um

Á með­an eld­ur­inn log­aði enn í hættu­legu hús­næði verka­manna 650 metr­um frá Al­þingi, þar sem þrír lét­ust, stöðv­aði einn helsti leið­togi vinstri manna á Ís­landi þing­störf vegna þess að einn þing­mað­ur var ekki í jakka­föt­um.
Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
3
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.
Þau létust á Vesturlandsvegi
4
Fréttir

Þau lét­ust á Vest­ur­lands­vegi

Sam­býl­is­fólk­ið Jó­hanna S. Sig­urð­ar­dótt­ir og Finn­ur Ein­ars­son lét­ust í slysi á hálu mal­biki á Vest­ur­lands­vegi. Þeirra er minnst í dag. Þau hjálp­uðu með­al ann­ars fé­lög­um sín­um í bif­hjóla­sam­tök­un­um.
Um listamanninn Jón Steinar Gunnlaugsson
5
Nærmynd

Um lista­mann­inn Jón Stein­ar Gunn­laugs­son

Hvað er það sem ger­ir Jón Stein­ar Gunn­laugs­son ein­stak­an? Karl Th. Birg­is­son rýn­ir í reynslu og hug­mynda­fræði íhalds- eða frjáls­hyggjusinn­aða lög­manns­ins og dóm­ar­ans, sem nú hef­ur gef­ið út bók.
Ölfus að semja við Hjallastefnuna – Foreldrar og starfsmenn ósáttir
6
Fréttir

Ölfus að semja við Hjalla­stefn­una – For­eldr­ar og starfs­menn ósátt­ir

Unn­ið er að því að semja við Hjalla­stefn­una um að taka við rekstri leik­skól­ans Berg­heima. Íbú­ar í Þor­láks­höfn og fyrr­ver­andi starfs­menn lýsa megnri óánægju og tala um virð­ing­ar­leysi. Elliði Vign­is­son bæj­ar­stjóri seg­ir að ver­ið sé að auka gæði leik­skóla­starfs­ins.
Illugi Jökulsson
7
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

„Þeir selja póst­kort af heng­ing­unni“

Banda­ríkja­menn reyna nú að átta sig á að svört líf skipti máli, ekki síð­ur en hvít. Ekki drógu þeir rétt­an lær­dóm af skelf­ingu sem átti sér stað í borg­inni Duluth fyr­ir einni öld.

Mest lesið í mánuðinum

Guðni tókst á við Guðmund Franklín: „Ertu stoltur af framgöngu þinni í kvöld?“
1
FréttirForsetakosningar 2020

Guðni tókst á við Guð­mund Frank­lín: „Ertu stolt­ur af fram­göngu þinni í kvöld?“

Guðni Th. Jó­hann­es­son for­seti svar­aði spurn­ing­um mót­fram­bjóð­anda síns, Guð­mund­ar Frank­líns Jóns­son­ar, í kapp­ræð­um í kvöld.
„Fólk heldur að maður sé orðinn alveg kexruglaður“
2
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Fólk held­ur að mað­ur sé orð­inn al­veg kexrugl­að­ur“

Skip­stjór­inn Jón­as Jónas­son var ekki nema 53 ára þeg­ar hann greind­ist með Alzheimer fyr­ir tveim­ur ár­um. Grein­ing­in var hon­um og fjöl­skyld­unni högg, ekki síst vegna þess að hon­um var um­svifa­laust sagt upp vinn­unni og marg­ir fé­lag­ar hans hættu að hafa sam­band. „Hann var alltaf í sím­an­um, það var aldrei hægt að ná í hann,“ seg­ir dótt­ir hans. „En svo bara hætti sím­inn að hringja.“
Alexandra Sif Herleifsdóttir
3
Aðsent

Alexandra Sif Herleifsdóttir og Þórir Ingi Friðriksson

Syrg­ir lík­amann og líf­ið sem hún átti á sama tíma og hún þarf að berj­ast við kerf­ið

Mar­grét Guð­munds­dótt­ir hef­ur hægt og bít­andi misst mátt­inn í lík­am­an­um og lam­ast vegna MS-sjúk­dóms­ins. Nú er svo kom­ið að hún sit­ur föst á Land­spít­al­an­um þar sem hjúkr­un­ar­heim­ili treysta sér ekki til að ann­ast hana. Eig­in­mað­ur henn­ar og dótt­ir skrifa hér op­ið bréf til land­lækn­is og heil­brigð­is­ráð­herra vegna stöð­unn­ar.
Pabbi þeirra varð bráðkvaddur skömmu eftir að mamma þeirra fór á hjúkrunarheimili
4
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

Pabbi þeirra varð bráð­kvadd­ur skömmu eft­ir að mamma þeirra fór á hjúkr­un­ar­heim­ili

For­eldr­ar systkin­anna Ernu Rún­ar, Berg­lind­ar Önnu og Hjalta., þau Hjört­fríð­ur og Magnús Andri, lét­ust með tveggja ára milli­bili áð­ur en þau náðu sex­tugu. Hjört­fríð­ur hafði glímt við Alzheimer frá ár­inu 2012 og naut stuðn­ings Magnús­ar, sem sinnti henni dag og nótt. Að­eins fá­ein­um mán­uð­um eft­ir að hún flutti á hjúkr­un­ar­heim­ili varð hann bráð­kvadd­ur. Systkin­in eru þakk­lát stuðn­ingi sam­fé­lags­ins í Grinda­vík og segja áföll­in hafa þjapp­að þeim sam­an og breytt af­stöðu þeirra til lífs­ins. Þeim þyki líf­ið ekki leng­ur vera sjálfsagt.
„Lífið er rólegra núna en við njótum þess“
5
ViðtalFaraldur 21. aldarinnar

„Líf­ið er ró­legra núna en við njót­um þess“

Tæp­lega fjög­ur ár eru frá því að Ellý Katrín Guð­munds­dótt­ir greind­ist með Alzheimer, að­eins 51 árs. Ný­ver­ið hófst nýr kafli í henn­ar lífi, þeg­ar hún hætti að vinna hjá Reykja­vík­ur­borg og sneri sér al­far­ið að dag­þjálf­un í Hlíða­bæ. Hún og eig­in­mað­ur henn­ar, Magnús Karl Magnús­son, standa nú sem fyrr þétt sam­an og hafa ein­sett sér að njóta ein­földu og kunn­ug­legu hlut­anna í líf­inu.
Forsetaframbjóðandinn Guðmundur Franklín um Trump: „Hann er alvöru leiðtogi“
6
FréttirForsetakosningar 2020

For­setafram­bjóð­and­inn Guð­mund­ur Frank­lín um Trump: „Hann er al­vöru leið­togi“

Guð­mund­ur Frank­lín Jóns­son for­setafram­bjóð­andi tók mynd­ir af sér með svo­kall­aða MAGA der­húfu. Hann sagði mennt­aða, hvíta karl­menn hat­aða af öll­um í heim­in­um og að hann gæti hjálp­að fólki að svíkja und­an skatti.
Grunur um stórfelld brot í rekstri félags fyrrverandi fjármálastjóra Eflingar
7
Fréttir

Grun­ur um stór­felld brot í rekstri fé­lags fyrr­ver­andi fjár­mála­stjóra Efl­ing­ar

Skatt­rann­sókn­ar­stjóri rann­sak­ar grun um stór­felld bók­halds- og skatta­laga­brot hjá M.B. veit­ing­um. Fé­lag­ið var í eigu Kristjönu Val­geirs­dótt­ur, fyrr­ver­andi fjár­mála­stjóra Efl­ing­ar, og sam­býl­is­manns henn­ar. Fé­lag­ið átti í tug­millj­óna við­skipt­um við Efl­ingu með­an Kristjana var þar fjár­mála­stjóri.

Nýtt á Stundinni

Vilja átak gegn hættulegu húsnæði
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Vilja átak gegn hættu­legu hús­næði

Flokk­ur fólks­ins vill vit­und­ar­vakn­ingu um bruna­varn­ir í kjöl­far brun­ans við Bræðra­borg­ar­stíg. Fólk sem leigi ósam­þykkt­ar íbúð­ir þekki oft ekki rétt­indi sín.
Tolli
Hús & Hillbilly#3

Tolli

Tolli ræddi við Hill­billy um mynd­listarelít­una, leit­ina að Tolla, að vera í nú­inu og upp­bygg­ingu Tolla sem fyr­ir­tæki. Hill­billy gekk út í al­gerri nú­vit­und.
68. spurningaþraut: Sykurmolarnir, Bunuel, Fjalla-Eyvindur og ástfangin stúlka
Þrautir10 af öllu tagi

68. spurn­inga­þraut: Syk­ur­mol­arn­ir, Bunu­el, Fjalla-Ey­vind­ur og ást­fang­in stúlka

Auka­spurn­ing­ar eru þess­ar: Í hvaða stríði var hún tek­in, sú skelfi­lega en víð­fræga ljós­mynd sem sést hér að of­an? Og hvað heit­ir kon­an á neðri mynd­inni? 1.   Í mjög vin­sælli kvik­mynd, sem gerð var ár­ið 1982, var per­sóna sem eng­inn vissi hvað hét í raun og veru. Gera átti fram­hald af mynd­inni, og þar átti með­al ann­ars að koma í...
Svandís leggur niður læknaráð: „Hún þarf ekki að óttast að vera skömmuð af læknaráði í framtíðinni“
FréttirHeilbrigðismál

Svandís legg­ur nið­ur lækna­ráð: „Hún þarf ekki að ótt­ast að vera skömm­uð af lækna­ráði í fram­tíð­inni“

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um. Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra hafði beð­ið lækna­ráð um stuðn­ing. Formað­ur lækna­ráðs seg­ir að­hald minnka með breyt­ing­unni og að for­stjóri Land­spít­al­ans verði „býsna ein­ráð­ur“.
Veiran afhjúpar muninn á Bandaríkjunum og Evrópu
Blogg

Þorvaldur Gylfason

Veir­an af­hjúp­ar mun­inn á Banda­ríkj­un­um og Evr­ópu

Veir­an æð­ir áfram. Fjöldi greindra smita um heim­inn nálg­ast nú 11 millj­ón­ir og fjöldi dauðs­falla nálg­ast 520.000. Banda­ríkja­menn telja að­eins um 4% af íbúa­fjölda heims­ins en greind smit og dauðs­föll þar vestra eru samt um fjórð­ung­ur greindra smita og dauðs­falla um heim­inn all­an. Nán­ar til­tek­ið eru 131.000 manns fall­in í val­inn af völd­um veirunn­ar í Band­ríkj­un­um. Smit­um og dauðs­föll­um fer...
Bíó Paradís opnar á ný við Hverfisgötu
Fréttir

Bíó Para­dís opn­ar á ný við Hverf­is­götu

Sam­komu­lag hef­ur náðst við eig­end­ur húss­ins sem hýs­ir Bíó Para­dís um að starf­semi haldi áfram í sept­em­ber.
Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.
67. spurningaþraut: Hvar ætluðu Bandaríkjamenn að sprengja atómsprengju, og fleira
Þrautir10 af öllu tagi

67. spurn­inga­þraut: Hvar ætl­uðu Banda­ríkja­menn að sprengja atóm­sprengju, og fleira

Hvaða nafn­frægu per­sónu úr grísku goða­fræð­inni má sjá á mynd­inni hér að of­an? Þetta var fyrri auka­spurn­ing­in. Hin snýst um neðri mynd­ina og er svona: Hver er þetta? En þá eru fyrst hinar sí­vin­sælu að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in í Af­gan­ist­an? 2.   Sam­herja­skjöl­in svo­nefndu snú­ast um meint­ar mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins til stjórn­mála- og áhrifa­manna í fyrst og fremst einu Afr­íku­ríki. Hvaða...
Þau létust á Vesturlandsvegi
Fréttir

Þau lét­ust á Vest­ur­lands­vegi

Sam­býl­is­fólk­ið Jó­hanna S. Sig­urð­ar­dótt­ir og Finn­ur Ein­ars­son lét­ust í slysi á hálu mal­biki á Vest­ur­lands­vegi. Þeirra er minnst í dag. Þau hjálp­uðu með­al ann­ars fé­lög­um sín­um í bif­hjóla­sam­tök­un­um.
Nýtt myndband KSÍ: „Einn hugur, eitt hjarta sem slær fyrir Ísland“
Fréttir

Nýtt mynd­band KSÍ: „Einn hug­ur, eitt hjarta sem slær fyr­ir Ís­land“

KSÍ kynn­ir nýtt merki sam­bands­ins með mynd­bandi um land­vætt­ina, „hinar full­komnu tákn­mynd­ir fyr­ir lands­l­ið Ís­lands“.
COVID-19 kreppan er heiminum þörf áminning
António Guterres
Aðsent

António Guterres

COVID-19 krepp­an er heim­in­um þörf áminn­ing

António Guter­res, að­al­fram­kvæmda­stjóri Sam­ein­uðu þjóð­anna, grein­ir bjart­sýna og svart­sýna sviðs­mynd í heims­far­aldr­in­um. Hann var­ar við „sundr­ungu, auk­inni lýð­hyggju og út­lend­inga­h­atri“.
Vigdís ósátt við að börn sjái myndir af konum í fæðingu
Fréttir

Vig­dís ósátt við að börn sjái mynd­ir af kon­um í fæð­ingu

Borg­ar­full­trúi Mið­flokks­ins gagn­rýn­ir Strætó fyr­ir að birta aug­lýs­ing­ar Ljós­mæðra­fé­lags­ins á stræt­is­vagni.