Þessi grein er meira en mánaðargömul.

Hvítt er svart

Bens­ín­hák­ur­inn Jeep Wrangler, var fyr­ir ör­fá­um ár­um sagð­ur um­hverf­i­s­vænsti bíll í heimi. Stað­reynd sem mér fannst al­veg fá­rán­leg. Toyota Yar­is Hybrid var í öðru sæti.

Hvítt er svart
Ein af síðustu VW Bjöllunum í Oaxaca Mexíkó, en hún var framleidd í 65 ár, frá 1938 til 2003. Framleidd voru 21.529.464 eintök og síðasta eintakið var framleitt í Mexíkó. Enginn bíll hefur verið framleiddur í fleiri eintökum en einmitt þessi tegund. Mynd: Páll Stefánsson

Umhverfisfótspor bíls er ekki bara það sem hann skilar af sér í akstri, því stærsta fótsporið er framleiðsla og síðan förgun. Jeppinn frá Jeep er á allan hátt einföld smíð, lítið um plast og léttmálma, sem þrátt fyrir mikla bensíneyðslu nær að lyfta honum í hæstu hæðir sem umhverfisvænu farartæki og hægt að endurvinnu hann á skjótan og ódýran hátt. 

Þessir Trabantar í Berlín eru partur af þeim 3.096.999 eintökum sem voru framleiddir í Austur-Þýskalandi á árunum 1957 til 1991. Umhverfisvænir? Nei, því tvígengismótorinn pústaði þykku svarbláu skýi aftur úr þessum kommúnistadrossíum.

Nýorkubifreiðar, sem eru hér með markaðshlutdeild upp á 60%, eru miklir umhverfisbófar í framleiðslu og ekki síður förgun. Rafhlöðurnar eru mjög þungar og nota mikið af litíum og sjaldgæfum góðmálmum, sem eru mjög mengandi og krefjandi í framleiðslu. Og þyngd rafhlöðunnar gerir það að verkum að burðargrind rafbílsins þarf miklu meira magn af áli og stáli en í sambærilegum bensín eða dísilbíl. 

Þegar Mazda kynnti sinn fyrsta rafbíl MX-30 nú í haust ráku margir upp stór augu, því að hann dregur bara 200 km á hleðslunni. Ástæðan? Jú, lítil rafhlaða gerir bílinn léttari og fótspor bílsins nær að vera örlítið fyrir neðan jarðefnaknúna smábíla eins og Yaris eða 208 frá Peaugot. Það næst alls ekki með Teslu eða stóru þýsku rafjepplingunum sem forsætisráðherra ekur á. Hún ætti frekar að fá sér stóran amerískan Jeep Wrangler mengandi eyðsluhák ef hún ætlar sér að vera umhverfisvæn í botn.

Það er flókið mál og dýrt að kaupa nýjan bíl og getur sett tilveruna á hvolf. En á síðasta ári voru framleidd nærri eitt hundrað milljónir ökutækja, 99% með gamaldags bensín- eða dísilmótor.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Aldraðir mótmæla opnun mötuneytis og óttast Covid-19 smit
FréttirCovid-19

Aldr­að­ir mót­mæla opn­un mötu­neyt­is og ótt­ast Covid-19 smit

Íbú­ar á öldruna­heim­il­inu Selja­hlíð eru mjög ósátt­ir við fyr­ir­hug­aða opn­un mötu­neyt­is þar fyr­ir fólk ut­an heim­il­is­ins. Þau telja að með því sé ver­ið að setja þau í hættu. For­stöðu­kona seg­ir að um nauð­syn­lega þjón­ustu sé að ræða fyr­ir skjól­stæð­inga Selja­hlíð­ar.
Hvít forréttindi, rasismi og fordómar - Sara Mansour
Karlmennskan - Hlaðvarp#15

Hvít for­rétt­indi, ras­ismi og for­dóm­ar - Sara Man­sour

„Ég held að rót allra vanda­mála sé skort­ur á gagn­rýnni hugs­un. Að geta lit­ið í eig­in barm og séð sam­fé­lag­ið og ósýni­leg­ar hindr­an­ir sem liggja ekki í aug­um uppi. Það er ekk­ert nema gagn­rýn­in hugs­un.“ seg­ir Sara Man­sour laga­nemi og aktív­isti fyr­ir mann­rétt­ind­um og auk­inni lýð­ræðis­vit­und. Sara hef­ur tal­að fyr­ir mann­rétt­ind­um, mál­efn­um flótta­fólks og femín­isma frá 13 ára aldri. Í þess­um 15. podcast þætti Karl­mennsk­unn­ar ræð­um við um hvít for­rétt­indi, ras­isma, valda­tengsl og for­dóma sem sann­ar­lega fyr­ir­finn­ast á Ís­landi eins og víða.
271. spurningaþraut: Hvað heitir eyjan á Kollafirði þar sem lundar verpa í stórum stíl, og fleiri spurningar
Þrautir10 af öllu tagi

271. spurn­inga­þraut: Hvað heit­ir eyj­an á Kolla­firði þar sem lund­ar verpa í stór­um stíl, og fleiri spurn­ing­ar

Landa­fræði­þraut­in frá í gær. * Auka­spurn­ing fyrri: Á mynd­inni hér að of­an má sjá (til vinstri) banda­rísk­an for­seta sem sat í embætti á stríðs­tím­um. Lengi eft­ir hans dag virtu menn hann mik­ils fyr­ir hug­mynd­ir hans um sam­vinnu þjóða eft­ir stríð­ið. Nú á seinni ár­um hef­ur hann fall­ið í áliti því kast­ljós­inu hef­ur ver­ið beint að því að hann var í...
Ísland styður ekki bann við kjarnorkuvopnum
Fréttir

Ís­land styð­ur ekki bann við kjarn­orku­vopn­um

Sátt­máli Sam­ein­uðu þjóð­anna um bann við kjarn­orku­vopn­um verð­ur full­gilt­ur á morg­un. Ís­land snið­gekk ráð­stefn­una þar sem hann var sam­inn og skip­ar sér á bekk með kjarn­orku­veld­un­um. Stein­unn Þóra Árna­dótt­ir, þing­kona VG, vill að Ís­land hafi kjark til að standa á eig­in fót­um og sam­þykki sátt­mál­ann.
Tvö þúsund tonn af vatni
Mynd dagsins

Tvö þús­und tonn af vatni

Það streymdu inn 500 lítr­ar á sek­úndu af köldu vatni inn í bygg­ing­ar Há­skóla Ís­lands snemma í morg­un, eft­ir að rof varð á að­al­kalda­vatns­æð Veitna við Suð­ur­götu í nótt. Lang­mesta tjón­ið varð á Há­skóla­torgi og Gimli, þar sem raf­magn fór af öllu hús­inu eft­ir að vatn flæddi upp í raf­magn­stöflu húss­ins. Hand­rit­in á Árna­stofn­un eru óskemmd. Há­skóli Ís­lands er ekki tryggð­ur fyr­ir þessu mikla tjóni.
Myndband

Mynd­bönd sýna flóð­ið fossa í Há­skóla Ís­lands

„Sem bet­ur fer urðu eng­in slys á fólki,“ seg­ir upp­lýs­inga­full­trúi Veitna. Yf­ir tvö þús­und tonn af vatni flæddu um há­skóla­svæð­ið eft­ir að lögn brast. Mynd­band sýn­ir vatns­flæð­ið.
270. spurningaþraut: Lögun landa og borgir tvær
Þrautir10 af öllu tagi

270. spurn­inga­þraut: Lög­un landa og borg­ir tvær

Þraut, þessi síð­an í gær. * Þessi þraut er öll um landa­fræði. Ég birti mynd­ir af út­lín­um tíu landa sem þið eig­ið að þekkja. En auka­spurn­ing­arn­ar eru um borg­ir. Sú fyrri á við mynd­ina hér að of­an. Í hvaða borg var þessi mynd tek­in? En þá eru það að­al­spurn­ing­arn­ar. 1.   Hvaða land er hér fyr­ir neð­an? ** 2.   Hvaða...
Trump ei meir: Biden er forseti
Fréttir

Trump ei meir: Biden er for­seti

Joe Biden er form­lega orð­inn for­seti Banda­ríkj­anna. Don­ald Trump er kom­inn til Flórída. Biden mun snúa mörg­um lyk­i­lákvörð­un­um Trumps strax á fyrstu klukku­stund­um for­seta­tíð­ar sinn­ar.
Bóndi fyrir Bóndadaginn
Mynd dagsins

Bóndi fyr­ir Bónda­dag­inn

Á fjár- og kúa­bú­inu Butru búa bænd­urn­ir Ág­úst Jens­son og Odd­ný Steina Vals­dótt­ir (mynd). „Það sem er brýn­ast nú fyr­ir bænd­ur er að hér sé hægt að stunda land­bún­að og hafa ein­hverj­ar tekj­ur af. Raun­tekj­ur sauð­fjár­bænda hafa rýrn­að um tugi pró­senta á und­an­förn­um ár­um. Það er líka mik­il­vægt að gera okk­ar góðu af­urð­ir bet­ur rekj­an­leg­ar,“ seg­ir Odd­ný Steina, sem sit­ur í stjórn Bænda­sam­tak­anna. Nú á föstu­dag­inn er Bónda­dag­ur­inn. Til ham­ingju all­ir bænd­ur, líka all­ir þeir sem eru á möl­inni.
Ágúst Ólafur verður ekki á lista Samfylkingarinnar - Þáði ekki þriðja sæti
Fréttir

Ág­úst Ólaf­ur verð­ur ekki á lista Sam­fylk­ing­ar­inn­ar - Þáði ekki þriðja sæti

Ág­úst Ólaf­ur Ág­ústs­son mun ekki verða í fram­boði fyr­ir Sam­fylk­ing­una í Reykja­vík fyr­ir Al­þing­is­kosn­ing­ar í haust. Upp­still­ing­ar­nefnd bauð hon­um þriðja sæti en hann hafn­aði því.
Namibíski lögmaðurinn í Samherjamálinu: Tilraun „til að ráða mig af dögum“
FréttirSamherjamálið

Namib­íski lög­mað­ur­inn í Sam­herja­mál­inu: Til­raun „til að ráða mig af dög­um“

Namib­íski lög­mað­ur­inn Marén de Klerk býr að sögn yf­ir upp­lýs­ing­um sem sýna að for­seti Namib­íu hafi skipu­lagt greiðsl­ur frá fyr­ir­tækj­um eins og Sam­herja til Swapo-flokks­ins til að flokk­ur­inn gæti hald­ið völd­um. Hann seg­ir að líf sitt sé í rúst vegna mistaka og að hann vilji hjálpa til við rann­sókn Sam­herja­máls­ins.
Töffari kann að taka L-inu
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Töffari kann að taka L-inu

Fyr­ir fjór­um ár­um flaug mér fjar­læg­ur mögu­leiki í hug í tengsl­um við inn­vígslu­dag­inn í Am­er­íku. Ég sá fyr­ir mér hinn ný­kjörna, ný­fasíska auð­kýf­ings­son stíga fram í pontu og halda ræðu sem væri eitt­hvað á þessa leið:   Ég þakka öll­um sem komu.    Við alla sem buðu sig fram gegn mér vil ég segja: hvernig líst ykk­ur á mig núna?...