Þessi grein er rúmlega 11 mánaða gömul.

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

„Ég skulda þér ekki nein svör um eitt eða neitt,“ seg­ir Kristján Vil­helms­son, ann­ar að­aleig­andi Sam­herja, að­spurð­ur um mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins í Namib­íu.

„Ég skulda þér ekki nein svör um eitt eða neitt,“ seg­ir Kristján Vil­helms­son, ann­ar að­aleig­andi Sam­herja, að­spurð­ur um mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins í Namib­íu.

Kristján Vilhelmsson, annar aðaleigandi Samherja og útgerðarstjóri félagsins á Íslandi, neitar að svara spurningum Stundarinnar um mútugreiðslur fyrirtækisins til spilltra embættis- og stjórnmálamanna í Namibíu.

Tveir ráðherrar í ríkisstjórn Namibíu sögðu af sér vegna málsins í dag; sjávarútvegsráðherrann Bernhard Esau, sem átti fund með Þorsteini Má Baldvinssyni, forstjóra Samherja, á búgarði sínum í Namibíu, tryggði fyrirtækinu ódýran hestamakrílkvóta við strendur Namibíu og er sagður hafa þegið greiðslur fyrir. Í tálbeituaðgerð Al Jazeera samþykkir hann að útvega erlendum aðilum ódýran kvóta gegn greiðslu og býður fram aðstoð við að komast undan skattgreiðslum í Namibíu. Hinn ráðherrann sem tilkynnti afsögn sína var dómsmálaráðherrann, Sacky Shangala, sem þáði mútugreiðslur frá Samherja.  

„Ég ætla ekki að svara þér“

Blaðamaður Stundarinnar, Ingi Freyr Vilhjálmsson, náði í Kristján í síma, miðvikudaginn 30. október og spurði: Vissir þú af því að Samherji væri að greiða stjórnmálamönnum í Namibíu mútur til að fá aðgang að hestamakrílskvóta í landinu? Kristján vildi ekki svara spurningunni: „Ingi, ég ætla ekki að svara þér einu eða neinu, hvorki um þetta mál né um neitt annað.“

Blaðamaður: „Af hverju ekki?“

Kristján: „Ég hef bara engan áhuga á því.“

Blaðamaður: „Af hverju ekki?“

Kristján: „Ég skulda þér ekki nein svör um eitt eða neitt. Þannig að, það er bara málið.“

Blaðamaður: „En ég hlýt að mega að spyrja þig?“

Kristján: „Já, já, ég og ég hlýt líka að mega svara.“

Blaðamaður: „En vilt þú ekki svara þessari spurningu?“

Kristján: „Ég er búinn að svara þér“

Blaðamaður: „En ef einhver annar hringir í þig muntu þá frekar svara spurningunni?

Kristján: „Ég ætla ekki að svara þér einu eða neinu Ingi Vilhjálmsson, ég er búinn að segja þér það.“

Blaðamaður: „En einhverjum öðrum, ef þú vilt ekki ræða við mig?“

Kristján: „Ég er búinn að svara þér að ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Blaðamaður: „Jæja, ok. Segjum það.“

Kristján lagði svo á og símtalinu lauk.

Skelltu skuldinni á  uppljóstrarann

Kristján hefur ekki enn svarað fyrir málið, ekki frekar en aðrir forsvarsmenn fyrirtækisins. 

Í aðdraganda umfjöllunar Kveiks og Stundarinnar í gærkvöldi sendi Samherji frá sér yfirlýsingu þar sem skuldinni var skellt á fyrrverandi starfsmann fyrirtækisins, Jóhannes Stefánsson. Jóhannes steig fram í gær og lýsti vafasömum viðskiptaháttum Samherja í Namibíu á meðan hann starfaði fyrir fyrirtækið. Sjálfur stýrði Jóhannes aldrei bankareikningum Samherja á Kýpur, en í gegnum þá var hálfur milljarður króna greiddur í mútur. Mútugreiðslur Samherja héldu áfram og jukust eftir að hann lét síðan af störfum. 

Sjávarútvegsráðherra Íslands, Kristján Þór Júlíusson, hefur bent á að í svona málum beri aldrei einn maður ábyrgð, heldur verði fyrirtækið að svara fyrir framgöngu sína. Héraðssaksóknari hefur tekið skýrslu af Jóhannesi og mun vinna að málinu í samstarfi við yfirvöld í Namibíu, auk þess sem skattrannsóknarstjóra hafa borist gögn frá namibískum yfirvöldum. 

Eigendur Samherja greiddu sér 1.220 milljóna arð í fyrra, vegna rekstrarársins 2017, en hagnaðurinn af rekstrinum var 14,4 milljarðar króna. Sama ár fékk Kristján persónulega 660 milljónir í fjármagnstekjur. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

Þess vegna eru þessi sex yfirheyrð í Namibíumálinu
FréttirSamherjaskjölin

Þess vegna eru þessi sex yf­ir­heyrð í Namib­íu­mál­inu

Sex nú­ver­andi og fyrr­ver­andi starfs­menn Sam­herja hafa rétt­ar­stöðu sak­born­inga í rann­sókn hér­aðssak­sókn­ara á Namib­íu­mál­inu og voru þeir yf­ir­heyrð­ir í sum­ar. Þetta sýn­ir að rann­sókn Namib­íu­máls­ins er í gangi hjá embætt­inu.
Hljóðritaði samtal við fyrrverandi starfsmann Seðlabankans og skrifaði skýrslu um það fyrir Samherja
RannsóknSamherjaskjölin

Hljóð­rit­aði sam­tal við fyrr­ver­andi starfs­mann Seðla­bank­ans og skrif­aði skýrslu um það fyr­ir Sam­herja

Jón Ótt­ar Ólafs­son, fyrr­ver­andi rann­sókn­ar­lög­reglu­mað­ur og ráð­gjafi Sam­herja, fékk upp­lýs­ing­ar frá tveim­ur fyrr­ver­andi starfs­mönn­um Seðla­banka Ís­lands um rann­sókn bank­ans á Sam­herja. Ann­ar starfs­mað­ur­inn vissi ekki að Jón Ótt­ar væri að vinna fyr­ir Sam­herja og vissi ekki að sam­tal­ið við hann væri hljóð­rit­að. Seðla­banka­mál Sam­herja hef­ur op­in­ber­að nýj­an veru­eika á Ís­landi þar sem stór­fyr­ir­tæki beit­ir áð­ur óþekkt­um að­ferð­um í bar­áttu sinni gegn op­in­ber­um stofn­un­um og fjöl­miðl­um.
Stundaði Samherji arðrán í Namibíu? Mútur og greiðslur í skattaskjól tvöfalt hærri en bókfært tap
GreiningSamherjaskjölin

Stund­aði Sam­herji arð­rán í Namib­íu? Mút­ur og greiðsl­ur í skatta­skjól tvö­falt hærri en bók­fært tap

Sam­herji og Morg­un­blað­ið full­yrða að „ekk­ert arð­án“ hafi átt sér stað í rekstri Sam­herja í Namib­íu. Þetta er nið­ur­staða þess­ara að­ila þeg­ar ein­göngu er horft á rekst­ur dótt­ur­fé­laga Sam­herja í Namib­íu. Þeg­ar horft er rekst­ur­inn í stærra sam­hengi flæk­ist mynd­in.
Samherji gengst við „gagnrýniverðri“ háttsemi í Namibíu en varpar ábyrgðinni á millistjórnendur
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji gengst við „gagn­rýni­verðri“ hátt­semi í Namib­íu en varp­ar ábyrgð­inni á mill­i­stjórn­end­ur

Út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herji varp­ar ábyrgð­inni á því „gagn­rýni­verða“ sem gerð­ist í rekstri fé­lags­ins í Namib­íu yf­ir á mill­i­stjórn­end­ur fyr­ir­tæk­is­ins í norsk­um fjöl­miðl­um. Vörn Sam­herja bygg­ir á því að yf­ir­stjórn fyr­ir­tæk­is­ins á Ís­landi hafi ekk­ert kom­ið að mútu­greiðsl­un­um í Namib­íu held­ur al­far­ið stjórn­end­urn­ir í Afr­íku.
Banki sagði Samherja tengjast félagi í skattaskjóli sem útgerðin sver af sér
GreiningSamherjaskjölin

Banki sagði Sam­herja tengj­ast fé­lagi í skatta­skjóli sem út­gerð­in sver af sér

Sam­herji sver af sér tengsl við eign­ar­halds­fé­lag í skatta­skjól­inu Mars­hall-eyj­um sem not­að var til að greiða laun starfs­manna út­gerð­ar­inn­ar í Afr­íku. Gögn frá DNB-bank­an­um sýna hins veg­ar að fjár­mála­stjóri hjá Sam­herja hafði rétt­indi til að stýra banka­reikn­ingi fé­lags­ins og að bank­inn taldi fé­lag­ið lúta stjórn Sam­herja.
Lögmannsstofa Samherja reynir að fá Jóhannes í viðtal um Namibíumálið
FréttirSamherjaskjölin

Lög­manns­stofa Sam­herja reyn­ir að fá Jó­hann­es í við­tal um Namib­íu­mál­ið

Eva Joly, lög­mað­ur upp­ljóstr­ar­ans Jó­hann­ess­ar Stef­áns­son­ar, hef­ur hafn­að beiðni Wik­borg Rein um við­tal á þeim for­send­um að einka­fyr­ir­tæk­ið, sem vinn­ur fyr­ir Sam­herja sé ekki op­in­ber að­ili og hafi enga lög­sögu í mál­inu.

Nýtt á Stundinni

„Aldrei séð annað eins!“ Breiðþota í rúmlega 200 metra hæð yfir miðborginni
Fréttir

„Aldrei séð ann­að eins!“ Breið­þota í rúm­lega 200 metra hæð yf­ir mið­borg­inni

Borg­ar­bú­ar og flugnör­d­ar tjá sig um lág­flug breið­þotu sem skaut mörg­um skelk í bringu.
Ný staðreyndavakt SUS um stjórnarskrána segir að Alþingi hafi virt þjóðaratkvæðagreiðsluna
Fréttir

Ný stað­reynda­vakt SUS um stjórn­ar­skrána seg­ir að Al­þingi hafi virt þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­una

Sam­band ungra sjálf­stæð­is­manna sak­ar stuðn­ings­menn nýrr­ar stjórn­ar­skrár um að byggja bar­áttu sína „að mestu á rang­færsl­um“ og að kynna hana sem „lausn alls þess sem telj­ast má póli­tískt bit­bein í ís­lensku sam­fé­lagi“. Á nýrri stað­reynda­vakt SUS er því hafn­að að ný stjórn­ar­skrá hafi ver­ið sam­þykkt af þjóð­inni og sagt að Al­þingi sé að virða þjóð­ar­at­kvæða­greiðsl­una.
Gagnrýna tilraun til stofnunar transfóbískra samtaka á Íslandi
Fréttir

Gagn­rýna til­raun til stofn­un­ar trans­fób­ískra sam­taka á Ís­landi

Formað­ur Trans Ís­lands, Ugla Stef­an­ía Kristjönu­dótt­ir Jóns­dótt­ir, for­dæm­ir til­raun­ir til að koma á lagg­irn­ar Ís­lands­deild breskra sam­taka sem hún seg­ir að grafi und­an rétt­ind­um trans­fólks. Hún seg­ir að hinseg­in sam­fé­lag­ið hér á landi sé sam­held­ið og muni hafna öll­um slík­um til­raun­um.
Fullt eða eðlilegt gjald í stjórnarskrá?
Kjartan Jónsson
Aðsent

Kjartan Jónsson

Fullt eða eðli­legt gjald í stjórn­ar­skrá?

Kjart­an Jóns­son skrif­ar um ákvæði í stjórn­ar­skrá um nátt­úru­auð­lind­ir.
148. spurningaþraut: Hvað hét sonurinn, sem Abraham átti að fórna, drottni til dýrðar?
Þrautir10 af öllu tagi

148. spurn­inga­þraut: Hvað hét son­ur­inn, sem Abra­ham átti að fórna, drottni til dýrð­ar?

Hér er hlekk­ur á þraut gær­dags­ins. * Auka­spurn­ing, sú fyrri: Ljós­mynd­ina hér að of­an tók Joseph Nicép­hore Niépce í bæn­um Le Gras í Frakklandi. Hvað þyk­ir vera merki­legt við hana? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvað heit­ir fram­kvæmda­stjóri Sam­taka at­vinnu­lífs­ins? Í þessu sjald­gæfa til­felli er föð­ur­nafn hans ónauð­syn­legt. 2.   Hvað heit­ir formað­ur Stjórn­ar­skrár­fé­lags­ins? 3.   Hvað heit­ir höf­uð­borg­in í Hvíta-Rússlandi? 4.   Einn af patríörk­um...
Út um dyrnar – eða gluggann
Einar Már Jónsson
Pistill

Einar Már Jónsson

Út um dyrn­ar – eða glugg­ann

Skipu­leg­um að­ferð­um var beitt til þess að losna við starfs­fólk. Í kjöl­far­ið hófst sjálfs­vígs­alda.
Trump „slefar af tilhlökkun“: Réttindi kvenna, hinsegin fólks og innflytjenda í uppnámi
Fréttir

Trump „slef­ar af til­hlökk­un“: Rétt­indi kvenna, hinseg­in fólks og inn­flytj­enda í upp­námi

Re­públi­kan­ar til­kynna að þeir ætla að keyra í gegn nýj­an hæsta­rétt­ar­dóm­ara sem gæti breytt öllu laga- og rétt­indaum­hverfi Banda­ríkj­anna fyr­ir kom­andi kyn­slóð­ir.
Algjör steypa
Myndir

Al­gjör steypa

Verk­fræði er það fyrsta sem manni dett­ur í hug þeg­ar mað­ur lend­ir á hinum risa­stóra flug­velli í Dúbaí. Arki­tekt­úr og hönn­un þeg­ar mað­ur horf­ir upp alla 828 metr­ana á Burj Khalifa, hæstu bygg­ingu heims í sömu borg. Borg­ríki, sem er um­vaf­ið sandi, eyði­mörk. Það síð­asta sem manni dett­ur í hug er stein­steypa, enda er hún ekk­ert sexí, bara eitt­hvað sem er.
147. spurningaþraut: Hvar heitir Réttarvatn eitt?
Þrautir10 af öllu tagi

147. spurn­inga­þraut: Hvar heit­ir Rétt­ar­vatn eitt?

htt­ps://stund­in.is/grein/11885/146-spurn­ing­at­hraut/ * Fyrri auka­spurn­ing: Hvað er að ger­ast á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða landi er yf­ir­leitt sagt að rétt­ur­inn gúllas sé upp­runn­inn? 2.   Hvað heit­ir þjálf­ari karla­liðs Arsenal í fót­bolta? 3.   Fyr­ir hverju börð­ust hinar svo­nefndu súf­fra­gett­ur um og upp úr alda­mót­um 1900? 4.   Hvað hét for­seti Rúss­lands áð­ur en Pút­in tók við 1999? 5. ...
Enginn velur afa sinn. Eða hvers vegna fastakúnninn á ekki að reka barinn
Nærmynd

Eng­inn vel­ur afa sinn. Eða hvers vegna fastak­únn­inn á ekki að reka bar­inn

Stein­grím­ur J. Sig­fús­son tók að sér að bjarga Ís­landi, en náði ekki að bjarga Vinstri græn­um. Fram­halds­saga Karls Th. Birg­is­son­ar af for­seta og ald­urs­for­seta Al­þing­is held­ur áfram.
Aukið mannfall, minni yfirburðir
Greining

Auk­ið mann­fall, minni yf­ir­burð­ir

Banda­ríkja­her þarf á næstu ár­um að byrja að sætta sig við mann­fall á borð við það sem tíðk­að­ist í seinni heims­styrj­öld­inni. Þetta kem­ur fram í nýrri skýrslu frá Pentagon sem mál­ar svarta mynd af þeim átök­um sem kunna að brjót­ast út á milli stór­velda 21. ald­ar­inn­ar. Kín­verj­ar fylgja Banda­ríkja­mönn­um fast á eft­ir og eru með 30 ára áætl­un um að ná hern­að­ar­leg­um yf­ir­burð­um á heimsvísu.
Guð skapaði ekki Manninn
Lífsgildin
Blogg

Lífsgildin

Guð skap­aði ekki Mann­inn

Goð­sög­ur, arf­sög­ur og sköp­un­ar­sög­ur geta haft áhrif um ald­ir á við­horf kyn­slóða, jafn­vel þótt vís­ind­in hafi gert grein fyr­ir upp­runa lífs­ins og mann­kyns. Stund­um eru marg­ar sköp­un­ar­sög­ur á kreiki inn­an sömu menn­ing­ar, sög­ur sem hafa hafa orð­ið und­ir eða við­tekn­ar. Strax á fyrstu síð­um Biblí­unn­ar birt­ast tvær sköp­un­ar­sög­ur. Genes­is, eða fyrsta Móse­bók, hefst á sköp­un­ar­sögu sem er sögð í ör­stutt­um...