Þessi grein er rúmlega 12 mánaða gömul.

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

„Ég skulda þér ekki nein svör um eitt eða neitt,“ seg­ir Kristján Vil­helms­son, ann­ar að­aleig­andi Sam­herja, að­spurð­ur um mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins í Namib­íu.

„Ég skulda þér ekki nein svör um eitt eða neitt,“ seg­ir Kristján Vil­helms­son, ann­ar að­aleig­andi Sam­herja, að­spurð­ur um mútu­greiðsl­ur fyr­ir­tæk­is­ins í Namib­íu.

Kristján Vilhelmsson, annar aðaleigandi Samherja og útgerðarstjóri félagsins á Íslandi, neitar að svara spurningum Stundarinnar um mútugreiðslur fyrirtækisins til spilltra embættis- og stjórnmálamanna í Namibíu.

Tveir ráðherrar í ríkisstjórn Namibíu sögðu af sér vegna málsins í dag; sjávarútvegsráðherrann Bernhard Esau, sem átti fund með Þorsteini Má Baldvinssyni, forstjóra Samherja, á búgarði sínum í Namibíu, tryggði fyrirtækinu ódýran hestamakrílkvóta við strendur Namibíu og er sagður hafa þegið greiðslur fyrir. Í tálbeituaðgerð Al Jazeera samþykkir hann að útvega erlendum aðilum ódýran kvóta gegn greiðslu og býður fram aðstoð við að komast undan skattgreiðslum í Namibíu. Hinn ráðherrann sem tilkynnti afsögn sína var dómsmálaráðherrann, Sacky Shangala, sem þáði mútugreiðslur frá Samherja.  

„Ég ætla ekki að svara þér“

Blaðamaður Stundarinnar, Ingi Freyr Vilhjálmsson, náði í Kristján í síma, miðvikudaginn 30. október og spurði: Vissir þú af því að Samherji væri að greiða stjórnmálamönnum í Namibíu mútur til að fá aðgang að hestamakrílskvóta í landinu? Kristján vildi ekki svara spurningunni: „Ingi, ég ætla ekki að svara þér einu eða neinu, hvorki um þetta mál né um neitt annað.“

Blaðamaður: „Af hverju ekki?“

Kristján: „Ég hef bara engan áhuga á því.“

Blaðamaður: „Af hverju ekki?“

Kristján: „Ég skulda þér ekki nein svör um eitt eða neitt. Þannig að, það er bara málið.“

Blaðamaður: „En ég hlýt að mega að spyrja þig?“

Kristján: „Já, já, ég og ég hlýt líka að mega svara.“

Blaðamaður: „En vilt þú ekki svara þessari spurningu?“

Kristján: „Ég er búinn að svara þér“

Blaðamaður: „En ef einhver annar hringir í þig muntu þá frekar svara spurningunni?

Kristján: „Ég ætla ekki að svara þér einu eða neinu Ingi Vilhjálmsson, ég er búinn að segja þér það.“

Blaðamaður: „En einhverjum öðrum, ef þú vilt ekki ræða við mig?“

Kristján: „Ég er búinn að svara þér að ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Blaðamaður: „Jæja, ok. Segjum það.“

Kristján lagði svo á og símtalinu lauk.

Skelltu skuldinni á  uppljóstrarann

Kristján hefur ekki enn svarað fyrir málið, ekki frekar en aðrir forsvarsmenn fyrirtækisins. 

Í aðdraganda umfjöllunar Kveiks og Stundarinnar í gærkvöldi sendi Samherji frá sér yfirlýsingu þar sem skuldinni var skellt á fyrrverandi starfsmann fyrirtækisins, Jóhannes Stefánsson. Jóhannes steig fram í gær og lýsti vafasömum viðskiptaháttum Samherja í Namibíu á meðan hann starfaði fyrir fyrirtækið. Sjálfur stýrði Jóhannes aldrei bankareikningum Samherja á Kýpur, en í gegnum þá var hálfur milljarður króna greiddur í mútur. Mútugreiðslur Samherja héldu áfram og jukust eftir að hann lét síðan af störfum. 

Sjávarútvegsráðherra Íslands, Kristján Þór Júlíusson, hefur bent á að í svona málum beri aldrei einn maður ábyrgð, heldur verði fyrirtækið að svara fyrir framgöngu sína. Héraðssaksóknari hefur tekið skýrslu af Jóhannesi og mun vinna að málinu í samstarfi við yfirvöld í Namibíu, auk þess sem skattrannsóknarstjóra hafa borist gögn frá namibískum yfirvöldum. 

Eigendur Samherja greiddu sér 1.220 milljóna arð í fyrra, vegna rekstrarársins 2017, en hagnaðurinn af rekstrinum var 14,4 milljarðar króna. Sama ár fékk Kristján persónulega 660 milljónir í fjármagnstekjur. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

Þorsteinn Már tekur við framkvæmdastjórn og prókúru  samstæðu Samherja í kjölfar eigendaskipta til barnanna
FréttirSamherjaskjölin

Þor­steinn Már tek­ur við fram­kvæmda­stjórn og prókúru sam­stæðu Sam­herja í kjöl­far eig­enda­skipta til barn­anna

Þor­steinn Már Bald­vins­son­ar tók aft­ur form­lega við fram­kvæmda­stjóra­stöðu og prókúru Sam­herja og Sam­herja Hold­ing í kring­um 20. sept­em­ber síð­ast­lið­inn. Hann er því áfram æðsti stjórn­andi Sam­stæð­unn­ar þrátt fyr­ir Namib­íu­mál­ið og eigna­til­færslu á hluta­bréf­um í Sam­herja til barna sinna.
Samherji lýsir viðskiptum, þar sem grunur er um samsæri, eins og eðlilegri kvótaleigu
GreiningSamherjaskjölin

Sam­herji lýs­ir við­skipt­um, þar sem grun­ur er um sam­særi, eins og eðli­legri kvóta­leigu

Út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herji reyn­ir nú að þvo hend­ur sín­ar af mútu­greiðsl­um í Namib­íu með því að segja í Youtu­be-mynd­bönd­um og í frétt­um að fyr­ir­tæk­ið hafi greitt mark­aðs­verð fyr­ir kvót­ann. Alls 75 pró­sent af mark­aðs­verð­inu sem Sam­herji seg­ist hafa greitt fyr­ir kvóta í Nam­gom­ar-við­skipt­un­um rann hins veg­ar til fé­lags ráð­gjafa Sam­herja í skatta­skjóli. Þessi við­skipti eru nú rann­sök­uð sem sam­særi.
Þess vegna eru þessi sex yfirheyrð í Namibíumálinu
FréttirSamherjaskjölin

Þess vegna eru þessi sex yf­ir­heyrð í Namib­íu­mál­inu

Sex nú­ver­andi og fyrr­ver­andi starfs­menn Sam­herja hafa rétt­ar­stöðu sak­born­inga í rann­sókn hér­aðssak­sókn­ara á Namib­íu­mál­inu og voru þeir yf­ir­heyrð­ir í sum­ar. Þetta sýn­ir að rann­sókn Namib­íu­máls­ins er í gangi hjá embætt­inu.
Hljóðritaði samtal við fyrrverandi starfsmann Seðlabankans og skrifaði skýrslu um það fyrir Samherja
RannsóknSamherjaskjölin

Hljóð­rit­aði sam­tal við fyrr­ver­andi starfs­mann Seðla­bank­ans og skrif­aði skýrslu um það fyr­ir Sam­herja

Jón Ótt­ar Ólafs­son, fyrr­ver­andi rann­sókn­ar­lög­reglu­mað­ur og ráð­gjafi Sam­herja, fékk upp­lýs­ing­ar frá tveim­ur fyrr­ver­andi starfs­mönn­um Seðla­banka Ís­lands um rann­sókn bank­ans á Sam­herja. Ann­ar starfs­mað­ur­inn vissi ekki að Jón Ótt­ar væri að vinna fyr­ir Sam­herja og vissi ekki að sam­tal­ið við hann væri hljóð­rit­að. Seðla­banka­mál Sam­herja hef­ur op­in­ber­að nýj­an veru­eika á Ís­landi þar sem stór­fyr­ir­tæki beit­ir áð­ur óþekkt­um að­ferð­um í bar­áttu sinni gegn op­in­ber­um stofn­un­um og fjöl­miðl­um.
Stundaði Samherji arðrán í Namibíu? Mútur og greiðslur í skattaskjól tvöfalt hærri en bókfært tap
GreiningSamherjaskjölin

Stund­aði Sam­herji arð­rán í Namib­íu? Mút­ur og greiðsl­ur í skatta­skjól tvö­falt hærri en bók­fært tap

Sam­herji og Morg­un­blað­ið full­yrða að „ekk­ert arð­án“ hafi átt sér stað í rekstri Sam­herja í Namib­íu. Þetta er nið­ur­staða þess­ara að­ila þeg­ar ein­göngu er horft á rekst­ur dótt­ur­fé­laga Sam­herja í Namib­íu. Þeg­ar horft er rekst­ur­inn í stærra sam­hengi flæk­ist mynd­in.
Samherji gengst við „gagnrýniverðri“ háttsemi í Namibíu en varpar ábyrgðinni á millistjórnendur
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herji gengst við „gagn­rýni­verðri“ hátt­semi í Namib­íu en varp­ar ábyrgð­inni á mill­i­stjórn­end­ur

Út­gerð­ar­fé­lag­ið Sam­herji varp­ar ábyrgð­inni á því „gagn­rýni­verða“ sem gerð­ist í rekstri fé­lags­ins í Namib­íu yf­ir á mill­i­stjórn­end­ur fyr­ir­tæk­is­ins í norsk­um fjöl­miðl­um. Vörn Sam­herja bygg­ir á því að yf­ir­stjórn fyr­ir­tæk­is­ins á Ís­landi hafi ekk­ert kom­ið að mútu­greiðsl­un­um í Namib­íu held­ur al­far­ið stjórn­end­urn­ir í Afr­íku.

Nýtt á Stundinni

Bíóáskorun með Bjögga og Hödda
Bíóblaður#27

Bíóá­skor­un með Bjögga og Hödda

Haf­steinn ákvað að búa til kvik­mynda­áskor­un fyr­ir Bjögga og Hödda. Haf­steinn bjó til 10 fjöl­breytt­ar spurn­ing­ar og strák­arn­ir skipt­ast á að svara þeim. Þeir fara vel yf­ir öll svör­in og ræða með­al ann­ars líka hversu harð­ur Jake the Muss er í mynd­inni Once were Warri­ors, hvort það yrði gam­an að hanga með Marsellus Wallace í heil­an sól­ar­hring, hversu blóð­ug Braindead er, hvort það hafi ver­ið snið­ugt að gefa út mynd­ina 2012 ár­ið 2009 og hvort það sé til betri byssu­mynd en Hard Boi­led.
Haraldur Jónsson
Hús & Hillbilly#11

Har­ald­ur Jóns­son

Að koma inn á vinnu­stofu Har­ald­ar Jóns­son­ar var eins og að vera um­faðmað­ur hálsa­koti barns, eins og hann orð­aði það vel sjálf­ur. Mjúk og sæt lykt tók á móti okk­ur þeg­ar við hitt­umst í spjall í mið­bæn­um. Har­ald­ur er ein­læg­ur og orð­ar hlut­ina heppi­lega, og minn­ir okk­ur öll á að gleyma ekki að undr­ast.
Streymi, mannætuplöntur og óralangir útgáfutónleikar
Stundarskráin

Streymi, mannætu­plönt­ur og óra­lang­ir út­gáfu­tón­leik­ar

Tón­leik­ar, við­burð­ir og sýn­ing­ar 23. októ­ber til 12. nóv­em­ber.
Dómsmálaráðuneytið: Skrifstofustjórinn bað um þriggja daga seinkun á birtingu laganna
FréttirLaxeldi

Dóms­mála­ráðu­neyt­ið: Skrif­stofu­stjór­inn bað um þriggja daga seink­un á birt­ingu lag­anna

Dóms­mála­ráðu­neyt­ið seg­ir ekki óvana­legt að starfs­menn ráðu­neyta komi að ákvörð­un­um um birt­ingu laga í Stjórn­ar­tíð­ind­um. At­vinnu­vega­ráðu­neyt­inu þótti inn­grip Jó­hanns Guð­munds­son­ar í birt­ingu laga um fisk­eldi í fyrra það gagn­rýni­vert að hann var send­ur í leyfi frá störf­um.
Nauðgunarmenning og ofbeldi þrífst á mýtum um gerendur
Þorsteinn V. Einarsson
PistillKarlmennskan

Þorsteinn V. Einarsson

Nauðg­un­ar­menn­ing og of­beldi þrífst á mýt­um um gerend­ur

Gerend­ur of­beld­is ganga huldu höfði í ís­lensku sam­fé­lagi í skjóli mýta um fólk sem beit­ir of­beldi. Sér­fræð­ing­ar í mál­efn­um brota­þola og gerenda telja að nauðg­un­ar­menn­ingu og of­beldi verði ekki út­rýmt nema með því að varpa ljósi á gerend­ur og skapa menn­ingu þar sem þeir geta og þurfa að axla ábyrgð.
BRÍET
Mynd dagsins

BRÍET

BRÍET sagði þeg­ar ég hitti hana að það væri svo óraun­veru­legt, jafn­framt ótrú­lega skemmti­legt að eiga öll tíu efstu lög­in á ís­lenska Spotify list­an­um nú í vik­unni. Þessi glað­legi tón­list­ar­mað­ur var ein­mitt að gefa út sína fyrstu breið­skífu, KVEÐJA, BRÍET, fyr­ir að­eins ör­fá­um dög­um. Henn­ar fyrstu í fullri lengd.
Kynna samfélagsábyrgð með mynd af Júlíusi Geirmundssyni
Fréttir

Kynna sam­fé­lags­ábyrgð með mynd af Júlí­usi Geir­munds­syni

Sam­tök fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi nota mynd­efni af tog­ara sem út­gerð­in neit­aði að kalla í land þrátt fyr­ir ví­tækt COVID-19 smit hjá áhöfn­inni sem kynn­ing­ar­efni um ábyrga sam­fé­lags­stefnu sína. Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör sem ger­ir tog­ar­ann út er eitt fyr­ir­tækj­anna sem skrif­að hef­ur und­ir sátt­mál­ann.
Hvenær er rasisti rasisti?
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Hvenær er ras­isti ras­isti?

Það er nógu slæmt að lög­reglu­þjónn bregð­ist við ákúr­um varð­andi fasísk barm­merki sín með því að segj­ast ekki vita til þess að þau þýði neitt nei­kvætt. Það er nógu slæmt að formað­ur lög­reglu­fé­lags Reykja­vík­ur reyni að selja okk­ur það súra mí­gildi að lög­reglu­þjón­ar hafi bor­ið þessi fasísku merki „í góð­um hug“. Það er nógu slæmt að þess­ir tveir...
Leiðir að réttlátara samfélagi
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Leið­ir að rétt­lát­ara sam­fé­lagi

Stund­um þurf­um við að taka af­stöðu gegn því sem okk­ur þyk­ir rangt, eins og því að börn fari svöng að sofa vegna þess að það er ekki til mat­ur á heim­il­inu.
„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna
Fréttir

„Um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ dreifði plast­drasli um nátt­úr­una

1.500 rúm­metr­ar af moltu sem fyr­ir­tæk­ið Terra dreifði til upp­græðslu í Krýsu­vík voru all­ir plast­meng­að­ir. Plast og rusl mátti sjá vítt og breitt um svæð­ið. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins út­nefndu Terra „um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ fyrr í mán­uð­in­um. Arn­grím­ur Sverris­son, rekstr­ar­stjóri Terra, seg­ist taka mál­ið mjög nærri sér.
Þegar ég ákvað að skrifa pistil um lögguna
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar ég ákvað að skrifa pist­il um lögg­una

Ill­ugi Jök­uls­son varð vitni að at­burði sem mót­aði skoð­un hans á lög­regl­unni.
ViðtalRíkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur

Seg­ir starfs­um­hverf­ið í Vinstri græn­um ekki heil­brigt

Andrés Ingi Jóns­son seg­ir að­skiln­að­ar­kúltúr hafa ein­kennt starf­ið inn­an þing­flokks Vinstri grænna. Flokk­ur­inn hafi þá gef­ið allt of mik­ið eft­ir í stjórn­arsátt­mála og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hafi of mik­il völd. Þá seg­ir hann Sjálf­stæð­is­flokk nýta COVID-krepp­una til að koma að um­deild­um mál­um.