Þessi grein er meira en ársgömul.

Atburðarásin í aðdraganda hruns: Hvað vissum við og hvað vissu þeir?

Þeg­ar erf­ið­leik­ar komu upp hjá Glitni og stór­um hlut­höf­um, fyrst í fe­brú­ar 2008 og svo í sept­em­ber, skipt­ist Bjarni Bene­dikts­son á upp­lýs­ing­um við stjórn­end­ur Glitn­is og sat fundi um stöðu bank­anna með­an hann sjálf­ur, fað­ir hans og föð­ur­bróð­ir komu gríð­ar­leg­um fjár­mun­um í var. Hér er far­ið yf­ir at­burða­rás­ina í máli og mynd­um.

Þeg­ar erf­ið­leik­ar komu upp hjá Glitni og stór­um hlut­höf­um, fyrst í fe­brú­ar 2008 og svo í sept­em­ber, skipt­ist Bjarni Bene­dikts­son á upp­lýs­ing­um við stjórn­end­ur Glitn­is og sat fundi um stöðu bank­anna með­an hann sjálf­ur, fað­ir hans og föð­ur­bróð­ir komu gríð­ar­leg­um fjár­mun­um í var. Hér er far­ið yf­ir at­burða­rás­ina í máli og mynd­um.

Bjarni Benediktsson og Benedikt Sveinsson faðir hans seldu hlutabréf í Glitni fyrir 993,6 milljónir króna dagana eftir að hafa tekið þátt í Vafningsfléttunni í febrúar 2008, viðskiptagjörningi sem sérstakur saksóknari taldi hafa átt þátt í falli Glitnis og Hæstiréttur sagði andstæðan hagsmunum bankans.

Glitnisgögnin sýna að Bjarni lék lykilhlutverk í viðskiptaævintýrum Engeyinga og var eins konar skuggastjórnandi fjárfestahópsins. Þegar erfiðleikar komu upp hjá Glitni og stórum hluthöfum, fyrst í febrúar 2008 og svo í september, skiptist Bjarni Benediktsson á upplýsingum við stjórnendur Glitnis og sat fundi um stöðu bankanna meðan hann sjálfur, faðir hans og föðurbróðir komu gríðarlegum fjármunum í var.

Alls innleystu Bjarni, Benedikt og Einar 2263 milljónir úr Sjóði 9 rétt fyrir setningu neyðarlaganna og allsherjarhrun íslenska bankakerfisins, og vörðu sig þannig fyrir 340 milljóna tapi.

Umfjöllunin birtist í prentútgáfu Stundarinnar þann 26. október síðastliðinn.


Á almannavitorði

29. janúar 2008

◾ „Ég er ánægður að sjá tekj­ur af kjarn­a­starf­semi bank­ans vaxa á nýj­an leik þar sem  vöxt­ur­inn nam um 21% á árs­grund­velli auk þess sem traust út­lána­safn bank­ans trygg­ir okk­ur góðar vaxta­tekj­ur á þessu ári,“ segir Lárus Welding forstjóri í tilkynningu um afkomu bankans. 

Illugi Gunnarsson

26. febrúar

◾ Bjarni skrifar grein í Morgunblaðið með Illuga Gunnarssyni um erfiðleika íslensku bankanna.

28. febrúar

◾ Moodys lækkar lánshæfismat Glitnis úr Aa3 í A2. „Staða Glitnis er traust og lausafjárstaða bankans er góð,“ segir í tilkynningu frá Glitni. 

15. september

◾ Lehman Brothers fer í gjaldþrot. 

Lárus Welding

21. september

◾ Lárus Welding gerir lítið úr erfiðleikum íslenska bankakerfisins í Silfrinu og segir enga hættu á yfirtöku Glitnis. „Alls ekki.[…] Núna er hlutfallsleg staða íslensku bankanna að batna. […] Það verða sveiflur á krónunni til skamms tíma en til lengri tíma mun hún styrkjast. […] Staða íslensku bankanna er alls ekki svo slæm.“ Um leið er eiginkona hans byrjuð að millifæra fjármuni úr bankanum til Bretlands. 

23. september

◾ Nordea hættir við að kaupa eignir Glitnis í Noregi og Bayerische Landesbank hafnar framlengingu tveggja lána Glitnis upp á 150 milljónir evra. 

29. september 

◾ Vandræði Glitnis verða opinber þegar tilkynnt er um að ríkið ætli að leggja bankanum til hlutafé til að bjarga honum frá hruni. 

◾ Geir H. Haarde segir fréttamönnum að hugsanlega muni íslenska ríkið hafa fjárhagslegan ávinning af yfirtöku Glitnis sem muni starfa áfram sem traustur og öflugur banki. „Ef vel gengur, og það er ekki ástæða til að ætla annað en að vel gangi hjá Glitni þegar litið er fram á veginn, þá mun ríkissjóður innan tíðar losa sig við þessi hlutabréf á nýjan leik og hugsanlega og vonandi hafa af því einhvern fjárhagslegan ávinning. Það er þá sá ávinningur sem að ríkisvaldið fyrir hönd almennings fær fyrir að standa að þessari aðgerð.“

Fólk þarf ekki að óttast um sínar innstæður eða sitt sparifé.

Geir H. Haarde

30. september

Björgólfur Thor Björgólfsson

◾ Tilkynnt er um að lokað hafi verið fyrir viðskipti með sjóði Glitnis vegna óvissu með hlutabréf Stoða, stærsta hluthafa bankans. 

◾ Geir H. Haarde forsætisráðherra segir fjölmiðlum að „ekkert sérstakt“ hafi gengið á á fundi hans með Björgólfi Thor Björgólfssyni og bankastjórum Landsbankans kvöldið áður. 

1. október

◾ Opnað er aftur fyrir viðskipti með sjóðina og greint frá því að gengi Sjóðs 9 hafi lækkað um 7 prósent. Haft er eftir Eggerti Þór Kristóferssyni, framkvæmdastjóra eignastýringar, að búið sé að lágmarka tap sparifjáreigenda og ekki hafi verið mikið um að fólk tæki fé út úr sjóðunum. 

◾ „Innstæður sparifjáreigenda eru tryggar. Fólk þarf ekki að óttast um innstæður sínar og fólk þarf ekki að rjúka til og taka þær út,“ segir Björgvin G. Sigurðsson viðskiptaráðherra. 

3. október

◾ Gylfi Magnússon, dósent í hagfræði, lýsir því yfir að íslenska bankakerfið sé komið í greiðsluþrot. 

◾ Í sama fréttatíma fullyrðir Geir H. Haarde forsætisráðherra að sparifjáreigendur þurfi ekki að óttast um sinn hag. „Ég vil ítreka það að fólk þarf ekki að óttast um sínar innstæður eða sitt sparifé í íslenskum lánastofnunum hér á landi.“ Aðspurður hvort það sé þá engin ástæða til að taka út fé segir Geir: „Nei, ekki nokkur.“ 

◾ Tryggvi Þór Herbertsson, efnahagsráðgjafi Geirs, segir í viðtali við fréttaveitu Reuters að ekki sé unnið sérstaklega að björgun bankanna enda standi þeir mjög vel. 

4. október

◾ Greint er frá því í fréttum að stjórnvöld eigi í viðræðum við aðila vinnumarkaðarins og fulltrúa stærstu lífeyrissjóða sem muni hugsanlega flytja erlendar eignir sjóðanna heim og hjálpa til við að lina gjaldeyrisskortinn.

5. október

◾ Geir H. Haarde segir við fréttamenn fyrir utan Ráðherrabústaðinn: „Þessi helgi hefur skilað því að við teljum núna ekki lengur nauðsynlegt að vera með sérstakan pakka með aðgerðum.“

◾ Geir H. Haarde segir fréttastofu Stöðvar 2 að staðan á Íslandi sé ekkert verri heldur en í öðrum löndum. 

6. október

◾ Geir H. Haarde mælir fyrir neyðarlögunum vegna bankahrunsins og Alþingi staðfestir þau.

Tryggvi Þór Herbertsson

7. október

◾ Neyðarlögin taka gildi. Fjármálaeftirlitið yfirtekur Glitni og hlutafé hluthafa bankans verður verðlaust. Þá eru Landsbanki Íslands og Kaupþing yfirteknir. 

31. október 

◾ Eigendur hlutdeildarskírteina í Sjóði 9 fá greidd 85,12 prósent af innstæðum sínum á lokadegi viðskipta með sjóðinn þann 6. október.


Bjarni Benediktsson

Undir yfirborðinu

1. febrúar 2008

◾ Bjarni Benediktsson er losaður undan 50 milljóna kúluláni hjá Glitni og skuldin færð yfir á eignarhaldsfélag föður hans, Hafsilfur ehf., sem síðar fer í þrot.

8. febrúar 

Einar Sveinsson

◾ Bjarni Benediktsson tekur þátt í fléttunni sem kennd er við Vafning og snerist um að flytja áhættuna á bak við stóran hluthafa Glitnis, Þátt International, sem var meðal annars í eigu félaga Einars og Benedikts Sveinssona, yfir á bankann sjálfan.

12. febrúar 

◾ Benedikt Sveinsson selur hlutabréf í Glitni fyrir rúmar 49 milljónir.

15. febrúar 

◾ Benedikt Sveinsson selur hlutabréf í Glitni fyrir 216 milljónir.

19. febrúar 

Illugi Gunnarsson

◾ Bjarni fundar með Lárusi Welding ásamt Illuga Gunnarssyni.

21. febrúar 

◾ Bjarni byrjar að selja hlutabréf sín í Glitni.

22. febrúar 

◾ Bjarni selur bréf í Glitni.

25. febrúar

◾ Bjarni selur bréf í Glitni.

27. febrúar 

◾ Síðasta sala Bjarna Benediktssonar í Glitni.

Seinni hluti ágúst 

Lárus Welding

◾ Bjarni á samverustundir með Lárusi Welding „fyrir austan“ og biður um reglulegt samband við hann. 

19. september

◾ Eiginkona Lárusar Welding, bankastjóra Glitnis, byrjar að millifæra samtals 325 milljónir króna úr Glitni. Upphæðin var millifærð í þremur færslum: 19. og 25. september og 3. október. 

24. september

◾ Þorsteinn Már Baldvinsson, stjórnarformaður Glitnis, óskar eftir fundi með Davíð Oddssyni seðlabankastjóra í von um lán til Glitnis.

Þorsteinn Már Baldvinsson

◾ Bjarni innleysir 30 milljónir úr Sjóði 1.

26. september 

◾ Benedikt Sveinsson innleysir fjármuni úr Sjóði 9 og sendir til Flórída.

27. september 

◾ Benedikt Sveinsson innleysir 160 milljónir úr Sjóði 9.

28. september 

◾ Bjarni Benediktsson situr neyðarfund um framtíð Glitnis í höfuðstöðvum Stoða, stærsta hluthafa Glitnis þar sem fram kemur að staða Glitnis sé „gríðarlega alvarleg“.

29. september

◾ Benedikt Sveinsson er leystur undan sjálfskuldarábyrgð á lánum Glitnis til Hafsilfurs, eignarhaldsfélags hans.

1. október

Benedikt Sveinsson

◾ Benedikt innleysir 100 milljónir úr Sjóði 9.

2. október

◾ Bjarni selur fyrir tæpar 30 milljónir í Sjóði 9 og biður um frekari innlausn 6. október.

4. október

◾ Forsætisráðherra felur starfshópi hagfræðinga að útbúa neyðaráætlun fyrir íslenska bankakerfið.

◾ Vinna við að ljúka samningu neyðarlaganna, á grundvelli eldri draga, fer á fullt. Starfsmenn viðskiptaráðuneytisins og Fjármálaeftirlitsins leika þar lykilhlutverk. „Það var verið að vinna að þessu í FME og forstjóri FME var náttúrulega þarna úti um allt og svona,“ sagði Jónína S. Lárusdóttir, ráðuneytisstjóri viðskiptaráðuneytisins, í skýrslutöku hjá rannsóknarnefnd Alþingis. 

Davíð Oddsson

◾ Davíð Oddsson greinir ráðherrum ríkisstjórnarinnar frá því að „staða Glitnis sé lakari en menn hafi átt von á“ og Árni Mathiesen fjármálaráðherra dregur þá ályktun að Glitnir fari þá „á höfuðið á mánudag [6. október]“. 

5. október 

◾ Ráðherrar funda með fulltrúum Glitnis. Lárus Welding, forstjóri Glitnis, segir að bankinn þurfi á aðstoð Seðlabankans að halda til að geta staðið skil á 425 milljónum evra auk þess sem borist hafi veðkall frá Seðlabanka Evrópu upp á 600 milljónir evra.

◾ Um kvöldið tekur frumvarpið til neyðarlaga á sig nær endanlega mynd, en þar er kveðið á um að innlán verði forgangskröfur en eigendur hlutdeildarskírteina í sjóðum á borð við Sjóð 9 settir skör lægra. 

6. október

◾ Bjarni selur fyrir 21 milljón í Sjóði 9.

Einar Örn Ólafsson

◾ Einar Örn Ólafsson, framkvæmdastjóri fjárfestingasviðs Glitnis og vinur Bjarna Benediktssonar, skrifar aðstoðarmanni Lárusar Welding: „Bjarni ben segir að … fme séu á skrilljón að vinna í þessu núna … einhver að tala við Jónas“. Vinna Fjármálaeftirlitsins þennan dag snerist meðal annars um hver framtíð Glitnis yrði og hvort raunhæft væri fyrir ríkið að efna hlutafjárloforðið frá 29. september. 

◾ Einar Sveinsson selur fyrir 1023 milljónir í Sjóði 9.

Við vildum ekkert að það spyrðist út fyrr en að það yrði tilkynnt í sjónvarpinu.

Geir H. Haarde

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Bíóáskorun með Bjögga og Hödda
Bíóblaður#27

Bíóá­skor­un með Bjögga og Hödda

Haf­steinn ákvað að búa til kvik­mynda­áskor­un fyr­ir Bjögga og Hödda. Haf­steinn bjó til 10 fjöl­breytt­ar spurn­ing­ar og strák­arn­ir skipt­ast á að svara þeim. Þeir fara vel yf­ir öll svör­in og ræða með­al ann­ars líka hversu harð­ur Jake the Muss er í mynd­inni Once were Warri­ors, hvort það yrði gam­an að hanga með Marsellus Wallace í heil­an sól­ar­hring, hversu blóð­ug Braindead er, hvort það hafi ver­ið snið­ugt að gefa út mynd­ina 2012 ár­ið 2009 og hvort það sé til betri byssu­mynd en Hard Boi­led.
Haraldur Jónsson
Hús & Hillbilly#11

Har­ald­ur Jóns­son

Að koma inn á vinnu­stofu Har­ald­ar Jóns­son­ar var eins og að vera um­faðmað­ur hálsa­koti barns, eins og hann orð­aði það vel sjálf­ur. Mjúk og sæt lykt tók á móti okk­ur þeg­ar við hitt­umst í spjall í mið­bæn­um. Har­ald­ur er ein­læg­ur og orð­ar hlut­ina heppi­lega, og minn­ir okk­ur öll á að gleyma ekki að undr­ast.
Streymi, mannætuplöntur og óralangir útgáfutónleikar
Stundarskráin

Streymi, mannætu­plönt­ur og óra­lang­ir út­gáfu­tón­leik­ar

Tón­leik­ar, við­burð­ir og sýn­ing­ar 23. októ­ber til 12. nóv­em­ber.
Dómsmálaráðuneytið: Skrifstofustjórinn bað um þriggja daga seinkun á birtingu laganna
FréttirLaxeldi

Dóms­mála­ráðu­neyt­ið: Skrif­stofu­stjór­inn bað um þriggja daga seink­un á birt­ingu lag­anna

Dóms­mála­ráðu­neyt­ið seg­ir ekki óvana­legt að starfs­menn ráðu­neyta komi að ákvörð­un­um um birt­ingu laga í Stjórn­ar­tíð­ind­um. At­vinnu­vega­ráðu­neyt­inu þótti inn­grip Jó­hanns Guð­munds­son­ar í birt­ingu laga um fisk­eldi í fyrra það gagn­rýni­vert að hann var send­ur í leyfi frá störf­um.
Nauðgunarmenning og ofbeldi þrífst á mýtum um gerendur
Þorsteinn V. Einarsson
PistillKarlmennskan

Þorsteinn V. Einarsson

Nauðg­un­ar­menn­ing og of­beldi þrífst á mýt­um um gerend­ur

Gerend­ur of­beld­is ganga huldu höfði í ís­lensku sam­fé­lagi í skjóli mýta um fólk sem beit­ir of­beldi. Sér­fræð­ing­ar í mál­efn­um brota­þola og gerenda telja að nauðg­un­ar­menn­ingu og of­beldi verði ekki út­rýmt nema með því að varpa ljósi á gerend­ur og skapa menn­ingu þar sem þeir geta og þurfa að axla ábyrgð.
BRÍET
Mynd dagsins

BRÍET

BRÍET sagði þeg­ar ég hitti hana að það væri svo óraun­veru­legt, jafn­framt ótrú­lega skemmti­legt að eiga öll tíu efstu lög­in á ís­lenska Spotify list­an­um nú í vik­unni. Þessi glað­legi tón­list­ar­mað­ur var ein­mitt að gefa út sína fyrstu breið­skífu, KVEÐJA, BRÍET, fyr­ir að­eins ör­fá­um dög­um. Henn­ar fyrstu í fullri lengd.
Kynna samfélagsábyrgð með mynd af Júlíusi Geirmundssyni
Fréttir

Kynna sam­fé­lags­ábyrgð með mynd af Júlí­usi Geir­munds­syni

Sam­tök fyr­ir­tækja í sjáv­ar­út­vegi nota mynd­efni af tog­ara sem út­gerð­in neit­aði að kalla í land þrátt fyr­ir ví­tækt COVID-19 smit hjá áhöfn­inni sem kynn­ing­ar­efni um ábyrga sam­fé­lags­stefnu sína. Hrað­frysti­hús­ið Gunn­vör sem ger­ir tog­ar­ann út er eitt fyr­ir­tækj­anna sem skrif­að hef­ur und­ir sátt­mál­ann.
Hvenær er rasisti rasisti?
Símon Vestarr
Blogg

Símon Vestarr

Hvenær er ras­isti ras­isti?

Það er nógu slæmt að lög­reglu­þjónn bregð­ist við ákúr­um varð­andi fasísk barm­merki sín með því að segj­ast ekki vita til þess að þau þýði neitt nei­kvætt. Það er nógu slæmt að formað­ur lög­reglu­fé­lags Reykja­vík­ur reyni að selja okk­ur það súra mí­gildi að lög­reglu­þjón­ar hafi bor­ið þessi fasísku merki „í góð­um hug“. Það er nógu slæmt að þess­ir tveir...
Leiðir að réttlátara samfélagi
Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir
Leiðari

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Leið­ir að rétt­lát­ara sam­fé­lagi

Stund­um þurf­um við að taka af­stöðu gegn því sem okk­ur þyk­ir rangt, eins og því að börn fari svöng að sofa vegna þess að það er ekki til mat­ur á heim­il­inu.
„Umhverfisfyrirtæki ársins“ dreifði plastdrasli um náttúruna
Fréttir

„Um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ dreifði plast­drasli um nátt­úr­una

1.500 rúm­metr­ar af moltu sem fyr­ir­tæk­ið Terra dreifði til upp­græðslu í Krýsu­vík voru all­ir plast­meng­að­ir. Plast og rusl mátti sjá vítt og breitt um svæð­ið. Sam­tök at­vinnu­lífs­ins út­nefndu Terra „um­hverf­is­fyr­ir­tæki árs­ins“ fyrr í mán­uð­in­um. Arn­grím­ur Sverris­son, rekstr­ar­stjóri Terra, seg­ist taka mál­ið mjög nærri sér.
Þegar ég ákvað að skrifa pistil um lögguna
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar ég ákvað að skrifa pist­il um lögg­una

Ill­ugi Jök­uls­son varð vitni að at­burði sem mót­aði skoð­un hans á lög­regl­unni.
ViðtalRíkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur

Seg­ir starfs­um­hverf­ið í Vinstri græn­um ekki heil­brigt

Andrés Ingi Jóns­son seg­ir að­skiln­að­ar­kúltúr hafa ein­kennt starf­ið inn­an þing­flokks Vinstri grænna. Flokk­ur­inn hafi þá gef­ið allt of mik­ið eft­ir í stjórn­arsátt­mála og Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn hafi of mik­il völd. Þá seg­ir hann Sjálf­stæð­is­flokk nýta COVID-krepp­una til að koma að um­deild­um mál­um.