Auglýsingin hverfur eftir stutta stund...
Loka

Glatkistan

„Mjög vafasamt ef flytja á hingað ... hóp af blökkumönnum“

Þegar Íslendingar gerðu samning við Bandaríkjamenn um hervernd árið 1941 fengu landsmenn reyndar litlu um þann samning ráðið. Herverndin var að frumkvæði Breta og Bandaríkjamenn og Íslendingar urðu í reynd að sitja og standa eins og stórveldunum þóknaðist.

Ríkisstjórn Íslands, undir forystu Hermanns Jónassonar, tókst þó að geirnegla eitt atriði í samningaviðræðum við Bandaríkjastjórn.

Sem sé að hingað til lands kæmu ekki svartir hermenn á hennar vegum.

Þetta töldu Íslendingar mjög mikivægt.

Tæpum aldarfjórðungi síðar var bandaríski herinn enn á Íslandi og enn voru þau ákvæði í gildi að hér skyldu ekki vera svartir hermenn til að trufla ekki heimamenn í þjóðernishyggju þeirra.

En var ýmsum farið að finnast sem Bandaríkjamenn væru farnir að halda samkomulagið illa. 

Ofangreind frétt birtist í Mánudagsblaðinu 10. maí 1965. Í framhaldi fréttarinnar þykist blaðamaðurinn skilja svo vel réttindabaráttu svartra í Bandaríkjunum en hún eigi bara ekki við hér! Og hann varar greinilega við „óraunhæfri vorkunnsemi“ í garð svartra!

Nú var Mánudagsblaðið vissulega eins konar „jaðarblað“ en í þessu tilviki er því miður hætt við að þær skoðanir sem í fréttinni birtust hafi átt miklu fylgi að fagna á Íslandi, og það í öllum þjóðfélagshópum og hjá stuðningsmönnum allra flokka. 

Umburðarlyndi í garð annars fólks var greinilega minni á Íslandi fyrir 50 árum en við viljum trúa. Hefur það breyst?

Í heild er fréttin svo:

„Það eru mikil mistök hjá bandaríska varnarliðinu að brjóta samninga lútandi að því, að ekki yrðu negrar fluttir hingað á vegum hersins. Íslendingar hafa ekki haft af kynþáttavandamálum að segja og ætla sér ekki að fá þessa innflutningsvöru að vestan, þótt margt gott komi þaðan. Undanfarið hefur borið mikið á blökkumönnum syðra [í Keflavík] og hafa þeir, á sinn hátt, þegar valdið misklíð. Fjöldi manna hér á landi, sem er að öllu leyti hlyntur þátttöku í NATO telur mjög vafasamt, að vörnum sé haldið áfram, undir núverandi fyrirkomuIagi, ef flytja á hingað, til 180 þúsund manna þjóðar, hóp af blökkumönnum.

Svo virðingarverð, sem baráttu þeirra [Lyndons] Johnsons [forseta] og [mannréttindafrömuðarins Martin Luthers] Kings er, þá er þetta þeirra vandamál, en alls ekki útflutningsvara til þjóðar, sem alls ekki er undir þeirra valdi, heldur aðeins í varnarsambandi við Bandarikin. Heryfirvöldin og þetta svokallaða utanríkisráðuneyti okkar, ættu að athuga þessa þróun, áður en hún gengur of langt. Sú tíð kann að koma á Islandi — eins og þegar er komið fram í hinum frjálsu skandinavísku löndum — sem héldu að kynþáttavandamál væru leyst með óraunhæfri vorkunnsemi og „skilningi" — að Íslendingar eigi eftir að sjá eftir of skjótri þróun í þessum efnum. Við erum fordómalaus þjóð, en það þýðir ekki að við kyngjum öllu þegjandi.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið í dag

Fréttir

Gagnrýnir „afsal á forystuhlutverki Sjálfstæðisflokksins til VG“ og segir að frjálsar umræður leyfist ekki í Valhöll

Fréttir

Gagnrýnir prófíl-mynd þingkonu sem kvartar undan áreitni

Fréttir

Isavia þarf að afhenda Aðalheiði yfirstrikaðar upplýsingar: „Svo mér endist ævin til að reka þetta mál“

Viðtal

Frá fíkli til flóttamanns

Fréttir

Þrjú hundruð stjórnmálakonur skora á stjórnvöld: „Hótað nauðgun vegna skoðana minna“

Fréttir

Óttast að trúfélagsapp safni persónuupplýsingum

Mest lesið í vikunni

Pistill

Davíð spilar með Geir og þjóðina

Aðsent

VG – in memoriam

Fréttir

Selur bílinn sinn til að borga ríkinu fyrir eigin brottflutning

Fréttir

Gagnrýnir „afsal á forystuhlutverki Sjálfstæðisflokksins til VG“ og segir að frjálsar umræður leyfist ekki í Valhöll

Fréttir

Umtalaðasta símtalið birt: „Þetta eru 100 millj­arð­ar, spít­al­inn og Sunda­braut­in“

Fréttir

Súr Sigmundur kallar Bjarna farþega og segir að hann hljóti að hætta í stjórnmálum