Mest lesið

Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone
1

Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone

·
Seldi Haffjarðará á tvo milljarða
2

Seldi Haffjarðará á tvo milljarða

·
Frelsi til að vita
3

Jón Trausti Reynisson

Frelsi til að vita

·
Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra
4

Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra

·
Myndin af Pence
5

Illugi Jökulsson

Myndin af Pence

·
Draumur um fjárhagslegt frelsi
6

Draumur um fjárhagslegt frelsi

·
Óráðsdraumur Of Monsters and Men rætist
7

Óráðsdraumur Of Monsters and Men rætist

·

Óttar Guðmundsson

Tölvuleikjabölið

Óttar Guðmundsson geðlæknir skrifar um áhrif tölvuleikja á unga pilta.

Óttar Guðmundsson

Óttar Guðmundsson geðlæknir skrifar um áhrif tölvuleikja á unga pilta.

Tölvuleikjabölið
Áhrif tölvuleikja á pilta Tölvuleikir geta yfirtekið veruleika og þarfauppfyllingu ungra pilta á kostnað lífsreynslu þeirra.  

Við erum að gefast upp á honum syni okkar,“ sögðu hjónin eiginlega einum rómi. Eiginmaðurinn var á miðjum aldri, rafvirki hjá einhverjum verktaka, konan hjúkrunarfræðingur á Landakoti. Þau sátu hjá mér á bráðamóttökunni til að ræða um soninn. „Hann vildi alls ekki koma, enda segir hann að ekkert sé að sér.“ Smám saman lá sagan fyrir. Sonurinn var 19 ára gamall, hættur í skóla og atvinnulaus. Hann sat öllum stundum í tölvuleikjum, netvafri eða dularfullum samskiptum. „Hann er búinn að snúa sólarhringnum við. Sefur á daginn, vakir um nætur,“ sagði móðirin. „Hann borðar ekki lengur með fjölskyldunni, tekur diskinn með sér inn í herbergið sitt svo að hann missi ekki af neinu.“ „Reykir hann kannabisefni?“ sagði ég. „Já, hann reykir talsvert,“ sagði pabbinn, „en aðalmálið er að hann hefur ekki áhuga á neinu lengur nema tölvunni og sinnir ekki gömlum vinum sínum eða áhugamálum. Og þetta fer versnandi. Hann er farinn að sitja 16-18 tíma á sólarhring yfir þessu rugli. Stundum finnst mér eins og þessir tölvuleikir séu verkfæri andskotans.“

Umbreyting heilans

Heilinn er ákaflega merkilegt líffæri. Billjónir taugaþráða liggja saman í þéttriðnu neti með ótal tengingum og kjörnum þar sem alls kyns starfsemi fer fram. Minningar og tilfinningar byggja á taugatengingum og boðefnum sem rata ákveðna braut. Heilinn er í stöðugri þróun allt frá getnaði til endaloka lífsins. Barnið lærir á sjálft sig og umheiminn. Hver dagur ber með sér ný ævintýri og nýjar uppgötvanir fyrir heilann að vinna úr. Á kynþroskaskeiðinu verða gífurlega miklar breytingar á heilanum. Hormónaflæðið skellur yfir eins og þung hafalda og breytir barninu í ungling og fullorðinn einstakling. Foreldrar rífa í hár sitt yfir þessum breytingum og tala um unglingaveikina. Á þessum mótunarárum kemur munurinn á kynjunum vel í ljós. Testósterónið gerir strákana óstýriláta, spennusækna og árásargjarna. Östrogenið breytir litlu stelpunum í leitandi og forvitnar unglingsstúlkur. Kynþroskinn rís upp úr öskustó æskunnar eins og fuglinn Fönix og tekur öll völd. 

Maðurinn er eins og öll önnur dýr merkurinnar og hegðun hans stjórnast af mörg þúsund ára gömlum eðlisávísunum. Kynlífi og viðhaldi tegundarinnar er stýrt af frumstæðum hlutum heilans sem hafa engum breytingum tekið frá því að risaeðlurnar voru og hétu. Allir fullorðnir karlmenn muna eftir unglingsárunum, spennunni, greddunni, æsingnum og þránni eftir ævintýrum og tryllingi. Testósterónið flæddi um æðarnar eins og dularfullt eiturlyf sem breytti allri skynjun og upplifunum.

„Allir fullorðnir karlmenn muna eftir unglingsárunum, spennunni, greddunni, æsingnum og þránni eftir ævintýrum og tryllingi.“

Þegar tölvan sinnir þörfum

Framleiðendur tölvuleikja hafa hannað leiki sína fyrst og fremst með markhópinn unga karlmenn í huga. Þeir reyna að svala þörf þeirra fyrir spennu, nýjungar og umbun. Iðkandinn fer af einu borði á annað í leit sinni að nýjum ævintýrum sem hann finnur í sífellu. Leikurinn er eins og vísindaskáldsaga þar sem alls konar karakterar og furðuverur skjóta upp kollinum. Sumir leikir hafa kynferðislegt innihald sem höfðar enn frekar til markhópsins. Endalausir töfraheimar ljúkast upp þar sem reynir á snerpu og hugvit iðkandans. Hann tekur áhættu, drepur og stelur og kemur sér undan á hættulegum flótta. Tölvan verður eins og raðfullnæging unglingsins þar sem öllum þörfum og löngunum fyrir spennu, trylling og ævintýri er sinnt. 

Þegar ég var að vinna á göngudeild geðdeildar hafði ég oftsinnis afskipti af þessum strákum sem voru algjörlega týndir í þessari furðuveröld. Þeir höfðu engan áhuga á neinu öðru en ákveðnum karakterum í World of Warcraft eða svipuðum leikjum. Þeir áttu enga vini aðra en spilafélaga í tölvunni sem bjuggu um víða veröld. Smám saman voru þessir piltar eins og gengnir í björg. Þeim fannst daglegt líf einskis virði miðað við tölvuheima. Kynlífi gátu þeir líka sinnt í tölvunni endu biðu þeirra fallegustu konur heims allsnaktar í heimi klámsins. Ekkert vakti áhuga þeirra á öðru. Margir þeirra reyktu kannabis sem venjulega gerði þá bæði metnaðar- og áhugalausa. Af einhverjum ástæðum hafa ungar konur ekki sama áhuga á tölvuleikjum og ungir karlmenn svo að sennilega er um testósterónáhrif að ræða. 

„Smám saman voru þessir piltar eins og gengnir í björg. Þeim fannst daglegt líf einskis virði miðað við tölvuheima.“

Vímuefni CCP

Íslenski tölvurisinn CCP framleiðir vinsæla leiki sem eiga sér marga iðkendur. Árlega er stefnt hingað fólki sem hittist til að leika saman og dveljast í heimi óraunveruleikans eina helgi. Fjölmiðlar gera mikið úr þessum fundum og tala um sigur íslensks hugvits. Ég sé þetta á hinn bóginn sem íslenska framleiðslu á hættulegu vímuástandi sem eyðileggur líf á svipaðan hátt og önnur eiturlyf. Aldrei nokkru sinni hef ég fyrirhitt foreldri eða eiginkonu sem er stolt af afrekum sonar eða eiginmanns í tölvuleik. Aðstandendur líta á leikina sem verkfæri djöfulsins eins og maðurinn sagði þótt fæstir þori að viðra slíkar skoðanir. 

Meðferðin  var erfið og flókin enda vildu þessir drengir sjaldnast breyta neinu. Ég ráðlagði hjónunum að setja drengnum sínum einhver mörk og reyna að stjórna þannig tölvunotkuninni. Þau yrðu að ráða á sínu heimili og gera ákveðnar kröfur til fullorðins karlmanns. Enginn getur lifað af því að spila tölvuleiki 16 tíma á sólarhring. Mestu skipti auðvitað að ungi maðurinn skildi hversu tilgangslaust þetta líf væri og fengi einhvern metnað til að breyta því. 

Leikurinn sem yfirtekur lífið

Þau gengu útaf bráðamóttökunni eftir langt samtal. Ég horfði á eftir þeim og velti því fyrir mér að allar merkilegustu uppgötvanir mannsins hafa skuggahliðar. Tölvan hefur gjörbreytt lífi nútímamanna og smám saman tekið völdin. Foreldrar treysta tölvunum fyrir börnum sínum og setja þau fyrir framan skjáinn í tíma og ótíma. Börnin sem tölvan elur upp eru enn líklegri til að falla fyrir trylltum tölvuleikjum þegar þau verða kynþroska.  

„Þetta er sigur sálfræðinnar,“ sagði ég heimspekilega við sjálfan mig. „Mönnum tókst að kortleggja hverjar væru frumþarfir ungra manna og koma til móts við þær. Verst að leikurinn snerist upp í óleik og gerði lífið bæði innihaldslaust og tilgangslaust. Er það ekki ansi hátt verð fyrir þessa skemmtun?“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone
1

Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone

·
Seldi Haffjarðará á tvo milljarða
2

Seldi Haffjarðará á tvo milljarða

·
Frelsi til að vita
3

Jón Trausti Reynisson

Frelsi til að vita

·
Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra
4

Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra

·
Myndin af Pence
5

Illugi Jökulsson

Myndin af Pence

·
Draumur um fjárhagslegt frelsi
6

Draumur um fjárhagslegt frelsi

·
Óráðsdraumur Of Monsters and Men rætist
7

Óráðsdraumur Of Monsters and Men rætist

·

Mest deilt

Frelsi til að vita
1

Jón Trausti Reynisson

Frelsi til að vita

·
Hamingja er
2

Didda Jónsdóttir

Hamingja er

·
Stuð í Feneyjum
3

Stuð í Feneyjum

·
Draumur um fjárhagslegt frelsi
4

Draumur um fjárhagslegt frelsi

·
Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra
5

Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra

·
Orsakir og afleiðingar – Nokkur orð um stóra samhengið
6

Sólveig Anna Jónsdóttir

Orsakir og afleiðingar – Nokkur orð um stóra samhengið

·

Mest deilt

Frelsi til að vita
1

Jón Trausti Reynisson

Frelsi til að vita

·
Hamingja er
2

Didda Jónsdóttir

Hamingja er

·
Stuð í Feneyjum
3

Stuð í Feneyjum

·
Draumur um fjárhagslegt frelsi
4

Draumur um fjárhagslegt frelsi

·
Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra
5

Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra

·
Orsakir og afleiðingar – Nokkur orð um stóra samhengið
6

Sólveig Anna Jónsdóttir

Orsakir og afleiðingar – Nokkur orð um stóra samhengið

·

Mest lesið í vikunni

Listi yfir tekjuhæsta 1 prósentið á Íslandi birtur í hátekjublaðinu
1

Listi yfir tekjuhæsta 1 prósentið á Íslandi birtur í hátekjublaðinu

·
Seldu nær heila götu og fengu 2,2 milljarða hvor
2

Seldu nær heila götu og fengu 2,2 milljarða hvor

·
Eigendur stærstu útgerðarfyrirtækja græddu hundruð milljóna í fyrra
3

Eigendur stærstu útgerðarfyrirtækja græddu hundruð milljóna í fyrra

·
Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone
4

Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone

·
Davíð Oddsson með 5,3 milljónir á mánuði
5

Davíð Oddsson með 5,3 milljónir á mánuði

·
Kaupþingsmenn meðal þeirra tekjuhæstu á Seltjarnarnesi
6

Kaupþingsmenn meðal þeirra tekjuhæstu á Seltjarnarnesi

·

Mest lesið í vikunni

Listi yfir tekjuhæsta 1 prósentið á Íslandi birtur í hátekjublaðinu
1

Listi yfir tekjuhæsta 1 prósentið á Íslandi birtur í hátekjublaðinu

·
Seldu nær heila götu og fengu 2,2 milljarða hvor
2

Seldu nær heila götu og fengu 2,2 milljarða hvor

·
Eigendur stærstu útgerðarfyrirtækja græddu hundruð milljóna í fyrra
3

Eigendur stærstu útgerðarfyrirtækja græddu hundruð milljóna í fyrra

·
Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone
4

Kynna sig sem nýtt símafyrirtæki en eru eign Vodafone

·
Davíð Oddsson með 5,3 milljónir á mánuði
5

Davíð Oddsson með 5,3 milljónir á mánuði

·
Kaupþingsmenn meðal þeirra tekjuhæstu á Seltjarnarnesi
6

Kaupþingsmenn meðal þeirra tekjuhæstu á Seltjarnarnesi

·

Nýtt á Stundinni

Ásgerður Jóna segir umferðartafir stríða gegn stjórnarskrá

Ásgerður Jóna segir umferðartafir stríða gegn stjórnarskrá

·
Orsakir og afleiðingar – Nokkur orð um stóra samhengið

Sólveig Anna Jónsdóttir

Orsakir og afleiðingar – Nokkur orð um stóra samhengið

·
Draumur um fjárhagslegt frelsi

Draumur um fjárhagslegt frelsi

·
Ábyrgð okkar á Amazonskógunum

Lífsgildin

Ábyrgð okkar á Amazonskógunum

·
Lambahryggir, kolefnisskattar, umhverfið og frelsi bænda

Ólafur Margeirsson

Lambahryggir, kolefnisskattar, umhverfið og frelsi bænda

·
Hamingja er

Didda Jónsdóttir

Hamingja er

·
Hvernig NRA varð að hættulegustu samtökum Bandaríkjanna

Hvernig NRA varð að hættulegustu samtökum Bandaríkjanna

·
Óráðsdraumur Of Monsters and Men rætist

Óráðsdraumur Of Monsters and Men rætist

·
Seldi Haffjarðará á tvo milljarða

Seldi Haffjarðará á tvo milljarða

·
Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra

Kaupfélagsstjórinn lang tekjuhæstur á Norðurlandi vestra

·
Mestur munur á tekjuháum körlum og konum í Reykjavík

Mestur munur á tekjuháum körlum og konum í Reykjavík

·
Vinir sem sameinuðust í matarást

Vinir sem sameinuðust í matarást

·