Mest lesið

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Siðlaust stjórnarfar
2

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu
3

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu
4

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka
5

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka

Óendurnýjanleg auðlind í hættu
6

Óendurnýjanleg auðlind í hættu

Stundin #106
Nóvember 2019
#106 - Nóvember 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 6. desember.

Jón Trausti Reynisson

Hvers vegna trúarbrögð gera börn verri

Jón Trausti Reynisson

Hvers vegna trúarbrögð gera börn verri

Það er hálfgert bann við því að gagnrýna trúarbrögð, kannski vegna þess að rökstudd gagnrýni getur kippt fótunum undan trú. Þannig er trúfrelsi stundum túlkað sem rétturinn til að vera laus við gagnrýni á trú sína.

Fyrir nokkrum vikum voru birtar niðurstöður rannsóknar í sex löndum sem sýndi að trúuð börn eru að meðaltali „verri“ en börn í trúlausum fjölskyldum, út frá siðferðislegum mælikvarða. Niðurstöðurnar voru að trúuð börn eru síður hjálpsöm en trúlaus börn, þau eru refsigjarnari og trúa því fremur en trúlaus börn að aðrir séu illviljaðir.

Þrátt fyrir þetta sýndi rannsóknin að foreldrar í trúuðum fjölskyldum eru mun líklegri en trúlausir til að álíta börnin sín standa öðrum framar í réttlætiskennd og samhyggð.

Niðurstaðan er því að trúhneigð hefur neikvæða fylgni við hjálpsemi en jákvæða við tortryggni og refsigleði gagnvart öðrum.

Trúaðir mælast vera líklegri en trúlausir til að álíta sig siðferðislega fremri öðrum, en jafnframt tortryggja þeir aðra og vilja refsa þeim. Það bendir til þess að siðferðislega byggi trúarbrögð ekki brýr á milli fólks heldur breikka bilið.

Þrjú höfuðeinkenni trúarbragða geta orsakað slæm áhrif þeirra á siðferði:

1. Trúin á að aðrir geti verið illir. Þeir séu eðlislægt óæskilegir.

2. Tilfærsla á ábyrgð á atburðum og ástandi heimsins frá sjálfum sér til alvaldrar, alvitrar, ósýnilegrar veru.

3. Krafa um skilyrðislausa fylgisspekt við vilja hinnar ósýnilegu veru og jaðarsetning eða refsikvöð gegn þeim sem ekki fylgja vilja hennar.

Það að gagnrýna trúarbrögð getur framkallað hörð viðbrögð, enda getur gagnrýnin verið túlkuð sem hrein árás á undirstöður trúarinnar. Gagnrýnin umræða grefur undan trú á það sem ekki er staðfestanlegt og að öllum líkindum ekki satt. En hvers vegna ætti að gilda bann við framþróun lífsgilda okkar og siðferðisgrunns, ólíkt öðru? Hvers vegna erum við bundin af þekkingu og boðskap sem er 1.400 til 3.500 ára gamall, þegar orðið hafa margar byltingar á þekkingu mannkyns á sjálfu sér í millitíðinni?

Biblían og Kóraninn eru að mörgu leyti úreltur grunnur siðferðis og það hefur sýnt sig að hann getur haft brenglandi áhrif á þá sem eru óstöðugir og viðkvæmir fyrir. Þetta eru hugmyndakerfi sem eru nýtileg til að fá einstaklinga til að sprengja sig upp og myrða aðra í hrönnum.

Tortryggni og refsigleði, sem eru fylgifiskar trúarbragða samkvæmt rannsókninni eru gjarnan orsök vítahringja ofbeldis.

Það er ekki víst hversu trúaðir verstu hryðjuverkamenn heimsins raunverulega eru, en í flestum mest áberandi hryðjuverkaárásum er trúin notuð til að forrita fólk til hryllings.

Árás trúaröfgamanna á Bandaríkin 2001 var svarað með stríði gegn „Öxulveldum hins illa“. Guð talaði við Bandaríkjaforseta. Ráðist var inn í Írak á fölskum forsendum. Stofnaðar voru fangabúðir þar sem tugþúsundum sekra sem saklausra var haldið. Eins og fjallað er um í Stundinni voru fangabúðirnar Bucca vettvangur tengslasköpunar og öfgavæðingar, sem lagði grunn að ISIS, sem stóð nýlega fyrir hryðjuverkaárás í París. Stríðið gegn hryðjuverkum skildi eftir sig land með heimsmet í hryðjuverkum. Tæplega helmingur allra dauðsfalla vegna hryðjuverka árið 2014 áttu sér stað í löndunum sem ráðist var inn í til að bregðast við hryðjuverkum. 

Trúarbrögð ættu ekki að vera neitt kappsmál fyrir utan praktískt gildi þeirra við að stuðla að farsæld og vellíðan. Frelsið til að trúa þýðir ekki lausn undan gagnrýninni umræðu. Öllum er frjálst að trúa því að þeir séu betri en aðrir vegna þess að þeir trúi á Guð, og að aðrir séu verri. Við skulum bara ekki ríkisstyrkja það.

Við þurfum ný trúarbrögð. Trú á mannkynið, en ekki ósýnilegar alvaldar verur sem svipta okkur ábyrgð á farsæld fólks og samfélaga. Eitthvað sem stuðlar að auknum mannauði, þekkingu og góðmennsku, en vinnur ekki á móti því að við bætum okkur.

„Gleymdu því ekki, ef þér finnst allur heimurinn vondur, að það eru menn eins og þú sem lifa í honum.“  

- Mahatma Ghandi

Tengdar greinar

Leiðari

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Jón Trausti Reynisson

„Fallegt veður, finnst mér hérna úti,“ svaraði Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja um mútumálið, áður en hann kvartaði undan einhliða umfjöllun. Þingmenn og fyrrverandi dómsmálaráðherrar tóku sig síðan til við að veita Samherja skjól og gott veður.

Sómakennd Samherja

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir og Jón Trausti Reynisson

Sómakennd Samherja

Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja, hefur tekið sér hlutverk þolanda í íslensku samfélagi. Hann hefur kvartað undan „árásum“ eftirlitsaðila og reynt að fá þá í fangelsi. Í ljós er komið að Samherji stendur fyrir stórfelldum mútugreiðslum til að ná undir sig fiskveiðikvóta.

Hér kemur siðrofið

Jón Trausti Reynisson

Hér kemur siðrofið

Jón Trausti Reynisson

Þriðju siðaskipti þjóðarinnar standa yfir. Nú ríkir siðrof, siðfár og menningarstríð.

Það er von

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Það er von

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Það er von. Stundum þráum við ekkert heitar en að að heyra þessi einföldu skilaboð. Stundum er það allt sem við þurfum, að vita að það er von.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Siðlaust stjórnarfar
2

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu
3

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu
4

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka
5

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka

Óendurnýjanleg auðlind í hættu
6

Óendurnýjanleg auðlind í hættu

Mest deilt

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Siðlaust stjórnarfar
2

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

Samherjar
3

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Samherjar

Skömmin er þeirra
4

Illugi Jökulsson

Skömmin er þeirra

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika
5

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu
6

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu

Mest deilt

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Siðlaust stjórnarfar
2

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

Samherjar
3

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Samherjar

Skömmin er þeirra
4

Illugi Jökulsson

Skömmin er þeirra

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika
5

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu
6

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu

Mest lesið í vikunni

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur
1

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
2

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Vináttan í Samherjamálinu
3

Illugi Jökulsson

Vináttan í Samherjamálinu

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu
4

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Stjórnmál með tapi
5

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Stjórnmál með tapi

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
6

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Mest lesið í vikunni

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur
1

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
2

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Vináttan í Samherjamálinu
3

Illugi Jökulsson

Vináttan í Samherjamálinu

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu
4

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Stjórnmál með tapi
5

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Stjórnmál með tapi

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
6

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Nýtt á Stundinni

Rúmlega 16 milljarðar fóru um reikninga  DNB sem bankinn vissi ekki hver átti

Rúmlega 16 milljarðar fóru um reikninga DNB sem bankinn vissi ekki hver átti

Hver er þín afstaða til máls Samherja í Afríku?

Hver er þín afstaða til máls Samherja í Afríku?

Gripið til varna fyrir Samherja

Gripið til varna fyrir Samherja

Skömmin er þeirra

Illugi Jökulsson

Skömmin er þeirra

Samherjar

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Samherjar

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu

„Rannsóknarlögreglumaður“ Samherja leitaði allra leiða til að minnka skattgreiðslur í Namibíu

Samherji einungis að reyna að verja sig

Samherji einungis að reyna að verja sig

Myndin er ferðalag um Ísland

Myndin er ferðalag um Ísland

Fiskar sá sem rær (um Miðflokkinn og Báknið)

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Fiskar sá sem rær (um Miðflokkinn og Báknið)

Líkamsklukkan stillt eftir takti örveruflórunnar

Líkamsklukkan stillt eftir takti örveruflórunnar

Töldust ekki launþegar og fengu ekki fæðingarorlof

Töldust ekki launþegar og fengu ekki fæðingarorlof

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka