Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Sagður hafa fyrirskipað mútugreiðslur: „Það eru lygar“

Fyrr­ver­andi starfs­mað­ur Sam­herja, Jó­hann­es Stef­áns­son, seg­ir að Að­al­steinn Helga­son hafi gef­ið hon­um fyr­ir­mæli um að greiða sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Namib­íu mút­ur. Að­al­steinn neit­ar að svara fyr­ir mútu­greiðsl­urn­ar því hann sé orð­inn gam­all mað­ur, en hann hætti að vinna fyr­ir þrem­ur ár­um. Ráð­herr­ann sagði af sér í dag vegna máls­ins.

Fyrr­ver­andi starfs­mað­ur Sam­herja, Jó­hann­es Stef­áns­son, seg­ir að Að­al­steinn Helga­son hafi gef­ið hon­um fyr­ir­mæli um að greiða sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra Namib­íu mút­ur. Að­al­steinn neit­ar að svara fyr­ir mútu­greiðsl­urn­ar því hann sé orð­inn gam­all mað­ur, en hann hætti að vinna fyr­ir þrem­ur ár­um. Ráð­herr­ann sagði af sér í dag vegna máls­ins.

„Þá sagði Aðalsteinn við mig að alltaf þegar gæfist tækifæri til að borga sjávarútvegsráðherra þá ætti ég að borga sjávarútvegsráðherra, hann orðaði þetta einhvern veginn svona.“ 

Þetta sagði Jóhannes Stefánsson, fyrrverandi starfsmaður Samherja, sem steig fram í gærkvöldi og lýsti vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Namibíu á þeim tíma sem hann starfaði þar. Maðurinn sem um ræðir, er Aðalsteinn Helgason, sem var á þeim tíma framkvæmdastjóri Kötlu Seafood, dótturfélags Samherja. Hann hafnar frásögn Jóhannesar og segir að þetta séu lygar án þess að gefa frekari skýringar á því. 

Greiddu hundruð milljóna í mútur

Frá því í ársbyrjun 2012 greiddi Samherji hundruð milljóna króna í mútur til stjórnmálamanna og tengdra aðila í Namibíu til að fá kvóta sem lagði grunn að hagnaði félagsins undanfarin ár. Hagnaðurinn rann síðan í gegnum net skattaskjóla. Þetta kemur fram í gögnum sem Stundin, Kveikur og Al Jazeera hafa unnið upp úr í samstarfi við Wikileaks. Jóhannes Stefánsson, steig einnig fram í gærkvöldi og í samtali við bæði Stundina og Kveik lýsti hann aðferðum Samherja. 

Í máli hans kom fram að árið 2012, þegar Samherji var að hefja veiðar í Namibíu, hefði tengdasonur sjávarútvegsráðherrans, Fitty Tamson Hatuikulipi, farið fram á greiðslu til ráðherrans. Fitty var einn þremenninga sem þáði mútugreiðslur frá Samherja fyrir að vinna að hag fyrirtækisins í Namibíu og tryggja ódýran hestamakrílkvóta við strendur Namibíu. En nú átti að greiða sjávarútvegsráðherranum, Bernhard Esau. 

„Ég man hvað Aðalsteinn var ákveðinn í þessu“

Þegar farið var fram á þessar greiðslur segist Jóhannes hafa hringt í Aðalstein og spurt hvað hann ætti að gera. 

„Ég hringdi í Aðalstein og sagði honum að það hafi komið ósk um að borga sjávarútvegsráðherranum 500 þúsund Namibíudollara,“ eða tæplega tíu milljónir íslenskra króna. „Þá sagði Aðalsteinn við mig að alltaf þegar gæfist tækifæri til að borga sjávarútvegsráðherra þá ætti ég að borga sjávarútvegsráðherra, hann orðaði þetta einhvern veginn svona. Ég tók þetta út í peningum og lét Tamson hafa þetta. Tamson var milliliður í þessu. Ég gerði þetta tvisvar,“ segir Jóhannes sem segir að samtals hafi verið um að ræða 1 milljóna Namibíudollara eða ríflega 18 milljónir króna. „Þetta situr í mér, af því ég man hvað Aðalsteinn var ákveðinn í þessu. Það var eins og hann væri ekki að gera þetta í fyrsta skiptið. Ég labba bara inn í hringiðu efnahagsbrota og spillingar. Ég fékk orderur frá þeim og gerði bara mitt besta í því. Miðað við hvernig þeir greiddu mútur þá var eins og þeir væru ekki að gera þetta í fyrsta skipti.“

Neitar að svara fyrir þetta 

Í samtali við Stundina neitar Aðalsteinn Helgason, fyrrverandi framkvæmdastjóri Kötlu Seafood á Kanaríeyjum sem í upphafi var einnig framkvæmdastjóri Namibíuútgerðarinnar, því að hafa átt í þessum orðaskiptum við Jóhannes Stefánsson. Aðalsteinn sat meðal annars fund á búgarði sjávarútvegsráðherra Namibíu, Bernhards Esau, árið 2012 með Þorsteini Má Baldvinssyni meðal annarra. Hann var því innvinklaður inn í stofnun útgerðarinnar í Namibíu og fyrstu skrefin sem Samherji tók í landinu enda leit Jóhannes Stefánsson á hann sem sinn næsta yfirmann.

Í símasamtali við Stundina, sem átti sér stað þann 31. október, segir Aðalsteinn að þessi orð Jóhannesar séu „lygar“, en útskýrir það ekki nánar. Samtalið er birt hér í heild sinni: 

Blaðamaður: Aðalsteinn? Ingi heiti ég Vilhjálmsson og er blaðamaður á Stundinni.

Aðalsteinn: Sæll.

Blaðamaður: Blessaður. Ég er að hringja í þig af því mig langar til að spyrja þig aðeins um starfsemi Samherja í Namibíu. Og ég er að hringja fyrir…

Aðalsteinn: Ég veit ekkert um hana.

Blaðamaður: Veist þú ekkert um hana?

Aðalsteinn: Ég er á áttræðisaldri og er hættur að vinna þarna. Ég kom ekki nálægt því eftir 2012, fyrir sex árum síðan eða eitthvað. 

Blaðamaður: Mig langar að spyrja þig um vitneskju þína um þessa starfsemi á þeim tíma sem þú varst að vinna þarna.

Aðalsteinn: Nei, ég hef ekki áhuga á að svara því. 

Blaðamaður: Ha?

Aðalsteinn: Ég hef engan áhuga á að tala um það. 

Blaðamaður: Af hverju ekki?

Aðalsteinn: Ég er bara gamall maður og vil bara fá að vera í friði.

Blaðamaður: Þú ert bara tiltölulega nýhættur að vinna er það ekki?

Aðalsteinn: Nei, ég er löngu hættur að vinna.

Blaðamaður: Ertu ekki sjötugur?

Aðalsteinn: Jú, jú ég hætti að vinna 67 ára.

Blaðamaður: En sko, ég þarf eiginlega að fá að ræða við þig um þessi mál af því að þú…

Aðalsteinn: Ingi, vandamálið er að ég þarf ekki að ræða við þig. Hvað gerum við þá?

Blaðamaður: Eh… það er ákveðið vandamál þar sem þú kemur mikið fram í þeim gögnum sem við höfum um þessi viðskipti…

Aðalsteinn: Ég veit alveg að Jóhannes [Stefánsson] er að tala við þig og það verður bara að hafa það. Þú verður bara að hafa þinn sögumann og treysta honum.

Blaðamaður: Við erum náttúrulega með fullt af gögnum líka.

Aðalsteinn: Já, já, já.

Blaðamaður: Ha?

Aðalsteinn: Já, já, já.

Blaðamaður: Og hann vísar meðal annars í samskipti sem hann átti við þig…

Aðalsteinn: Já, já, já.

Blaðamaður: … þar sem að þú gafst honum grænt ljós á að greiða sjávarútvegsráðherranum í Namibíu fjármuni.

Aðalsteinn: Það eru lygar.

Blaðamaður: Eru það lygar?

Aðalsteinn: Og vertu sæll.

Aðalsteinn skellti því næst á blaðamann og lauk þannig samtalinu.

Hann hefur ekki brugðist við umfjöllun Stundarinnar, Kveiks og Al Jazeera með neinum hætti, en umfjöllunin byggir sem fyrr segir á gögnum frá Wikileaks. 

Bernhard Esau sagði af sér í dag vegna málsins, líkt og dómsmálaráðherra Namibíu, Sacky Shangala, eftir að upp komst að hann hafði þegið mútugreiðslur frá Samherja. Héraðssaksóknari vinnur að málinu með namibískum yfirvöldum, sem hafa einnig komið gögnum til skattrannsóknarstjóra hér á landi.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

Samherjaskjölin

Toppar ákæru- og lögregluvalds í Namibíu á Íslandi vegna Samherjamáls
FréttirSamherjaskjölin

Topp­ar ákæru- og lög­reglu­valds í Namib­íu á Ís­landi vegna Sam­herja­máls

Rík­is­sak­sókn­ari Namib­íu og yf­ir­mað­ur namib­ísku spill­ing­ar­lög­regl­unn­ar, hafa ver­ið á Ís­landi frá því fyr­ir helgi og fund­að með hér­lend­um rann­sak­end­um Sam­herja­máls­ins. Fyr­ir viku síð­an fund­uðu rann­sak­end­ur beggja landa sam­eig­in­lega í Haag í Hollandi og skipt­ust á upp­lýs­ing­um. Yf­ir­menn namib­ísku rann­sókn­ar­inn­ar hafa ver­ið í sendi­nefnd vara­for­set­ans namib­íska, sem fund­að hef­ur um framsals­mál Sam­herja­manna við ís­lenska ráð­herra.
Varpar ljósi á Namibíuævintýri íslenskra útgerðarrisa
FréttirSamherjaskjölin

Varp­ar ljósi á Namib­íuæv­in­týri ís­lenskra út­gerð­arrisa

Þor­geir Páls­son fórn­aði sveit­ar­stjóra­starfi þeg­ar hon­um of­bauð sér­hags­muna­gæsla, hann vitn­aði gegn Sam­herja í Namib­íu­mál­inu og vann mála­ferli gegn Ís­fé­lag­inu í Vest­manna­eyj­um vegna Namib­íuæv­in­týr­is Eyja­manna sem far­ið hef­ur leynt.
Fjármálastjóri Samherja í Namibíu vissi ekkert um mútugreiðslurnar
FréttirSamherjaskjölin

Fjár­mála­stjóri Sam­herja í Namib­íu vissi ekk­ert um mútu­greiðsl­urn­ar

Adéll Pay, fjár­mála­stjóri Sam­herja í Namib­íu á ár­un­um 2016 til 2020, vissi að eig­in sögn ekki um mútu­greiðsl­ur fé­lags­ins til ráða­manna í land­inu. Pay gerð­ist upp­ljóstr­ari hjá ákæru­vald­inu í Namib­íu í mál­inu, með sams kon­ar hætti og Jó­hann­es Stef­áns­son'. Fjár­mála­stjóri Sam­herja á Spáni, Ingvar Júlí­us­son, seg­ir Pay hafa vit­að af greiðsl­un­um.
Afhjúpandi tölvupóstar um mútur í Samherjamálinu: ,,Honum hefur verið greitt, beint að utan"
FréttirSamherjaskjölin

Af­hjúp­andi tölvu­póst­ar um mút­ur í Sam­herja­mál­inu: ,,Hon­um hef­ur ver­ið greitt, beint að ut­an"

Tölvu­póst­ar milli starfs­manna Sam­herja, sem ekki hafa kom­ið fram áð­ur, sýna hvernig Að­al­steinn Helga­son stakk upp á því að ráða­mönn­um í Namib­íu yrði mútað í lok árs 2011. Póst­arn­ir sýna með­al ann­ars að Jó­hann­es Stef­áns­son get­ur ekki hafa ver­ið einn um að ákveða að greiða ráða­mönn­un­um mút­ur.
Mörg ár liðu þar til ákært var í málum sem líkjast Samherjamálinu í Namibíu
FréttirSamherjaskjölin

Mörg ár liðu þar til ákært var í mál­um sem líkj­ast Sam­herja­mál­inu í Namib­íu

Tvö af þekkt­ustu mál­um Sví­þjóð­ar þar sem mútu­greiðsl­ur í öðr­um lönd­um voru rann­sök­uð í fimm og átta ár áð­ur en. ákær­ur voru gefn­ar út í þeim. Í báð­um til­fell­um höfðu fyr­ir­tæk­in við­ur­kennt að hafa mútað áhrifa­mönn­um í Ús­bekist­an og Dji­bouti. Ólaf­ur Hauks­son hér­aðssak­sókn­ari seg­ir ómögu­legt að full­yrða hvenær rann­sókn Sam­herja­máls­ins í Namib­íu muni ljúka.
Ákæruvaldið í Namibíu vill fá tvo Samherjamenn framselda
FréttirSamherjaskjölin

Ákæru­vald­ið í Namib­íu vill fá tvo Sam­herja­menn fram­selda

Ákæru­vald­ið í Namib­íu sagð­ist fyr­ir dómi í morg­un vinna að því að fá Að­al­stein Helga­son og Eg­il Helga Árna­son fram­selda til Namib­íu. Embætti rík­is­sak­sókn­ara á Ís­landi hef­ur hins veg­ar sagt að Ís­land fram­selji ekki rík­is­borg­ara sína til Namib­íu. Rétt­ar­höld­un­um yf­ir sak­born­ing­un­um í Sam­herja­mál­inu hef­ur ver­ið frest­að til 20. maí.

Nýtt á Stundinni

Í vöku og draumi
Viðtal

Í vöku og draumi

Ýr Þrast­ar­dótt­ir fata­hönn­uð­ur hef­ur vak­ið at­hygli fyr­ir hönn­un sína sem oft má líkja við lista­verk og fyrr á þessu ári opn­aði hún ásamt tveim­ur öðr­um hönn­uð­um versl­un­ina Apotek Atelie. Hún venti kvæði sínu í kross í hittifyrra og hóf nám við Kvik­mynda­skóla Ís­lands og út­skrif­að­ist í vor. Ýr var greind með ADHD fyr­ir um einu og hálfu ári og seg­ist nú skilja hvernig hún hef­ur fún­ker­að í gegn­um ár­in.
Brák og Þórir í Freyjulundi lifa með árstíðunum
MenningHús & Hillbilly

Brák og Þór­ir í Freyju­lundi lifa með árs­tíð­un­um

Hill­billy hitti Brák Jóns­dótt­ur mynd­list­ar­konu og Þóri Her­mann Ósk­ars­son tón­list­ar­mann í byrj­un sum­ars til að ræða list­a­líf­ið á Norð­ur­landi.
Snýst ekki um trú að hafa þekkingu á Biblíunni
Fólkið í borginni

Snýst ekki um trú að hafa þekk­ingu á Biblí­unni

Arn­ald­ur Sig­urðs­son, bóka­vörð­ur á Lands­bóka­safn­inu, tel­ur klass­ísk­ar bók­mennt­ir, einkum Bibl­í­una, grund­völl að læsi.
Páll Óskar Hjálmtýsson
Karlmennskan#100

Páll Ósk­ar Hjálm­týs­son

Braut­ryðj­and­inn, popp­goð­ið, homm­inn og hin ögr­andi þjóð­ar­ger­semi Páll Ósk­ar Hjálm­týs­son er heið­urs­gest­ur 100. hlað­varps­þátt­ar Karl­mennsk­unn­ar. Við kryfj­um karl­mennsk­una og kven­leik­ann, leik­rit­ið sem kyn­hlut­verk­in og karl­mennsk­an er, skápa­sög­una og kol­röngu við­brögð for­eldra Palla, karlremb­ur, and­spyrn­una og bak­slag í bar­áttu hinseg­in fólks. Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Veg­an­búð­in, Dom­in­os og bak­hjarl­ar Karl­mennsk­unn­ar bjóð­ar upp á þenn­an þátt.
Tugmilljóna barátta um toppsæti Sjálfstæðisfólks
Fréttir

Tug­millj­óna bar­átta um topp­sæti Sjálf­stæð­is­fólks

Hild­ur Björns­dótt­ir varði 9,3 millj­ón­um í bar­áttu sína fyr­ir odd­vita­sæti Sjálf­stæð­is­flokks­ins fyr­ir síð­ustu borg­ar­stjórn­ar­kosn­ing­ar. Keppi­naut­ur henn­ar um sæt­ið, Ragn­hild­ur Alda Vil­hjálms­dótt­ir, eyddi 8,8 millj­ón­um. Fram­boð odd­vit­ans skil­aði hagn­aði.
Hefur Taívan alltaf verið hluti Kína?
Flækjusagan#39

Hef­ur Taív­an alltaf ver­ið hluti Kína?

Eftirlitsmaður sendur um borð í hvalveiðiskipin
FréttirHvalveiðar

Eft­ir­lits­mað­ur send­ur um borð í hval­veiði­skip­in

Svandís Svavars­dótt­ir mat­væla­ráð­herra hef­ur sett reglu­gerð sem kveð­ur á um eft­ir­lit með hval­veið­um. Fiski­stofa mun senda starfs­mann um borð í hval­veiði­skip sem fylg­ist með og tek­ur upp mynd­bönd sem síð­an verða af­hent dýra­lækni Mat­væla­stofn­un­ar til skoð­un­ar.
Tölvuárás á Fréttablaðið sögð rússnesk hefnd
Fréttir

Tölvu­árás á Frétta­blað­ið sögð rúss­nesk hefnd

Vef­ur Frétta­blaðs­ins verð­ur tek­inn nið­ur í kvöld biðj­ist rit­stjórn ekki af­sök­un­ar á því að hafa birt frétta­mynd frá Úkraínu. Ónafn­greind­ir rúss­nesk­ir tölvu­hakk­ar­ar hófu skyndi­á­hlaup á vef blaðs­ins í morg­un. Rúss­neska sendi­ráð­ið krafð­ist á sama tíma af­sök­un­ar­beiðni og seg­ir blað­ið hafa brot­ið ís­lensk lög. Steinn Stein­arr og Þór­berg­ur Þórð­ar­son hlutu dóma fyr­ir brot á sömu laga­grein þeg­ar þeir þóttu hafa veg­ið að æru og heiðri Ad­olfs Hitler og Nas­ista.
Framtíð geimferða í uppnámi vegna Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Fram­tíð geim­ferða í upp­námi vegna Úkraínu­stríðs­ins

Rúss­ar til­kynntu á dög­un­um að þeir myndu draga sig út úr al­þjóð­legu sam­starfi um geim­ferð­ir inn­an tveggja ára. Stór hluti af Al­þjóð­legu geim­stöð­inni, ISS, er í eigu Rússa og fram­tíð henn­ar er því skyndi­lega í upp­námi. Önn­ur sam­starfs­ríki töldu rekst­ur stöðv­ar­inn­ar tryggð­an til árs­ins 2030 en meira en ára­tug­ur er í að ný geim­stöð verði til­bú­in til notk­un­ar.
ReynslaEigin konur

Fékk sím­tal um barns­föð­ur sinn sem var upp­haf að ára­langri raun

Freyja Huld fékk sím­tal um nótt með upp­lýs­ing­um um að sam­býl­is­mað­ur henn­ar og barns­fað­ir væri að sækja í ung­lings­stúlk­ur. Síð­ar var hann hand­tek­inn fyr­ir skelfi­legt brot. Enn þarf hún að eiga í sam­skipt­um við hann sem barns­föð­ur og veita hon­um um­gengni.
Sólveig segir afsögn Drífu tímabæra
Fréttir

Sól­veig seg­ir af­sögn Drífu tíma­bæra

„Drífa veit sjálf að það er langt um lið­ið síð­an grafa fór und­an trú­verð­ug­leika henn­ar og stuðn­ingi í baklandi verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar,“ seg­ir Sól­veig Anna Jóns­dótt­ir, formað­ur Efl­ing­ar, um af­sögn for­seta ASÍ.
Drífa Snædal segir af sér sem forseti Alþýðusambands Íslands
Fréttir

Drífa Snæ­dal seg­ir af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands

Drífa Snæ­dal hef­ur sagt af sér sem for­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands. Sam­skipti við kjörna full­trúa inn­an verka­lýðs­hreyf­ing­ar­inn­ar og blokka­mynd­un er ástæð­an. Í yf­ir­lýs­ingu seg­ir hún átök inn­an hreyf­ing­ar­inn­ar ver­ið óbæri­leg og dreg­ið úr vinn­ugleði og bar­áttu­anda.