Mest lesið

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“
1

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“
2

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“

Spillingarsögur Björns Levís birtar
3

Spillingarsögur Björns Levís birtar

Mogginn líkir því að kalla sjálfstæðismenn spillta við hatursorðræðu
4

Mogginn líkir því að kalla sjálfstæðismenn spillta við hatursorðræðu

Gjaldþrota verktakafyrirtæki vann meiðyrðamál gegn sérfræðingi ASÍ
5

Gjaldþrota verktakafyrirtæki vann meiðyrðamál gegn sérfræðingi ASÍ

Áslaug Arna velur eftirmann Haraldar í embætti ríkislögreglustjóra
6

Áslaug Arna velur eftirmann Haraldar í embætti ríkislögreglustjóra

Stundin #106
Nóvember 2019
#106 - Nóvember 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 6. desember.

Er nammiskatturinn „bull“ eða „besta mál“?

„Líkaminn þarf sykur,“ segir einn, en sykurskattur er „besta mál“, segir annar. Hugmyndir um hærri álagningu á sykraðar vörur leggjast misvel í almenning. Að hve miklu leyti ættu stjórnvöld að stýra neyslu almennings? Stundin spurði fólkið í borginni.

alma@stundin.is

„Ég held að við verðum að gera eitthvað hérna heima á Íslandi,“ segir Nils Johann Viberg, einn af vegfarendunum í miðborg Reykjavíkur sem Stundin spurði út í hugmyndir um álagningu nýs sykurskatts og lækkunar á sköttum á grænmeti.

Hækkun álagningar á sykraða gosdrykki og sælgæti er á meðal þess sem lagt er til í nýrri aðgerðaáætlun Landlæknisembættisins til að draga úr sykurneyslu Íslendinga. Lagt er til að hækkunin nemi um 20 prósent og um leið verði álögur á hollustuvörur, líkt og grænmeti, lækkaðar.

Á heimasíðu Landlæknis kemur fram að „vaxandi vísindalegur grunnur er fyrir því að vel skipulagðir skattar á matvæli, ásamt fleiri aðgerðum, getur verið áhrifarík leið til að bæta neysluvenjur“.

Aðgerðaráætlunin er í fjórtán liðum og er sykurskattur einn liðurinn. Meðal hinna aðgerðanna má nefna hollara matarframboð í íþróttamannvirkjum og hvatning til matvælaframleiðanda um framleiðslu á hollari matvörum. Aðgerðaráætlunin var unnin fyrir heilbrigðisráðherra og kynnt í ríkisstjórn á föstudag. 

Hugmyndin fer misvel í fólk sem Stundin spurði í miðborg Reykjavíkur í dag. Sumir fagna áformunum sem mikilvægri lýðheilsuaðgerð meðan aðrir vara við neyslustýringu. Þá hafa Samtök um líkamsvirðingu sakað heilbrigðisráðherra um fitufordóma.

Hafþór Pálsson

Hafþór Pálsson er jákvæður gagnvart sykurskatti, en er á móti því að sykurlausar vörur og sætuefni verði skattlagðar með sama hætti og þær sykruðu. „Þetta er bara bull. Landlæknir sagði það í útvarpinu í morgun að það væri ekki búið að rannsaka sætuefni nógu mikið. Ég held að það sé ekki rétt hjá henni, ég held að sætuefni séu mest rannsakaða sem til er. Þannig að ég held að það sé bara rangt hjá Landlækni.“

Aðspurður hvort sama ætti við um aðra neyslustýringu, til dæmis skattlagningu á kjöti í þágu umhverfisverndar, sem þó er ekki hluti af tillögum Landlæknis, segist hann alfarið vera á móti því. „Kjöt er gott og það á að borða sem mest af kjöti en minna af sykri.“ Alla jafna telur hann jákvætt að ríkið hafi afskipti af neyslu almennings. „Það er allt í lagi að stýra neyslu almennings með sköttum ég er alveg sammála því en ekki heimskulegum sköttum,“ segir Hafþór. 

Sigurður Hróar

Sigurður Hróar segist ekki hafa neinar skoðanir á fyrirhuguðum sykurskatti enda hafi hann ekki vitað af honum. Honum líst ágætlega á sykurskatt en er mótfallinn kjötskatti. „Nei ég er kjötæta,“ segir hann. Sigurði finnast ríkisafskipti af neyslu fólks „hið besta mál“.  

Lemkje Meijer

„Ég held að það væri ekki svo slæm hugmynd,“ segir Lemke Meijer aðspurð um sykurskattinn. Hún telur það geti verið hjálplegt og skapað meðvitund um lýðheilsu og jafnvel hvatt fólk til að velja hollari kosti. 

Hlutverk stjórnvalda er að mati Lemke að stuðla að vitundarvakningu meðal almennings um mat, hvaðan hann kemur og hvernig áhrif hann hefur á líkamann. Skattlagning er ein af þeim leiðum. „Ég held að við séum að miklu leyti búin að tapa tengingu við hvaðan líf kemur og hvað við erum að borða. Ég held þess vegna að það sé vissulega hlutverk fyrir stjórnvöld sem felist í því að vekja almenning til vitundar og endurskapa þessa tengingu. Peningur er oft hvati fyrir fólk að breyta hegðun sinni og breytt hegðun leiðir til breytts skilnings á umhverfinu, þannig að þess vegna gæti skattur verið þáttur í því.“

Nils Viberg

Nils Johann Viberg segist jákvæður gagnvart sykurskatti. Skatturinn hafi virkað vel í löndum á borð við Danmörku og Noreg. „Ég held að við verðum að gera eitthvað hérna heima á Íslandi,“ segir hann. 

Hins vegar er hann andvígur öðrum möguleikum, sem ekki hafa verið nefndir, eins og kjötskatti. „Kjöt er ekki beint óhollt. En við verðum að finna hvað er betra að borða hérna heima á Íslandi,“ segir Nils aðspurður um hvort hið sama eigi við um kjötskatt.  Hann segist hafa hugsað um kjöt þegar kemur að hamfarahlýnun en segir kjöt á Íslandi ekki það sama og í löndum á borð við Bandaríkin. Engu að síður þurfi að rannsaka vægi kjötneyslu á Íslandi. 

Nils segir erfitt að svara því hvort stjórnvöld eigi að hafa afskipti af neyslu almennings. „Við erum að gera það, við erum að styðja bændurna okkar með skattpeningum svo þetta kerfi er ekki beint hreint eins og það er núna. Stundum er það kostur en ekki í öllum tilvikum.“

Lilja Sólrún

Að mati Lilju Sólrúnar er í lagi að setja á sykurskatt. „Mér finnst bara allt í lagi að setja sykurskatt því það minnkar nammiát. En samt, kannski hefur það engin áhrif á þetta nema að maður borgar meira fyrir vöruna.“

„Á fólkið sjálft ekki að hafa álit á því hvað það kaupir og borðar?“

Almennt telur hún að ríkið ætti að hafa sem minnst afskipti af neyslu almennings. „Á fólkið sjálft ekki að hafa álit á því hvað það kaupir og borðar? Ekki ríkið.“

Hylur Hörður

Hylur Hörður Þórisson er ekki spenntur fyrir sykurskattinum. „Það er lagður skattur á vatnsdrykki líka sem innihalda ekki sykur, eins og Kristal en af því að hann er flokkaður sem gosdrykkur fær hann hækkunina líka. Svo fer þetta allt í verðlagið, allt hækkar.“

Aðspurður hvaða skoðun hann hefði á kjötskatti segir hann það sama eigi við um sykurskattinn og hugsanlegan kjötskatt. „Hann er fáránlegur. Verðlagshækkanir eru hættulegar að mínu mati,“ segir Hylur. Honum finnst sömuleiðis að ríkið eigi ekki að skipta sér að heilsu annarra. 

Hrafn Kahn

„Prívat og persónulega finnst mér þetta vera algjört rugl,“ segir Hrafn Kahn, sem starfar við dreifingu á vörum Nóa Siríus. Aðspurður hvers vegna segir hann að manneskjan þurfi sykur. „Maður þarf sykur í líkamann. Það á ekki að þurfa borga svona háan skatt á sykri, þess vegna finnst mér þetta svona fáránlegt.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“
1

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“
2

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“

Spillingarsögur Björns Levís birtar
3

Spillingarsögur Björns Levís birtar

Mogginn líkir því að kalla sjálfstæðismenn spillta við hatursorðræðu
4

Mogginn líkir því að kalla sjálfstæðismenn spillta við hatursorðræðu

Gjaldþrota verktakafyrirtæki vann meiðyrðamál gegn sérfræðingi ASÍ
5

Gjaldþrota verktakafyrirtæki vann meiðyrðamál gegn sérfræðingi ASÍ

Áslaug Arna velur eftirmann Haraldar í embætti ríkislögreglustjóra
6

Áslaug Arna velur eftirmann Haraldar í embætti ríkislögreglustjóra

„Ég vissi ekki að ég ætti mín mörk og réði þeim“
7

Róberta Michelle Hall

„Ég vissi ekki að ég ætti mín mörk og réði þeim“

Mest lesið í vikunni

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?
1

Illugi Jökulsson

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?

Strákarnir
2

Gunnar Jörgen Viggósson

Strákarnir

Guðni Th. benti á tvískinnunginn í Afríkuveiðum Samherja
3

Guðni Th. benti á tvískinnunginn í Afríkuveiðum Samherja

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“
4

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“

Tengja uppsagnir hjá Morgunblaðinu við kjarabaráttu: „Þér kemur einfaldlega ekkert við hvað ég er með í laun“
5

Tengja uppsagnir hjá Morgunblaðinu við kjarabaráttu: „Þér kemur einfaldlega ekkert við hvað ég er með í laun“

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“
6

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“

Mest lesið í vikunni

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?
1

Illugi Jökulsson

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?

Strákarnir
2

Gunnar Jörgen Viggósson

Strákarnir

Guðni Th. benti á tvískinnunginn í Afríkuveiðum Samherja
3

Guðni Th. benti á tvískinnunginn í Afríkuveiðum Samherja

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“
4

„Eins og að láta kalkún skrifa gagnrýni um þakkargjörðarhátíð“

Tengja uppsagnir hjá Morgunblaðinu við kjarabaráttu: „Þér kemur einfaldlega ekkert við hvað ég er með í laun“
5

Tengja uppsagnir hjá Morgunblaðinu við kjarabaráttu: „Þér kemur einfaldlega ekkert við hvað ég er með í laun“

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“
6

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“

Mest lesið í mánuðinum

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to  transfer 70 million dollars to a tax haven
1

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to transfer 70 million dollars to a tax haven

Sómakennd Samherja
2

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir og Jón Trausti Reynisson

Sómakennd Samherja

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
3

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“
4

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól
5

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
6

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Mest lesið í mánuðinum

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to  transfer 70 million dollars to a tax haven
1

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to transfer 70 million dollars to a tax haven

Sómakennd Samherja
2

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir og Jón Trausti Reynisson

Sómakennd Samherja

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
3

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“
4

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól
5

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
6

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Nýtt á Stundinni

Spillingarsögur Björns Levís birtar

Spillingarsögur Björns Levís birtar

„Ég vissi ekki að ég ætti mín mörk og réði þeim“

Róberta Michelle Hall

„Ég vissi ekki að ég ætti mín mörk og réði þeim“

Loftgæði í Reykjavík á gamlárskvöld verri en við skógarelda Kaliforníu

Loftgæði í Reykjavík á gamlárskvöld verri en við skógarelda Kaliforníu

Flokkur fólksins vill stöðva samþjöppun á kvóta

Flokkur fólksins vill stöðva samþjöppun á kvóta

Bein tengsl á milli svefnleysis og kvíða

Bein tengsl á milli svefnleysis og kvíða

Sjávarútvegsráðherra er vanhæfur

Guðmundur Hörður

Sjávarútvegsráðherra er vanhæfur

Venjuleg barnafjölskylda fær engar barnabætur á Íslandi - ólíkt hinum Norðurlöndunum

Venjuleg barnafjölskylda fær engar barnabætur á Íslandi - ólíkt hinum Norðurlöndunum

Mogginn líkir því að kalla sjálfstæðismenn spillta við hatursorðræðu

Mogginn líkir því að kalla sjálfstæðismenn spillta við hatursorðræðu

Áhrif mislinga á ónæmiskerfið

Áhrif mislinga á ónæmiskerfið

Gjaldþrota verktakafyrirtæki vann meiðyrðamál gegn sérfræðingi ASÍ

Gjaldþrota verktakafyrirtæki vann meiðyrðamál gegn sérfræðingi ASÍ

Tekist á við loftslagsvandann með endurhönnun borgarinnar

Sigurborg Ósk

Tekist á við loftslagsvandann með endurhönnun borgarinnar

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“

Vigdís kallar Dóru Björt „drullusokk“ og „skítadreifara“