Mest lesið

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
1

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Erfiðast að halda þessu leyndu
2

Erfiðast að halda þessu leyndu

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin
3

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs
4

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“
5

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja
6

Illugi Jökulsson

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja

Stundin #111
Febrúar 2020
#111 - Febrúar 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 21. febrúar.
Þessi grein er rúmlega 8 mánaða gömul.

Fylgni milli notkunar ópíóða og dauða eftir skurðaðgerðir

Ný íslensk rannsókn sýnir meiri hættu á dauða eftir aðgerð hjá þeim sem nota morfínskyld og kvíðastillandi lyf. Læknir vill samstarf við heilsugæslu um breytta lyfjagjöf í aðdraganda aðgerða.

Fylgni milli notkunar ópíóða og dauða eftir skurðaðgerðir
Notkun ópíóða auka á hættu við aðgerðir Notkun á ópíóðalyfjum og kvíðastillandi lyfjum fyrir skurðaðgerðir hafa fylgni við verri horfur sjúklinga eftir aðgerðirnar, samkvæmt nýrri, íslenskri rannsókn.  Mynd: Shutterstock
freyr@stundin.is

Niðurstöður nýrrar íslenskrar rannsóknar leiða í ljós að þeir sjúklingar sem leysa út lyfseðla fyrir morfínskyld lyf og benzodiazepínlyfjum fyrir skurðaðgerðir eru í meiri hættu á að deyja innan 30 daga frá aðgerðinni. Læknir sem leiðir rannsóknarhóp sem vann að rannsókninni segir að niðurstöðurnar geti vonandi gagnast í baráttunni við þann faraldur sem notkun morfínskyldra lyfja sé orðinn í heiminum og verði sjúklingum og heilbrigðisstarfsfólki hvatning til að breyta lyfjatöku sé þess kostur.

Rannsóknarhópurinn hefur undanfarin ár unnið að gerð gagnagrunns sem lýsir lyfjanotkun sjúklinga mánuðina fyrir skurðaðgerð á Landspítala á árunum 2005 til 2015. Um er að ræða ríflega 42 þúsund skurðaðgerðir. Rannsóknin er kynnt í grein sem birtist í JAMA Surgery þann 19. júní síðastliðinn, einu virtasta vísindatímariti heims á sviði skurðlækninga.

Fylgni en ekki hægt að sýna fram á orsakasamband

Martin Ingi Sigurðsson, yfirlæknir á svæfinga- og gjörgæsludeild Landspítala, leiðir hópinn og segir hann að auk þess að kanna áhrif notkunar morfínskyldra lyfja, ópíóða, þá hafi læknar jafnframt áhyggjur af afdrifum sjúklinga sem taki kvíðastillandi lyf af flokki benzodiazepína, sem til dæmis eru Tafil og Mogadon. Notkun þeirra hefur verið vaxandi hér á landi og víðar.

„Eftir því sem skurðaðgerð býðst sem meðferðarmöguleiki við æ fleiri sjúkdómum hjá eldri og veikari sjúklingum er það skylda okkar að reyna að gera árangur þeirra eins góðan og kostur er“

Í rannsókninni voru horfur sjúklinga sem undirgengust skurðaðgerðir kannaðar í samhengi við lyfjanotkun sjúklinga mánuðina fyrir aðgerð. Þarf voru bornar saman horfur sjúklinga sem leystu út lyfseðla fyrir morfínskyldum lyfjum, benzodiazepínlyfjum eða lyfjum úr báðum lyfjaflokkum, við einstaklinga sem tóku engin lyf úr þessum lyfjaflokki fyrir aðgerð. Niðurstöðurnar leiddu í ljós að einstaklingar sem leystu út lyfseðla fyrir bæði morfínskyldum lyfjum og benzodiazepínlyfjum höfðu hærri dánartíðni innan 30 daga frá aðgerð og hærri langtíma dánartíðni en samanburðareinstaklingar.

„Það er mikilvægt að geta þess að við getum ekki sýnt fram á orsakasamband með þeirri aðferðarfræði sem beitt var, einungis fylgni milli þessa. Því gagnast niðurstöðurnar einkum til að leggja drög að næstu skrefum sem myndu miða að inngripi í lyfjanotkun,“ segir Martin.

Nýta þarf tímann til að bæta líkamlegt ástand

Martin bendir á að stórar skurðaðgerðir séu meiriháttar atburðir í lífi fólks og aðdragandi slíkra aðgerð geti orðið hvati að breyttri hegðun. Þegar sé í gangi samstarfsverkefni milli Landspítala og Heilsugæslunnar sem miði að því að bæta líkamlegt ástand sjúklinga sem undirgangist liðskiptiaðgerðir, með því að meðhöndla og greina blóðskort, vannæringu, ofþyngd, hækkaðan blóðsykur og að hjálpa fólki að hætta að reykja fyrir aðgerðir, til að bæta árangur þeirra.

„Við vonumst til þess að niðurstöður okkar hvetji sjúklinga og heilbrigðisstarfsfólk til þess að yfirfara vandlega lyfjanotkun með tilliti til þessara lyfjaflokka og gera breytingar fyrir aðgerð ef þess er nokkur kostur. Eftir því sem skurðaðgerð býðst sem meðferðarmöguleiki við æ fleiri sjúkdómum hjá eldri og veikari sjúklingum er það skylda okkar að reyna að gera árangur þeirra eins góðan og kostur er. Við teljum að tíminn fyrir aðgerð sé þar vannýttur, en hann má oft nýta til að bæta líkamlegt ástand sjúklingsins, sem svo bætir árangur aðgerðarinnar.“

 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
1

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Erfiðast að halda þessu leyndu
2

Erfiðast að halda þessu leyndu

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin
3

Ólöglegt að hækka leigu í Berlín næstu fimm árin

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs
4

Kennarar senda Áslaugu Örnu opið bréf vegna brottflutnings transdrengs

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“
5

„Við viljum fá fleiri á flug með okkur“

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja
6

Illugi Jökulsson

Vildu hvorki vera þrælar Rússa né Þjóðverja

Mest lesið í vikunni

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
1

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
2

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
3

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Þegar lögreglan er upptekin
4

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Þegar lögreglan er upptekin

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun
5

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi
6

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi

Mest lesið í vikunni

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
1

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
2

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
3

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Þegar lögreglan er upptekin
4

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir

Þegar lögreglan er upptekin

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun
5

Sorphirðufólk með 300 þúsund í grunnlaun

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi
6

Sautján ára transstrákur fær ekki vernd á Íslandi

Mest lesið í mánuðinum

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista
1

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta
2

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
3

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
4

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
5

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
6

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Mest lesið í mánuðinum

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista
1

Niðurbrotnar í kjölfar framkomu þerapista

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta
2

Ég varð aldrei sá sami eftir þetta

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
3

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
4

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
5

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
6

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Nýtt á Stundinni

Fréttastofa RÚV biður Samherja velvirðingar

Fréttastofa RÚV biður Samherja velvirðingar

Spyr hvort ríkið hætti við aðgerðir vegna verkfalla Eflingar

Spyr hvort ríkið hætti við aðgerðir vegna verkfalla Eflingar

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

Yfirlýstur andstæðingur Mannréttindadómstólsins flutti erindi á afmæli Hæstaréttar

Matvælastofnun fékk upplýsingar um laxadauða  frá Arnarlaxi sem byggðar voru á „vanmati“

Matvælastofnun fékk upplýsingar um laxadauða frá Arnarlaxi sem byggðar voru á „vanmati“

Hvernig líður þér Maní?

Lífsgildin

Hvernig líður þér Maní?

BPA-gildi í mannfólki verulega vanmetin

BPA-gildi í mannfólki verulega vanmetin

„Auðvitað ekki hægt að bæta fyrir brot sem þegar er framið“

„Auðvitað ekki hægt að bæta fyrir brot sem þegar er framið“

Leggja til að breyta samræmdu prófunum

Leggja til að breyta samræmdu prófunum

Reykjavík suðursins

Reykjavík suðursins

Baltasar febrúar: A Little Trip to Heaven

Baltasar febrúar: A Little Trip to Heaven

Erfiðast að halda þessu leyndu

Erfiðast að halda þessu leyndu