Mest lesið

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
1

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna
2

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“
3

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“

Þorsteinn Már og Helga voru sektuð fyrir brot upp á 1,3 milljarða
4

Þorsteinn Már og Helga voru sektuð fyrir brot upp á 1,3 milljarða

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla
5

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla

Forstjóri Polar Seafood styður frásögn Gunnþórs
6

Forstjóri Polar Seafood styður frásögn Gunnþórs

Jökull Sólberg Auðunsson

Tölum mannamál um loftslagsmál

Baráttan gegn loftslagsógninni verður ekki háð með tækninýjungum einum saman heldur krefst nýrra kerfa sem skipta auði á réttlátari hátt.

Jökull Sólberg Auðunsson

Baráttan gegn loftslagsógninni verður ekki háð með tækninýjungum einum saman heldur krefst nýrra kerfa sem skipta auði á réttlátari hátt.

Tölum mannamál um loftslagsmál
Róttækra aðgerða þörf Til að knýja fram orkuskipti og vinna gegn hlýnun jarðar þurfa grundvallarbreytingar að eiga sér stað á hagkerfi heimsins.  Mynd: Wikimedia

Í umræðunni um loftslagsmálin er oft talað um markmið þess efnis að ekki verði meiri en 2° og 1,5° hlýnun frá iðnbyltingu og mismunandi afleiðingar sem vísindamenn telja að fylgi í kjölfarið. 1,5° hækkun á hitastigi jarðar er talin besta mögulega sviðsmynd sem raunhæft er að ná á þessari öld en satt best að segja eru ekki lengur raunhæfar forsendur fyrir þessari sviðsmynd. Án stórkostlegra breytinga í alþjóðasamstarfi og tækniframfara (sem engin trygging er fyrir að muni eiga sér stað) er þetta markmið eingöngu byggt á óskhyggju og það þrátt fyrir að 1,5° hækkun hafi hryllilegar afleiðingar í för með sér.

Í einhverjum tilfellum eru afleiðingarnar vel þekktar og kortlagðar en í öðrum tilfellum er um að ræða flókið samspil mismunandi þátta sem erfitt er að átta sig á fyrr en á hólminn er komið. Þiðnun freðmýra á Norðurskauti er til að mynda mun hraðari en líkön sérfræðinga gerðu ráð fyrir. Sú þiðnun leysir öflugar gróðurhúsalofttegundir út í andrúmsloftið sem eykur svo enn á hraða þiðnunar. Óþekktar afleiðingar geta líka verið jákvæðar og vísindamönnum getur skjátlast. En hingað til hefur þetta eiginlega allt verið á einn veg; áhrif hlýnunar eru verri og alvarlegri en spár gerðu ráð fyrir. 

Það sem fylgir þessum hugsunarhætti um hámarkshækkun er meðvirkni sem endurspeglast í staðhæfingum eins og „Við höfum 14 ár til að bregðast við“. Þetta er ekki rétt. Við höfum ekki neinn ákveðinn tímaramma til að bregðast við. Því fyrr sem við bregðumst við og þeim mun meira sem við gerum sem fyrst, þeim mun sársaukalausara verður að halda af hækkun hitastigs. Og því lægri sem hækkunin er því betra. En krafan er ekki einhver hámarkshækkun heldur erum við einfaldlega að hugsa til framtíðar og draga úr sársauka. Ef við bíðum aðgerðarlaus í 14 ár þá verður meiri óreiða, fleiri dauðsfjöll og dýpri efnahagskreppa. Baráttan snýst um að forða okkur frá óreiðu og röskun vistkerfa. 

Talað er um „pathway“ á ensku. Þá er átt við hvernig orkuþörf og samsetning orkugjafa breytist á næstu árum, hversu hröð sú breyting verður og hversu hröð uppbygging endurnýjanlegrar orku þarf að vera. Allar 1,5° sviðsmyndir gera ráð fyrir ímynduðum tækninýjungum. Það er ekkert í hendi hvernig tæknin þróast; þar gætum við allt eins rekist á vegg. Hraði orkuskipta 1,5° hækkunar felur einnig í sér algjöra pólitíska byltingu þar sem lönd eins og Sádi-Arabía þurfa að leggja niður meirihlutann af iðnaði sínum á nokkrum árum. Það er augljóslega ekki að fara að gerast án alþjóðasamstarfs á skala sem þekkist ekki enn. Hvergi í heiminum hefur stjórnvöldum verið veitt pólitískt umboð til að ráðast í slíkar breytingar á hagkerfinu. Þess vegna tala margir um að það felist mannvonska í kolefnis-afvæðingu – uppbygging og lífskjarabót sem býðst aðeins með notkun jarðeldsneytis stæði stórum hluta mannkyns ekki lengur til boða. Baráttan snýst ekki bara um einhverja orkusviðsmynd heldur ný kerfi sem skipta auði á réttlátari hátt. Gulu vestin sýna hversu hvöss viðbrögðin geta verið við óréttlátum orkuskiptum. Orkan og auðurinn eru nátengd.

Við þurfum að tala um þessa orkuvegferð og pólitískar afleiðingar þeirra breytinga. Það er enginn tímarammi vegna þess að „business as usual“ felur í sér óásættanlega og óhugsandi röskun. Eðlisfræðin er einföld en pólitíkin er flókin. Við þurfum að horfast í augu við ákvarðanir sem eru til þess fallnar að koma í veg fyrir hrun vistkerfisins. Hagkerfið þarf að virða mörk náttúrunnar ef hagkerfið ætlar að vaxa áfram til lengri tíma. Og það er okkar verkefni að sjá til þess að svo verði og sjálfbær lífsstíll sé í boði fyrir hvert mannsbarn.

Hvernig ætlum við að koma til móts við lönd sem byggja allan sinn efnahag á jarðefnaeldsneyti? Hvað með flugsamgöngur sem er ein af undirstöðum okkar eigin efnahags og er ekki hluti af Parísarbókhaldi íslensku ríkisstjórnarinnar? Hvað með byggð sem byggir á rúmlega fjórum bílferðum á dag á mann og innflutning á margra tonna bifreiðum með hundruð kílóa af rafhlöðum sem krefjast sjaldgæfra efna frá heimshornum þar sem spilling ræður ríkjum?

Í hverfinu mínu hefur borgin gert ráð fyrir 2,32 bílastæðum á hvert heimili. Það skipulag er eflaust arfleifð gamla hagkerfisins sem við þurfum núna að segja skilið við. Gott líf rúmast vel innan nýja hagkerfisins sem við verðum að þróa, en það reynir á allan okkar mátt að tryggja að allir sitji við sama borð. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
1

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna
2

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“
3

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“

Þorsteinn Már og Helga voru sektuð fyrir brot upp á 1,3 milljarða
4

Þorsteinn Már og Helga voru sektuð fyrir brot upp á 1,3 milljarða

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla
5

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla

Forstjóri Polar Seafood styður frásögn Gunnþórs
6

Forstjóri Polar Seafood styður frásögn Gunnþórs

Mest deilt

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla
1

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla

Efling kallar eftir lögfestingu nýrrar stjórnarskrár í ljósi Samherjamálsins
2

Efling kallar eftir lögfestingu nýrrar stjórnarskrár í ljósi Samherjamálsins

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
3

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“
4

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“

„Það getur verið hörkufjör í kringum fatlað fólk“
5

„Það getur verið hörkufjör í kringum fatlað fólk“

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna
6

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna

Mest deilt

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla
1

Gunnar Bragi segir Samherjamálið „æsifréttir“ og vill stöðva styrki til einkafjölmiðla

Efling kallar eftir lögfestingu nýrrar stjórnarskrár í ljósi Samherjamálsins
2

Efling kallar eftir lögfestingu nýrrar stjórnarskrár í ljósi Samherjamálsins

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
3

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“
4

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“

„Það getur verið hörkufjör í kringum fatlað fólk“
5

„Það getur verið hörkufjör í kringum fatlað fólk“

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna
6

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna

Mest lesið í vikunni

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to  transfer 70 million dollars to a tax haven
1

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to transfer 70 million dollars to a tax haven

Sómakennd Samherja
2

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir og Jón Trausti Reynisson

Sómakennd Samherja

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“
3

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól
4

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
5

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Þorsteinn Már kynnti Kristján Þór fyrir Namibíumönnunum sem „sinn mann“
6

Þorsteinn Már kynnti Kristján Þór fyrir Namibíumönnunum sem „sinn mann“

Mest lesið í vikunni

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to  transfer 70 million dollars to a tax haven
1

An Icelandic fishing company bribed officials in Namibia and used Norway's largest bank to transfer 70 million dollars to a tax haven

Sómakennd Samherja
2

Ingibjörg Dögg Kjartansdóttir og Jón Trausti Reynisson

Sómakennd Samherja

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“
3

„Ég ætla ekki að svara þér. Er það torskilið eða hvað?“

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól
4

Banki lokaði á Samherja vegna hættu á peningaþvætti: Flutti níu milljarða í skattaskjól

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld
5

Stundin í sérútgáfu á þriðjudagskvöld

Þorsteinn Már kynnti Kristján Þór fyrir Namibíumönnunum sem „sinn mann“
6

Þorsteinn Már kynnti Kristján Þór fyrir Namibíumönnunum sem „sinn mann“

Nýtt á Stundinni

Hjólar í jólabókaflóðinu

Hjólar í jólabókaflóðinu

Nýjar og óvæntar fréttir: Sungið og drukkið í Perú fyrir 5.500 árum!

Illugi Jökulsson

Nýjar og óvæntar fréttir: Sungið og drukkið í Perú fyrir 5.500 árum!

Brá að heyra viðhorf stjórnvalda til innflytjenda

Brá að heyra viðhorf stjórnvalda til innflytjenda

Fyrir hvern ertu að raka þig?

Thelma Berglind Guðnadóttir

Fyrir hvern ertu að raka þig?

Hvers vegna skrifa rithöfundar?

Lífsgildin

Hvers vegna skrifa rithöfundar?

Ástríða fyrir klassískum kökum frá ömmu og mömmu

Ástríða fyrir klassískum kökum frá ömmu og mömmu

Hagstofan brennir af – 3:1 fyrir Ítalíu

Þorvaldur Gylfason

Hagstofan brennir af – 3:1 fyrir Ítalíu

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur

Hvernig Brexit má bjóða kjósendum?

Hvernig Brexit má bjóða kjósendum?

Bækur gegn gleymsku

Bækur gegn gleymsku

Hamingja í frjálsu falli

Melkorka Ólafsdóttir

Hamingja í frjálsu falli

Málvörn nú, málbjörgunarsveit nú!

Stefán Snævarr

Málvörn nú, málbjörgunarsveit nú!