Mest lesið

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
2

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·
Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014
3

Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014

·
Ungur kjáni á átakasvæði
4

Gunnar Hrafn Jónsson

Ungur kjáni á átakasvæði

·
Íslenskir „Olíuvinir“ í keðju umdeilds fyrirtækis
5

Íslenskir „Olíuvinir“ í keðju umdeilds fyrirtækis

·
Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool
6

Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool

·

Óhófleg inntaka á bætiefnum varasöm

Bætiefni hafa líklega aldrei notið eins mikilla vinsælda og akkúrat núna. Auk bætiefna í töflu- og duftformi er próteindrykki, próteinstykki og hið sívinsæla Nocco að finna í nær hverri matvöruverslun.

Óhófleg inntaka á bætiefnum varasöm
ritstjorn@stundin.is

Þrátt fyrir vinsældirnar er þekkingin á ágætum þeirra sem viðbót við annars hollt mataræði enn nokkuð takmörkuð. Nýlegar niðurstöður rannsóknar á músum bendir til þess að mikil inntaka á svokölluðum BCAA amínósýrum geti í raun valdið meiri skaða en ávinningi.

Meginniðurstaða rannsóknarinnar, sem framkvæmd var af rannsóknarhópi við Sydney-háskóla, var sú að inntaka á of miklu próteini geti leitt til neikvæðra áhrifa á borð við þyngdaraukningu, neikvæðra áhrifa á lund og jafnvel stytt líf viðkomandi.

Lífsnauðsynlegar amínósýrur

Amínósýrur eru byggingarefni próteina og eru þær sem mannslíkaminn nýtir 20 talsins. Af þeim eru níu sem lífsnauðsynlegt er að við fáum úr fæðunni okkar. Ef við fáum nægilega mikið af þeim getur líkaminn sjálfur framleitt hinar 11.

Mörg bætiefni innihalda BCAA eða greinóttar amínósýrur (e. branched chain amino acids). BCAA amínósýrurnar eru þrjár lífsnauðsynlegar amínósýrur: leucine, isoleucine og valine. BCAA amínósýrur er meðal annars að finna í rauðu kjöti, linsubaunum, hnetum, fiski, kjúklingi og eggjum. Þær einkennast af því að þær eru brotnar niður í vöðvum ólíkt hinum sex nauðsynlegu amínósýrunum sem brotnar eru niður í lifrinni.

Flest próteinbætiefni innihalda BCAA amínósýrur en algengt er að þeir sem stunda líkamsrækt taki auk þess inn BCAA til viðbótar við það. Með snjallri markaðssetningu hefur BCAA ekki síður notið vinsælda meðal þeirra sem ekki endilega stunda mikla líkamsrækt heldur heillast af góðu bragði, fallegum umbúðum og koffíninnihaldi drykkja á borð við Nocco og Amino Energy.

„Inntaka á of miklu próteini geti leitt til neikvæðra áhrifa á borð við þyngdaraukningu, neikvæðra áhrifa á lund og jafnvel stytt líf viðkomandi“

Áhrif á mýs könnuð

Í rannsókninni sem um ræðir voru áhrif BCAA amínósýra og annarra lífsnauðsynlegra amínósýra á mýs könnuð. Músunum var ýmist gefinn hefðbundinn skammtur af BCAA amínósýrum, tvöfaldur skammtur, hálfur skammtur eða einn fimmti skammtur af því sem telst eðlileg BCAA inntaka.

Þær mýs sem fengu tvöfaldan skammt af BCAA reyndust í kjölfarið éta marktækt meira en aðrar mýs í rannsókninni. Þessi hegðun leiddi til ofþyngdar og styttri ævi samanborið við aðra hópa í rannsókninni.

Ástæðan fyrir þessu var rakin til þess að aukið magn á BCAA amínósýrum keppti við flutning á annarri amínósýru, tryptophani, til heilans. Tryptophan er eini undanfarinn fyrir hormónið serótónín. Serótónin er meðal annars vel þekkt vegna áhrifa þess á lund fólks og er gjarnan kallað hamingjuhormónið. Í músunum í rannsókninni leiddu lægri gildi af serótóníni í heilanum til þess að líkaminn fékk merki um að það að innbyrða meiri fæðu með fyrrgreindum afleiðingum.

Áhrif á mannfólk

Mýs og menn er augljóslega um margt ólíkar dýrategundir svo ljóst er að erfitt er að draga ályktanir um það hvort það nákvæmlega sama sé upp á teningnum þegar við mannfólkið tökum inn ofgnótt af BCAA amínósýrum.

Niðurstöðurnar minna okkur þó á það hversu mikilvægt það getur verið að huga að jafnvægi í mataræði okkar. Bætiefnin sem slík eru ekki endilega slæm fyrir heilsuna. Þessar niðurstöður ítreka fremur mikilvægi þess að ekki sé lögð of mikil áhersla á eina gerð próteingjafa. Fremur sé lykilatriði að gæta að því að valdir séu fjölbreyttir orkugjafar af prótein, fitu og kolvetnum til að koma í veg fyrir ójafnvægi í inntöku á næringarefnum.

Niðurstöður rannsóknarinnar birtust í tímaritinu Nature Metabolism.

Ítarefni:

https://www.sciencealert.com/overdoing-protein-supplements-for-fitness-could-be-harmfull

https://www.nature.com/articles/s42255-019-0059-2

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
2

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·
Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014
3

Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014

·
Ungur kjáni á átakasvæði
4

Gunnar Hrafn Jónsson

Ungur kjáni á átakasvæði

·
Íslenskir „Olíuvinir“ í keðju umdeilds fyrirtækis
5

Íslenskir „Olíuvinir“ í keðju umdeilds fyrirtækis

·
Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool
6

Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool

·

Mest deilt

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool
2

Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool

·
Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014
3

Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
4

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·
Upp á fjallsins brún
5

Upp á fjallsins brún

·
Þungunarrof í alþjóðlegu samhengi
6

Þungunarrof í alþjóðlegu samhengi

·

Mest deilt

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool
2

Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool

·
Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014
3

Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
4

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·
Upp á fjallsins brún
5

Upp á fjallsins brún

·
Þungunarrof í alþjóðlegu samhengi
6

Þungunarrof í alþjóðlegu samhengi

·

Mest lesið í vikunni

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Nöfn þeirra sem létust í flugslysinu
2

Nöfn þeirra sem létust í flugslysinu

·
Sakar nemendur um ofbeldi og falskar ásakanir
3

Sakar nemendur um ofbeldi og falskar ásakanir

·
Frakkar vilja Björgólf í 5 ára fangelsi
4

Frakkar vilja Björgólf í 5 ára fangelsi

·
Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum
5

Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
6

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·

Mest lesið í vikunni

Til hvers að eiga börn?
1

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Nöfn þeirra sem létust í flugslysinu
2

Nöfn þeirra sem létust í flugslysinu

·
Sakar nemendur um ofbeldi og falskar ásakanir
3

Sakar nemendur um ofbeldi og falskar ásakanir

·
Frakkar vilja Björgólf í 5 ára fangelsi
4

Frakkar vilja Björgólf í 5 ára fangelsi

·
Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum
5

Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu
6

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·

Nýtt á Stundinni

Upp á fjallsins brún

Upp á fjallsins brún

·
Græni draumurinn: „Við höfum enga aðra valkosti“

Græni draumurinn: „Við höfum enga aðra valkosti“

·
Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

Illugi Jökulsson

Hinn dularfulli uppruni hesta: „Draugar“ frá Íberíu og Síberíu

·
Jürgen Habermas níræður

Stefán Snævarr

Jürgen Habermas níræður

·
Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool

Brauðtertur eru kitsch og kitsch er cool

·
Þungunarrof í alþjóðlegu samhengi

Þungunarrof í alþjóðlegu samhengi

·
Til hvers að eiga börn?

Kristlín Dís

Til hvers að eiga börn?

·
Ungur kjáni á átakasvæði

Gunnar Hrafn Jónsson

Ungur kjáni á átakasvæði

·
Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014

Davíð segir að Bjarni hafi rætt við sig um val á Seðlabankastjóra árið 2014

·
Íslenskir „Olíuvinir“ í keðju umdeilds fyrirtækis

Íslenskir „Olíuvinir“ í keðju umdeilds fyrirtækis

·
Hamingjan er rétt handan við fjöllin

Björk Eldjárn Kristjánsdóttir

Hamingjan er rétt handan við fjöllin

·
Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum

Þingmaður Miðflokks vill láta kenna sjónarmið afneitunarsinna í loftslagsmálum í grunnskólum

·