Auglýsingin hverfur eftir stutta stund...
Loka

Mest lesið

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“
1

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
2

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
3

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·
Tekur eftir hatri í garð annarra
4

Tekur eftir hatri í garð annarra

·
Vilja ekki að efnahagsbrotamenn geti stýrt Þjóðarsjóði
5

Vilja ekki að efnahagsbrotamenn geti stýrt Þjóðarsjóði

·
Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“
6

Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“

·
Halda að EES-samningurinn hafi „ekkert með ferðafrelsi, nám og lífsgæði ungmenna að gera“
7

Halda að EES-samningurinn hafi „ekkert með ferðafrelsi, nám og lífsgæði ungmenna að gera“

·
Stundin #93
Maí 2019
#93 - Maí 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 24. maí.

Illugi Jökulsson

Ný tegund af „risaljóni“ fannst í skúffu

Fornleifafræðingar við þjóðminjasafnið í Keníu voru að skoða í skúffurnar sínar og rákust á safn fornra hýenubeina sem þar höfðu verið sett í geymslu fyrir 40 árum. En þegar þeir fundu vígtennur á stærð við banana rann upp fyrir þeim að eitthvað annað en hýena var þarna á ferð.

Illugi Jökulsson

Fornleifafræðingar við þjóðminjasafnið í Keníu voru að skoða í skúffurnar sínar og rákust á safn fornra hýenubeina sem þar höfðu verið sett í geymslu fyrir 40 árum. En þegar þeir fundu vígtennur á stærð við banana rann upp fyrir þeim að eitthvað annað en hýena var þarna á ferð.

Ný tegund af „risaljóni“ fannst í skúffu
Simbakubwa kutokaafrika. Mauricio Anton gerði þessa mynd eftir niðurstöðum vísindamannanna. 

Í vestanverðri Keníu er staður sem kallast Meswa og ég kann ekki frekari skil á, nema hvað þar hafa gjarnan fundist merkileg bein og steingervingar. Árið 1981 tilkynntu fornleifafræðingar til dæmis um fund merkilegra steingervinga af apategund sem kölluð hefur verið proconsul africanus og uppi var fyrir um 20 milljón árum. Steingerð bein proconsul höfðu fyrst fundist rétt rúmum 30 árum fyrr við Viktoríuvatn. Nú er talið að proconsul sé einskonar millistig milli apakatta og mannapa. Hann gæti því flokkast í hópi forfeðra manna, eða altént má líta á hann sem náskyldan forfeðrum okkar.

Gömul hýenubein?

Við Meswa fannst reyndar svo mikið af steingervingum á nokkrum árum að engin leið var fyrir vísindamenn að rannsaka þá alla saman strax. Mikið af beinum var því sett í geymslu í þjóðminjasafninu í Næróbí, höfuðborg Keníu, og þar á meðal fjöldi beina sem fornleifafræðingum sýndist í fljótu bragði að væru af ættingjum hýena. 

Proconsul africanus.Líklega var proconsul á stærð við lítinn simpansa.

Þar gleymdust svo beinin meðan fornleifafræðingarnir leituðu uppi og rannsökuðu það sem þeim fannst meira spennandi en gömul hýenubein.

Og ef hefði nú til dæmis kviknað í safninu, þá hefðum við aldrei frétt af því sem þarna leyndist.

Nú fyrir skömmu fóru menn hins vegar að skoða beina í geymslunni, fjórum áratugum eftir að þeim var komið þar fyrir. Og þá gaf á að líta. Þegar menn rákust í beinahrúgunni á vígtennur sem voru á stærð við banana var ljóst að þarna voru engar hýenur á ferðinni.

Stærri en hvítabjörn

Matt nokkur Borths við Duke háskóla í Norður Karólínu í Bandaríkjunum var einn þeirra sem rannsökuðu beinin og hafa nú birt niðurstöður sínar í tímaritinu Journal of vertebrate Paleontology. Samkvæmt því sem Borths sagði frá í samtali við veftímaritið Science reyndust jaxlar þessarar skepnu þegar 6 sentímetrar á lengd, augntennurnar voru 10 sentímetra langar og kjálkinn sem geymdi tennurnar var einkar sterklegur.

Dýrið hefur verið 1,2 metrar á hæð, vegið hvorki meira né minna en 1.500 kíló eða hálft annað tonn. Lengdin frá trýni aftur á hala hefur verið um 2,4 metrar. Þetta dýr var því töluvert stærra en ljón og tígrisdýr og sennilega stærra en hvítabjörn. Það þýðir að dýrið hefur verið eitt allra stærsta landrándýr sögunnar, það er að segja af kyni spendýra.

Óskylt bæði hýenum og ljónum

Dýrið hefur nú fengið fræðiheitið simbakubwa kutokaafrika en þetta er svahílí og þýðir „stóra ljón frá Afríku“. Ljóst er þó að dýrið hefur verið alls óskylt bæði hýenum og ljónum, heldur af sérstakri grein rándýra sem nú er með öllu útdauð. Forfeður kattadýra eins og ljóna komu fram löngu eftir að simbakubwa var dauður út eða fyrir „aðeins“ tæpum 4 milljónum ára. 

Ekki er enn öllu meira vitað um þessa rosalegu rándýrsstegund sem hér hefur komið fram úr skúffunum í Keníu, en sjálfsagt fara vísindamenn nú að leita fleiri beina af ljóninu sem er ekki ljón.

Eitt enn liggur í augum uppi. Fyrst dýrið hafði fyrir því að þróa með sér þessar ógnarlegu tennur, þá hafa þær verið notaðar. Og þá má vænta þess að mikið hafi gengið á.

Sá hlær best

Sjálfsagt hefur „stóra ljónið“ ekki slegið loppunni á móti því að sökkva tönnunum í eins og einn proconsul þótt apinn sá hafi ekki verið margir munnbitar fyrir tröllið. En þar sem proconsul flúði upp í tré í Meswa til að bjarga lífinu og hímdi þar meðan „stóra ljónið“ bölsótaðist á jörðu niðri, þá má vera að proconsul hefði þótt forvitnilegt að vita að 20 milljón árum seinna yrðu afkomendur hans eða altént frændur orðnir herrar jarðarinnar og allra dýranna, en tannhvassi grimmdarseggurinn löngu, löngu útdauður og nærri gleymdur oní skúffu.

Sá hlær best sem síðast hlær, er það ekki svoleiðis?

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“
1

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
2

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
3

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·
Tekur eftir hatri í garð annarra
4

Tekur eftir hatri í garð annarra

·
Vilja ekki að efnahagsbrotamenn geti stýrt Þjóðarsjóði
5

Vilja ekki að efnahagsbrotamenn geti stýrt Þjóðarsjóði

·
Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“
6

Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“

·

Mest deilt

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“
1

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
2

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Þingmennirnir vildu að Bára fengi að minnsta kosti 100 þúsund króna sekt
3

Þingmennirnir vildu að Bára fengi að minnsta kosti 100 þúsund króna sekt

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
4

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·
Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“
5

Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“

·
Harpa ætti að úthýsa Douglas Murray
6

Hlynur Már Vilhjálmsson

Harpa ætti að úthýsa Douglas Murray

·

Mest deilt

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“
1

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
2

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·
Þingmennirnir vildu að Bára fengi að minnsta kosti 100 þúsund króna sekt
3

Þingmennirnir vildu að Bára fengi að minnsta kosti 100 þúsund króna sekt

·
Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu
4

Þjóðernissinnar standa að fyrirlestri andstæðings múslima í Hörpu

·
Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“
5

Hvetur Hörpu til að „aflýsa viðburðinum í nafni mannréttinda og öryggis minnihlutahópa“

·
Harpa ætti að úthýsa Douglas Murray
6

Hlynur Már Vilhjálmsson

Harpa ætti að úthýsa Douglas Murray

·

Mest lesið í vikunni

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar
1

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar

·
Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund
2

Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund

·
Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
3

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Takk fyrir Hatari
4

Illugi Jökulsson

Takk fyrir Hatari

·
„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“
5

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
6

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·

Mest lesið í vikunni

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar
1

Við misstum tvo kvöldið sem föðurbróðir okkar myrti föður okkar

·
Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund
2

Siðanefnd: Þórhildur Sunna „skaðaði ímynd“ Alþingis með ummælum um Ásmund

·
Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“
3

Mustafa Barghouti um Hatara: „Held þau hafi snert hjörtu allra Palestínumanna“

·
Takk fyrir Hatari
4

Illugi Jökulsson

Takk fyrir Hatari

·
„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“
5

„Fólk sem faldi peninga í Panama, laug ítrekað að þjóðinni, mætti ekki til vinnu í heilt ár en þáði samt laun“

·
Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu
6

Bryndís Silja Pálmadóttir

Samviskulaus Söngvakeppni með einni fánasveiflu

·

Nýtt á Stundinni

Opið bréf til fólksins sem er ekki skítsama

Símon Vestarr

Opið bréf til fólksins sem er ekki skítsama

·
Vill stöðva málþóf Miðflokksmanna

Vill stöðva málþóf Miðflokksmanna

·
Úrskurður Persónuverndar birtur í heild

Úrskurður Persónuverndar birtur í heild

·
Þingmennirnir vildu að Bára fengi að minnsta kosti 100 þúsund króna sekt

Þingmennirnir vildu að Bára fengi að minnsta kosti 100 þúsund króna sekt

·
Miðflokksmenn á orkudrykkjum - eyða orkunni til einskis

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Miðflokksmenn á orkudrykkjum - eyða orkunni til einskis

·
Persónuvernd hafnar kröfu Miðflokksmanna um að Bára verði sektuð – Upptakan ólögleg en ekki sýnt fram á „samverknað“

Persónuvernd hafnar kröfu Miðflokksmanna um að Bára verði sektuð – Upptakan ólögleg en ekki sýnt fram á „samverknað“

·
Óvirkir landsréttardómarar sækja um stöðu landsréttardómara

Óvirkir landsréttardómarar sækja um stöðu landsréttardómara

·
Forsætisráðherra segir öfgahægrið grafa markvisst undan yfirráðum kvenna yfir eigin líkama

Forsætisráðherra segir öfgahægrið grafa markvisst undan yfirráðum kvenna yfir eigin líkama

·