Mest lesið

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
1

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Vináttan í Samherjamálinu
2

Illugi Jökulsson

Vináttan í Samherjamálinu

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu
3

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja
4

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja

Siðlaust stjórnarfar
5

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu
6

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu

Stundin #105
Nóvember 2019
#105 - Nóvember 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 22. nóvember.

Illugi Jökulsson

Ný tegund af „risaljóni“ fannst í skúffu

Fornleifafræðingar við þjóðminjasafnið í Keníu voru að skoða í skúffurnar sínar og rákust á safn fornra hýenubeina sem þar höfðu verið sett í geymslu fyrir 40 árum. En þegar þeir fundu vígtennur á stærð við banana rann upp fyrir þeim að eitthvað annað en hýena var þarna á ferð.

Illugi Jökulsson

Fornleifafræðingar við þjóðminjasafnið í Keníu voru að skoða í skúffurnar sínar og rákust á safn fornra hýenubeina sem þar höfðu verið sett í geymslu fyrir 40 árum. En þegar þeir fundu vígtennur á stærð við banana rann upp fyrir þeim að eitthvað annað en hýena var þarna á ferð.

Ný tegund af „risaljóni“ fannst í skúffu
Simbakubwa kutokaafrika. Mauricio Anton gerði þessa mynd eftir niðurstöðum vísindamannanna. 

Í vestanverðri Keníu er staður sem kallast Meswa og ég kann ekki frekari skil á, nema hvað þar hafa gjarnan fundist merkileg bein og steingervingar. Árið 1981 tilkynntu fornleifafræðingar til dæmis um fund merkilegra steingervinga af apategund sem kölluð hefur verið proconsul africanus og uppi var fyrir um 20 milljón árum. Steingerð bein proconsul höfðu fyrst fundist rétt rúmum 30 árum fyrr við Viktoríuvatn. Nú er talið að proconsul sé einskonar millistig milli apakatta og mannapa. Hann gæti því flokkast í hópi forfeðra manna, eða altént má líta á hann sem náskyldan forfeðrum okkar.

Gömul hýenubein?

Við Meswa fannst reyndar svo mikið af steingervingum á nokkrum árum að engin leið var fyrir vísindamenn að rannsaka þá alla saman strax. Mikið af beinum var því sett í geymslu í þjóðminjasafninu í Næróbí, höfuðborg Keníu, og þar á meðal fjöldi beina sem fornleifafræðingum sýndist í fljótu bragði að væru af ættingjum hýena. 

Proconsul africanus.Líklega var proconsul á stærð við lítinn simpansa.

Þar gleymdust svo beinin meðan fornleifafræðingarnir leituðu uppi og rannsökuðu það sem þeim fannst meira spennandi en gömul hýenubein.

Og ef hefði nú til dæmis kviknað í safninu, þá hefðum við aldrei frétt af því sem þarna leyndist.

Nú fyrir skömmu fóru menn hins vegar að skoða beina í geymslunni, fjórum áratugum eftir að þeim var komið þar fyrir. Og þá gaf á að líta. Þegar menn rákust í beinahrúgunni á vígtennur sem voru á stærð við banana var ljóst að þarna voru engar hýenur á ferðinni.

Stærri en hvítabjörn

Matt nokkur Borths við Duke háskóla í Norður Karólínu í Bandaríkjunum var einn þeirra sem rannsökuðu beinin og hafa nú birt niðurstöður sínar í tímaritinu Journal of vertebrate Paleontology. Samkvæmt því sem Borths sagði frá í samtali við veftímaritið Science reyndust jaxlar þessarar skepnu þegar 6 sentímetrar á lengd, augntennurnar voru 10 sentímetra langar og kjálkinn sem geymdi tennurnar var einkar sterklegur.

Dýrið hefur verið 1,2 metrar á hæð, vegið hvorki meira né minna en 1.500 kíló eða hálft annað tonn. Lengdin frá trýni aftur á hala hefur verið um 2,4 metrar. Þetta dýr var því töluvert stærra en ljón og tígrisdýr og sennilega stærra en hvítabjörn. Það þýðir að dýrið hefur verið eitt allra stærsta landrándýr sögunnar, það er að segja af kyni spendýra.

Óskylt bæði hýenum og ljónum

Dýrið hefur nú fengið fræðiheitið simbakubwa kutokaafrika en þetta er svahílí og þýðir „stóra ljón frá Afríku“. Ljóst er þó að dýrið hefur verið alls óskylt bæði hýenum og ljónum, heldur af sérstakri grein rándýra sem nú er með öllu útdauð. Forfeður kattadýra eins og ljóna komu fram löngu eftir að simbakubwa var dauður út eða fyrir „aðeins“ tæpum 4 milljónum ára. 

Ekki er enn öllu meira vitað um þessa rosalegu rándýrsstegund sem hér hefur komið fram úr skúffunum í Keníu, en sjálfsagt fara vísindamenn nú að leita fleiri beina af ljóninu sem er ekki ljón.

Eitt enn liggur í augum uppi. Fyrst dýrið hafði fyrir því að þróa með sér þessar ógnarlegu tennur, þá hafa þær verið notaðar. Og þá má vænta þess að mikið hafi gengið á.

Sá hlær best

Sjálfsagt hefur „stóra ljónið“ ekki slegið loppunni á móti því að sökkva tönnunum í eins og einn proconsul þótt apinn sá hafi ekki verið margir munnbitar fyrir tröllið. En þar sem proconsul flúði upp í tré í Meswa til að bjarga lífinu og hímdi þar meðan „stóra ljónið“ bölsótaðist á jörðu niðri, þá má vera að proconsul hefði þótt forvitnilegt að vita að 20 milljón árum seinna yrðu afkomendur hans eða altént frændur orðnir herrar jarðarinnar og allra dýranna, en tannhvassi grimmdarseggurinn löngu, löngu útdauður og nærri gleymdur oní skúffu.

Sá hlær best sem síðast hlær, er það ekki svoleiðis?

Tengdar greinar

Flækjusagan

Nýjar og óvæntar fréttir: Sungið og drukkið í Perú fyrir 5.500 árum!

Illugi Jökulsson

Nýjar og óvæntar fréttir: Sungið og drukkið í Perú fyrir 5.500 árum!

Illugi Jökulsson

Lengi hefur verið talið að menningarríki hafi ekki risið í Ameríku fyrr en löngu á eftir menningarríkjum gamla heimsins. Það virðist nú vera alrangt.

Hefði Rómaveldi getað tórt undir ægishjálmi Húna?

Illugi Jökulsson

Hefði Rómaveldi getað tórt undir ægishjálmi Húna?

Illugi Jökulsson

Atli Húnakóngur dó á sinni brúðkaupsnótt árið 453. Lengst af hafa menn talið að ótímabær dauði Atla hafi bjargað Rómaveldi og gott ef ekki vestrænni siðmenningu frá hruni, þótt Rómaveldi stæði reyndar aðeins í rúm 20 ár eftir dauða hans. En nú er á kreiki sú kenning að ef Atli hefði lifað hefði Rómaveldi þvert á móti haldið velli. Og saga Evrópu hefði altént orðið allt öðruvísi.

Ef Húnakóngur hefði ekki fengið blóðnasir

Illugi Jökulsson

Ef Húnakóngur hefði ekki fengið blóðnasir

Illugi Jökulsson

Atli Húnakóngur var kallaður „reiði guðs“, svo blóðþyrstur var hann. Hinn kæni austræni villimaður ríkti yfir stjórnlausum grimmlyndum her, sem var þess albúinn að rífa niður Rómaveldi, ræna og rupla og nauðga og drepa og kveða algóðan Krist í kútinn. En þá dó hann af blóðnösum eftir að hafa gengið fram af sér á brúðkaupsnótt með lostafullri snót, og Evrópu var bjargað! Eða hvað? Var sagan ekki örugglega svona?

Hver er Nancy Pelosi? Verður hún Bandaríkjaforseti?

Illugi Jökulsson

Hver er Nancy Pelosi? Verður hún Bandaríkjaforseti?

Illugi Jökulsson

Ef svo fer að Donald Trump og Mike Pence verða báðir sviptir embættum sínum verður Nancy Pelosi forseti Bandaríkjanna. En hvaða manneskja er það?

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
1

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Vináttan í Samherjamálinu
2

Illugi Jökulsson

Vináttan í Samherjamálinu

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu
3

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja
4

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja

Siðlaust stjórnarfar
5

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu
6

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu

Mest deilt

Siðlaust stjórnarfar
1

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja
2

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu
3

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
4

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika
5

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika

Vináttan í Samherjamálinu
6

Illugi Jökulsson

Vináttan í Samherjamálinu

Mest deilt

Siðlaust stjórnarfar
1

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja
2

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu
3

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
4

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika
5

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika

Vináttan í Samherjamálinu
6

Illugi Jökulsson

Vináttan í Samherjamálinu

Mest lesið í vikunni

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
1

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna
2

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“
3

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur
4

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
5

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Hver á Tortólafélagið sem félög Samherja greiddu meira en 700 milljónir?
6

Hver á Tortólafélagið sem félög Samherja greiddu meira en 700 milljónir?

Mest lesið í vikunni

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum
1

Yfirlögfræðingur Samherja er ræðismaður skattaparadísarinnar Kýpur og fundaði með mútuþegunum

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna
2

„Óskaplega gott ungt fólk“ berst fyrir lífi sínu eftir bruna

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“
3

Helgi Seljan um Moggann: „Föndra upp bjarghring utan um nýjan forstjóra Samherja“

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur
4

Félag Samherja í Jónshúsi í Köben tók við peningum frá Kýpur

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum
5

Peningaþvættissérfræðingur DNB hætti í kyrrþey í bankanum

Hver á Tortólafélagið sem félög Samherja greiddu meira en 700 milljónir?
6

Hver á Tortólafélagið sem félög Samherja greiddu meira en 700 milljónir?

Nýtt á Stundinni

Líkamsklukkan stillt eftir takti örveruflórunnar

Líkamsklukkan stillt eftir takti örveruflórunnar

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka

Póstdreifing notaði ólöglegt vinnuafl í gegnum undirverktaka

Óendurnýjanleg auðlind í hættu

Óendurnýjanleg auðlind í hættu

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika

Hálendisþjóðgarður færist nær veruleika

Teymi þjóðkirkjunnar ekki hafið störf

Teymi þjóðkirkjunnar ekki hafið störf

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu

Segir orð dómsmálaráðherra um aðskilnað ríkis og kirkju blekkingu

Siðlaust stjórnarfar

Kristín Gunnarsdóttir

Siðlaust stjórnarfar

Stuðningsfólk Vinstri grænna ósammála þeim sem styðja Sjálfstæðisflokk og Framsókn

Stuðningsfólk Vinstri grænna ósammála þeim sem styðja Sjálfstæðisflokk og Framsókn

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja

Borgar­stjóri undrast þögn um „óskiljan­leg við­skipti“ Eyþórs við Samherja

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Búið að slíta skatta­skjóls­félaginu sem greiddi laun sjómanna Samherja í Namibíu

Vináttan í Samherjamálinu

Illugi Jökulsson

Vináttan í Samherjamálinu

Utan­ríkis­ráðu­neytið veit ekki hver kostnaður þess við öryggis­gæslu er

Utan­ríkis­ráðu­neytið veit ekki hver kostnaður þess við öryggis­gæslu er