Mest lesið

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
1

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Ríkisbankinn átti 3,8 milljarða lán hjá fyrirtækinu sem keypti Afríkuútgerð Samherja
2

Ríkisbankinn átti 3,8 milljarða lán hjá fyrirtækinu sem keypti Afríkuútgerð Samherja

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall
3

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall

Félög Samherja greiddu 680 milljónir króna í mútur eftir að Jóhannes hætti
4

Félög Samherja greiddu 680 milljónir króna í mútur eftir að Jóhannes hætti

Flúði hatur og hrylling
5

Flúði hatur og hrylling

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans
6

Illugi Jökulsson

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans

Stundin #107
Desember 2019
#107 - Desember 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 20. desember.

Þorsteinn V. Einarsson

Baráttan fyrir betri karlmennsku

Metoo er ekki afleiðing gjörða fárra manna sem kunna ekki að haga sér heldur afleiðing innrætingar á yfirráðum karlmennskunnar og karlmanna yfir konum.

Þorsteinn V. Einarsson

Metoo er ekki afleiðing gjörða fárra manna sem kunna ekki að haga sér heldur afleiðing innrætingar á yfirráðum karlmennskunnar og karlmanna yfir konum.

Baráttan fyrir betri karlmennsku
Mynd: Una Hallgrímsdóttir.  Mynd: Una Hallgrímsdóttir / @unahallgrims

Margir menn upplifa að sér vegið í femínískri umræðu, þá kannski sérstaklega í umræðunni um kynbundið ofbeldi og karlmennsku. Þegar ráðandi hugmyndir um karlmennskuna eru gagnrýndar sé þar með verið að gagnrýna þá persónulega. Sem þarf ekki að vera skrítið ef kjarnaviðhorf manna er að hluta til samsett út frá hugmyndum um karlmennskuna. Um það hvernig alvöru maður er og á að vera. Þess vegna verður gagnrýni á kerfisbundna hegðun eða birtingarmynd hugmynda í hegðun karlmanna eins og persónuleg árás.

Hugmyndin um karlmennsku

Sama hversu jákvæð karlmennskan kann að vera þá er hún samt bara samansafn hugmynda um útlit, hegðun, hæfni og viðhorf sem við gefum karlmennskumerkingu. Hinar jákvæðustu afleiðingar þessara hugmynda á einstaklinga núlla ekki út þær neikvæðu. Fræðafólk er almennt á því máli að félagslega hegðun fólks megi útskýra með félagslegum skýringum. Það er að segja að veruleikinn og fólkið í honum skapi veruleikann, samfélagið. Þá er stuðst við kenningar um félagslega mótunarhyggju en ekki eðlishyggju sem gerir ráð fyrir líffræðilegum útskýringum á veruleikanum. Þótt einstaklingar búi yfir líffræðilegum fjölbreytileika dugi það eitt og sér ekki til að útskýra félagslegan veruleika. Þannig er hugmyndin um karlmennsku og hinn alvöru karlmann, félagsleg afurð sem háð er tíðaranda og menningu. Þess vegna getum við breytt hugmyndum karlmennskunnar, betrumbætt, endurskoðað og þurfum ekki að hrökkva í vörn. Þetta er ekkert persónulegt, þótt það varði þig persónulega.

„Þannig er hugmyndin um karlmennsku og hinn alvöru karlmann, félagsleg afurð sem háð er tíðaranda og menningu“

Alvöru menn?

Auðvitað er óþægilegt að horfast í augu við að gildin sem maður í góðri trú gengst upp í séu kannski ekki svo jákvæð. Kerfisbundin mótun karlmennskunnar í gegnum hæfni, viðhorf, útlit og hegðun. Að bæla niður tilfinningar og harka allan fjanda af sér, er kannski ekki jafn gott fyrir mann til lengri tíma litið. Að meta karlmennsku út frá fjarlægðinni frá kvenleika er kvenfyrirlitning í dulargervi. Að seiglan og hugrekkið sem fæst með ósvikinni karlmennskuhugmyndinni á kannski þátt í markaleysi og ótímabærum dauðsföllum. Að ábyrgðar- og lært áhugaleysi á ólaunuðum heimilisstörfum er kannski arfleifð úreltra karlmennskuhugmynda feðra okkar. Að geta ekki tjáð einlæga væntumþykju til vina sinna vegna inngróinnar hómófóbíu, er ekki gagnlegt. Að sjá fullorðna karlmenn barma sér yfir rakvélaauglýsingu og gagnrýni á úreltar karlmennskuhugmyndir, er kannski ekkert afskaplega karlmannlegt (í samhengi við viðteknar hugmyndir okkar um karlmennskuna). Hvað eru menn að standa vörð um? Hvers konar karlmennsku og manndóm eru menn að verja?

„Að meta karlmennsku út frá fjarlægðinni frá kvenleika er kvenfyrirlitning í dulargervi“

Við getum það!

Menn eru að verja sjálfa sig og eigið egó. Í stað þess að sjá veruleikann sem þessar hugmyndir hafa alið af sér. Þessar íhaldssömu þvingandi hugmyndir. Þá slá menn skjaldborg í kringum kyrrstöðuna í óöryggi sínu og ótta við missi. Missinn á félagslegum yfirráðum sínum. Kerfisbundnum yfirráðum sem eru háð þessum íhaldssömu eðlislægu hugmyndum um karlmennskuna sem bitna á öllm, konum, börnum og köllum (og þeim sem fitta ekki inn í þá formúlu).

Metoo er ekki afleiðing gjörða fárra manna sem kunna ekki að haga sér. Heldur afleiðing innrætingar á yfirráðum karlmennskunnar og karlmanna yfir konum. Kynbundin áreitni og ofbeldi á sér ekki stað í tómarúmi. Heldur er afleiðing samfélagsgerðar sem mótuð hefur verið í anda eðlishyggju hugmynda um yfirráð karlmennskunnar.

Á meðan við afvegaleiðum umræðuna, bendum á aðra menn sem eru sko verri og afneitum kerfisbundnum afleiðingum karlmennskunnar verðum við ekki hluti af lausninni. Hættum að þvælast fyrir og verum hluti af lausninni. Konum hefur tekist að brjóta niður ýmsar kerfisbundnar kúganir kynjakerfisins, við getum það líka.

Tengdar greinar

Karlmennskan

Typpin á toppnum

Þorsteinn V. Einarsson

Typpin á toppnum

Þorsteinn V. Einarsson
Karlmennskan

Völd valda því oft að þeir sem þau hafa öðlast einnig völd á fleiri sviðum, sökum þeirra áhrifa sem staða þeirra býður upp á. Í langflestum tilvikum eru það karlar sem fara með völdin.

Reiðir menn hlusta ekki

Þorsteinn V. Einarsson

Reiðir menn hlusta ekki

Þorsteinn V. Einarsson
Karlmennskan

„Sterkur karlmaður er einhver sem er alveg meðvitaður um tilfininganæmi sitt og hvar hann stendur tilfinningalega. Er óhræddur við að sýna tilfinningar sínar en getur líka stigið fram og er óhræddur við að standa á sínum skoðunum,“ segir Máni Pétursson.

Er karlmennskan kannski ónýt?

Þorsteinn V. Einarsson

Er karlmennskan kannski ónýt?

Þorsteinn V. Einarsson
Karlmennskan

Hugtakið karlmennska elur af sér óraunhæfar, ósanngjarnar og stundum skaðlegar hugmyndir sem grundvallast á því að vera ekki kona, ekki kvenlegur, og grundvallast þannig á kvenfyrirlitningu.

Karlremba verður femínisti

Þorsteinn V. Einarsson

Karlremba verður femínisti

Þorsteinn V. Einarsson
Karlmennskan

Karlmennskuhugmyndir og afleiðingar þeirra á líf okkar og umhverfi eru viðfangsefni Þorsteins V. Einarssonar, sem gerir grein fyrir því hér hvaðan hann kemur, reynsluna af því að vera óupplýst karlremba sem verður femínisti. Ferli sem tengist unglingsdrengjum, naglalakki og kynjafræðikennara.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
1

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Ríkisbankinn átti 3,8 milljarða lán hjá fyrirtækinu sem keypti Afríkuútgerð Samherja
2

Ríkisbankinn átti 3,8 milljarða lán hjá fyrirtækinu sem keypti Afríkuútgerð Samherja

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall
3

Húnaþing vestra sendir frá sér hjálparkall

Félög Samherja greiddu 680 milljónir króna í mútur eftir að Jóhannes hætti
4

Félög Samherja greiddu 680 milljónir króna í mútur eftir að Jóhannes hætti

Flúði hatur og hrylling
5

Flúði hatur og hrylling

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans
6

Illugi Jökulsson

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans

Mest lesið í vikunni

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
1

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
2

Vaknaði við öskrin

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
3

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
4

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Kaldir ofnar á Dalvík
5

Hallgrímur Helgason

Kaldir ofnar á Dalvík

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“
6

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

Mest lesið í vikunni

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
1

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
2

Vaknaði við öskrin

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“
3

Heimamenn fyrir norðan slegnir: „Við hentum öllu frá okkur“

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag
4

Illugi Jökulsson

Samherjar segja sig úr lögum við siðað samfélag

Kaldir ofnar á Dalvík
5

Hallgrímur Helgason

Kaldir ofnar á Dalvík

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“
6

Brynjar Níelsson um Siðmennt: „Vonlaus félagsskapur“ og „einhver sá vitlausasti“

Mest lesið í mánuðinum

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
2

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
3

Vaknaði við öskrin

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“
4

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?
5

Illugi Jökulsson

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja
6

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja

Mest lesið í mánuðinum

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur
1

Jón Trausti Reynisson

Hin stóra fréttin í Samherjamálinu er að birtast okkur

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar
2

Upptaka af reiðisímtali Jóhannesar við eiginkonu hans birt gegn vilja hennar

Vaknaði við öskrin
3

Vaknaði við öskrin

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“
4

Óttast um líf sitt eftir hótanir á Seyðisfirði: „Þetta er mafíu starfsemi“

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?
5

Illugi Jökulsson

Er ekki Áslaug Arna stórkostlegur dómsmálaráðherra?

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja
6

Þorbjörn Þórðarson til ráðgjafar Samherja

Nýtt á Stundinni

Hvernig lifa skal af í sumarbústaðahverfi

Ásgeir H. Ingólfsson

Hvernig lifa skal af í sumarbústaðahverfi

Á landamærunum

Á landamærunum

Rík lönd, fátækt fólk

Þorvaldur Gylfason

Rík lönd, fátækt fólk

Flúði hatur og hrylling

Flúði hatur og hrylling

Bók um Kjarval fagnaðarefni fyrir börn

Anna Margrét Björnsson

Bók um Kjarval fagnaðarefni fyrir börn

Já, ekki spurning: ég er hér!

Já, ekki spurning: ég er hér!

Að ganga

Ragnheiður Harpa Leifsdóttir

Að ganga

Teflið ekki í tvísýnu með jólabaksturinn

Teflið ekki í tvísýnu með jólabaksturinn

Skilar kolefnisjöfnun með gróðursetningu trjáa tilskildum árangri?

Skilar kolefnisjöfnun með gróðursetningu trjáa tilskildum árangri?

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans

Illugi Jökulsson

Gætum að lýðræðinu: Byltingar minnihlutans

Bara lögum þetta!

Bara lögum þetta!

Aðventa í Aþenu

Jón Bjarki Magnússon

Aðventa í Aþenu