Þessi grein er meira en ársgömul.

Vilja nýta dagskrárvaldið í Eurovision til að gagnrýna stefnu Ísraelsríkis

Með­lim­ir Hat­ara segja frá­leitt að Ís­land taki þátt í Eurovisi­on þeg­ar keppn­in er hald­in í ríki sem traðk­ar á mann­rétt­ind­um. Úr því sem kom­ið er verði þó Ís­lend­ing­ar að nota dag­skrár­vald sitt til að vekja at­hygli á póli­tísku inn­taki keppn­inn­ar og fram­göngu Ísra­els­rík­is. „Kannski verð­um við rekn­ir úr keppn­inni fyr­ir vik­ið en það væri í sjálfu sér al­veg jafn af­hjúp­andi og hver sá gjörn­ing­ur sem okk­ur dett­ur í hug að fram­kvæma á svið­inu.“

Með­lim­ir Hat­ara segja frá­leitt að Ís­land taki þátt í Eurovisi­on þeg­ar keppn­in er hald­in í ríki sem traðk­ar á mann­rétt­ind­um. Úr því sem kom­ið er verði þó Ís­lend­ing­ar að nota dag­skrár­vald sitt til að vekja at­hygli á póli­tísku inn­taki keppn­inn­ar og fram­göngu Ísra­els­rík­is. „Kannski verð­um við rekn­ir úr keppn­inni fyr­ir vik­ið en það væri í sjálfu sér al­veg jafn af­hjúp­andi og hver sá gjörn­ing­ur sem okk­ur dett­ur í hug að fram­kvæma á svið­inu.“

Það er fráleitt að Ísland taki þátt í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva þegar keppnin er haldin í ríki sem traðkar á mannréttindum fólks.

En fyrst Ísland tekur þátt, þá er mikilvægt að sá sem fer fram fyrir hönd þjóðarinnar nýti dagskrárvald sitt til hins ítrasta, gagnrýni framgöngu Ísraelsríkis og bendi á fáránleikann sem felst í því að syngja, sprella og dansa á sama tíma og milljónir lifa innikróaðir og kúgaðir í næsta nágrenni. 

Þannig lýsa hljómsveitarmeðlimir Hatara afstöðu sinni í samtali við Stundina, þeir Matthías Tryggvi Haraldsson, Einar Stefánsson og Klemens Hannigan. 

Fjöldi tónlistarmanna ákvað að sniðganga Eurovision í ár til að mótmæla meðferð ísraelskra stjórnvalda á Palestínumönnum. Í þessum hópi eru til dæmis Páll Óskar Hjálmtýsson og Daði Freyr Pétursson. 

Teknó- og gjörningasveitin Hatari ákvað hins vegar að taka þátt. Lag þeirra, Hatrið mun sigra, verður flutt í undankeppninni nú á laugardaginn, 9. febrúar. 

Hljómsveitin hefur sætt harðari gagnrýni en aðrir keppendur í ljósi þess að Hatari er þekktur fyrir háðsádeilu og þjóðfélagsgagnrýni af ýmsu tagi. Stundin spurði Matthías, Einar og Klemens nokkurra spurninga um þátttöku þeirra.

Telja eðlilegt að sniðganga keppnina

„Gagnrýnin á okkur er skiljanleg og til marks um að fjölmörgum Íslendingum svíður meðferðin á Palestínumönnum. Okkur finnst sjálfsagt að svara henni af virðingu og án þess að snúa svarinu upp í grín, sem við gerum vanalega í framkomu okkar við fjölmiðla.

Það er ekkert öfgakennt við að tala fyrir sniðgöngu á keppninni. Við erum sammála þeim sjónarmiðum sem þar liggja að baki. Páll Óskar gerði til að mynda vel með því að sniðganga keppnina opinberlega. Þar með nýtti hann áhrif sín sem opinber persóna og nafntogaður Eurovision-spekúlant til að halda á lofti gagnrýnu samtali um Ísrael og sniðgöngu,“ segja meðlimir Hatara. 

„Kannski verðum við reknir úr keppninni fyrir vikið en það væri í sjálfu sér alveg jafn afhjúpandi og hver sá gjörningur sem okkur dettur í hug að framkvæma á sviðinu“

„Við teljum okkur hafa annars konar vald, vald hirðfíflsins. Margt af því sem Hatari gerir er ýmist gjörningur, lygi, matreiðsla á boðskap eftir óhefðbundnum boðleiðum eða fagurfræði sem dansar á mörkum hins hrífandi og annarlega. Þá felst dagskrárvaldið ekki síður í því að beina augum fjölmiðla með gagnrýnum hætti að keppninni og Ísrael. Kannski verðum við reknir úr keppninni fyrir vikið en það væri í sjálfu sér alveg jafn afhjúpandi og hver sá gjörningur sem okkur dettur í hug að framkvæma á sviðinu.“ 

FölsunAthygli vakti í fyrra þegar Hatari sendi út upplogna fréttatilkynningu um að hljómsveitin hefði gert samstarfssamning við Landsbankann um tónleikahald í boði bankans þar sem send yrðu skýr skilaboð um að „gangverk fjármagnsins“ væri ósigrandi, sigur þess unninn og stríðinu gegn kapítalisma tapað. Tilkynningunni fylgdi mynd af hljómsveitarmeðlimi með gaddagrímu við hlið bankastjóra Landsbankans. „Þetta er bara upp­spuni,“ sagði upplýsingafulltrúi Landsbankans í viðtali við Mbl.is þar sem fram kom að myndin væri „fölsuð“.

Saga af Davíð og Golíat

Matthías, Klemens og Einar segjast hafa rætt við fólk úr ólíkum áttum til að kynna sér ástandið fyrir botni Miðjarðarhafs. Þeim misbjóði framganga Ísraelsríkis gegn Palestínumönnum. 

„Þar ber helst að nefna landtöku Ísraelsmanna á því sem á að heita palestínskt heimastjórnarsvæði að mati Sameinuðu þjóðanna, landtöku sem virðist hljóta þögult samþykki ef ekki beinan stuðning Ísraelsríkis, landtöku sem gerir vonir fólks um tveggja ríkja lausn æ erfiðari í framkvæmd. Þá hafa margir bent á að Palestínumenn innan Ísraels njóti ekki sömu réttinda og Ísraelsmenn jafnvel þótt þeir eigi að heita borgarar sama ríkis. Þá er margt óupptalið. Þótt deilan sé vissulega flókin og öfgar séu til staðar beggja megin borðsins er enginn vafi á að því að saga Ísraelsríkis og Palestínumanna er í seinni tíð saga af því hvernig hinn voldugi og sterki níðist á minni máttar, saga valdbeitingar gegn fólki sem hefur ekki burði til að tala sínu máli í krafti sama hernaðarvalds.“ 

Meðlimir Hatara segja að nauðsynlegt sé að gera skýran greinarmun á Ísraelsríki sem stofnun og ísraelsku þjóðinni. Hafa verði í huga að margir Ísraelsmenn og gyðingar tali fyrir réttindum Palestínumanna. 

Hagsmunir og ímyndMiklir hagsmunir eru í húfi sem snerta ímynd Ísraelsríkis, segja meðlimir Hatara.

Söngvakeppnin er pólitísk

En hvernig getur Hatari réttlætt þátttöku sína í keppninni? Af hverju fylgja þeir ekki þeim flytjendum sem ákváðu að sniðganga keppnina og senda þannig skýr skilaboð? 

„Við lítum á Eurovision sem pólitíska stofnun, ekki síst í ár þar sem keppnin er haldin í Ísrael. Palestínumönnum hefði verið sýndur stuðningur í verki ef Ísland og aðrar þjóðir hefðu einfaldlega ákveðið að draga sig úr keppninni. Miklir hagsmunir eru í húfi sem snerta ímynd Ísraelsríkis.

Hins vegar liggur fyrir að Ísland ætlar að taka þátt, annars væri ekki þörf á þessu samtali. Það er í raun fráleitt að leyfa ríki sem brýtur ítrekað á mannréttindum fólks að taka þátt í svona keppni, hvort sem ríkið heitir Ísrael, Rússland, Katar eða eitthvað annað. Fyrst Íslendingar taka þátt eins og ekkert sé ámælisvert við það er mikilvægt að hver sá sem keppir fyrir Íslands hönd sé meðvitaður um pólitískt eðli keppninnar og um þá glansmynd sem þarna verður dregin upp af Ísrael. 

Ef keppandi Íslands nýtir ekki áhrif sín til að benda á hið augljósa, fáránleikann sem felst í því að sprella og dansa á sama tíma og milljónir lifa við skert frelsi og stöðuga óvissu um eigin afkomu og öryggi steinsnar í burtu, þá er dagskrárvaldið vannýtt. Ef keppandi Íslands lítur fram hjá því að keppnin er í eðli sínu pólitísk gerir hann lítið úr þörfinni á gagnrýnu samtali um Ísraelsríki. 

Við teljum okkur vera meðvitaða um þörfina á slíku samtali og viljum nýta dagskrárvald keppninnar af ábyrgð. Okkur er það ekkert sérstakt kappsmál að framleiðendur og framkvæmdastjórn Eurovision leyfi okkur að taka þátt þegar á hólminn er komið. Þau hafa vald til að reka okkur úr keppninni en ekki til að ritskoða okkur utan landamæra Ísraels.“

Glandsmyndin er pólitísk„Ef keppandi Íslands lítur fram hjá því að keppnin er í eðli sínu pólitísk gerir hann lítið úr þörfinni á gagnrýnu samtali um Ísraelsríki.“

Þversögn að heiðra samninginn

Matthías, Einar og Klemens segjast ekki líta á sig sem sjálfskipaða talsmenn Palestínu. „Við erum í grunninn forréttindastrákar sem velja sér það hlutskipti að stíga fram sem hirðfífl í fáránlegri söngvakeppni. Um þetta viljum við einnig vera meðvitaðir og fjalla þar með um fleti sem við höfum tilkall til sem listamenn, svo sem fáránleika keppninnar, þátttöku Ísraels, mörk listar og áróðurs, glansmyndina, ritskoðun og tjáningarfrelsi.“ 

En geta þeir gagnrýnt stefnu Ísraelsríkis án þess að brjóta reglur keppninnar og samninginn sem keppendur skrifa undir við Ríkisútvarpið? 

„Því er pólitískur ómöguleiki
að heiðra slíkan samning“ 

„Í samningnum er kveðið á um að blótsyrði, pólitískur áróður eða annað sem gæti sært blygðunarkennd áhorfandans sé bannað á sviðinu,“ segja þeir. „Þetta er í sjálfu sér þversögn enda væri rammpólitískt að flytja atriði sem ætlaði sér að vera laust við alla pólitík og ljóst að öll lög sem flutt verða á sviðinu í Tel Aviv koma til með að særa blygðunarkennd fjölmargra. Glansmyndin sem dregin er upp í Eurovision er í sjálfu sér rammpólitísk í samhengi keppninnar og þeirrar réttmætu gagnrýni sem fram hefur komið á hana. Því er pólitískur ómöguleiki að heiðra slíkan samning enda er ekkert kappsatriði að gera það af okkar hálfu.

Ef yfirboðarar keppninnar á Íslandi ákveða að draga Ísland úr Eurovision er það hið besta mál. Í ljósi þeirrar stöðu sem nú er uppi finnst okkur réttast að svara með því að senda afdráttarlaus skilaboð um forsendur þátttöku Íslands í Söngvakeppninni.“

Hatrið mun sigra„Gleðin tekur enda, enda er hún blekking,“ syngur Hatari.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Tíræður Blíðfari
Mynd dagsins

Tí­ræð­ur Blíð­fari

„Hann var á grá­sleppu í fyrra­vor, en þá fór skrúf­an af, orð­in gegn­ryðg­uð. Enda er hann Blíð­fari kom­inn á tí­ræðis­ald­ur,“ sagði Hlöðver Krist­ins­son þar sem hann var að huga að bátn­um nið­ur við höfn­ina á Vog­um á Vatns­leysu­strönd fyrr í dag. Nái frum­varp Sjáv­ar­út­vegs­ráð­herra fram, sem var lagt fram á Al­þingi nú um dag­inn, verð­ur mik­il breyt­ing á veið­un­um. Í stað veiði­daga, eins og ver­ið hef­ur mörg und­an­far­in ár, verð­ur út­gef­inn kvóti á grund­velli veiða und­an­far­inna ára. Grá­sleppu­ver­tíð­in hefst venju­lega upp úr miðj­um mars.
Spilaði Neró á Twitter – nei, fiðlu! – meðan Róm brann?
Illugi Jökulsson
Flækjusagan

Illugi Jökulsson

Spil­aði Neró á Twitter – nei, fiðlu! – með­an Róm brann?

Sá Rómar­keis­ari sem Don­ald Trump er skyld­ast­ur er óum­deil­an­lega Neró. Báð­ir eru sak­að­ir um að hafa lát­ið reka á reið­an­um með­an allt var í volli.
Tvöföld skimun verður skylda
Fréttir

Tvö­föld skimun verð­ur skylda

Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra gef­ur út reglu­gerð í dag sem skyld­ar alla sem til lands­ins koma í tvö­falda sýna­töku vegna Covid-19. Ráð­herra tel­ur að laga­heim­ild­ir standi til þess, ólíkt því sem áð­ur hef­ur ver­ið.
171 mannslát kom til kasta lögreglunnar á síðast ári
FréttirDauðans óvissa eykst

171 mannslát kom til kasta lög­regl­unn­ar á síð­ast ári

Sýni­leg aukn­ing er í fjölda mannsláta sem komu inn á borð lög­regl­unn­ar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu á síð­asta ári mið­að við fyrri ár. Rétt­ar­krufn­ing fór fram í 77 pró­sent til­vika sem er einnig auk­in­ing milli ára.
Óútskýrðum dauðsföllum fjölgar verulega
FréttirDauðans óvissa eykst

Óút­skýrð­um dauðs­föll­um fjölg­ar veru­lega

Veru­leg aukn­ing er á til­fell­um þar sem rétt­ar­meina­fræði­lega rann­sókn þarf til að hægt sé að ákveða dánar­or­sök. Um 20 pró­sent and­láta hér á landi flokk­ast sem ótíma­bær. Rétt­ar­meina­fræð­ing­ur seg­ir að ekk­ert bendi til að sjálfs­víg­um fari fjölg­andi.
TikTok og gamer menningin - Dagný Halla
Karlmennskan - Hlaðvarp#14

TikT­ok og gamer menn­ing­in - Dagný Halla

„Tölvu­leikja­heim­ur­inn er eins og sjúk­lega ýkt týpa af feðra­veld­inu.“ seg­ir Dagný Halla Ág­úst­dótt­ir lækna­nemi, tölvu­leikja­spil­ari og TikT­ok-femín­isti. Dagný hef­ur upp­lif­að mikla for­dóma sem „gamer“ fyr­ir það eitt að vera kven­kyns spil­ari og seg­ir menn­ing­una í tölvu­leikja­heim­in­um vera lit­aða kven­fyr­ir­litn­ingu, ras­isma og able­isma. Unn­ið sé mark­visst gegn stelp­um, þær áreitt­ar, krafð­ar um að vera létt­klædd­ar og seg­ir Dagný best að eiga sam­skipti skrif­lega, svo hún komi ekki upp um kyn sitt. Teng­ir hún þessa menn­ingu við alt right pipe line, al­g­o­rit­hma sam­fé­lags­miðl­anna og hvíta hryðju­verka­menn sem réð­ust inn í þing­hús Banda­ríkj­anna. Dagný veit­ir slá­andi en áhuga­verða inn­sýn í menn­ingu sem er lík­lega hul­in flest­um sem ekki spila tölvu­leiki eða eru virk á TikT­ok.
264. spurningaþraut: Caligula, Jesus Christ Superstar, Lína langsokkur og Álfheiður Ingadóttir
Þrautir10 af öllu tagi

264. spurn­inga­þraut: Caligula, Jes­us Christ Su­per­st­ar, Lína lang­sokk­ur og Álf­heið­ur Inga­dótt­ir

Hér er þraut­in sú síð­an í gær. * Fyrri auka­spurn­ing: Hvaða trú­ar­brögð tengj­ast mann­virk­inu hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hver var Caligula? 2.   Hvaða fræga söng­lag hefst á þessa leið  (í laus­legri ís­lenskri þýð­ingu): „Ungi mað­ur, það er eng­in ástæða til að vera nið­ur­lút­ur, ég segi, ungi mað­ur, taktu þér nú tak, ég segi, ungi mað­ur, því þú ert...
Sigtryggur gíraffi
Mynd dagsins

Sig­trygg­ur gír­affi

Það er einn gír­affi í Hlíð­un­um, hann heit­ir Sig­trygg­ur og er úr járni. Í Afr­íku eru um 70.000 villt­ir gír­aff­ar og hef­ur þeim fækk­að um 40% á síð­ustu ár­um. Þetta eru stór­ar skepn­ur, full­orðn­ir vega þeir tonn og karldýr­in verða um 5,5 metra há, kven­dýr­in eru 40 cm lægri. Gír­aff­ar eru hæstu skepn­ur jarð­ar og verða að með­al­tali 35 ára gaml­ir. IUCN sam­tök­in hafa ný­ver­ið sett gír­affa á lista yf­ir þau dýr sem eru í al­var­legri hættu, næsta stig er rautt: út­rým­ing­ar­hætta.
Öll hús skipta máli
Jón Trausti Reynisson
Pistill

Jón Trausti Reynisson

Öll hús skipta máli

Tíu at­riði sýna óbæri­leg­an ósam­bæri­leika Búsáhalda­bylt­ing­ar­inn­ar og inn­rás­ar trump­ista í Þing­hús­ið í Washingt­on.
Val um sóttkví en ekki skimun er smuga inn í landið fyrir veiruna
StreymiUpplýsingafundir um Covid-19

Val um sótt­kví en ekki skimun er smuga inn í land­ið fyr­ir veiruna

Það er óá­sætt­an­legt að ekki hafi ver­ið brugð­ist við og lög­um breytt svo hægt sé að skylda fólk sem kem­ur til lands­ins í skimun við Covid-19 seg­ir yf­ir­lög­reglu­þjónn. Dæmi eru um að fólk virði ekki fjór­tán daga sótt­kví og það býr til leið fyr­ir veiruna inn í land­ið.
Íslendingar borga 40% meira fyrir matinn
Fréttir

Ís­lend­ing­ar borga 40% meira fyr­ir mat­inn

Ís­lend­ing­ar greiða 40 pró­sent hærra verð fyr­ir mat og drykk en að með­al­tali í öðr­um Evr­ópu­ríkj­um, sam­kvæmt nýj­um töl­um. Mat­arkarf­an hér á landi er sú þriðja dýr­asta í Evr­ópu, en var sú dýr­asta ár­ið áð­ur. Laun á Ís­landi voru 60 pró­sent­um hærri en að með­al­tali í Evr­ópu á sama tíma.
263. spurningaþraut: 007, Blondie, þrjú afmælisbörn og fleira
Þrautir10 af öllu tagi

263. spurn­inga­þraut: 007, Blondie, þrjú af­mæl­is­börn og fleira

Þraut­in í gær! * Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir fjall­ið sem sjá má á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Þessi á líka við mynd­ina hér að of­an. Fjall­ið á mynd­inni prýð­ir al­kunn­ugt vörumerki. Hvaða vörumerki er það? 2.   Í hvaða landi er höf­uð­borg­in Can­berra? 3.   Hver skrif­aði leik­rit­ið um Ríkarð III? 4.   Hvað merk­ir 00 í ein­kenn­is­núm­eri bresku njósna­hetj­unn­ar...