Þessi grein er meira en ársgömul.

Hátekjufólkið fær afslátt á Íslandi

Hvergi á Norð­ur­lönd­un­um greið­ir há­tekju­fólk jafn lága skatta og á Ís­landi og eng­in Norð­ur­landa­þjóð legg­ur lægri skatta á fjár­magn og fyr­ir­tæki. Hins veg­ar hef­ur skatt­byrði lág­tekju­fjöl­skyldna auk­ist meira á Ís­landi frá alda­mót­um held­ur en í öll­um hinum OECD-ríkj­un­um.

Hvergi á Norð­ur­lönd­un­um greið­ir há­tekju­fólk jafn lága skatta og á Ís­landi og eng­in Norð­ur­landa­þjóð legg­ur lægri skatta á fjár­magn og fyr­ir­tæki. Hins veg­ar hef­ur skatt­byrði lág­tekju­fjöl­skyldna auk­ist meira á Ís­landi frá alda­mót­um held­ur en í öll­um hinum OECD-ríkj­un­um.

Íslendingar búa við lægstu fjármagnstekjuskatta og fyrirtækjaskatta á Norðurlöndunum. Þá greiða hátekjuhópar hérlendis mun lægri skatta af hæstu tekjum sínum heldur en tekjuháir á hinum Norðurlöndunum.

Hins vegar er meðalskattbyrði lágtekjufólks með hæsta móti á Íslandi, eða næsthæst á eftir Danmörku ef horft er til Norðurlandanna. 

Þetta leiðir einfaldur samanburður á sköttum og skattbyrði tíu Evrópuríkja í ljós en byggt er á gögnum OECD og KPMG um meðalskattbyrði og skatthlutföll árin 2017 og 2018. 

Árið 2017 greiddi íslensk fjölskylda með tvö börn, þar sem annað foreldrið er á meðallaunum en hitt þénar 67 prósent af meðallaunum, að jafnaði tæplega 27 prósent af tekjum sínum í beinan skatt. Skattbyrði fjölskyldna á sama stað í tekjustiganum var 35 prósent í Danmörku en miklu lægri í hinum samanburðarlöndunum. 

Ef rýnt er í þróunina í löndum OECD frá aldamótum til dagsins í dag kemur í ljós að hvergi hefur skattbyrði þessa hóps aukist jafn mikið og á Íslandi. Hérlendis hefur skattbyrði hópsins aukist um rúm 5 prósent frá árinu 2000 en víðast hvar í þróuðum ríkjum hefur skattbyrði sama hóps dregist saman.

0,1 prósentið lifir á fjármagni

Tekjuskattur af hæstu launatekjum er talsvert lægri hér en á hinum Norðurlöndunum. Íslendingar greiða 46,24 prósenta skatt af tekjum yfir 927.087 krónum á mánuði, eða um 10 prósentustigum minna en Svíar og Danir. Þar eru fjármagnstekjuskattar einnig miklu hærri en á Íslandi.

Leiðrétting:Taflan hér að ofan var áður sögð sýna samanburð á fjármagnstekjusköttum mismunandi ríkja. Um var að ræða mistök í framsetningu. Stundin biðst velvirðingar á þeim. Hið rétta er að tölurnar sýna hæstu skatta sem lagðir eru á arð einstaklinga af hlutum og hlutabréfum í félögum. Hér á Íslandi fellur slíkt undir hinn samræmda fjármagnstekjuskatt og er skattlagt með álíkum hætti og t.d. söluhagnaður, en sú er ekki raunin í öllum samanburðarlöndunum. Þetta breytir því þó ekki að hvergi á Norðurlöndunum eru skattar á fjármagnstekjur jafn lágir og á Íslandi.

Yfir 70 prósent fjármagnstekna einstaklinga renna til tekjuhæstu 10 prósenta Íslendinga, en til fjármagnstekna teljast vaxtatekjur, arður, söluhagnaður og leigutekjur. Af þeim 63,7 milljörðum sem runnu til 229 tekjuhæstu fjölskyldna á Íslandi árið 2017 voru 70 prósent í formi fjármagnstekna. Þeir 330 einstaklingar sem þénuðu allra hæstu tekjurnar árið 2016 samkvæmt gögnum ríkisskattstjóra (tekjuhæsta 0,1 prósentið) fengu 86 prósent af heildartekjum sínum í formi fjármagnstekna, að verulegu leyti sem söluhagnað af hlutabréfum og arðgreiðslur úr eignarhaldsfélögum. 

„Í samanburði við aðrar OECD-þjóðir er meðferð skattkerfisins á Íslandi hlutfallslega hagstæðari hátekjufólki en lágtekjufólki“

Sá afgerandi munur sem er á skatthlutföllum tekjuskatts (36,94 prósent í neðra þrepi) og fjármagnstekjuskatts (22 prósent) hérlendis felur í raun í sér margra milljarða ívilnun til þessara fjársterkustu hópa samfélagsins. „Í samanburði við aðrar OECD-þjóðir er meðferð skattkerfisins á Íslandi hlutfallslega hagstæðari hátekjufólki en lágtekjufólki,“ segja Stefán Ólafsson félagsfræðiprófessor og Arnaldur Sölvi Kristjánsson hagfræðingur í bók sinni Ójöfnuður á Íslandi sem kom út í fyrra.

Þyngri skattbyrði hélt aftur af lífskjarasókn lágtekjufólks

Kaupmáttur ráðstöfunartekna hefur aukist mest hjá tekjuhæstu fjölskyldum landsins undanfarin ár meðan þynging skattbyrðarnnar, einkum vegna raunrýrnunar persónuafsláttar og veikingar tekjutilfærslukerfa, hélt aftur af lífskjarasókn lágtekju- og millitekjufólks. Tölur Hagstofunnar og Ríkisskattstjóra sýna þetta svart á hvítu.

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð 4 greinar fríar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði.
Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.
Tengdar greinar

0,1 prósentið

Þorsteinn Már í Samherja hagnaðist um 5,4 milljarða í fyrra
Fréttir0,1 prósentið

Þor­steinn Már í Sam­herja hagn­að­ist um 5,4 millj­arða í fyrra

Eign­ar­halds­fé­lag Þor­steins Más Bald­vins­son­ar og Helgu Guð­munds­dótt­ur, fyrr­ver­andi eig­in­konu hans, bætti við sig 9 millj­arða króna eign­um í fyrra.
OECD: Mikilvægt að beita skattkerfinu gegn ójöfnuði
Fréttir0,1 prósentið

OECD: Mik­il­vægt að beita skatt­kerf­inu gegn ójöfn­uði

26 rík­ustu menn í heim­in­um eiga álíka mik­inn auð og fá­tæk­ari helm­ing­ur mann­kyns sam­kvæmt nýrri skýrslu Oxfam. Fjár­magn­s­tekju­skatt­ur er hag­kvæm leið til að sporna gegn ójöfn­uði að mati sér­fræð­inga OECD en skatt­lagn­ing heild­ar­eigna get­ur einnig kom­ið að gagni ef út­færsl­an er skyn­sam­leg.
Hlutdeild hátekjuhópa í heildartekjum landsmanna eykst
Fréttir0,1 prósentið

Hlut­deild há­tekju­hópa í heild­ar­tekj­um lands­manna eykst

Há­tekju­hóp­arn­ir taka til sín æ hærra hlut­fall heild­ar­tekna á Ís­landi þrátt fyr­ir að tekjuó­jöfn­uð­ur mæl­ist minni en ann­ars stað­ar sam­kvæmt Gini-stuðl­in­um. Fjár­magn­s­tekj­ur koma einkum í hlut tekju­hæstu og eigna­mestu lands­manna en eru skatt­lagð­ar minna en launa­tekj­ur.
Hátekjufólki finnst skattarnir alltof háir
Úttekt0,1 prósentið

Há­tekju­fólki finnst skatt­arn­ir alltof há­ir

„Mað­ur borg­ar bara þessa skatta og er hund­fúll yf­ir því,“ seg­ir stjórn­ar­formað­ur fast­eigna­fé­lags sem fékk meira en millj­arð í fjár­magn­s­tekj­ur ár­ið 2017. „Hlut­verk skatts­ins á ekki að vera að jafna út tekj­ur,“ seg­ir fram­kvæmda­stjóri sem kall­ar eft­ir flat­ara skatt­kerfi. Tekju­há­ir Ís­lend­ing­ar sem Stund­in ræddi við hafa áhyggj­ur af því að skatt­ar dragi úr hvat­an­um til verð­mæta­sköp­un­ar og telja fjár­magn­s­tekj­ur skatt­lagð­ar of mik­ið.
0,1 prósentið á Íslandi: 330 manns fengu 60 milljarða á einu ári
Listi0,1 prósentið

0,1 pró­sent­ið á Ís­landi: 330 manns fengu 60 millj­arða á einu ári

Tekju­blöð­in sem gef­in hafa ver­ið út und­an­far­in ár und­an­skilja fjár­magn­s­tekj­ur og gefa þannig bjag­aða mynd af tekju­dreif­ing­unni á Ís­landi, einkum kjör­um og skatt­byrði hinna tekju­hæstu. 60 millj­arð­ar runnu til 330 manna hóps ár­ið 2016 en þar af voru 86 pró­sent fjár­magn­s­tekj­ur og báru 20 pró­senta skatt. Alls var skatt­byrði 0,1 pró­sents­ins um 23 pró­sent.
Þéna 714-föld laun fiskvinnslustarfsmanns en greiða lægra hlutfall í skatt
Greining0,1 prósentið

Þéna 714-föld laun fisk­vinnslu­starfs­manns en greiða lægra hlut­fall í skatt

Arð­greiðsl­ur til eig­enda stóru út­gerð­ar­fyr­ir­tækj­anna eru miklu hærri en veiði­gjöld­in sem fyr­ir­tæk­in greiða til rík­is­sjóðs.

Nýtt á Stundinni

Enginn velur afa sinn. Eða hvers vegna fastakúnninn á ekki að reka barinn
Nærmynd

Eng­inn vel­ur afa sinn. Eða hvers vegna fastak­únn­inn á ekki að reka bar­inn

Stein­grím­ur J. Sig­fús­son tók að sér að bjarga Ís­landi, en náði ekki að bjarga Vinstri græn­um. Fram­halds­saga Karls Th. Birg­is­son­ar af for­seta og ald­urs­for­seta Al­þing­is held­ur áfram.
Aukið mannfall, minni yfirburðir
Greining

Auk­ið mann­fall, minni yf­ir­burð­ir

Banda­ríkja­her þarf á næstu ár­um að byrja að sætta sig við mann­fall á borð við það sem tíðk­að­ist í seinni heims­styrj­öld­inni. Þetta kem­ur fram í nýrri skýrslu frá Pentagon sem mál­ar svarta mynd af þeim átök­um sem kunna að brjót­ast út á milli stór­velda 21. ald­ar­inn­ar. Kín­verj­ar fylgja Banda­ríkja­mönn­um fast á eft­ir og eru með 30 ára áætl­un um að ná hern­að­ar­leg­um yf­ir­burð­um á heimsvísu.
Guð skapaði ekki Manninn
Lífsgildin
Blogg

Lífsgildin

Guð skap­aði ekki Mann­inn

Goð­sög­ur, arf­sög­ur og sköp­un­ar­sög­ur geta haft áhrif um ald­ir á við­horf kyn­slóða, jafn­vel þótt vís­ind­in hafi gert grein fyr­ir upp­runa lífs­ins og mann­kyns. Stund­um eru marg­ar sköp­un­ar­sög­ur á kreiki inn­an sömu menn­ing­ar, sög­ur sem hafa hafa orð­ið und­ir eða við­tekn­ar. Strax á fyrstu síð­um Biblí­unn­ar birt­ast tvær sköp­un­ar­sög­ur. Genes­is, eða fyrsta Móse­bók, hefst á sköp­un­ar­sögu sem er sögð í ör­stutt­um...
Þrjár konur tilkynntu sama lækni til landlæknis
Viðtal

Þrjár kon­ur til­kynntu sama lækni til land­lækn­is

Lækn­ir á Land­spít­al­an­um var í tvígang kærð­ur fyr­ir kyn­ferð­is­brot. Mál­in voru felld nið­ur, lækn­ir­inn lýsti sak­leysi og hélt áfram að sinna börn­um. Spít­al­inn seg­ist ekki vera að­ili að slík­um mál­um. Kon­urn­ar til­kynntu lækn­inn til land­lækn­is ásamt þriðju kon­unni en fleiri lýsa sömu reynslu. Eft­ir stend­ur spurn­ing um hversu langt lækn­ar megi ganga og hvort það þyki ásætt­an­legt að sjúk­ling­ar séu í sár­um á eft­ir. „Mig lang­ar að vita hvort það mátti koma svona fram við mig,“ seg­ir ein.
146. spurningaþraut: Tvær skemmtilegar kvikmyndaspurningar, eitt spil, og fleira
Þrautir10 af öllu tagi

146. spurn­inga­þraut: Tvær skemmti­leg­ar kvik­mynda­spurn­ing­ar, eitt spil, og fleira

Hér er þraut­in frá í gær. Próf­ið hana. * Auka­spurn­ing núm­er 1: Fyr­ir rétt­um 100 ár­um var gerð í Þýskalandi kvik­mynd, sem er ein hinna fræg­ari í kvik­mynda­sög­unni. Þar er sögð æsi­leg saga um morð­ingja og vit­firringa, og stíll­inn í leik, kvik­mynda­töku og leik­mynd svo öfga­kennd­ur að mynd­in er frá­bært dæmi um svo­nefnda „expressjón­íska“ kvik­mynda­gerð. Mynd­in hér að of­an sýn­ir...
„Raunveruleikinn er svo áhugaverður“
Fréttir

„Raun­veru­leik­inn er svo áhuga­verð­ur“

Skjald­borg - há­tíð ís­lenskra heim­ilda mynda verð­ur hald­in í sam­starfi við Bíó Para­dís helg­ina 18.-20 sept­em­ber. Met­fjöldi um­sókna var á há­tíð­ina en Karna Sig­urð­ar­dótt­ir, heim­ilda­mynda­höf­und­ur og ein af að­stand­end­um há­tíð­ar­inn­ar, seg­ir það sýna hversu mik­il gróska er í grein­inni hér á landi.
Litli drengurinn í Garðabæ kvaddur í dag: „Maxi gerði engum neitt mein“
Fréttir

Litli dreng­ur­inn í Garða­bæ kvadd­ur í dag: „Maxi gerði eng­um neitt mein“

Í dag kvöddu fjöl­skyldu­með­lim­ir, vin­ir og skóla­fé­lag­ar kær­leiks­rík­an, frum­leg­an, hjálp­sam­an og hug­mynda­rík­an strák í Garða­bæ. Hann skil­ur eft­ir sig góð­ar minn­ing­ar og mik­inn sökn­uð.
KIWI áskorun með Inga og Arnari
Bíóblaður#17

KIWI áskor­un með Inga og Arn­ari

Haf­steinn fékk KIWI strák­ana, Inga og Arn­ar, til að kíkja til sín og taka þátt í kvik­mynda­áskor­un. Haf­steinn samdi sex spurn­ing­ar, Ingi tvær og Arn­ar tvær. Strák­arn­ir skipt­ast á að svara þeim og ræða með­al ann­ars í þætt­in­um hversu fynd­in mynd Borat er, hversu góð mynd As Good as it Gets er, hvort Lara Croft sé harð­ari en Sarah Conn­or og hversu marg­ar ani­me mynd­ir Ingi hef­ur séð.
Skógar, jöklar, stjörnukerfi Ptólómeusar og stafræn fagurfræði
Stundarskráin

Skóg­ar, jökl­ar, stjörnu­kerfi Ptóló­meus­ar og sta­f­ræn fag­ur­fræði

Tón­leik­ar, við­burð­ir og sýn­ing­ar 11. sept­em­ber til 1. októ­ber.
Kaldi þolir vel kulda
Fólkið í borginni

Kaldi þol­ir vel kulda

Finn­ur Kaldi Jök­uls­son hef­ur stund­um velt því fyr­ir sér að verða jökla­leið­sögu­mað­ur til að standa und­ir nafni. Það myndi líka að sumu leyti henta hon­um vel enda er hann við­kvæm­ur fyr­ir hita.
Samherjafélag afskrifar 257 milljóna lán til félags Eyþórs Arnalds borgarfulltrúa
FréttirSamherjaskjölin

Sam­herja­fé­lag af­skrif­ar 257 millj­óna lán til fé­lags Ey­þórs Arn­alds borg­ar­full­trúa

Fé­lag Sam­herja sem lán­aði Ey­þóri Arn­alds fyr­ir hluta­bréf­um í Morg­un­blað­inu tap­aði 200 millj­ón­um í fyrra. Skuld fé­lags Ey­þórs við Sam­herja­fé­lag­ið hef­ur nú ver­ið af­skrif­uð að fullu. Fé­lag­ið sem lán­ar Ey­þóri er fjár­magn­að óbeint af sama fé­lagi á Kýp­ur og greiddi Namib­íu­mönn­um hundruð millj­óna króna í mút­ur.
Samtal við sósíalista
Þorvaldur Gylfason
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Sam­tal við sósí­al­ista

Til mín kom tækni­mað­ur að vinna sem væri varla í frá­sög­ur fær­andi nema fyr­ir það að hann fitj­aði að verki loknu upp á hag­fræði og stjórn­mál­um og sam­band­inu þar á milli. Sam­tal okk­ar yf­ir kaffikrús­um í brak­andi þurrki fer hér á eft­ir. Við stikl­um á stóru.