Mest lesið

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum
1

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum

·
Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi
2

Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi

·
Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“
3

Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“

·
Réttlæta aðkast gegn múslimum: „Kærum okkur ekki um íslamska menningu“
4

Réttlæta aðkast gegn múslimum: „Kærum okkur ekki um íslamska menningu“

·
„Sæll Bóbó“: Svona selur Samherji sér fisk frá Íslandi til útlanda
5

„Sæll Bóbó“: Svona selur Samherji sér fisk frá Íslandi til útlanda

·
Morð á þýskum stjórnmálamanni skapar andrúmsloft ógnar og ótta
6

Morð á þýskum stjórnmálamanni skapar andrúmsloft ógnar og ótta

·
Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ
7

Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ

·
Stundin #97
Júlí 2019
#97 - Júlí 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 1. ágúst.

Gunnar Hersveinn

Sannleiksseggur lætur að sér kveða

Gunnar Hersveinn spreytir sig á karakterlýsingum í anda forngríska heimspekingsins Þeófrastosar og rekur hér einkenni sannleiksseggsins.

Gunnar Hersveinn

Gunnar Hersveinn spreytir sig á karakterlýsingum í anda forngríska heimspekingsins Þeófrastosar og rekur hér einkenni sannleiksseggsins.

Sannleiksseggur lætur að sér kveða
Treður á öðrum Sannleiksseggur hefur ekkert á móti óverðskuldaðri upphefð.  Mynd: Shutterstock

Þeófrastros skrifaði bók í Aþenuborg árið 319 fyrir okkar tímatal þar sem hann lýsti ýmsum manngerðum og kenndi þær við meðal annars við kvörtunargirni, blaður, smjaður, nísku og hroka. Margir hafa spreytt sig á bókmenntaformi Þeófrastrosar í gegnum aldirnar en það er gaman að bæta við karakterlýsingum í anda Forn-Grikkjans eftir því sem aldirnar líða. Sannleiksseggur verður nú nefndur til sögunnar.

Ég hef skrifað í Stundina um bullvirkjann í anda Þeófrastrosar. „… sá bullgjarni þvælir sig undan ábyrgðinni með því að rugla hugsanir fólks.“ Núna spratt fram ljóslifandi mannlýsing sem kenna má við sannleikssegg og er örugglega í systkinahópi bullvirkjans.

Sannleiksseggur þekkist á því að vera ævinlega að segja öðrum hvers eðlis hlutirnir eru. Hann hefur ekkert á móti óverðskuldaðri upphefð en finnst yfirleitt ekki mikið til um verk annarra koma (nema þá helst þegar þau valda óvinum hans skaða). Hann einkennist því óneitanlega af alvarlegum skorti á auðmýkt.

Sannleiksseggurinn hefur fáu að tapa og það er ekki úr háum söðli að falla, að minnsta kosti hvað snertir heiðarleika, skyldur og samkennd. Það er helst trúverðugleiki hans sem laskast endrum og eins þegar málflutningurinn er grandskoðaður.

Seggurinn þessi einkennist einnig af fífldirfsku við að grafa undan kerfum sem þjóna almenningi. Hann skóflar linnulaust undan tilteknum stofnunum, fjölmiðlum, stjórnsýslu og öðru sem fólk vill reiða sig á og flokkast yfirleitt sem nokkuð áreiðanlegar samfélagsstoðir.

„Markmiðið með lyginni er ekki að varpa skugga á staðreyndir heldur trúverðugleika annarra“

Þeófrastos

Þessi seggur hefur auðvitað sjálfútgefið leyfi til að blekkja ef þess gerist þörf. Hann lýgur ekki aðeins til um það sem aðrir sjá greinilega með eigin augum heldur líka um það sem engir sjá – vegna þess að hann segist hafa einkaaðgang að því. Hann telur fólki trú um að staðreyndir máls séu ekki að finna í opinberum gögnum heldur miklu fremur í leyndum gagnasöfnum sem hann hefur séð með eigin augum.

Hann heldur langar ræður þar sem þverstæður blómstra og vítahringir spinnast saman. Markmiðið með lyginni er þó ekki að varpa skugga á staðreyndir heldur á trúverðugleika annarra.

Sannleiksseggurinn er karakter sem gott er að geta borið kennsl á en það getur þó verið vandasamt. Hann sprettur úr margs konar valda- og áhrifahópum. Hann gæti verið úr stjórnmálum, fjölmiðlum eða viðskiptalífinu. Hann gæti verið leiðtogi eða leikmaður og jafnvel frjálslegur prófessor.

Sannleiksseggurinn ber ekki virðingu fyrir öðrum og þrátt fyrir nafnið er markmið hans alls ekki að leita sannleikans. Þetta er einmitt sérkenni hans: að vera sama um sannleikann og skeytingarlaus um rétt og rangt.

Heimsmynd hans hvílir á átökum og samkeppni um áheyrn og völd. Fólk skipar sér í lið og sannleiksseggurinn skreytir sig gjarnan með stolnum fjörðum til að fá meiri hlustun. Hann sleppir ekki takinu á stöðu sinni því hann treystir ekki á að lenda standandi vegna þess að óvissuþættir í málflutningi hans (bullinu) eru of margir.

Hann tekur ekki ábyrgð á gjörðum sínum eða orðum, fer undan í flæmingi sé að honum sótt og bendir þá á aðra. Hann er ekki einlæg persóna og heilindi eru ekki eftirsóknarverð dyggð í huga hans.

Hann er hvorki að leita að sjálfum sér né leitast hann við að verða góð og vitur manneskja. Nei, hann þrífst best á aðdáun annarra og vill sannfæra fólk um kosti sína, óháð sannreyndum og afrekum.

[Vafasamur karakter – en leggið ekki á flótta]

Sannleiksseggurinn er hættulegur því hann vill í eigingirni sinni mata fólk á sérvöldum staðreyndum til að hafa áhrif á hegðun þess og hugsun. Hver hópur hlustar á sinn eigin sannleikssegg en haldreipin renna þeim úr greipum um síðir.

Staðreynd er staðhæfing sem almennt er talin sönn, en tíðarandinn um þessar mundir er því miður hliðhollur þessum vafasama karakter. Sannleiksseggur vill aðeins hlaða undir sjálfan sig og er kennslubókardæmi um hverjum beri ekki að treysta. Hann treystir ekki einu sinni sjálfum sér vel, til að standa vörð um eigin fullyrðingar.

Lærdómar og kennsl

Ákaflyndi sannleiksseggsins við að segja öðrum hvernig hlutirnir eru, ásamt áberandi skorti á auðmýkt og ónæmi á sannleika og staðreyndum, eru þeir þættir sem berskjalda hann.

Tögg

Ísland

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum
1

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum

·
Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi
2

Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi

·
Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“
3

Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“

·
Réttlæta aðkast gegn múslimum: „Kærum okkur ekki um íslamska menningu“
4

Réttlæta aðkast gegn múslimum: „Kærum okkur ekki um íslamska menningu“

·
„Sæll Bóbó“: Svona selur Samherji sér fisk frá Íslandi til útlanda
5

„Sæll Bóbó“: Svona selur Samherji sér fisk frá Íslandi til útlanda

·
Morð á þýskum stjórnmálamanni skapar andrúmsloft ógnar og ótta
6

Morð á þýskum stjórnmálamanni skapar andrúmsloft ógnar og ótta

·
Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ
7

Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ

·

Mest deilt

Iceland PM condemns Trump's "unacceptable" remarks
1

Iceland PM condemns Trump's "unacceptable" remarks

·
Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi
2

Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi

·
Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum
3

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum

·
Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“
4

Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“

·
Óli Björn vill gera alla Íslendinga að kapítalistum
5

Óli Björn vill gera alla Íslendinga að kapítalistum

·
Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ
6

Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ

·

Mest deilt

Iceland PM condemns Trump's "unacceptable" remarks
1

Iceland PM condemns Trump's "unacceptable" remarks

·
Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi
2

Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi

·
Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum
3

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum

·
Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“
4

Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“

·
Óli Björn vill gera alla Íslendinga að kapítalistum
5

Óli Björn vill gera alla Íslendinga að kapítalistum

·
Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ
6

Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ

·

Mest lesið í vikunni

Átakasaga hjóna sem búa ekki saman
1

Átakasaga hjóna sem búa ekki saman

·
Fóstureyðingar: Einkamál en ekki samfélagsmál
2

Kolfinna Nikulásdóttir

Fóstureyðingar: Einkamál en ekki samfélagsmál

·
Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum
3

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum

·
Fjármálaráðuneytið: Lægsta mögulega greiðslubyrði verðtryggðra lána verður hærri – Víðtækar undanþágur frá banni
4

Fjármálaráðuneytið: Lægsta mögulega greiðslubyrði verðtryggðra lána verður hærri – Víðtækar undanþágur frá banni

·
Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi
5

Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi

·
Þegar sáttameðferð framlengir ofbeldið
6

Þegar sáttameðferð framlengir ofbeldið

·

Mest lesið í vikunni

Átakasaga hjóna sem búa ekki saman
1

Átakasaga hjóna sem búa ekki saman

·
Fóstureyðingar: Einkamál en ekki samfélagsmál
2

Kolfinna Nikulásdóttir

Fóstureyðingar: Einkamál en ekki samfélagsmál

·
Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum
3

Sýslumaður hélt að sáttameðferð væri undanþegin stjórnsýslulögum

·
Fjármálaráðuneytið: Lægsta mögulega greiðslubyrði verðtryggðra lána verður hærri – Víðtækar undanþágur frá banni
4

Fjármálaráðuneytið: Lægsta mögulega greiðslubyrði verðtryggðra lána verður hærri – Víðtækar undanþágur frá banni

·
Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi
5

Hannes Hólmsteinn: Hægri-lýðstefna allt annað en fasismi

·
Þegar sáttameðferð framlengir ofbeldið
6

Þegar sáttameðferð framlengir ofbeldið

·

Nýtt á Stundinni

Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ

Nýnasistar dreifa áróðri í Mosfellsbæ

·
Tengdafaðir Bjarna segir „bull“ að hann ætli að hætta í stjórnmálum

Tengdafaðir Bjarna segir „bull“ að hann ætli að hætta í stjórnmálum

·
Hvernig dirfistu?

Símon Vestarr

Hvernig dirfistu?

·
Eitt Kína, margar mótsagnir

Eitt Kína, margar mótsagnir

·
Réttlæta aðkast gegn múslimum: „Kærum okkur ekki um íslamska menningu“

Réttlæta aðkast gegn múslimum: „Kærum okkur ekki um íslamska menningu“

·
Katrín Jakobsdóttir segir ummæli Donalds Trump „óboðleg“ og dæma sig sjálf

Katrín Jakobsdóttir segir ummæli Donalds Trump „óboðleg“ og dæma sig sjálf

·
Iceland PM condemns Trump's "unacceptable" remarks

Iceland PM condemns Trump's "unacceptable" remarks

·
Óli Björn vill gera alla Íslendinga að kapítalistum

Óli Björn vill gera alla Íslendinga að kapítalistum

·
Morð á þýskum stjórnmálamanni skapar andrúmsloft ógnar og ótta

Morð á þýskum stjórnmálamanni skapar andrúmsloft ógnar og ótta

·
Fasismi í 100 ár

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson

Fasismi í 100 ár

·
Atvinnurekendur vilja lengja biðtíma fjölmiðla eftir upplýsingum

Atvinnurekendur vilja lengja biðtíma fjölmiðla eftir upplýsingum

·
Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“

Hvæst og hrækt á múslima í Breiðholti: „Taldi lögreglan í alvöru ekki mikilvægt að tryggja öryggi fjölskyldunnar?“

·