Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Bjarni lofaði Sigmundi að Gunnar Bragi „ætti inni hjá Sjálfstæðismönnum“ fyrir að skipa Geir

Ein­ræð­ur Gunn­ars Braga Sveins­son­ar og Sig­mund­ar Dav­íðs Gunn­laugs­son­ar veita ótrú­lega inn­sýn í póli­tísk hrossa­kaup og sam­trygg­ingu stjórn­mála­stétt­inn­ar við skip­un sendi­herra. Hér má hlusta á vin­ina út­skýra sendi­herrakap­al­inn.

Bjarni lofaði Sigmundi að Gunnar Bragi „ætti inni hjá Sjálfstæðismönnum“ fyrir að skipa Geir

Orðaskipti þingmanna sem voru hljóðrituð á Klaustri Bar þann 20. nóvember síðastliðinn veita ótrúlega innsýn í pólitísk hrossakaup og samtryggingu stjórnmálastéttarinnar við skipun sendiherra í utanríkisþjónustunni. 

Gunnar Bragi Sveinsson, fyrrverandi utanríkisráðherra, heldur langa einræðu þar sem hann útskýrir hvað bjó að baki þegar hann skipaði Geir H. Haarde og Árna Þór Sigurðsson sem sendiherra árið 2014. 

Gunnar segist hafa skipað Geir með það fyrir augum að fá sjálfur bitling í utanríkisþjónustunni einhvern tímann seinna og komið þeim vilja sínum á framfæri við Bjarna Benediktsson, formann Sjálfstæðisflokksins.

Þá hafi hann gert Árna Þór, sem var þingmaður Vinstri grænna á þessum tíma, að sendiherra til að draga athyglina frá umdeildri skipun Geirs.

„VG-kjarninn varð brjálaður en hún Katrín sagði ekki orð vegna þess að ég átti fund með henni,“ segir Gunnar Bragi og lýsir Árna Þór sem „fávita“.

Nú í morgun sagði Gunnar Bragi í viðtalið við Rás 2 að frásögn hans hefði verið röng og hann verið að „bulla og ljúga“.

Á upptökunni má þó heyra Sigmund Davíð Gunnlaugsson staðfesta þann hluta frásagnarinnar er snýr að því að Gunnar Bragi hafi ætlast til að Sjálfstæðismenn launuðu honum þann greiða að skipa Geir H. Haarde sem sendiherra í Washington.

Þannig er ljóst að annað hvort lugu bæði Gunnar Bragi og Sigmundur að kollegum sínum í Miðflokknum og Flokki fólksins, eða þá að skýring Gunnars Braga stenst ekki.

Bjarni „fylgdi málinu vel eftir“

Sagðist myndu launa greiðannBjarni sagði Sigmundi Davíð að Gunnar Bragi „ætti inni hjá Sjálfstæðismönnum“ ef Geir Haarde yrði skipaður sendiherra.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, sem var forsætisráðherra og oddviti Framsóknarflokksins í ríkisstjórn, segist sjálfur hafa talað við Bjarna Benediktsson um óskir Gunnars Braga.

Bjarni hafi heitið Sigmundi því að ef Geir Haarde yrði skipaður sendiherra „ætti Gunnar inni hjá Sjálfstæðismönnum“. 

Þá segir Sigmundur að Bjarni hafi „fylgt málinu vel eftir“ og að síðar hafi þeir átt fund með Guðlaugi Þór Þórðarsyni, núverandi utanríkisráðherra, og hann virst fús að hjálpa til.

Erfitt er að greina orðaskil í framhaldinu, en svo virðist sem hlutirnir hafi ekki gengið jafn smurt fyrir sig og kapparnir bundu vonir við.

Vildi greiða fyrir að skipa GeirGeir H. Haarde var dæmdur fyrir stjórnarskrárbrot af stórfelldu gáleysi.Gunnar Bragi skipaði hann sendiherra árið 2014 og bað Bjarna Benediktsson um að fá sjálfur bitling í staðinn einhvern tímann seinna.

Gunnar Bragi hreykir sér af þeirri snilld sem hafi falist í því að skipa Árna Þór sem sendiherra á sama tíma og Geir H. Haarde. Þannig hafi Árni setið uppi með „allan skítinn“. 

Raunar hafi Geir Haarde sjálfur áttað sig á því síðar hvað þetta var klókt. „Svo sagði Geir við mig löngu seinna: „Þakka þér fyrir. Það var enginn sem gagnrýndi mig,“ segir Gunnar Bragi.

Þá greinir hann frá því að rétt eftir fundinn með Bjarna Benediktssyni hafi Þórólfur Gíslason, kaupfélagsstjóri Kaupfélags Skagfirðinga, hringt og verið búinn að frétta að Gunnar sæktist eftir sendiherrastöðu. 

Íslenska fyrirkomulagið býður upp á frændhygli

Utanríkisráðherra hefur sérstaka heimild til að víkja frá auglýsingaskyldu við skipun ráðuneytisstjóra og sendiherra samkvæmt lögum um utanríkisþjónustu Íslands. Skipunarvaldið er pólitískt og í höndum utanríkisráðherra hverju sinni án þess að skýr viðmið liggi fyrir um hæfni og forsendur ráðningar.

Fyrirkomulagið er öðruvísi í Danmörku, Noregi og Finnlandi, en þar eru lausar stöður sendiherra auglýstar innan utanríkisþjónustunnar og ákvarðanir um skipun teknar tekin á grundvelli faglegs mats á hæfi, árangri og frammistöðu umsækjenda, jafnvel að undangenginni tillögu til ríkisstjórnar, konungsvalds eða forseta. 

Einræður Gunnars Braga og Sigmundar Davíðs eru mögnuð samtímaheimild um þá frændhygli sem hefur tíðkast við skipun sendiherra á Íslandi. 

Gunnar Bragi:

„Þegar ég ákvað það að skipa Geir H. Haarde sendiherra í Washington þá ræddi ég við Sigurð Inga. Honum var ekki skemmt enda hafði hann ákært Geir. Ég ræddi þetta auðvitað við alla flokka. Ég sá það að ég gæti ekki skipað Geir einn sendiherra, ég gæti ekki hyglað Geir einum, það yrði of þungur biti fyrir þingið og alla. Það sem ég gerði var að gera Árna Þór að sendiherra, sem var alveg ókeypis í rauninni – þú verður að athuga það að hann er bara fáviti sko þó hann sé frændi minn – og hvað gerist þá?

VG-kjarninn varð brjálaður en hún Katrín sagði ekki orð vegna þess að ég átti fund með henni og [hér heyrist illa hvað er sagt] þar sem ég tryggði að hún myndi ekki segja neitt. Og Geir slapp í gegnum þetta eins og smjör á smokknum hjá honum þarna… honum, hvað heitir hann söngvarinn, Friðriki Ómari. (…)

En Geir nefnilega sagði við mig eitt dálítið sérstakt, hann sagði: „Ég var brjálaður við þig Gunni þegar þú varst að gera Árna Þór að sendiherra en svo fattaði ég þetta allt í einu, að athyglin fór öll á Árna og ég var mjög glaður.“

[Hér skýtur einn viðstaddra inn: ‘Sagði hver við þig?’ og Gunnar Bragi svarar: ‘Geir H. Haarde’]. 

„Og það var ekki nóg með það að vinstri græna liðið var brjálað, því Árni er auðvitað ekkert annað en senditík Steingríms. En plottið mitt var að Geir yrði í skjólinu hjá Árna og það virkaði ekki bara 100 prósent heldur 170 prósent því að Árni fékk allan skítinn. Svo sagði Geir við mig löngu seinna: „Þakka þér fyrir. Það var enginn sem gagnrýndi mig.“ Og það var málið, það gagnrýndi þetta nánast enginn. Og það er bara vegna þess að ég lét Árna taka allan slaginn. 

Þegar ég á fund með Bjarna í fjármálaráðuneytinu og ég segi við Bjarna: „Það er algjörlega sjálfsagt. Auðvitað geri ég Geir að sendiherra,“ og þá segi ég við Bjarna: „Og mér finnst sanngjarnt að þið horfið til svipaðra hluta þegar ég þarf á því að halda.“ Og það er ekki vegna þess að ég hafi verið að hugsa um að skipta um flokk. […]

Ég var ekki kominn út þegar Þórólfur (Gíslason) hringir og spyr: „Ætlar þú að verða sendiherra?“ […] Ég var ekki kominn út úr ráðuneytinu.“ 

Sigmundur Davíð:

Sigmundur Davíð lýsir svo málinu eins og það horfir við honum. Hann talar lægra en Gunnar Bragi og erfiðara er að greina hvað hann segir. 

„Út frá þessu, af því að ég veit að þetta er rétt með sendiherrastöðuna. Ég nefndi þetta við Bjarna. Bjarni má eiga það, þó að mér hafi oft fundist hann vera veiklundaður, en hann viðurkenndi þetta […] Bjarni fór út um víðan völl en niðurstaðan var sú að hann hefði fallist á það að ef þetta gengi eftir, þá ætti Gunnar inni hjá Sjálfstæðismönnum. […] Næsta skref var að hitta Bjarna með Guðlaugi Þór. […] Bjarni má eiga það að hann fylgdi málinu vel eftir. […] Guðlaugur Þór bara: Jájá, ef það er eitthvað sem þig vantar. […] Niðurstaðan var sú að Bjarni bara sagði okkur það, að nú leysið þið þetta. En hvernig á maður að bera sig að með að fylgja málinu eftir ef Guðlaugur Þór, utanríkisráðherra, hefur engan áhuga á að klára málið? En formaður flokksins er búinn að segja honum að hann eigi að klára þetta.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Það er bannað í Búrma
Illugi Jökulsson
Pistill

Illugi Jökulsson

Það er bann­að í Búrma

„Fasism­inn er í al­vöru á upp­leið,“ skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um beit­ingu hryðju­verka- og sótt­varna­laga til að kæfa nið­ur lýð­ræði.
Iðkar þakklæti: „Ekkert getur gert okkur hamingjusöm nema við sjálf“
ViðtalHamingjan

Iðk­ar þakk­læti: „Ekk­ert get­ur gert okk­ur ham­ingju­söm nema við sjálf“

Hrafn­hild­ur Haf­steins­dótt­ir seg­ir að ham­ingj­an sé ákvörð­un, hún sé einnig ferða­lag en ekki ákvörð­un­ar­stað­ur. Hún seg­ist iðka þakk­læti dag­lega með því að taka eft­ir því góða í kring­um sig.
Losun hvers Íslendings tvöfalt meiri en losun hvers Svía
Fréttir

Los­un hvers Ís­lend­ings tvö­falt meiri en los­un hvers Svía

Los­un gróð­ur­hús­loft­teg­unda á Ís­landi væri fimm­falt meiri ef ekki væri fyr­ir end­ur­nýj­an­lega orku­gjafa hér­lend­is. Engu að síð­ur er los­un á hvern Ís­lend­ing mik­il í al­þjóð­leg­um sam­an­burði.
308. spurningaþraut: North, Saint, Chicago og Psalm?
Þrautir10 af öllu tagi

308. spurn­inga­þraut: North, Saint, Chicago og Psalm?

Þraut frá í gær, hlekk­ur. * Fyrri auka­spurn­ing. Á mynd­inni hér að of­an er stjórn­mála­kona ein. Hvað heit­ir hún? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hlaups­ár­dag­inn 29. fe­brú­ar 1996 lauk lengsta hern­að­ar­umsátri um nokkra borg á seinni tím­um. Það hafði stað­ið í þrjú ár, tíu mán­uði, þrjár vik­ur og þrjá daga. Hvaða borg var þetta? 2.   Ár­ið 1066 var háð fræg orr­usta þar...
„Ég er vanur því að allt sé grátt“
Fólkið í borginni

„Ég er van­ur því að allt sé grátt“

Sak­ar­is Em­il Joen­sen flutti til Reykja­vík­ur frá Fær­eyj­um til að elta drauma sína sem tón­listafram­leið­andi.
Misstu vinnuna í Covid og opnuðu hringrásarverslun
Viðtal

Misstu vinn­una í Covid og opn­uðu hringrás­ar­versl­un

Hjón­in Dav­íð Örn Jó­hanns­son og Jana Mar­en Ósk­ars­dótt­ir opn­uðu hringrás­ar­versl­un með fatn­að og fylgi­hluti við Hlemm og vilja stuðla að end­ur­nýt­ingu á fatn­aði.
Sígildir sunnudagar snúa aftur í Hörpu
Menning

Sí­gild­ir sunnu­dag­ar snúa aft­ur í Hörpu

Klass­íska tón­leikaröð­in sem átti að end­ur­vekja síð­ast­lið­inn nóv­em­ber hef­ur göngu sína á ný. Á morg­un verð­ur frum­flutt ný kammerópera eft­ir Hildigunni Rún­ars­dótt­ur.
Öryggi stúdenta ótryggt í vaxandi atvinnuleysi
Úttekt

Ör­yggi stúd­enta ótryggt í vax­andi at­vinnu­leysi

Fé­lags­efna­hags­leg­ar af­leið­ing­ar Covid-krepp­unn­ar hafa snert þús­und­ir lands­manna und­an­far­ið ár. Í vax­andi at­vinnu­leysi stend­ur náms­fólk ut­an þess ör­ygg­is­nets sem aðr­ir sam­fé­lags­hóp­ar geta stól­að á.
307. spurningaþraut: Hákarlaskip, Tuvalu, hver fæddist í Halifax fyrir 30 árum?
Þrautir10 af öllu tagi

307. spurn­inga­þraut: Há­karla­skip, Tu­valu, hver fædd­ist í Halifax fyr­ir 30 ár­um?

Próf­iði nú þraut­ina frá í gær — hér er hana að finna. * Auka­spurn­ing­ar eru tvær að þessu sinni. Sú fyrri er svona: Hér að of­an má sjá skopteikn­ingu frá tíma þorska­stríð­anna. Teikn­ar­inn var í ára­tugi einn vin­sæl­asti og af­kasta­mesti teikn­ari lands­ins og stíll hans flest­um kunn­ur. Hvað hét hann? * Að­al­spurn­ing­ar eru hins veg­ar tíu að þessu sinni, og...
Nýjasta sviðsmyndin fyrir eldgos gerir ráð fyrir mögulegu hraunflæði yfir Reykjanesbraut
FréttirSkjálftahrina á Reykjanesi

Nýj­asta sviðs­mynd­in fyr­ir eld­gos ger­ir ráð fyr­ir mögu­legu hraun­flæði yf­ir Reykja­nes­braut

Eld­fjalla­fræði- og nátt­úru­vár­hóp­ur Há­skóla Ís­lands hef­ur upp­fært spálík­an fyr­ir eld­gos á Reykja­nesi vegna breyttr­ar skjálfta­virkni í dag.
Seldi paprikustjörnur til Kína
Viðtal

Seldi papriku­stjörn­ur til Kína

Draug­ur upp úr öðr­um draug, fyrsta einka­sýn­ing Helenu Mar­grét­ar Jóns­dótt­ir, stend­ur yf­ir í Hverf­is­galle­rí til 13. mars. Helena leik­ur sér að vídd­um. Of­urraun­veru­leg mál­verk henn­ar eru stúd­í­ur í hvers­dags­leika, form­gerð, dýpt og flat­neskju. Á verk­um henn­ar má finna klass­ískt ís­lenskt sæl­gæti, eitt­hvað sem marg­ir teygja sig í þeg­ar þeir eru dá­lít­ið þunn­ir, sem er ein­kenn­andi fyr­ir titil­veru sýn­ing­ar­inn­ar.
Glæsilegt hjá Grænlendingum
Mynd dagsins

Glæsi­legt hjá Græn­lend­ing­um

Ferða­menn sem koma hing­að frá Græn­landi eru nú, ein­ir þjóða, und­an­þegn­ir að­gerð­um á landa­mær­um og þurfa því hvorki að fara í skimun, sótt­kví eða fram­vísa nei­kvæðu PCR-prófi. „Það hef­ur geng­ið vel, ein­ung­is 30 Covid-19 smit ver­ið í öllu land­inu." seg­ir Jacob Is­boseth­sen (mynd) sendi­herra Græn­lands á Ís­landi. Ef jafn­marg­ir hefðu smit­ast hér og og á Græn­landi hefðu 195 manns feng­ið Covid-19. Í morg­un var tal­an ör­lít­ið hærri, 6049 ein­stak­ling­ar hafa feng­ið far­sótt­ina hér heima.