Þessi grein er meira en ársgömul.

Túlkun forsætisnefndar: Þingmenn þurftu ekki að fylgja fyrirmælum um bílaleigubíla – skrifstofan enn að „innleiða“ reglurnar

Ákvæði siða­reglna al­þing­is­manna, um að þeir skuli sjá til þess að end­ur­greiðsla fyr­ir út­gjöld sé í full­komnu sam­ræmi við regl­ur um þing­far­ar­kostn­að, tók ekki til reglna um bíla­leigu­bíla þrátt fyr­ir að skrif­stofa þings­ins bæði þing­menn um að fylgja regl­unni.

Túlkun forsætisnefndar: Þingmenn þurftu ekki að fylgja fyrirmælum um bílaleigubíla – skrifstofan enn að „innleiða“ reglurnar

15. gr. siðareglna alþingismanna, um að þeir skuli sjá til þess að endurgreiðsla fyrir útgjöld þeirra sé í fullkomnu samræmi við reglur um þingfararkostnað, tók ekki til reglunnar um að þingmenn sem ækju meira en 15 þúsund kílómetra á ári í starfi sínu skyldu notast við bílaleigubíl.

Þetta er túlkun forsætisnefndar Alþingis sem hafnaði í gær beiðni Björns Levís Gunnarssonar þingmanns Pírata um að fram færi rannsókn á endurgreiddum aksturskostnaði Ásmundar Friðrikssonar og annarra þingmanna og ákvað að beina málinu ekki til ráðgefandi siðanefndar.

Ástæða þess að forsætisnefnd telur þingmenn ekki hafa þurft að fylgja reglunni um bílaleigubíla er sú að skrifstofa Alþingis er sögð enn hafa verið að „innleiða breyttar reglur“.

Innleiðingunni hafi ekki lokið fyrr en í febrúar 2018, einmitt um það leyti sem upplýst var að nokkrir þingmenn hefðu fengið milljónir endurgreiddar umfram það sem reglur um þingfararkostnað gáfu til kynna að þeir ættu rétt til.

Hin frjálslega túlkun forsætisnefndar á 15. gr. siðareglnanna að því er viðkemur reglunni um bílaleigubíla er athyglisverð, enda hefur skrifstofa Alþingis greint frá því að þingmenn sem keyrðu meira en 15 þúsund kílómetra árlega á eigin bifreið, þvert á reglur um þingfararkostnað, hefðu ítrekað verið beðnir um að skipta yfir á bílaleigubíl. Nokkrir hefðu kosið að gera það ekki og borið við að „þægilegra“ væri að nota eigin bíl. 

Skrifstofa Alþingis reiknaði út og komst að þeirri niðurstöðu árið 2016 að hagkvæmara væri fyrir Alþingi að þingmenn sem ækju meira en 15 þúsund kílómetra á ári notuðust við bílaleigubíl. Í kjölfarið, í október 2016, var slíkt kílómetramark sett inn í reglur forsætisnefndar um þingfararkostnað og þingmönnum tilkynnt sérstaklega um breytinguna. „Var það kynnt þingmönnum, sérstaklega nýjum þingmönnum, eftir kosningarnar 2016 og enn fremur eftir kosningarnar 2017, með tölvupósti til þeirra þingmanna sem það varðaði,“ segir í greinargerð þingskrifstofunnar frá 26. febrúar síðastliðnum.

„Alveg frá upphafi kjörtímabils 2013 hefur verið haft samband við þingmenn sem aka mikið og þeir hvattir til að nota fremur bílaleigubíla en eigin bifreið ef hagkvæmara hefur þótt. Sumir hafa brugðist við því og orðið við ábendingum en aðrir ekki. Hefur því verið borið við að miklu þægilegra væri fyrir þingmenn að nota eigin bíl; oft færi saman akstur í þágu þingstarfsins og einkaakstur, bílaleigubílar væru ekki nógu stórir og öflugir til vetrarferða og afnotaréttur að bílaleigubílum væri ekki nægilega skýr (einkaafnot, tryggingar o.s.frv.).“ 

Í greinargerðinni kemur fram að þingmennirnir sem áttu í hlut hafi rætt við formenn þingflokka og forseta og óskað eftir því að breyttri framkvæmd yrði frestað meðan farið yrði yfir athugasemdir þeirra. Ekki er greint frá því hvort orðið hafi verið við þeirri beiðni. 

Björn Leví Gunnarsson hefur kreist fram upplýsingar um akstursgreiðslur þingmanna og kallað eftir rannsókn.

Af niðurstöðu forsætisnefndar má þó ráða að nefndin telji þingmenn hafa haft sjálfdæmi um hvort þeir fylgdu reglunni um bílaleigubíla. Þannig virðist 14. gr. siðareglnanna – hið afdráttarlausa ákvæði um að þingmönnum beri að „sjá til þess að endurgreiðsla fyrir útgjöld þeirra sé í fullkomnu samræmi við reglur sem settar eru um slík mál“ – ekki hafa tekið til þeirrar reglu, að minnsta kosti ekki fyrr en eftir að „innleiðingu“ reglunnar lauk í febrúar 2018.

Þann 22. febrúar 2018 var svo reglum um bílaleigubíla breytt. Í stað þess að kveðið sé á um að þegar þingmaður þurfi að aka meira en 15 þúsund kílómetra skuli hann notast við bílaleigubíl er reglan nú orðuð með eftirfarandi hætti: „Ef áætla má að alþingismaður þurfi í starfi sínu að aka meira en svarar 15.000 km á ári á eigin bifreið skal skrifstofan láta honum í té bílaleigubifreið til afnota […]. Óski alþingismaður eigi að síður að nota eigin bifreið falla greiðslur niður þegar 15.000 km-markinu er náð, svo og heimild til að nota bílaleigubíl.“

Ásmundur Friðriksson hefur endurgreitt skrifstofu Alþingis 178 þúsund krónur sem hann fékk vegna ferða sem hann fór um kjördæmi sitt með tökufólki frá sjónvarpsstöðinni ÍNN. Í bréfi sem hann sendi forsætisnefnd þann 23. nóvember viðurkennir Ásmundur að það hafi „orkað tvímælis“ að hann fengi kostnað við ferðirnar endurgreiddann. 

Forsætisnefnd Alþingis telur hins vegar að ekkert hafi komið fram sem gefi til kynna að hátterni Ásmundar hafi verið andstætt siðareglum alþingismanna. Þá telur forsætisnefnd ekki ástæðu til að vísa málinu til ráðgefandi siðanefndar og fela henni að meta hvort Ásmundur hafi brotið gegn hátternisskyldum sínum eða meginreglum um hátterni.

Þingmenn Pírata gagnrýndu málsmeðferðina harðlega á Alþingi í gær. Þórhildur Sunna Ævarsdóttir sagði að Birni Leví hefði verið hótað því að hann yrði sjálfur látinn sæta ábyrgð samkvæmt siðareglum fyrir að hafa sent inn erindið um að akstursgreiðslur þingmanna yrðu rannsakaðar. Var þessari frásögn ekki mótmælt af þingmönnum sem tóku þátt í umræðunni. Forseti Alþingis, Steingrímur J. Sigfússon, varði ákvörðun forsætisnefndar af hörku og sagðist vona að málinu væri lokið fyrir fullt og allt. 

Jón Þór Ólafsson, fulltrúi Pírata í forsætisnefnd tók til máls og benti á að samkvæmt siðareglum þingmanna bæru þeir að sjá til þess að endurgreiðsla fyrir útgjöld þeirra væru í fullkomnu samræmi við reglur um slík mál, og að í reglum um þingfararkostnað á sínum tíma hefði komið fram að þegar alþingismaður þyrfti að fara meira en 15.000 km í starfi sínu skyldi hann fá afnot af bílaleigubíl frá skrifstofu Alþingis.

Steingrímur J. Sigfússonforseti Alþingis

„Háttvirtur þingmaður Ásmundur Friðriksson viðurkennir í Kastljóssviðtali, og það fylgir endurskrift af þeim texta með þeim gögnum sem eru á vef Alþingis og eru opinber öllum, að skrifstofan hafi komið til hans og sagt honum að fara á bílaleigubíl en hann hafi ekki viljað það. Hann heldur því áfram að senda inn ósk um endurgreiðslur sem hann svo fær,“ sagði Jón Þór. „Það er klárt brot. Þetta er bara brot samkvæmt reglunum. Það er öllum landsmönnum ljóst sem vilja skoða það.  Þetta eru gögn málsins. Látum gögn málsins tala sínu máli.“

Steingrímur svaraði þessum athugasemdum Jóns Þórs með eftirfarandi hætti: „Hann [Ásmundur Friðriksson] er einn af svokölluðum heimanakstursþingmönnum og það er rétt að nokkrir þeirra voru enn að nota eigin bíla eftir að tilmæli um að taka bílaleigubíla við 15.000 km mörkin voru komin fram, en skrifstofan hefur útskýrt hvernig það mál er vaxið, að innleiðingin hafi verið í gangi, og það er ekkert síður við það að sakast að forsætisnefnd og skrifstofan höfðu ekki sett skýrar reglur um notkun slíkra bíla. Það er því algerlega augljóst mál að þeir þingmenn voru í góðri trú hvað þetta varðar.“

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

„Þetta er eins og að missa hann rosalega hægt“
FréttirFaraldur 21. aldarinnar

„Þetta er eins og að missa hann rosa­lega hægt“

Pabbi systr­anna Pálínu Mjall­ar og Guð­rún­ar Huldu greind­ist með Alzheimer fyr­ir sjö ár­um en þær segja erfitt að segja til um hvenær fyrstu ein­kenna sjúk­dóms­ins varð vart. Síð­an þá hef­ur fjöl­skyld­an tek­ist á við sjúk­dóm­inn í ferli sem syst­urn­ar lýsa sem af­ar lýj­andi. Þær eru þakk­lát­ar fyr­ir kær­leiks­ríka umönn­un pabba síns en segja af­ar brýnt að bæta stuðn­ing við nán­ustu að­stand­end­ur.
69. spurningaþraut: Hér er meðal annars ein spurning um Steingrím J. Sigfússon
Þrautir10 af öllu tagi

69. spurn­inga­þraut: Hér er með­al ann­ars ein spurn­ing um Stein­grím J. Sig­fús­son

Auka­spurn­ing­arn­ar: Úr hvaða banda­rísku kvik­mynd er skjá­skot­ið hér að of­an? Hvað heit­ir lyfti­duft­ið sem sést á mynd­inni hér að neð­an? En að­al­spurn­ing­arn­ar tíu: 1.   Hver samdi tón­verk­ið „Dóná svo blá“. Svar­ið þarf að vera býsna ná­kvæmt. 2.   Fyr­ir hvaða kjör­dæmi sit­ur Stein­grím­ur J. Sig­fús­son for­seti Al­þing­is á þingi? 3.   Hvað heit­ir formað­ur Knatt­spyrnu­sam­bands Ís­lands, KSÍ? 4.   Hvað heit­ir verð­andi drottn­ing...
Eigandi hússins sem brann tjáir sig: „Útlendingarnir borga en ekki Íslendingarnir“
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Eig­andi húss­ins sem brann tjá­ir sig: „Út­lend­ing­arn­ir borga en ekki Ís­lend­ing­arn­ir“

Krist­inn Jón Gísla­son, eig­andi HD verks ehf. sem á með­al ann­ars Bræðr­ar­borg­ar­stíg 1, seg­ist vera með sann­an­ir fyr­ir því að einn leigj­and­inn hafi kveikt í hús­inu. Hann seg­ir brun­ann vera harm­leik en vill ekki tjá sig frek­ar.
Katrín býður þingmönnum að minnast brunans á Þingvöllum 1970
Fréttir

Katrín býð­ur þing­mönn­um að minn­ast brun­ans á Þing­völl­um 1970

Katrín Jak­obs­dótt­ir for­sæt­is­ráð­herra býð­ur þing­mönn­um til minn­ing­ar­at­hafn­ar vegna 50 ára frá elds­voð­an­um á Þing­völl­um sem tók líf þá­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, konu hans og dótt­ur­son­ar.
Ríkisstjórnin hefur ekki rætt eldsvoðann
Fréttir

Rík­is­stjórn­in hef­ur ekki rætt elds­voð­ann

Á fyrsta fundi eft­ir snjóflóð á Flat­eyri í janú­ar ræddi rík­is­stjórn Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur við­brögð og ráð­herr­ar fóru á vett­vang. Á tveim­ur fund­um frá því að þrír lét­ust í bruna við Bræðra­borg­ar­stíg hef­ur mál­ið ekki ver­ið á dag­skrá. Ekk­ert hef­ur birst á vef stjórn­ar­ráðs­ins.
Vilja átak gegn hættulegu húsnæði
FréttirBruninn á Bræðraborgarstíg

Vilja átak gegn hættu­legu hús­næði

Flokk­ur fólks­ins vill vit­und­ar­vakn­ingu um bruna­varn­ir í kjöl­far brun­ans við Bræðra­borg­ar­stíg. Fólk sem leigi ósam­þykkt­ar íbúð­ir þekki oft ekki rétt­indi sín.
Tolli
Hús & Hillbilly#3

Tolli

Tolli ræddi við Hill­billy um mynd­listarelít­una, leit­ina að Tolla, að vera í nú­inu og upp­bygg­ingu Tolla sem fyr­ir­tæki. Hill­billy gekk út í al­gerri nú­vit­und.
68. spurningaþraut: Sykurmolarnir, Bunuel, Fjalla-Eyvindur og ástfangin stúlka
Þrautir10 af öllu tagi

68. spurn­inga­þraut: Syk­ur­mol­arn­ir, Bunu­el, Fjalla-Ey­vind­ur og ást­fang­in stúlka

Auka­spurn­ing­ar eru þess­ar: Í hvaða stríði var hún tek­in, sú skelfi­lega en víð­fræga ljós­mynd sem sést hér að of­an? Og hvað heit­ir kon­an á neðri mynd­inni? 1.   Í mjög vin­sælli kvik­mynd, sem gerð var ár­ið 1982, var per­sóna sem eng­inn vissi hvað hét í raun og veru. Gera átti fram­hald af mynd­inni, og þar átti með­al ann­ars að koma í...
Svandís leggur niður læknaráð: „Hún þarf ekki að óttast að vera skömmuð af læknaráði í framtíðinni“
FréttirHeilbrigðismál

Svandís legg­ur nið­ur lækna­ráð: „Hún þarf ekki að ótt­ast að vera skömm­uð af lækna­ráði í fram­tíð­inni“

Lækna­ráð og hjúkr­un­ar­ráð hafa ver­ið lögð nið­ur með lög­um. Svandís Svavars­dótt­ir heil­brigð­is­ráð­herra hafði beð­ið lækna­ráð um stuðn­ing. Formað­ur lækna­ráðs seg­ir að­hald minnka með breyt­ing­unni og að for­stjóri Land­spít­al­ans verði „býsna ein­ráð­ur“.
Veiran afhjúpar muninn á Bandaríkjunum og Evrópu
Blogg

Þorvaldur Gylfason

Veir­an af­hjúp­ar mun­inn á Banda­ríkj­un­um og Evr­ópu

Veir­an æð­ir áfram. Fjöldi greindra smita um heim­inn nálg­ast nú 11 millj­ón­ir og fjöldi dauðs­falla nálg­ast 520.000. Banda­ríkja­menn telja að­eins um 4% af íbúa­fjölda heims­ins en greind smit og dauðs­föll þar vestra eru samt um fjórð­ung­ur greindra smita og dauðs­falla um heim­inn all­an. Nán­ar til­tek­ið eru 131.000 manns fall­in í val­inn af völd­um veirunn­ar í Band­ríkj­un­um. Smit­um og dauðs­föll­um fer...
Bíó Paradís opnar á ný við Hverfisgötu
Fréttir

Bíó Para­dís opn­ar á ný við Hverf­is­götu

Sam­komu­lag hef­ur náðst við eig­end­ur húss­ins sem hýs­ir Bíó Para­dís um að starf­semi haldi áfram í sept­em­ber.
Skiptar skoðanir um myndband KSÍ: „Þetta er hámark heimskunnar“
Fréttir

Skipt­ar skoð­an­ir um mynd­band KSÍ: „Þetta er há­mark heimsk­unn­ar“

Marg­ir lýstu því að mynd­band­ið hefði kall­að fram gæsa­húð af hrifn­ingu. Pró­fess­or við Lista­há­skól­ann, Godd­ur, seg­ir aft­ur á móti að mynd­band­ið sé veru­lega ógeð­fellt og upp­fullt af þjóð­rembu.