Þessi grein er meira en 2 ára gömul.

Atburðarásin í aðdraganda hruns: Hvað vissum við og hvað vissu þeir?

Þeg­ar erf­ið­leik­ar komu upp hjá Glitni og stór­um hlut­höf­um, fyrst í fe­brú­ar 2008 og svo í sept­em­ber, skipt­ist Bjarni Bene­dikts­son á upp­lýs­ing­um við stjórn­end­ur Glitn­is og sat fundi um stöðu bank­anna með­an hann sjálf­ur, fað­ir hans og föð­ur­bróð­ir komu gríð­ar­leg­um fjár­mun­um í var. Hér er far­ið yf­ir at­burða­rás­ina í máli og mynd­um.

Þeg­ar erf­ið­leik­ar komu upp hjá Glitni og stór­um hlut­höf­um, fyrst í fe­brú­ar 2008 og svo í sept­em­ber, skipt­ist Bjarni Bene­dikts­son á upp­lýs­ing­um við stjórn­end­ur Glitn­is og sat fundi um stöðu bank­anna með­an hann sjálf­ur, fað­ir hans og föð­ur­bróð­ir komu gríð­ar­leg­um fjár­mun­um í var. Hér er far­ið yf­ir at­burða­rás­ina í máli og mynd­um.

Bjarni Benediktsson og Benedikt Sveinsson faðir hans seldu hlutabréf í Glitni fyrir 993,6 milljónir króna dagana eftir að hafa tekið þátt í Vafningsfléttunni í febrúar 2008, viðskiptagjörningi sem sérstakur saksóknari taldi hafa átt þátt í falli Glitnis og Hæstiréttur sagði andstæðan hagsmunum bankans.

Glitnisgögnin sýna að Bjarni lék lykilhlutverk í viðskiptaævintýrum Engeyinga og var eins konar skuggastjórnandi fjárfestahópsins. Þegar erfiðleikar komu upp hjá Glitni og stórum hluthöfum, fyrst í febrúar 2008 og svo í september, skiptist Bjarni Benediktsson á upplýsingum við stjórnendur Glitnis og sat fundi um stöðu bankanna meðan hann sjálfur, faðir hans og föðurbróðir komu gríðarlegum fjármunum í var.

Alls innleystu Bjarni, Benedikt og Einar 2263 milljónir úr Sjóði 9 rétt fyrir setningu neyðarlaganna og allsherjarhrun íslenska bankakerfisins, og vörðu sig þannig fyrir 340 milljóna tapi.

Umfjöllunin birtist í prentútgáfu Stundarinnar þann 26. október síðastliðinn.


Á almannavitorði

29. janúar 2008

◾ „Ég er ánægður að sjá tekj­ur af kjarn­a­starf­semi bank­ans vaxa á nýj­an leik þar sem  vöxt­ur­inn nam um 21% á árs­grund­velli auk þess sem traust út­lána­safn bank­ans trygg­ir okk­ur góðar vaxta­tekj­ur á þessu ári,“ segir Lárus Welding forstjóri í tilkynningu um afkomu bankans. 

Illugi Gunnarsson

26. febrúar

◾ Bjarni skrifar grein í Morgunblaðið með Illuga Gunnarssyni um erfiðleika íslensku bankanna.

28. febrúar

◾ Moodys lækkar lánshæfismat Glitnis úr Aa3 í A2. „Staða Glitnis er traust og lausafjárstaða bankans er góð,“ segir í tilkynningu frá Glitni. 

15. september

◾ Lehman Brothers fer í gjaldþrot. 

Lárus Welding

21. september

◾ Lárus Welding gerir lítið úr erfiðleikum íslenska bankakerfisins í Silfrinu og segir enga hættu á yfirtöku Glitnis. „Alls ekki.[…] Núna er hlutfallsleg staða íslensku bankanna að batna. […] Það verða sveiflur á krónunni til skamms tíma en til lengri tíma mun hún styrkjast. […] Staða íslensku bankanna er alls ekki svo slæm.“ Um leið er eiginkona hans byrjuð að millifæra fjármuni úr bankanum til Bretlands. 

23. september

◾ Nordea hættir við að kaupa eignir Glitnis í Noregi og Bayerische Landesbank hafnar framlengingu tveggja lána Glitnis upp á 150 milljónir evra. 

29. september 

◾ Vandræði Glitnis verða opinber þegar tilkynnt er um að ríkið ætli að leggja bankanum til hlutafé til að bjarga honum frá hruni. 

◾ Geir H. Haarde segir fréttamönnum að hugsanlega muni íslenska ríkið hafa fjárhagslegan ávinning af yfirtöku Glitnis sem muni starfa áfram sem traustur og öflugur banki. „Ef vel gengur, og það er ekki ástæða til að ætla annað en að vel gangi hjá Glitni þegar litið er fram á veginn, þá mun ríkissjóður innan tíðar losa sig við þessi hlutabréf á nýjan leik og hugsanlega og vonandi hafa af því einhvern fjárhagslegan ávinning. Það er þá sá ávinningur sem að ríkisvaldið fyrir hönd almennings fær fyrir að standa að þessari aðgerð.“

Fólk þarf ekki að óttast um sínar innstæður eða sitt sparifé.

Geir H. Haarde

30. september

Björgólfur Thor Björgólfsson

◾ Tilkynnt er um að lokað hafi verið fyrir viðskipti með sjóði Glitnis vegna óvissu með hlutabréf Stoða, stærsta hluthafa bankans. 

◾ Geir H. Haarde forsætisráðherra segir fjölmiðlum að „ekkert sérstakt“ hafi gengið á á fundi hans með Björgólfi Thor Björgólfssyni og bankastjórum Landsbankans kvöldið áður. 

1. október

◾ Opnað er aftur fyrir viðskipti með sjóðina og greint frá því að gengi Sjóðs 9 hafi lækkað um 7 prósent. Haft er eftir Eggerti Þór Kristóferssyni, framkvæmdastjóra eignastýringar, að búið sé að lágmarka tap sparifjáreigenda og ekki hafi verið mikið um að fólk tæki fé út úr sjóðunum. 

◾ „Innstæður sparifjáreigenda eru tryggar. Fólk þarf ekki að óttast um innstæður sínar og fólk þarf ekki að rjúka til og taka þær út,“ segir Björgvin G. Sigurðsson viðskiptaráðherra. 

3. október

◾ Gylfi Magnússon, dósent í hagfræði, lýsir því yfir að íslenska bankakerfið sé komið í greiðsluþrot. 

◾ Í sama fréttatíma fullyrðir Geir H. Haarde forsætisráðherra að sparifjáreigendur þurfi ekki að óttast um sinn hag. „Ég vil ítreka það að fólk þarf ekki að óttast um sínar innstæður eða sitt sparifé í íslenskum lánastofnunum hér á landi.“ Aðspurður hvort það sé þá engin ástæða til að taka út fé segir Geir: „Nei, ekki nokkur.“ 

◾ Tryggvi Þór Herbertsson, efnahagsráðgjafi Geirs, segir í viðtali við fréttaveitu Reuters að ekki sé unnið sérstaklega að björgun bankanna enda standi þeir mjög vel. 

4. október

◾ Greint er frá því í fréttum að stjórnvöld eigi í viðræðum við aðila vinnumarkaðarins og fulltrúa stærstu lífeyrissjóða sem muni hugsanlega flytja erlendar eignir sjóðanna heim og hjálpa til við að lina gjaldeyrisskortinn.

5. október

◾ Geir H. Haarde segir við fréttamenn fyrir utan Ráðherrabústaðinn: „Þessi helgi hefur skilað því að við teljum núna ekki lengur nauðsynlegt að vera með sérstakan pakka með aðgerðum.“

◾ Geir H. Haarde segir fréttastofu Stöðvar 2 að staðan á Íslandi sé ekkert verri heldur en í öðrum löndum. 

6. október

◾ Geir H. Haarde mælir fyrir neyðarlögunum vegna bankahrunsins og Alþingi staðfestir þau.

Tryggvi Þór Herbertsson

7. október

◾ Neyðarlögin taka gildi. Fjármálaeftirlitið yfirtekur Glitni og hlutafé hluthafa bankans verður verðlaust. Þá eru Landsbanki Íslands og Kaupþing yfirteknir. 

31. október 

◾ Eigendur hlutdeildarskírteina í Sjóði 9 fá greidd 85,12 prósent af innstæðum sínum á lokadegi viðskipta með sjóðinn þann 6. október.


Bjarni Benediktsson

Undir yfirborðinu

1. febrúar 2008

◾ Bjarni Benediktsson er losaður undan 50 milljóna kúluláni hjá Glitni og skuldin færð yfir á eignarhaldsfélag föður hans, Hafsilfur ehf., sem síðar fer í þrot.

8. febrúar 

Einar Sveinsson

◾ Bjarni Benediktsson tekur þátt í fléttunni sem kennd er við Vafning og snerist um að flytja áhættuna á bak við stóran hluthafa Glitnis, Þátt International, sem var meðal annars í eigu félaga Einars og Benedikts Sveinssona, yfir á bankann sjálfan.

12. febrúar 

◾ Benedikt Sveinsson selur hlutabréf í Glitni fyrir rúmar 49 milljónir.

15. febrúar 

◾ Benedikt Sveinsson selur hlutabréf í Glitni fyrir 216 milljónir.

19. febrúar 

Illugi Gunnarsson

◾ Bjarni fundar með Lárusi Welding ásamt Illuga Gunnarssyni.

21. febrúar 

◾ Bjarni byrjar að selja hlutabréf sín í Glitni.

22. febrúar 

◾ Bjarni selur bréf í Glitni.

25. febrúar

◾ Bjarni selur bréf í Glitni.

27. febrúar 

◾ Síðasta sala Bjarna Benediktssonar í Glitni.

Seinni hluti ágúst 

Lárus Welding

◾ Bjarni á samverustundir með Lárusi Welding „fyrir austan“ og biður um reglulegt samband við hann. 

19. september

◾ Eiginkona Lárusar Welding, bankastjóra Glitnis, byrjar að millifæra samtals 325 milljónir króna úr Glitni. Upphæðin var millifærð í þremur færslum: 19. og 25. september og 3. október. 

24. september

◾ Þorsteinn Már Baldvinsson, stjórnarformaður Glitnis, óskar eftir fundi með Davíð Oddssyni seðlabankastjóra í von um lán til Glitnis.

Þorsteinn Már Baldvinsson

◾ Bjarni innleysir 30 milljónir úr Sjóði 1.

26. september 

◾ Benedikt Sveinsson innleysir fjármuni úr Sjóði 9 og sendir til Flórída.

27. september 

◾ Benedikt Sveinsson innleysir 160 milljónir úr Sjóði 9.

28. september 

◾ Bjarni Benediktsson situr neyðarfund um framtíð Glitnis í höfuðstöðvum Stoða, stærsta hluthafa Glitnis þar sem fram kemur að staða Glitnis sé „gríðarlega alvarleg“.

29. september

◾ Benedikt Sveinsson er leystur undan sjálfskuldarábyrgð á lánum Glitnis til Hafsilfurs, eignarhaldsfélags hans.

1. október

Benedikt Sveinsson

◾ Benedikt innleysir 100 milljónir úr Sjóði 9.

2. október

◾ Bjarni selur fyrir tæpar 30 milljónir í Sjóði 9 og biður um frekari innlausn 6. október.

4. október

◾ Forsætisráðherra felur starfshópi hagfræðinga að útbúa neyðaráætlun fyrir íslenska bankakerfið.

◾ Vinna við að ljúka samningu neyðarlaganna, á grundvelli eldri draga, fer á fullt. Starfsmenn viðskiptaráðuneytisins og Fjármálaeftirlitsins leika þar lykilhlutverk. „Það var verið að vinna að þessu í FME og forstjóri FME var náttúrulega þarna úti um allt og svona,“ sagði Jónína S. Lárusdóttir, ráðuneytisstjóri viðskiptaráðuneytisins, í skýrslutöku hjá rannsóknarnefnd Alþingis. 

Davíð Oddsson

◾ Davíð Oddsson greinir ráðherrum ríkisstjórnarinnar frá því að „staða Glitnis sé lakari en menn hafi átt von á“ og Árni Mathiesen fjármálaráðherra dregur þá ályktun að Glitnir fari þá „á höfuðið á mánudag [6. október]“. 

5. október 

◾ Ráðherrar funda með fulltrúum Glitnis. Lárus Welding, forstjóri Glitnis, segir að bankinn þurfi á aðstoð Seðlabankans að halda til að geta staðið skil á 425 milljónum evra auk þess sem borist hafi veðkall frá Seðlabanka Evrópu upp á 600 milljónir evra.

◾ Um kvöldið tekur frumvarpið til neyðarlaga á sig nær endanlega mynd, en þar er kveðið á um að innlán verði forgangskröfur en eigendur hlutdeildarskírteina í sjóðum á borð við Sjóð 9 settir skör lægra. 

6. október

◾ Bjarni selur fyrir 21 milljón í Sjóði 9.

Einar Örn Ólafsson

◾ Einar Örn Ólafsson, framkvæmdastjóri fjárfestingasviðs Glitnis og vinur Bjarna Benediktssonar, skrifar aðstoðarmanni Lárusar Welding: „Bjarni ben segir að … fme séu á skrilljón að vinna í þessu núna … einhver að tala við Jónas“. Vinna Fjármálaeftirlitsins þennan dag snerist meðal annars um hver framtíð Glitnis yrði og hvort raunhæft væri fyrir ríkið að efna hlutafjárloforðið frá 29. september. 

◾ Einar Sveinsson selur fyrir 1023 milljónir í Sjóði 9.

Við vildum ekkert að það spyrðist út fyrr en að það yrði tilkynnt í sjónvarpinu.

Geir H. Haarde

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Baráttudagurinn áttundi mars
Mynd dagsins

Bar­áttu­dag­ur­inn átt­undi mars

Al­þjóð­legi bar­áttu­dag­ur kvenna hef­ur ver­ið hald­inn há­tíð­leg­ur þann átt­unda mars í meira en heila öld. Upp­haf­lega sneru kröf­ur kvenna að kosn­inga­rétti og sam­stöðu verka­kvenna en í dag hef­ur hvert ár sitt þema. Í ár er þem­að „Choose To Chal­lenge“, sem vek­ur máls á kynja­hlut­drægni og kyn­bundnu ójafn­rétti en er jafn­framt hann­að til að fagna vinnu og af­rek­um kvenna - líkt og Karol­inu Polak (mynd). Karol­ina er pólsk verka­kona sem hef­ur bú­ið og starf­að hér í tíu ár, unn­ið sig upp, og er ný­lega orð­in að­stoð­ar­versl­un­ar­stjóri í stórri mat­vöru­versl­un vest­ur í bæ.
„Ég upplifði alla málsmeðferðina eins og ég væri fangi refsivörslukerfisins“
Fréttir

„Ég upp­lifði alla máls­með­ferð­ina eins og ég væri fangi refsi­vörslu­kerf­is­ins“

María Árna­dótt­ir er ein níu kvenna sem kær­a ís­lenska rík­ið til Mann­rétt­inda­dóm­stóls Evr­ópu fyr­ir brot á rétti til rétt­látr­ar máls­með­ferð­ar í mál­um er varða kyn­bund­ið of­beldi. Í máli henn­ar lá fyr­ir játn­ing en vegna seina­gangs lög­reglu var hluti þess fyrnd­ur og rest­in felld nið­ur án rök­stuðn­ings. Við yf­ir­ferð lög­manns á nið­ur­felld­um mál­um komu í ljós marg­vís­leg­ar brota­lam­ir við rann­sókn og máls­með­ferð.
Samstarfi fyrirtækis Jakobs Valgeirs við umdeilda útgerð í Namibíu slitið
FréttirSamherjaskjölin

Sam­starfi fyr­ir­tæk­is Jak­obs Val­geirs við um­deilda út­gerð í Namib­íu slit­ið

Bol­víski út­gerð­ar­mað­ur­inn Jakob Val­geir Flosa­son leigði skip til namib­ískr­ar út­gerð­ar í gegn­um spænskt fyr­ir­tæki sitt. Sam­starf­inu hef­ur nú ver­ið slit­ið. Namib­íska út­gerð­in hef­ur dreg­ist inn í rann­sókn Sam­herja­máls­ins.
316. spurningaþraut: Í hvaða á er Skógafoss? Ef þið vitið það er eitt stig komið
Þrautir10 af öllu tagi

316. spurn­inga­þraut: Í hvaða á er Skóga­foss? Ef þið vit­ið það er eitt stig kom­ið

spurn­inga­þraut, hér er hún. * Auka­spurn­ing­ar: Á mynd­inni hér að of­an, hver er lík­lega sá stolt­ara­legi karl sem höggvið hef­ur hinn sem er að falla? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Hvaða tón­list­ar­mað­ur samdi og söng af mikl­um krafti lag­ið Declare In­dependence — eða Lýs­ið yf­ir sjálf­stæði! 2.   Í hvaða á er Skóga­foss? 3.   Marie Curie var fyrsta mann­eskj­an sem fékk Nó­bels­verð­laun...
Er eðlilegt að vera stundum áhyggjufullur?
Gunnhildur Sveinsdóttir
Pistill

Gunnhildur Sveinsdóttir

Er eðli­legt að vera stund­um áhyggju­full­ur?

Það get­ur ver­ið hjálp­legt að horf­ast í augu við eig­in líð­an og bregð­ast við á við­eig­andi hátt í stað þess að ýta erf­ið­um til­finn­ing­um bara frá sér og láta eins og ekk­ert sé.
Atvinnuleysið lenti á þeim verr settu
Kolbeinn Hólmar Stefánsson
Pistill

Kolbeinn Hólmar Stefánsson

At­vinnu­leys­ið lenti á þeim verr settu

Rann­sókn sýn­ir hvernig at­vinnu­leysi fylg­ist að með fjöl­breytt­um skorti í lífi fólks. At­vinnu­laus­ir eru ólík­legri til að hafa tek­ið sér gott sum­ar­frí ár­in á und­an, þeir eru lík­legri til dep­urð­ar og helm­ing­ur at­vinnu­lausra eiga erfitt með að ná end­um sam­an. Vís­bend­ing­ar eru um að þeir sem voru í veik­ustu stöð­unni verði frek­ar at­vinnu­laus­ir í Covid-krepp­unni.
Íslenskunemi sér fram á brottvísun úr landi
Úttekt

Ís­lensku­nemi sér fram á brott­vís­un úr landi

Er­lend­ir nem­end­ur sem eiga upp­runa­land ut­an Evr­ópu þurfa að stand­ast strang­ar kröf­ur frá Út­lend­inga­stofn­un. Auk þess að stand­ast fullt nám á hverju miss­eri þarf það líka að sýna fram á að það hafi trygga af­komu, þrátt fyr­ir að mega að­eins vinna 40 pró­sent starf.
315. spurningaþraut: „En af hverju borðar fólkið ekki kökur?“
Þrautir10 af öllu tagi

315. spurn­inga­þraut: „En af hverju borð­ar fólk­ið ekki kök­ur?“

Láttu eft­ir þér að reyna við þraut­ina frá í gær! * Fyrri auka­spurn­ing: Hún snýst um kvik­mynd. Í hvaða bíó­mynd birt­ist það til­komu­mikla geim­far sem hér að of­an sést á sigl­ingu sinni um svart­nætti sól­kerf­is­ins? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.   Í hvaða borg starf­aði sál­fræð­ing­ur­inn Sig­mund Fr­eud mest­alla sína tíð? 2.   En í hvaða borg dó hann eft­ir að hafa hrak­ist í...
Sjallar veðja á einstaklinginn
Blogg

Stefán Snævarr

Sjall­ar veðja á ein­stak­ling­inn

Slag­orð Sjálf­stæð­is­flokks­ins í kom­andi kosn­inga­bar­áttu ku eiga að vera „veðj­um á ein­stak­ling­inn“. Slík veð­mál eru flokkn­um töm, t.d. veðj­aði Sig­ríð­ur And­er­sen á ýmsa ein­stak­linga í Lands­rétt­ar­mál­um. Einnig var veðj­að á ákveðna ein­stak­linga þeg­ar Lands­bank­inn var einka­vædd­ur. Sjall­ar veðj­uðu held­ur bet­ur á ein­stak­ling­inn í um­ferð­ar­mál­um. Þeg­ar þeir réðu Reykja­vík var lít­ið gert til að efla al­menn­ings­sam­göng­ur. Af­leið­ing­in var bíla­spreng­ing með til­heyr­andi...
„Drepið svikarana!“
Flækjusagan

„Drep­ið svik­ar­ana!“

Þeg­ar hinn tíu ára Pét­ur var val­inn til keis­ara í Moskvu 1682 varð allt vit­laust. Skytt­urn­ar gerðu upp­reisn. En var það Soffía Al­ex­eiévna, syst­ir hins unga keis­ara, sem stóð fyr­ir æð­inu sem nú greip um sig í Kreml?
Lagavernd gegn glæpum
Þorvaldur Gylfason
Pistill

Þorvaldur Gylfason

Laga­vernd gegn glæp­um

Ís­lenska stjórn­ar­skrá­in vernd­ar þá sem ná und­ir sig ólög­leg­um ávinn­ingi.
Móðir flýr barnavernd sem vill koma dóttur hennar í varanlegt fóstur
Fréttir

Móð­ir flýr barna­vernd sem vill koma dótt­ur henn­ar í var­an­legt fóst­ur

Sandra Hrönn Stef­áns­dótt­ir hef­ur kært Barna­vernd­ar­nefnd Reykja­vík­ur fyr­ir ranga úr­lausn í máli henn­ar en barna­vernd hef­ur far­ið fimmm sinn­um fram á for­sjár­svipt­ingu síð­an í des­em­ber 2020. Sandra hef­ur vegna þessa kom­ið sér í fel­ur úti á landi til að dótt­ir henn­ar verði ekki tek­in af henni.