Mest lesið

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
2

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina
3

Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina

·
Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær
4

Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær

·
Að eyðileggja málstað
5

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Að eyðileggja málstað

·
Páskalamb Hrefnu Sætran
6

Páskalamb Hrefnu Sætran

·
Stundin #92
Apríl 2019
#92 - Apríl 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 10. maí.

Er kjöt ræktað á tilraunastofu framtíðin?

Gæti dregið gríðarlega úr losun gróðurhúsalofttegunda frá landbúnaði. Þegar hefur tekist að búa til hamborgara á tilraunastofu. Fyrirtæki lofa kjúklingakjöti á markað fyrir árslok.

Er kjöt ræktað á tilraunastofu framtíðin?
Rækta kjöt á tilraunastofum Tilraunir með kjötræktun hafa skilað umtalsverðum árangri.  Mynd: Shutterstock
ritstjorn@stundin.is

Í umræðunni um það hvernig við getum takmarkað hlýnun jarðar kemur mataræði oft við sögu. Fjöldi rannsókna hafa sýnt fram á að framleiðsla dýraafurða hefur gríðarstórt kolefnisfótspor sem ekki er sjálfbært til frambúðar samhliða fjölgun mannkynsins.

Draga þarf úr neyslu dýraafurða

Á síðustu árum hafa sífellt fleiri rannsóknir birst sem hafa beint spjótum sínum að þessum vanda. Nú síðast var það loftslagsskýrsla Sameinuðu þjóðanna þar sem ein af meginráðleggingum höfunda var að draga þyrfti markvisst úr neyslu dýraafurða til að sporna gegn loftslagsbreytingum.

Það eru þó ekki allir tilbúnir að leggja kjötneysluna á hilluna fyrir fullt og allt. Með þetta í huga vinna nokkur fyrirtæki að lausn sem hugsuð er sem staðgengill kjöts af slátruðum dýrum: kjöt ræktað á tilraunastofu.

Kjötneysla hefur aukist

Kjöt var áður fyrr munaðarvara á mörgum svæðum heims og er það í raun enn víðs vegar. Með vaxandi innkomu heimila og lækkuðu verði hefur þetta breyst nokkuð hratt. Mest hefur breytingin orðið í Austur-Asíu þar sem kjötneysla var 8,7 kíló á mann á ári á sjöunda áratug síðustu aldar. Þrjátíu árum seinna var hún orðin 37,7 kílógrömm, sem er aukning upp á 330 prósent. Það gefur auga leið að aukin neysla krefst aukinnar framleiðslu á kjöti og við höfum nú þegar varla undan að finna landsvæði fyrir ræktun dýra til manneldis.

Flókið ferli

Árið 2013 tókst fyrst að rækta hamborgara á tilraunastofu í Þýskalandi. Sá hamborgari kostaði á sínum tíma um 30 milljónir í ræktun. Með framförum á þessu sviði hefur tekist að draga talsvert úr framleiðslukostnaði og kostar einn borgari í dag um 1.300 krónur.

Auk kostnaðar við ræktun á slíku kjöti er ferlið við ræktunina töluvert flókið. Stofnfrumur  eða hnoðatróðfrumur (forverar beinagrindavöðvafrumna) eru yfirleitt notaðar til að rækta kjötið. Frumunum er komið fyrir á næringarríku æti þar sem það er ræktað í lagi af frumum sem hægt er að búa til eins konar hakk úr.

Það sem hefur reynst hvað erfiðast í ferlinu er að fá frumurnar til að mynda þrívíðan strúktúr líkt og vöðva í dýri. Vöðvar dýra hafa ákveðna samsetningu fitu, vöðva og sina sem ekki hefur verið hægt að endurskapa með góðu móti á tilraunastofu. Fyrirtæki í þessum geira vinna hörðum höndum að því að finna lausnir á þeim vanda svo lokaafurðin sé sem líkust því sem fólk á að venjast.

Umhverfisvænni lausn

Talið er að kjöt ræktað á tilraunastofum geti dregið úr losun gróðurhúsalofttegunda frá landbúnaði um 78–96 prósent. Það er einnig augljóst að landnotkun við slíka framleiðslu væri nær engin miðað við dýraeldi og á það sama við um vatnsnotkun. Þeir sem hafa gagnrýnt tæknina hafa aftur á móti bent á að til að gera kjötræktun að veruleika fyrir heimsbyggðina muni þurfa til mikla orku. Ekki er enn vitað hver orkunotkunin fyrir slíka framleiðslu yrði en þegar heildarmyndin er skoðuð eru flestir sammála um það að heildarumhverfisáhrif slíkrar framleiðslu væri minni en með landbúnaði eins og hann þekkist í dag.

Á matseðlum í lok árs

Þótt það hljómi kannski fjarlægt er ekki svo langt í það að kjöt ræktað á þennan hátt verði raunverulegur möguleiki fyrir neytendur. Samkvæmt forstjóra bandaríska fyrirtækisins Just verður kjúklingur frá fyrirtækinu á matseðlum nokkurra veitingastaða í lok ársins 2018. Matvælareglugerðir flækja þó málið þar sem ekki hefur verið skapað regluverk utan um vörur sem þessar. Fyrirtækið leitar því utan landsteinanna, til Evrópu og Asíu, til að finna markaði til að prófa vöruna.

Þrátt fyrir kosti sína er spurningin á endanum alltaf sú hvort neytendur séu tilbúnir að skipta út kjöti af slátruðum dýrum fyrir kjöt sem ræktað er á tilraunastofu.

 

 

Tögg

Vísindi

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
2

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina
3

Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina

·
Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær
4

Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær

·
Að eyðileggja málstað
5

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Að eyðileggja málstað

·
Páskalamb Hrefnu Sætran
6

Páskalamb Hrefnu Sætran

·

Mest deilt

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær
2

Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær

·
Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina
3

Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
4

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Björn sakar Frosta og Sigmund um „dæmalausa tækifærismennsku“
5

Björn sakar Frosta og Sigmund um „dæmalausa tækifærismennsku“

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir
6

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·

Mest deilt

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær
2

Ríkisstjórn Sigmundar Davíðs innleiddi reglur úr þriðja orkupakkanum áður en EES-nefndin samþykkti þær

·
Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina
3

Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
4

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Björn sakar Frosta og Sigmund um „dæmalausa tækifærismennsku“
5

Björn sakar Frosta og Sigmund um „dæmalausa tækifærismennsku“

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir
6

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·

Mest lesið í vikunni

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum
2

Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
3

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar
4

Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar

·
Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina
5

Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina

·
Seðlabankinn telur það „meinta almannahagsmuni“  að upplýst verði um forsendur Samherjamálsins
6

Seðlabankinn telur það „meinta almannahagsmuni“ að upplýst verði um forsendur Samherjamálsins

·

Mest lesið í vikunni

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum
1

Samherji greiðir nær enga skatta á Kýpur af tugmilljarða eignum

·
Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum
2

Tugir fjölskyldna bíða í óvissu eftir íbúðum

·
Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum
3

Sigmar misskilur þriðja orkupakkann í grundvallaratriðum

·
Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar
4

Samband sykurneyslu og krabbameinsvaxtar

·
Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina
5

Samherji flutti 2,4 milljarða frá lágskattasvæðinu Kýpur í gegnum fjárfestingarleiðina

·
Seðlabankinn telur það „meinta almannahagsmuni“  að upplýst verði um forsendur Samherjamálsins
6

Seðlabankinn telur það „meinta almannahagsmuni“ að upplýst verði um forsendur Samherjamálsins

·

Nýtt á Stundinni

Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið

Ræða við bandarískan fjárfestingasjóð um Finnafjarðarverkefnið

·
Félagslega húsnæðiskerfið lagt af

Guðmundur

Félagslega húsnæðiskerfið lagt af

·
Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

Samtök halda því ranglega fram að þriðji orkupakkinn veiti ACER vald til að knýja fram sæstreng

·
Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

Vill ekki staðfesta hvort Ratcliffe hafi keypt fleiri jarðir

·
Óvænt samhengi hlutanna

Sverrir Norland

Óvænt samhengi hlutanna

·
Sorrý með mig

Sorrý með mig

·
Hvert millifæri ég??

Hvert millifæri ég??

·
Páskalamb Hrefnu Sætran

Páskalamb Hrefnu Sætran

·
Fjárorðræða

Stefán Snævarr

Fjárorðræða

·
Ný tegund af „risaljóni“ fannst í skúffu

Illugi Jökulsson

Ný tegund af „risaljóni“ fannst í skúffu

·
Björn sakar Frosta og Sigmund um „dæmalausa tækifærismennsku“

Björn sakar Frosta og Sigmund um „dæmalausa tækifærismennsku“

·
Að eyðileggja málstað

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Að eyðileggja málstað

·