Heiðveig hyggst leita réttar síns: „Þeir eru með félagið í gíslingu“

Heið­veig María Ein­ars­dótt­ir seg­ir nú­ver­andi stjórn Sjó­manna­fé­lags Ís­lands vera með fé­lag­ið í gísl­ingu. Hún hlær að þeim sam­særis­kenn­ing­um sem fram komu í grein­ar­gerð trún­að­ar­manna fé­lags­ins þess efn­is að fram­boð henn­ar væri á veg­um Sósí­al­ista og Gunn­ars Smára Eg­ils­son­ar. Hún hyggst leita rétt­ar síns vegna brott­vikn­ing­ar úr fé­lag­inu.

Heið­veig María Ein­ars­dótt­ir seg­ir nú­ver­andi stjórn Sjó­manna­fé­lags Ís­lands vera með fé­lag­ið í gísl­ingu. Hún hlær að þeim sam­særis­kenn­ing­um sem fram komu í grein­ar­gerð trún­að­ar­manna fé­lags­ins þess efn­is að fram­boð henn­ar væri á veg­um Sósí­al­ista og Gunn­ars Smára Eg­ils­son­ar. Hún hyggst leita rétt­ar síns vegna brott­vikn­ing­ar úr fé­lag­inu.

„Eftir að hafa orðið vitni að atburðarrás síðustu vikurnar hef ég aldrei verið sannfærðari um að þetta félag þurfi á hreinsun að halda,“ segir Heiðveig María Einarsdóttir, sjómaður og viðskiptalögfræðingur, í viðtali við Stundina. Óhætt er að segja að nafn Heiðveigar hafi skotist hratt upp á svið íslenskrar þjóðmálaumræðu síðustu misseri, ekki síst eftir að stjórn Sjómannafélags Íslands ákvað að víkja henni úr félaginu á þeim forsendum að hún hefði skaðað hagsmuni þess. Heiðveig hefur verið gagnrýninn á stjórnina, meðal annars vegna lagabreytinga sem hún hefur bent á að hafi verið keyrðar í gegn án þess að þær hafi farið fyrir aðalfund líkt og lög félagsins kveði á um.

Sitjandi formaðurJónas Garðarsson er sitjandi formaður Sjómannafélags Íslands en hann hefur sakað Heiðveigu um að vega að félaginu með orðum sínum.

Hún segir félagið í gíslingu Jónasar Garðarssonar, sitjandi formanns félagsins, og félaga hans í stjórn, sem hafi útbúið mikið „samsæriskenningaplagg“ í þeim tilgangi að koma henni úr félaginu. Þessir menn virðist ætla að fara sínu fram algjörlega óháð því hver sé lýðræðislegur vilji annarra félagsmanna. „Það er einfaldlega verið að reyna að tryggja það að ég fái ekki að bjóða mig fram þarna með nokkrum hætti, né kannski nokkrir aðrir heldur.“

Vafasamar lagabreytingar

Stuttu eftir að Heiðveig tilkynnti um það nú í byrjun október, að hún hygðist gefa kost á sér í embætti formanns Sjómannafélags Íslands, var lögum á heimasíðu félagsins breytt. Ein helsta breytingin fólst í því að nú væru þeir einir kjörgengir sem skráðir hefðu verið í félagið síðastliðin þrjú ár eða lengur. Heiðveig lýsti yfir miklum efasemdum með þessi vinnubrögð og gagnrýndi stjórnina harðlega í fjölmiðlum enda fól lagabreytingin í sér að hún gæti ekki lengur boðið sig fram líkt og hún hafði ráðgert.

Stjórnarmenn gagnrýndu svo aftur Heiðveigu fyrir þessa gagnrýni hennar og sökuðu hana um að vega að félaginu með orðum sínum. Gekk Jónas Garðarsson, sitjandi formaður Sjómannafélagsins, svo langt að saka Heiðveigu Maríu um að bera ábyrgð á því að hafa eyðilagt stærsta hagsmunamál félagsins – sameiningu þess og annarra sjómannafélaga. Þá hafna Jónas og félagar hans í stjórninni því að hafa breytt lögunum án heimildar og fullyrða að umrædd lagabreyting hafi verið samþykkt á aðalfundi í desember 2017. Hinsvegar hafi gleymst að uppfæra lög félagsins á heimasíðu þess.

Leitar réttar síns Heiðveig hyggst leita réttar síns vegna brottvikningarinnar.

Kjör sjómanna hjartans mál

Þann 24. október síðastliðinn lögðu svo fjórir trúnaðarmenn félagsins, þar á meðal Arngrímur Jónsson, ritari, auk þeirra Jóns Ragnarssonar, Steinþórs Hreinssonar og Steinars Haralds, fram tillögu fyrir trúnaðarráð um brottvikningu Heiðveigar úr félaginu. Í greinargerð fjórmenninganna, sem er níu síður og tekur meðal annars á því sem þeir telja vera ráðgerða yfirtöku Sósíalista á félaginu, er Heiðveig María sögð hafa brotið gegn 10. grein laga félagsins sem kveður á um að hver sá sem vinni gegn hagsmunum þess, valdi því tjóni eða geri því eitthvað til vansa, sé „brottrækur úr félaginu“. Tillagan var samþykkt með meirihluta atkvæða.

Heiðveig segir að kjör sjómanna hafi varðað hana alveg síðan hún fæddist. 

„Pabbi minn er sjómaður, mamma mín er sjómaður, systkini mín, ég sjálf var sjómannskona og ég er komin aftur á sjó núna sjálf og hef alltaf brunnið fyrir þessu.“

Hún biður um það eitt að fram fari lýðræðislegar kosningar svo að félagsmenn geti sjálfir ákvarðað hvaða forystu þeir vilja. Hún segir að talsmenn sjómanna hafi allt of lengi mætt talsmönnum útgerðanna á þeirra eigin velli og að þessu þurfi að snúa við. Til þess þurfi aukin kraft og samstöðu sem verði ekki til á meðan núverandi stjórn einbeiti sér aðallega að því að passa eigin stóla í stað þess að vinna að hagsmunum sjómanna.

„Samhengislaust samsæriskenningaplagg“

Í greinargerðinni sem var lögð fyrir trúnaðarmannaráð reka fjórmenningarnir málavexti eins og þeir horfa við þeim en svo virðist sem þeir telji Heiðveigu vera einhverskonar handbendi Gunnars Smára Egilssonar, stofnanda Sósíalistaflokks Íslands. Í þessu samhengi benda þeir á að Gunnar Smári hafi hringt inn á skrifstofu Sjómannafélagsins haustið 2017 til þess að spyrjast fyrir um tímasetningu stjórnarkjörs í félaginu auk þess sem vísað er til nafnlausra skrifa í Viðskiptablaðinu frá því í mars 2018 þar sem Gunnar Smári er sagður standa á bak við ætlaða yfirtöku á Sjómannafélaginu.

Vofa Gunnars SmáraÍ greinargerð fjórmenninganna er leitt að því líkum að Gunnar Smári standi á bak við framboð Heiðveigar og það sett í samhengi við Sovétríkin og uppgang sósíalismans á 20. öld.

„Vofa gengur nú ljósum logum um íslenska verkalýðshreyfingu – vofa Sósíalistaflokks Gunnars Smára Egilssonar. Fáum blandast hugur um að þar séu aðgerðir um yfirtöku verkalýðsfélaganna samræmdar og eftir stórsigur Sólveigar Önnu Jónsdóttur í Eflingu skyldi enginn efast um getuna til þess,“ sagði í þessari umfjöllun Viðskiptablaðsins þar sem fullyrt var að nú væru það samtök sjómanna, sem sósíalistar horfðu helst til, „en þar hyggjast þeir tefla fram Heiðveigu Maríu Einarsdóttur, sjómanni og viðskiptalögfræðing.“

Þá er atburðarrásin öll sett í samhengi við uppgang sósíalismans á 20. öldinni: „Með uppgangi sósíalisma og stofnun Sovétríkjanna fyrir 100 árum og síðar stofnun Kommúnistaflokks Íslands hófst harðvítug flokkspólitísk valdabarátta innan verkalýðshreyfingarinnar. Nú vinnur Sósíalistaflokkur Íslands undir forystu fyrrnefnds Gunnars Smára, sem eitt sinn stýrði eignarheildsfélagi 365 miðla Baugs að nafni Dagsbrún, að því að taka yfir Sjómannafélag Íslands.“ Heiðveig hlær að greinargerðinni sem hún segir vera samhengislaust samsærisplagg sem byggi á litlu öðru en Facebook færslum og nafnlausum greiningum Viðskiptablaðsins.

Bauð sig fram fyrir Sjálfstæðisflokkinn 

„Hann [Jónas] hefur líklega haldið það að með því að breyta þessum lögum og reka mig úr félaginu myndi ég limpast niður og fara að grenja. En ég get algjörlega sagt það að ég hef aldrei nokkurn tímann verið jafn viss um eitthvað sem ég hef ákveðið að gera eins og akkúrat núna þar sem ég sit hér í dag,“ segir Heiðveig sem bætir við að þessi málflutningur sem og vinnubrögð séu ekki boðleg. Hún gerir lítið úr tengingunum við Sósíalista enda hafi hún aldrei verið flokksbundinn nema þá þegar hún bauð sig fram fyrir Sjálfstæðisflokkinn árið 2006.

Heiðveig segir að fyrirhugað framboð hennar hafi verið búið að fá heilmikinn byr undir báða vængi og að einstaklingar víðsvegar að af landinu hafi verið búnir að setja sig í samband við hana. Þessi hópur hafi svo í raun verið tilbúin að bjóða sig fram með henni í komandi kosningum en þar hafi flokkapólitík alls ekki komið við sögu heldur viljinn til þess að vinna saman að þeim breytingum sem hún og félagar hennar eru sannfærðir um að þurfi að gera svo að hagsmunum sjómanna sé sem best borgið. „Jú, það var reyndar eitt skilyrði,“ bætir Heiðveig við og segir að þau hafi sérstaklega talað um að reyna að forðast það að fá svokallaða já-menn með sér í lið.

Finnur mikinn meðbyr

Heiðveig segist hafa fundið fyrir gríðarlegri samstöðu að undanförnu.

„Frá öðrum sjómönnum í mínu félagi, öðrum félögum, stjórnarmönnum í öðrum félögum, sjómannskonum, sjómannsfjölskyldum, fólki út um allt land.“

Þá segir hún fólk almennt orðlaust yfir þeirri atburðarrás sem hafi birst í fjölmiðlum að undanförnu, „að einhverjum hafi verið vikið úr stéttarfélagi fyrir að gagnrýna eitthvað sem liggur fyrir, að það er misræmi í lögunum.“

Gagnrýna stjórnina harkalegaSólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar og Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, eru á meðal þeirra Verkalýðsleiðtoga sem hafa gagnrýnt Sjómannafélagið harðlega.

Þá hafa ýmsir verkalýðsforkólfar gagnrýnt stjórn Sjómannafélags Íslands harðlega undanfarna daga. Drífa Snædal, forseti Alþýðusambands Íslands, ASÍ, fordæmdi í gær það sem hún kallar aðför félagsins að Heiðveigu. Þá sendu formenn VR, Eflingar stéttarfélags, Framsýnar stéttarfélags og Verkalýðs Akraness, frá sér tilkynningu í morgun þar sem þeir fordæma vinnubrögð trúnaðarmannaráðs félagsins og brottrekstur Heiðveigar Maríu úr félaginu. Þar segja formennirnir meðal annars að skoðanaágreiningur og gagnrýni á störf stéttarfélags geti undir engum kringumstæðum flokkast undir brot sem kalli á brottrekstur.

„Alvarleg brot félagsmanna gegn félaginu eins og t.d. ef hann vinnur með atvinnurekendum gegn hagsmunum þess geta í alvarlegustu undantekningar tilvikum leitt til þess að hömlur verði settar á atkvæðisrétt og kjörgengi. Skoðanaágreiningur og gagnrýni á störf félagsins eru ekki slík brot heldur skýrt merki um lýðræðislega þátttöku í starfsemi félagsins,“ segir í tilkynningu formannanna. Ragnar Þór Ingólfsson, formaður VR, segir í stöðuuppfærslu á Facebook að atvikið sé eitthvert það dapurlegasta í sögu lýðræðis á Íslandi. 

Kolbrún Garðarsdóttir, lögmaður Heiðveigar Maríu, sagði í samtali við Mbl.is í gær að brottvikningin væri kolólögleg og að farið yrði með málið fyrir félagsdóm.

Farið fram á félagsfund

Fordæmir aðför að HeiðveiguForseti ASÍ, Drífa Snædal, fordæmdi í gær það sem hún kallar aðför Sjómannafélagsins að Heiðveigu.

Heiðveig segir að það verði fróðlegt að sjá hver niðurstaða Félagsdóms verði. Þá bendir hún á að verið sé að safna undirskriftum til þess að fara fram á félagsfund í félaginu en alls óljóst hvort og þá hvenær verði orðið við þeirri beiðni þar sem það sé í rauninni „búið að aftryggja allan lýðræðislegan rétt félagsmanna um að eiga nokkuð um þetta félag að segja. Þeir ákveða þetta.“ Heiðveig bætir við að henni finnist viðhorf stjórnenda félagsins vera á þann veg að þeir geti farið með félagið nákvæmlega eins og þeim sýnist. „Það er attitjútið sem er að koma frá þessum mönnum og ég krefst þess bara að félagsmenn mínir stappi nú niður fótum og segi hingað og ekki lengra.“

Hún segist mjög hugsi yfir stöðunni í félaginu, sérstaklega þegar litið er til framsetningar, rökstuðning og efni þess skjals sem lagt var fyrir trúnaðarmannaráð í þeim tilgangi að víkja henni úr félaginu. „Sér í lagi þegar maður hugsar til þess að staða þessarar stéttar hefur verið járn í járn í öllum samningum síðastliðin ár. Og mér finnst vinnubrögðin í þessu máli í rauninni skýra þessa stöðu að einhverju leyti, enda er ótrúlega erfitt fyrir fólk sem kemur fram með málefnaleg rök, kröfur og annað að eiga samskiptum við fólk sem er svona langt frá því í vinnubrögðum, alveg óháð því hvort menn eru sammála

eður ei,“ segir Heiðveig sem bætir við að það gefi augaleið að það verði alltaf erfiðara að komast að niðurstöðu þegar staðan sé svoleiðis.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Nýtt á Stundinni

Þingmaður VG: Ekki réttur tími né vettvangur til að krefja fyrirtæki um loftslagsbókhald
Fréttir

Þing­mað­ur VG: Ekki rétt­ur tími né vett­vang­ur til að krefja fyr­ir­tæki um lofts­lags­bók­hald

„Ég tel ekki að þetta sé rétti tíma­punkt­ur­inn,“ sagði Ólaf­ur Þór Gunn­ars­son þeg­ar rætt var um til­lögu Sam­fylk­ing­ar­inn­ar þess efn­is að fyr­ir­tæki sem fá upp­sagna­styrki verði lát­in skila los­un­ar­bók­haldi og gera lofts­lags­áætl­un.
Múmínálfarnir í nýjum búningi
Menning

Múmí­nálfarn­ir í nýj­um bún­ingi

Sög­ur Tove Jans­son eru gefn­ar út á ný á ís­lensku.
Til varnar tíu ára stelpum
Sæunn Ingibjörg Marínósdóttir
Pistill

Sæunn Ingibjörg Marínósdóttir

Til varn­ar tíu ára stelp­um

Tíu ára stelp­ur eru fólk sem skil­ur sam­fé­lag­ið og eru að móta hug­mynd­ir sín­ar um eig­ið hlut­verk, skrif­ar Sæ­unn Ingi­björg Marínós­dótt­ir. Hún var sjálf tíu ára þeg­ar full­orð­inn karl­mað­ur káf­aði á henni. „Sam­fé­lag­ið kenndi mér að þekkja minn stað.“
Norski auðmenn gefa þjóðinni listaverk o.fl. Hvað gefa íslenskir auðjöfrar?
Blogg

Stefán Snævarr

Norski auð­menn gefa þjóð­inni lista­verk o.fl. Hvað gefa ís­lensk­ir auðjöfr­ar?

Í Høvi­kodd­en fyr­ir ut­an Ósló get­ur að líta mik­ið safn nú­tíma­list­ar sem stofn­að var af skauta­drottn­ing­unni Sonja Henie og manni henn­ar, auð­kýf­ingn­um  Nils Onstad. Það ber heit­ið Henie-Onstad safn­ið. Hinn for­ríki út­gerð­ar­mað­ur And­ers Jahre var skattsvik­ari dauð­ans en gaf stór­fé til vís­inda­rann­sókna og fræði­mennsku. Ann­ar rík­is­bubbi, Christian Ring­nes, dældi stór­fé í högg­mynda­lysti­garð í Ósló. Í þeirri borg má finna Astrup-Fe­arnley...
Ísland setur engin skilyrði um bann við skattaskjólum til að fá ríkisaðstoð vegna COVID
GreiningHlutabótaleiðin

Ís­land set­ur eng­in skil­yrði um bann við skatta­skjól­um til að fá rík­is­að­stoð vegna COVID

Ná­granna­ríki Ís­lands eins og Dan­mörk og Sví­þjóð hafa sett skil­yrði sem banna fyr­ir­tækj­um sem nýta sér skatta­skjól að fá rík­is­að­stoð vegna COVID. Indriði Þor­láks­son, fyrr­ver­andi rík­is­skatt­stjóri, hef­ur bent á að setja ætti slík skil­yrði en Al­þingi hef­ur ekki tek­ið und­ir þetta.
Uppþot í Bandaríkjunum: Fréttamaður CNN handtekinn
Fréttir

Upp­þot í Banda­ríkj­un­um: Frétta­mað­ur CNN hand­tek­inn

Mynd­band sýn­ir fylk­is­lög­reglu­menn í Minnesota hand­taka frétta­mann CNN á vett­vangi eft­ir mót­mæli vegna and­láts Geor­ge Floyd af völd­um lög­reglu­manns, sem feng­ið hef­ur á sig 18 kvart­an­ir.
Drífa: „Mér sýnist fyrirtækið þurfi að svara fyrir ýmislegt“
FréttirRéttindabrot á vinnumarkaði

Drífa: „Mér sýn­ist fyr­ir­tæk­ið þurfi að svara fyr­ir ým­is­legt“

For­seti Al­þýðu­sam­bands Ís­lands, Drífa Snæ­dal, seg­ir að veit­inga­stað­ur­inn Mess­inn þurfi að svara fyr­ir ým­is­legt gagn­vart starfs­fólki sínu og hvet­ur starfs­menn til að leita eft­ir stuðn­ingi stétt­ar­fé­lags.
Í beinni klukkan 11: Opið samtal með Bjarna Karlssyni
StreymiStreymi Hugarafls

Í beinni klukk­an 11: Op­ið sam­tal með Bjarna Karls­syni

Stund­in sýn­ir í dag beint streymi á veg­um Hug­arafls þar sem Bjarni Karls­son, doktor í sið­fræði og prest­ur við sál­gæslu­stof­una Haf, mun svara spurn­ing­um áhorf­enda. Út­send­ing­in hefst klukk­an 11.
Hvers á WHO að gjalda?
Fréttir

Hvers á WHO að gjalda?

Al­þjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­un­in (WHO) sæt­ir harðri gagn­rýni af hálfu banda­rískra stjórn­valda sem saka stjórn­end­ur henn­ar um að ganga er­inda Kín­verja og sýna slaka frammi­stöðu í bar­átt­unni við Covid. Aðr­ir segja far­ald­ur­inn hafa leitt í ljós alla helstu veik­leika stofn­un­ar­inn­ar og van­mátt henn­ar til að hafa raun­veru­leg áhrif á sótt­varna­stefnu að­ild­ar­ríkj­anna. Þrátt fyr­ir mikla ábyrgð hef­ur WHO eng­in raun­veru­leg völd og er háð fjár­veit­ing­um og duttl­ung­um nokk­urra stórra ríkja.
Spurningaþraut 33: Hvaða hluti mannslíkamans getur ekki grætt sig á nokkurn hátt?
Þrautir10 af öllu tagi

Spurn­inga­þraut 33: Hvaða hluti manns­lík­am­ans get­ur ekki grætt sig á nokk­urn hátt?

Þá er hér mætt 32. spurn­inga­þraut­in „10 af öllu tagi“. Auka­spurn­ing­arn­ar eru þess­ar: Hver er þarna úti að ganga með Winst­on Churchill? Og hvaða at­burð sjá­um við á neðri mynd­inni? En að­al­spurn­ing­ar eru þess­ar: 1.   „When I get older I will be stronger, they'll call me freedom, just like a waving flag.“ Þess­ar ljóð­lín­ur sómal­skætt­aða Kan­ada­manns­ins K'nan eru hluti af...
Ríkisendurskoðun: Fyrirtæki nýttu sér hlutabótaleiðina án þess að þurfa það
FréttirHlutabótaleiðin

Rík­is­end­ur­skoð­un: Fyr­ir­tæki nýttu sér hluta­bóta­leið­ina án þess að þurfa það

Tryggja þarf virkt eft­ir­lit með fram­kvæmd hluta­bóta­leið­ar rík­is­stjórn­ar­inn­ar nú þeg­ar að mati Rík­is­end­ur­skoð­un­ar. At­hygli vek­ur að op­in­ber­ir að­il­ar og sveit­ar­fé­lög hafa nýtt sér leið­ina þvert á vilja lög­gjaf­ans.
Uppistandari , leikari,  leikskólakennari
Kristín Dýrfjörð
Aðsent

Kristín Dýrfjörð

Uppist­and­ari , leik­ari, leik­skóla­kenn­ari

Leik­skóla­kenn­ar­ar, rétt eins og uppist­and­ar­ar og leik­ar­ar, keyra á til­finn­ing­um sín­um í starfi og þurfa stund­um að falsa þær og feika.