Þessi grein er meira en 3 ára gömul.

Telur Davíð Þór vanhæfan í öllum málum sem varða íslenska ríkið

Veru­leg­ur vafi á því að Dav­íð Þór Björg­vins­syni, vara­for­seta Lands­rétt­ar, hafi ver­ið heim­ilt að veita rík­is­lög­manni ráð­gjöf. Vil­hjálm­ur H. Vil­hjálms­son hæsta­rétt­ar­lög­mað­ur seg­ir að hann hafi gert sig van­hæf­an með því og krefst þess að Dav­íð Þór taka ekki sæti sem dóm­ari í mál­um sem Vil­hjálm­ur rek­ur fyr­ir Lands­rétti.

Telur Davíð Þór vanhæfan í öllum málum sem varða íslenska ríkið
Vafi á hæfi Verulegur vafi er uppi um hvort Davíð Þór Björgvinssyni hafi verið heimilt að veita ríkislögmanni ráðgjöf í máli fyrir Mannréttindadómstól Evrópu, eftir að hann var skipaður dómari við Landsrétt. Vilhjálmur H. Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður hefur krafist þess að Davíð Þór dæmi ekki í neinum þeim málum sem Vilhjálmur rekur fyrir Landsrétti.

Davíð Þór Björgvinsson, varaforseti Landsréttar, veitti ríkislögmanni lögfræðilega ráðgjöf í máli íslenska ríkisins fyrir Mannréttindadómstóli Evrópu sem varðar stöðu samdómara Davíðs Þórs í Landsrétti með beinum hætti. Verulegur vafi leikur á að Davíð Þór hafi verið það heimilt, þrátt fyrir að hann hafi verið í leyfi frá dómarastörfum.

Almennt er dómurum ekki heimilt að veita lögfræðilega ráðgjöf gegn endurgjaldi . Nefnd um dómarastörf telur að reglan um að dómara sé ekki heimilt að veita lögfræðilega ráðgjöf gegn endurgjaldi eigi við frá þeim tíma sem dómari hefur verið skipaður í embætti.

Vilhjálmur H. Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður telur að með ráðgjöf sinni hafi Davíð Þór gert sig vanhæfan í öllum málum sem varða íslenska ríkið. Hann krefst þess að Davíð Þór taki ekki sæti í neinu því máli sem Vilhjálmur rekur fyrir Landsrétti.

Staðfest að Davíð Þór veitti ráðgjöf

Davíð Þór BjörgvinssonDavíð Þór taldi, í ljósi þess að hann var í leyfi frá störfum við Landsrétt, að sér væri heimilt að veita embætti ríkislögmanns ráðgjöf í máli sem snýr að samdómendum Davíðs Þór við réttinn.

Vilhjálmur H. Vilhjálmsson hæstaréttarlögmaður gætir hagsmuna Guðmundar Andra Ástráðssonar í máli gegn íslenska ríkinu sem nú er rekið fyrir Mannréttindadómstólnum.

Í málinu er tekist á um þá niðurstöðu Hæstaréttar að Arnfríður Einarsdóttir geti með réttu talist handhafi dómsvalds og dæmt í Landsrétti þrátt fyrir að framin hafi verið lögbrot þegar hún var tekin fram yfir aðra sem metnir voru hæfari við skipun í dóminn.Sigríður Á. Andersen dómsmálaráðherra braut lög með því að skipa Arnfríði, Ásmund Helgason, Jón Finnbjörnsson og Ragnheiði Bragadóttur sem dómara við Landsrétt, þvert á mat hæfnisnefndar.

Vilhjálmur telur að í ljósi þess að lögum var ekki fylgt við val á Landsréttardómurum hafi verið brotið á rétti skjólstæðings hans til réttlátrar málsmeðferðar fyrir sjálfstæðum og óvilhöllum dómstóli þegar Arnfríður dæmdi í máli hans. 

Þegar Mannréttindadómstóll Evrópu sendi íslenska ríkinu fyrirspurnarbréf vegna kæru Vilhjálms og Guðmundar Andra veitti Davíð Þór embætti ríkislögmanns ráðgjöf. Þetta hefur Einar Karl Hallvarðsson ríkislögmaður staðfest, og Davíð Þór sjálfur síðar. Sjónarmið Davíðs Þórs má sjá hér. 

Settur dómari en síðan kippt út

Gerð var sú breyting á máli, sem Vilhjálmur rekur gegn Landsbankanum fyrir Landsrétti,  8. október síðastliðinn, að Davíð Þór var þar settur dómari í stað Jóns Finnbjörnssonar.

Vilhjálmur sendi skrifstofustjóra Landsréttar, Birni L. Bergssyni, fyrirspurn 10. október þar sem hann grennslaðist fyrir um það hvort Davíð hefði gegnt fyrrnefndum aukastörfum fyrir ríkislögmann eftir að hann var skipaður dómari við réttinn. Taldi Vilhjálmur brýnt að upplýst yrði um það, þar eð hann hefði efasemdir um að Davíð Þór væri hæfur til að taka sæti í málinu, ef rétt væri.

Sama dag sendi Björn Vilhjálmi svar þess efnis að Davíð Þór myndi ekki taka sæti dómara í málinu en vísaði að öðru leyti spurningum um aukastörf Davíðs Þórs til embættis ríkislögmanns. Þá sendi skrifstofa Landsréttar frá sér tilkynningu, síðdegis 10. október, þar sem greint var frá því að Jón Finnbjörnsson hefði aftur tekið sæti í umræddu máli.

Í millitíðinni, eða 9. október, sendi Vilhjálmur erindi til bæði ríkislögmanns, þar sem hann fór fram á að fá svör við því hvort Davíð Þór hefði unnið að greinargerð ríkislögmanns í málinu sem um ræðir auk annarra mála, og einnig til nefndar um dómarastörf, þar sem var farið fram á að nefndin upplýsti hvaða aukastörfum Davíð Þór hefði gegnt síðan hann var skipaður dómari við Landsrétt og hvort hann hefði leitað samþykkis nefndarinnar fyrir þeim störfum.

Landsréttur svarar ekki Vilhjálmi

Loks sendi Vilhjálmur Landsrétti kröfu 14. október um að Davíð Þór tæki ekki sæti í dómi í neinum þeim málum sem Vilhjálmur færi með í Landsrétti. Röksemdir Vilhjálms fyrir því voru að „alkunna“ væri að Davíð Þór hefði samið greinargerð íslenska ríkisins í máli Guðmundar Andra fyrir Mannréttindadómstólnum. „Ég lít svo á að aukastarfið sem Davíð Þór tók að sér fyrir ríkislögmann sé í eðli sínu lögmannsstarf og því sé Davíð Þór ásamt öðrum lögmönnum ríkislögmanns að reka dómsmál gegn mér fyrir Mannréttindadómstól Evrópu. Á meðan svo er getur Davíð Þór ekki tekið sæti í dómi í málum sem ég flyt fyrir Landsrétti.“ Við þessari kröfu hefur Vilhjálmur ekki fengið svar.

Einar Karl Hallvarðsson ríkislögmaður svaraði erindi Vilhjálms 19. október síðastliðinn. Í svarinu kemur fram að embætti ríkislögmanns telji sér ekki skylt að veita upplýsingar um hvort Davíð Þór hafi  unnið fyrir embættið eftir að hann var skipaður dómari við Landsrétt. Samkvæmt reglum um aukastörf dómara er dómurum almennt óheimilt að taka að sér önnur störf án þess að fá til þess heimild nefndar um dómarastörf fyrirfram.

Hins vegar upplýsti embættið engu að síður að Davíð Þór hefði veitt ráðgjöf í tengslum við umrætt mál. „Davíð Þór var á þeim tíma sem ráðgjöfin var látin í té í leyfi frá störfum sem dómari við Landsrétt og tók ekki til starfa við réttinn fyrr en fyrsta þessa mánaðar,“ segir jafnframt í svari Einars Karls. Í engu var svarað nánari spurningum, svo sem hvort Davíð Þór hefði komið að öðrum dómsmálum fyrir embætti ríkislögmanns, hvenær störf hans hófust og hvort þeim væri lokið eða hvað hann hefði fengið greitt fyrir þau störf. Þær spurningar hefur Vilhjálmur ítrekað en ekki fengið svör. Þess ber einnig að geta að þegar Stundin ræddi við Einar Karl í síðustu viku og óskaði svara um störf Davíðs Þórs fyrir embætti ríkislögmanns vék Einar Karl sér undan því að svara þeim á grundvelli þess að ekki væri búið að svara fyrirspurn Vilhjálms og eðlilegt væri að það yrði gert áður en fjölmiðlum yrði svarað.

Davíð Þór sjálfur staðfesti í samtali við fréttastofu Ríkisútvarpsins að hann hefði komið að ráðgjöf fyrir ríkislögmann í málinu, en sagðist ekki hafa þegið fyrir það greiðslu. Hann sagði einnig að ráðgjöfin myndi ekki samræmast dómarastörfum en hann hefði ekki verið tekinn til starfa við Landsrétt þegar ráðgjöfin var veitt. Davíð staðfesti þessi atriði einnig þegar Stundin hafði samband við hann. 

Reglan á við frá því skipað er í embætti

Hinn 22. október síðastliðinn sendi Vilhjálmur annað erindi til nefndar um dómarastörf með viðbótargögnum og sjónarmiðum, þar sem hann færði rök fyrir því að Davíð Þór hefði sinnt margs konar störfum í Landsrétti síðan hann tók við embætti 1. janúar 2018. „Í fyrsta lagi mætti hann reglulega á skrifstofu sína í Landsrétti frá 1. janúar til 1. október 2018. Í öðru lagi þá mætti hann á dómarafundi og tók þátt í stjórnsýslu réttarins s.s. kosningu forseta og varaforseta réttarins og kosningu í stjórn dómstólasýslunnar. Í þriðja lagi var hann kosinn varamaður í stjórn dómstólasýslunnar og mætti þar á fundi sem fulltrúi Landsréttar og þáði greiðslur fyrir. Það er því ljóst að Davíð Þór hefur verið við störf í Landsrétti frá því að skipun hans tók gildi 1. janúar 2018 þó að hann hafi ekki tekið sæti í dómi fyrr en eftir 1. október 2018.“

Hjördís Hákonardóttir, formaður nefndar um dómarastörf, svaraði erindi Vilhjálms 24. október síðastliðinn. Í svari hennar kemur fram að í ljósi þess að Davíð Þór sé ekki lengur settur dómari í málinu sem Vilhjálmur rekur fyrir Landsrétti telji nefndin að Vilhjálmur hafi ekki rétt á því fyrir hönd umbjóðanda síns að fá umbeðnar upplýsingar um aukastörf Davíðs Þórs, það er hvort hann hafi sinnt slíkum aukastörfum og hvort hann hafi sent nefndinni umsókn þar um.

Hins vegar vísar Hjördís í svari sínu, að því er varðar spurningu um ráðgjafarstarf dómara fyrir ríkislögmann, til 6. greinar reglna um aukastörf dómara sem á sér stoð í dómstólalögum, en í henni kemur fram að dómara sé óheimilt að taka að sér málflutningsstörf og sama gildi um önnur hefðbundin lögmannsstörf ef endurgjald komi fyrir. Þá segir einnig að það sé álit nefndarinnar að sú regla eigi við „frá þeim tíma sem dómari hefur verið skipaður í embætti“.

Óviðeigandi að Davíð Þór tjái sig um
mál fyrir Mannréttindadómstólnum

Davíð Þór tjáði sig um niðurstöðu Mannréttindadómstóls Evrópu í máli Egils Einarssonar í nóvember 2017, eftir að hann var skipaður dómari við Landsrétt, þar sem hann sagði að niðurstaða dómstólsins væri ekki hafin yfir gagnrýni.

Þá tjáði Davíð Þór sig einnig um málið sem Vilhjálmur rekur fyrir Mannréttindadómstólnum nú, málið sem Davíð Þór veitti ráðgjöf í, og sagði að ef dómstóllinn dæmdi íslenska ríkinu í óhag þýddi það ekki að dómarar missi stöðu sína við Landsrétt eða dómar þeirra verði ógildir. Þá sagðist hann efast um að dómararnir fjórir sem ekki voru skipaðir við Landsrétt, þrátt fyrir að hafa verið metnir hæfari en þeir fjórir dómarar sem Sigríður Á. Andersen dómsmálaráðherra tók fram yfir þá, myndu fá háar bætur. 

Vilhjálmur gagnrýnir þessa framgöngu Davíðs Þórs. „Það er fullkomlega óviðeigandi að embættisdómari tjá sig um dómsmál með þeim hætti sem hann gerði, og samrýmist með engum hætti stöðu viðkomandi,“ segir hann í samtali við Stundina. „Dómarinn virðist hafa verið í þeirri lögvillu, sem nefnd um dómarastörf hefur nú gert hann afturreka með, að hann væri ekki bundinn af lögum og reglum um skyldur dómara þar til hann tæki sæti í dómi í Landsrétti.“

Gagnrýnir leynimakk

Hvað varðar það álit nefndar um dómarastörf um að dómurum sé almennt óheimilt að veita lögfræðilega ráðgjöf gegn endurgjaldi og að það eigi við frá þeim tíma að dómari er skipaður í embætti segir Vilhjálmur að hann vísi þá einfaldlega í orð Davíðs Þórs sjálfs. „Sem sagði að ef hann hefði ekki verið í fríi hefði það ekki samrýmst dómarastörfum að veita þessa ráðgjöf.“

„Ef að embættisdómari tekur að sér
ráðgjafarstörf og lögmannsstörf
fyrir framkvæmdarvaldið er það mjög
alvarlegt. Hann hefur þá dæmt sig úr leik“

Þegar Vilhjálmi er bent á að Davíð Þór fullyrði að hann hafi ekki fengið greitt fyrir umrædda ráðgjöf segir hann það engu betra, ef satt sé. „Ég tel að hvort endurgjald hafi komið til fyrir ráðgjöfina skipti engu máli í þessu samhengi. Í raun og veru sé það hugsanlega enn alvarlegra ef dómarinn telur að hann hafi verið að gera einhverjum greiða, án þess að þiggja greiðslu, með því að taka að sér þennan starfa.“ Vilhjálmur vísar í þessu samhengi til 60. greinar stjórnarskrár Íslands þar sem segir að dómarar skeri úr öllum ágreiningi um embættismörk yfirvalda. „Ef embættisdómari tekur að sér ráðgjafarstörf og lögmannsstörf fyrir framkvæmdarvaldið er það mjög alvarlegt. Hann hefur þá dæmt sig úr leik.“

Spurður hvort hann telji að Davíð Þór sé í þessu ljósi vanhæfur til að dæma í málum er varða íslenska ríkið játar Vilhjálmur því. „Já, ég tel það. Það leynimakk sem hefur verið í kringum þetta, hvað menn hafa verið seinir til svara og sumir ekki svarað spurningum fjölmiðla og þeirra sem eiga hagsmuna að gæta, er bara fallið til þess að auka tortryggni í þessu sambandi.“

Þá telur Vilhjálmur einnig verulegan vafa leika á því að Davíð Þór sé hæfur til að taka sæti sem dómari í Landsrétti með þeim fjórum dómurum hverra hagsmuna hann var að gæta með störfum sínum fyrir embætti ríkislögmanns. „Hæfi embættisdómara þarf að vera hafið yfir allan vafa.“

Fyrirvari: Vilhjálmur H. Vilhjálmsson lögmaður er bróðir Inga Freys Viljálmssonar, blaðamanns á Stundinni.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

„Mynd af mér á bikiníi skaðar engan“
1
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.
Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
2
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Stjarnfræðilegur kostnaður Úkraínustríðsins
3
FréttirÚkraínustríðið

Stjarn­fræði­leg­ur kostn­að­ur Úkraínu­stríðs­ins

Mörg hundruð falla í inn­rás Rússa í Úkraínu á degi hverj­um, mann­tjón­ið eykst sí­fellt og ólýs­an­leg­ar hörm­ung­ar þar víða dag­legt brauð. Þess ut­an eru efna­hags­leg­ar ham­far­ir að eiga sér stað í Úkraínu en þær voru raun­ar hafn­ar áð­ur en inn­rás­in hófst. Út­lit­ið var svart fyr­ir en nú er stór hluti lands­ins ein rjúk­andi rúst og vegna land­lægr­ar spill­ing­ar mun reyn­ast erfitt að fá fjár­hags­að­stoð er­lend­is frá til upp­bygg­ing­ar að stríðs­lok­um.
Reykvísk skrifstofukona umlukin svartadauða
4
Viðtal

Reyk­vísk skrif­stofu­kona um­lukin svarta­dauða

Auð­ur Har­alds rit­höf­und­ur seg­ir að Guð sé al­gjör­lega að­gerð­ar­laus og þess vegna sé tit­ill bók­ar henn­ar sem var að koma út: Hvað er Drott­inn að drolla? Sag­an fjall­ar um reyk­víska skrif­stofu­konu í nú­tím­an­um sem fer í tíma­ferða­lag alla leið aft­ur til árs­ins 1346 og lend­ir inni í miðj­um svarta­dauða.
„Það er búið að borga fyrir þetta“
5
FréttirPlastið fundið

„Það er bú­ið að borga fyr­ir þetta“

Guð­laug­ur Þór Þórð­ar­son um­hverf­is­ráð­herra seg­ir að það eigi að end­ur­vinna ís­lenska plast­ið sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð, enda sé bú­ið að borga fyr­ir það.
Skýrslan um Laugaland frestast enn
6
FréttirLaugaland/Varpholt

Skýrsl­an um Lauga­land frest­ast enn

Til stóð að kynna ráð­herr­um nið­ur­stöð­ur rann­sókn­ar á því hvort börn hefðu ver­ið beitt of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi á morg­un, 29. júní. Ekki verð­ur af því og enn er alls óvíst hvenær skýrsl­an verð­ur gef­in út.
Jordan Peterson í femínísku ljósi - Unnur Gísladóttir
7
Karlmennskan#96

Jor­d­an Peter­son í femín­ísku ljósi - Unn­ur Gísla­dótt­ir

„Það er erfitt fyr­ir mig að kjarna gagn­rýni á Jor­d­an Peter­son því hún er marglaga en ef ég ætti að gera það þá er það van­hæfni hans til að setja sig í spor jað­ar­settra hópa eða kvenna.“ seg­ir Unn­ur Gísla­dótt­ir mann­fræð­ing­ur og fram­halds­skóla­kenn­ari. Unn­ur hef­ur les­ið all­ar bæk­ur Jor­d­an Peter­son og lík­lega inn­byrt meira magn af efni eft­ir hann held­ur en marg­ur að­dá­and­inn. Unn­ur er hins veg­ar lít­ill að­dá­andi og fær­ir okk­ur gagn­rýni sína þar sem hún varp­ar femín­ísku ljósi á mál­flutn­ing Jor­d­an Peter­son. Fyr­ir þau sem ekki kann­ast við mann­inn þá er hann af­ar um­deild­ur pró­fess­or í sál­fræði sem virð­ist ná sér­stak­lega vel til karl­manna og er vin­sæll fyr­ir­les­ari um heim all­an og kom m.a. fram í Há­skóla­bíó um liðna helgi. Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Þátt­ur­inn er í boði bak­hjarla Karl­mennsk­unn­ar, Dom­in­os, Veg­an­búð­ar­inn­ar og The Bo­dy Shop.

Mest deilt

Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
1
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
2
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Konur í Bandaríkjunum hafa verið sviptar réttinum til þungunarrofs
3
Fréttir

Kon­ur í Banda­ríkj­un­um hafa ver­ið svipt­ar rétt­in­um til þung­un­ar­rofs

Hæstirétt­ur Banda­ríkj­anna snéri við fyrri nið­ur­stöðu sem tryggðu rétt kvenna til að láta rjúfa með­göngu. Rétt­ur­inn var tryggð­ur fyr­ir fimm­tíu ár­um síð­an í máli Roe gegn Wade en nú hef­ur dóm­stóll­inn ákveð­ið að stjórn­ar­skrá lands­ins tryggi ekki sjálfs­ákvörð­un­ar­rétt kvenna. Fóst­ur­eyð­ing­ar urðu sjálf­krafa bann­að­ar í fjölda fylkja við upp­kvaðn­ingu dóms­ins.
Jón Trausti Reynisson
4
Leiðari

Jón Trausti Reynisson

Meist­ar­ar mála­miðl­ana

Hvers vegna skil­ur fólk ekki fórn­ir Katrín­ar Jak­obs­dótt­ur?
„Mynd af mér á bikiníi skaðar engan“
5
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.
Hvað kom fyrir Kidda?
6
Rannsókn

Hvað kom fyr­ir Kidda?

Hálfri öld eft­ir að til­kynnt var um bíl­slys í Óshlíð á milli Bol­ung­ar­vík­ur og Ísa­fjarð­ar er lög­regl­an loks að rann­saka hvað átti sér stað. Lík Krist­ins Hauks Jó­hann­es­son­ar, sem lést í slys­inu, var graf­ið upp og bein hans rann­sök­uð. Son­ur og hálf­bróð­ir Krist­ins urðu til þess yf­ir­völd skoða loks­ins, marg­saga vitni og mynd­ir af vett­vangi sem urðu til þess að mál­ið var tek­ið upp að nýju.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
7
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.

Mest lesið í vikunni

„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
1
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
2
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
„Það bara hrundi allt“
3
Eigin Konur#93

„Það bara hrundi allt“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir, mamma Lilju Bjark­lind sem sagði sögu sína í Eig­in kon­um fyr­ir nokkr­um vik­um, stíg­ur nú fram í þætt­in­um og tal­ar um of­beld­ið sem dótt­ir henn­ar varð fyr­ir og af­leið­ing­ar þess. Hún seg­ir að allt hafi hrun­ið þeg­ar Lilja, þá tólf ára, sagði henni frá því að mað­ur sem stóð til að myndi flytja inn til fjöl­skyld­unn­ar, hefði beitt hana kyn­ferð­is­legu of­beldi. Krist­ín Sól­ey seg­ir mik­il­vægt að öll fjöl­skyld­an fái við­un­andi að­stoð eft­ir svona áföll því fjöl­skyld­ur skemm­ist þeg­ar börn eru beitt of­beldi. Hún seg­ir að sam­fé­lag­ið hafi brugð­ist Lilju og allri fjöl­skyld­unni.
Illugi Jökulsson
4
Pistill

Illugi Jökulsson

Þeg­ar full­orð­ið fólk ger­ir sig að fífli

Rétt eins og flokk­ur­inn hef­ur þeg­ar sann­að að hann er ekki leng­ur vinstri­hreyf­ing með þjónk­un sinni við efna­hags­stefnu Sjálf­stæð­is­flokks­ins, þá er nú morg­un­ljóst að hann er ekki held­ur grænt fram­boð, skrif­ar Ill­ugi Jök­uls­son um Vinstri græn.
„Mynd af mér á bikiníi skaðar engan“
5
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.
„Ég lifði tvöföldu lífi þar sem ég þóttist vera harður gaur“
6
Fréttir

„Ég lifði tvö­földu lífi þar sem ég þótt­ist vera harð­ur gaur“

Ant­on­ía Arna lýs­ir létt­in­um við að koma út sem trans og þung­bærri bið eft­ir kyn­leið­rétt­andi að­gerð. Hún hef­ur beð­ið í hátt í á þriðja ár. Bið­in tær­ir upp trans fólk og get­ur vald­ið al­var­leg­um and­leg­um veik­ind­um. Dæmi eru um að trans fólk þurfi að leggj­ast inn á sjúkra­hús sök­um þung­lyndi vegna þess.
Um Íslensku óperuna
7
Aðsent

Bjarni Thor Kristinsson

Um Ís­lensku óper­una

„Stað­reynd­ir þessa máls eru þær að stjórn óper­unn­ar og óperu­stjóri hafa feng­ið flesta ís­lenska söngv­ara upp á móti sér, þau hafa gerst sek um að brjóta kjara­samn­inga og þau hafa bara ekki ver­ið að setja upp óper­ur und­an­far­ið,“ skrif­ar Bjarni Thor Krist­ins­son, óperu­söngv­ari, í pistli um mál­efni Ís­lensku óper­unn­ar.

Mest lesið í mánuðinum

Hvað kom fyrir Kidda?
1
Rannsókn

Hvað kom fyr­ir Kidda?

Hálfri öld eft­ir að til­kynnt var um bíl­slys í Óshlíð á milli Bol­ung­ar­vík­ur og Ísa­fjarð­ar er lög­regl­an loks að rann­saka hvað átti sér stað. Lík Krist­ins Hauks Jó­hann­es­son­ar, sem lést í slys­inu, var graf­ið upp og bein hans rann­sök­uð. Son­ur og hálf­bróð­ir Krist­ins urðu til þess yf­ir­völd skoða loks­ins, marg­saga vitni og mynd­ir af vett­vangi sem urðu til þess að mál­ið var tek­ið upp að nýju.
„Ég mun aldrei fyrirgefa þeim“
2
Fréttir

„Ég mun aldrei fyr­ir­gefa þeim“

Krist­ín Sól­ey Krist­ins­dótt­ir seg­ist aldrei muni fyr­ir­gefa sam­fé­lag­inu í Garði fyr­ir að hafa brugð­ist dótt­ur henn­ar og út­hróp­að sem lyg­ara eft­ir að hún greindi frá því þeg­ar hún var tólf ára að mað­ur í bæn­um hefði beitt hana kyn­ferð­isof­beldi, fyrst þeg­ar hún var átta ár göm­ul. Mað­ur­inn sem var á sex­tugs­aldri á þess­um tíma var dæmd­ur í átján mán­aða fang­elsi fyr­ir að hafa ít­rek­að beitt Lilju, dótt­ur Krist­ín­ar Sól­eyj­ar, of­beldi.
Varar fólk við dimmum íbúðum í nýjum hverfum
3
Úttekt

Var­ar fólk við dimm­um íbúð­um í nýj­um hverf­um

Ekk­ert há­mark er á þétt­ingu byggð­ar nærri Borg­ar­línu. Ásta Loga­dótt­ir, einn helsti sér­fræð­ing­ur í ljósvist á Ís­landi, reyn­ir að fá sól­ar­ljós og dags­birtu bundna inn í bygg­ing­ar­reglu­gerð­ina. Hún seg­ir það hafa ver­ið sett í hend­urn­ar á al­menn­ingi að gæta þess að kaupa ekki fast­eign­ir án heilsu­sam­legs magns af dags­birtu.
Íslenski fréttaritarinn í boðsferð með Rússum: „Ísland ekki á góðri leið“
4
ViðtalÚkraínustríðið

Ís­lenski frétta­rit­ar­inn í boðs­ferð með Rúss­um: „Ís­land ekki á góðri leið“

Hauk­ur Hauks­son hef­ur ver­ið frétta­rit­ari í Moskvu í þrjá ára­tugi og hef­ur nú far­ið í þrjár boðs­ferð­ir með rúss­neska hern­um í Aust­ur-Úkraínu. Hauk­ur tel­ur fjölda­morð Rússa í Bucha „hlægi­legt dæmi“ um „setup“, en trú­ir því ekki að rúss­neski her­inn blekki hann.
Sonurinn varð sterkari eftir að hann kom út sem trans
5
Fréttir

Son­ur­inn varð sterk­ari eft­ir að hann kom út sem trans

Sigga Ey og syst­urn­ar héldu uppi mál­stað trans ein­stak­linga í Eurovisi­on. Son­ur henn­ar glímdi við mikla van­líð­an þeg­ar hann var að kom­ast á kyn­þroska­ald­ur. Þeg­ar hann kom út sem trans rétti hann bet­ur úr sér og varð frjáls.
Toppar ákæru- og lögregluvalds í Namibíu á Íslandi vegna Samherjamáls
6
FréttirSamherjaskjölin

Topp­ar ákæru- og lög­reglu­valds í Namib­íu á Ís­landi vegna Sam­herja­máls

Rík­is­sak­sókn­ari Namib­íu og yf­ir­mað­ur namib­ísku spill­ing­ar­lög­regl­unn­ar, hafa ver­ið á Ís­landi frá því fyr­ir helgi og fund­að með hér­lend­um rann­sak­end­um Sam­herja­máls­ins. Fyr­ir viku síð­an fund­uðu rann­sak­end­ur beggja landa sam­eig­in­lega í Haag í Hollandi og skipt­ust á upp­lýs­ing­um. Yf­ir­menn namib­ísku rann­sókn­ar­inn­ar hafa ver­ið í sendi­nefnd vara­for­set­ans namib­íska, sem fund­að hef­ur um framsals­mál Sam­herja­manna við ís­lenska ráð­herra.
Fundu týndar dagbækur Bíbíar: „Hún fékk aldrei séns“
7
Menning

Fundu týnd­ar dag­bæk­ur Bíbí­ar: „Hún fékk aldrei séns“

Sagn­fræð­ing­arn­ir Sól­veig Ólafs­dótt­ir og Sig­urð­ur Gylfi Magnús­son og pró­fess­or­inn Guð­rún Val­gerð­ur Stef­áns­dótt­ir fundu nýj­ar heim­ild­ir eft­ir Bjargeyju Kristjáns­dótt­ur, eða Bíbí, þeg­ar þau voru að kynna nýja bók henn­ar í Skaga­firði. Saga Bjargeyj­ar er átak­an­leg en henni var kom­ið fyr­ir á öldrun­ar­heim­ili á Blönduósi þeg­ar hún var á fer­tugs­aldri en hún var með efna­skipta­sjúk­dóm sem lít­il þekk­ing var á ár­ið 1927 þeg­ar hún fædd­ist.

Nýtt á Stundinni

794. spurningaþraut: Bófar, þingmenn, lögfræðingar, hljómsveit eða eyjar?
ÞrautirSpurningaþrautin

794. spurn­inga­þraut: Bóf­ar, þing­menn, lög­fræð­ing­ar, hljóm­sveit eða eyj­ar?

Fyrri auka­spurn­ing: Ég ætla ekk­ert að fara í fel­ur með hvað það góða fólk heit­ir sem sjá má á sam­settu mynd­inni hér að of­an. Þau heita: Árel­ía Ey­dís Guð­munds­dótt­ir, Að­al­steinn Hauk­ur Sverris­son og Magnea Gná Jó­hanns­dótt­ir. Spurn­ing­in er hins veg­ar: Við hvað starfa þau nú upp á síðkast­ið? — og hér þarf svar­ið að vera þokka­lega ná­kvæmt. * Að­al­spurn­ing­ar: 1. ...
Skýrslan um Laugaland frestast enn
FréttirLaugaland/Varpholt

Skýrsl­an um Lauga­land frest­ast enn

Til stóð að kynna ráð­herr­um nið­ur­stöð­ur rann­sókn­ar á því hvort börn hefðu ver­ið beitt of­beldi á með­ferð­ar­heim­il­inu Laugalandi á morg­un, 29. júní. Ekki verð­ur af því og enn er alls óvíst hvenær skýrsl­an verð­ur gef­in út.
Fréttir

„Mynd af mér á bik­iníi skað­ar eng­an“

Með því að birta mynd­ir af lík­ama sín­um hef­ur Lilja Gísla­dótt­ir kall­að yf­ir sig at­huga­semd­ir fólks um að hún sé að „ýta und­ir að aðr­ir vilji vera feit­ir.“ Hún seg­ir óskilj­an­legt að fólk hafi svo mikl­ar skoð­an­ir á holdafari henn­ar, og annarra, því það hafi eng­in áhrif á aðra hvort hún sé mjó eða feit.
793. spurningaþraut: Nú er eins gott að þið þekkið heiðhvolfið
ÞrautirSpurningaþrautin

793. spurn­inga­þraut: Nú er eins gott að þið þekk­ið heið­hvolf­ið

Fyrri auka­spurn­ing: Hver er á mynd­inni hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Í hvaða skáld­sögu Hall­dórs Lax­ness má lesa um per­són­una Ástu Sóllilju? 2.  Hvað heit­ir am­er­íska teikni­myndaserí­an Pe­anuts á ís­lensku? 3.  Í hve mik­illi hæð yf­ir yf­ir­borði Jarð­ar byrj­ar heið­hvolf­ið (á ensku stratosph­ere)? 4.  Hvað hét eig­in­mað­ur Elísa­bet­ar Eng­lands­drottn­ing­ar hinn­ar seinni? 5.  Hver gaf út hljóm­plöt­una Vespert­ine fyr­ir 21 ári?...
Bjarni undir í rannsókn Ríkisendurskoðunar
Fréttir

Bjarni und­ir í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar

Sú end­ur­skoð­un­ar­áætl­un sem lagt var af stað með í rann­sókn Rík­is­end­ur­skoð­un­ar á sölu rík­is­ins á hlut­um í Ís­lands­banka snýr fyrst og fremst að Banka­sýslu rík­is­ins. Guð­mund­ur Björg­vin Helga­son rík­is­end­ur­skoð­andi seg­ir að fjár­mála­ráð­herra og ráðu­neyti hans séu líka und­ir og að áætl­un­in taki breyt­ing­um eft­ir því sem rann­sókn­inni vindi fram.
Jordan Peterson í femínísku ljósi - Unnur Gísladóttir
Karlmennskan#96

Jor­d­an Peter­son í femín­ísku ljósi - Unn­ur Gísla­dótt­ir

„Það er erfitt fyr­ir mig að kjarna gagn­rýni á Jor­d­an Peter­son því hún er marglaga en ef ég ætti að gera það þá er það van­hæfni hans til að setja sig í spor jað­ar­settra hópa eða kvenna.“ seg­ir Unn­ur Gísla­dótt­ir mann­fræð­ing­ur og fram­halds­skóla­kenn­ari. Unn­ur hef­ur les­ið all­ar bæk­ur Jor­d­an Peter­son og lík­lega inn­byrt meira magn af efni eft­ir hann held­ur en marg­ur að­dá­and­inn. Unn­ur er hins veg­ar lít­ill að­dá­andi og fær­ir okk­ur gagn­rýni sína þar sem hún varp­ar femín­ísku ljósi á mál­flutn­ing Jor­d­an Peter­son. Fyr­ir þau sem ekki kann­ast við mann­inn þá er hann af­ar um­deild­ur pró­fess­or í sál­fræði sem virð­ist ná sér­stak­lega vel til karl­manna og er vin­sæll fyr­ir­les­ari um heim all­an og kom m.a. fram í Há­skóla­bíó um liðna helgi. Um­sjón: Þor­steinn V. Ein­ars­son Tónlist: Mr. Silla - Nar­uto (án söngs) Þátt­ur­inn er í boði bak­hjarla Karl­mennsk­unn­ar, Dom­in­os, Veg­an­búð­ar­inn­ar og The Bo­dy Shop.
„Það er búið að borga fyrir þetta“
FréttirPlastið fundið

„Það er bú­ið að borga fyr­ir þetta“

Guð­laug­ur Þór Þórð­ar­son um­hverf­is­ráð­herra seg­ir að það eigi að end­ur­vinna ís­lenska plast­ið sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð, enda sé bú­ið að borga fyr­ir það.
792. spurningaþraut: Stígvél hér og stígvél þar
ÞrautirSpurningaþrautin

792. spurn­inga­þraut: Stíg­vél hér og stíg­vél þar

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað er að ger­ast á þess­ari mynd hér að of­an? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða fyrr­ver­andi þing­mað­ur tók við sem rit­stjóri Frétta­blaðs­ins í fyrra? 2.  William Henry Gates III fædd­ist í Banda­ríkj­un­um 1952. Fað­ir hans var vel met­inn lög­fræð­ing­ur og móð­ir hans kenn­ari og kaup­sýslu­kona. Bæði létu heil­mik­ið að sér kveða í bar­áttu fyr­ir skárra sam­fé­lagi. En hvað af­rek­aði...
Stjarnfræðilegur kostnaður Úkraínustríðsins
FréttirÚkraínustríðið

Stjarn­fræði­leg­ur kostn­að­ur Úkraínu­stríðs­ins

Mörg hundruð falla í inn­rás Rússa í Úkraínu á degi hverj­um, mann­tjón­ið eykst sí­fellt og ólýs­an­leg­ar hörm­ung­ar þar víða dag­legt brauð. Þess ut­an eru efna­hags­leg­ar ham­far­ir að eiga sér stað í Úkraínu en þær voru raun­ar hafn­ar áð­ur en inn­rás­in hófst. Út­lit­ið var svart fyr­ir en nú er stór hluti lands­ins ein rjúk­andi rúst og vegna land­lægr­ar spill­ing­ar mun reyn­ast erfitt að fá fjár­hags­að­stoð er­lend­is frá til upp­bygg­ing­ar að stríðs­lok­um.
Reykvísk skrifstofukona umlukin svartadauða
Viðtal

Reyk­vísk skrif­stofu­kona um­lukin svarta­dauða

Auð­ur Har­alds rit­höf­und­ur seg­ir að Guð sé al­gjör­lega að­gerð­ar­laus og þess vegna sé tit­ill bók­ar henn­ar sem var að koma út: Hvað er Drott­inn að drolla? Sag­an fjall­ar um reyk­víska skrif­stofu­konu í nú­tím­an­um sem fer í tíma­ferða­lag alla leið aft­ur til árs­ins 1346 og lend­ir inni í miðj­um svarta­dauða.
Djarfar fullyrðingar eftir hálftíma vettvangsferð plastsendinefndar
FréttirPlastið fundið

Djarf­ar full­yrð­ing­ar eft­ir hálf­tíma vett­vangs­ferð plast­sendi­nefnd­ar

Úr­vinnslu­sjóð­ur ætl­ar ekk­ert að að­haf­ast vegna ís­lenska plasts­ins sem fannst í vöru­húsi í Sví­þjóð. Sendi­nefnd sem fór á stað­inn og komst að þeirri nið­ur­stöðu að þar væri ein­ung­is lít­ið magn af ís­lensku plasti virð­ist hafa byggt þá nið­ur­stöðu sína á hæpn­um for­send­um. Full­yrð­ing­ar í skýrslu nefnd­ar­inn­ar stand­ast ekki skoð­un.
791. spurningaþraut: Picasso málaði portrett af ... hvaða konu?
ÞrautirSpurningaþrautin

791. spurn­inga­þraut: Picasso mál­aði portrett af ... hvaða konu?

Fyrri auka­spurn­ing: Hvað heit­ir þetta fjall? * Að­al­spurn­ing­ar: 1.  Hvaða vin­sæla hljóm­sveit sendi frá sér plöt­una Their Satanic Maj­esties Requ­est ár­ið 1967? 2.  Hver var þá að­al gít­ar­leik­ari hljóm­sveit­ar­inn­ar?   3.  Dönsk yf­ir­völd og sér í lagi for­sæt­is­ráð­herr­ann hafa nú feng­ið skömm í hatt­inn hjá op­in­berri rann­sókn­ar­nefnd í Dan­mörku vegna fram­göngu sinn­ar í máli sem sner­ist um ákveðna dýra­teg­und. Hvaða dýr voru...