Mest lesið

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi
1

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi

„And-Gréta“ komin fram í Þýskalandi og á leiðinni til Bandaríkjanna
2

„And-Gréta“ komin fram í Þýskalandi og á leiðinni til Bandaríkjanna

Vara­formaður Íslensku þjóð­fylk­ing­ar­innar rekur óskráðan fjöl­miðil
3

Vara­formaður Íslensku þjóð­fylk­ing­ar­innar rekur óskráðan fjöl­miðil

Stöð 2 með drulluna upp á bak
4

Valkyrja

Stöð 2 með drulluna upp á bak

Sjávarútvegsráðherra hefur litlar skoðanir á máli sem er pólitískt stórmál í Noregi
5

Sjávarútvegsráðherra hefur litlar skoðanir á máli sem er pólitískt stórmál í Noregi

Ráðherra hefur ekki heimild
6

Steindór Grétar Jónsson

Ráðherra hefur ekki heimild

Stundin #112
Febrúar 2020
#112 - Febrúar 2020
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 6. mars.
Þessi grein er meira en ársgömul.

Orðalag í nefndaráliti leiddi til þrengri túlkunar á útlendingalögum

Nefndarálit frá þingmönnum félagshyggjuflokka og framsöguræða Nichole Leigh Mosty hafði óvænt áhrif á túlkun kærunefndar á ákvæði útlendingalaga.

Orðalag í nefndaráliti leiddi til þrengri túlkunar á útlendingalögum
Útlendingalögum breytt í flýti Allir flokkar á Alþingi nema Sjálfstæðisflokkurinn stóðu að breytingum á útlendingalögum í aðdraganda síðustu þingkosninga eftir háværa umræðu um málefni einstakra barnafjölskyldna.  Mynd: Stundin
johannpall@stundin.is

Kærunefnd útlendingamála notaði ummæli úr nefndaráliti, sem lagt var fram þegar útlendingalögum var breytt í þágu barnafjölskyldna í fyrra, sem réttlætingu fyrir því að þrengja túlkunina á lagaákvæði um alþjóðlega vernd á grundvelli „sérstakra ástæðna“. 

Af úrskurði kærunefndar útlendingamála frá 7. nóvember 2017 má ráða að skilningur kærunefndarinnar á orðum þingmanna í allsherjar- og menntamálanefnd hafi haft bein áhrif á afdrif manns á tvítugsaldri sem sótti um hæli á Íslandi en fékk umsókn sína ekki tekna til efnismeðferðar. 

Arndís A. K. Gunnarsdóttir, lögfræðingur og doktorsnemi við Strassborgarháskóla, fjallar um þessa breyttu lagatúlkun stjórnvalda í nýlegri grein sem birtist í Úlflljóti, tímariti laganema við Háskóla Íslands. Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingkona Pírata sem situr í allsherjar- og menntamálanefnd, segir túlkunina fráleita og úr takti við inntak nefndarálitsins sem hún og aðrir nefndarmenn skiluðu í fyrra.

Óvænt áhrif nefndarálits

Samkvæmt 2. mgr. 36. gr. útlendingalaga ber stjórnvöldum að taka umsókn til efnismeðferðar ef „sérstakar ástæður“ mæla með því. Í greinargerð sem fylgdi frumvarpi til núgildandi útlendingalaga kemur fram að „með sérstökum ástæðum [sé] vísað til þess að einstaklingar geta verið í viðkvæmri stöðu, svo sem vegna heilsufars eða þungunar eða átt erfitt uppdráttar í viðtökulandi vegna mismununar sem viðkomandi einstaklingur verður fyrir sökum kynhneigðar, kynþáttar eða kyns“. 

Lengst af var lítið vísað til þess í úrskurðum stjórnvalda að einstaklingur gæti átt „erfitt uppdráttar í viðtökulandi“ og ekki litið svo á að slíkt væri forsenda þess að hælisleitandi gæti talist í viðkvæmri stöðu eða forsenda þess að um „sérstakar ástæður“ væri að ræða. 

Þegar frumvarp um réttarbætur fyrir barnafjölskyldur sem leita hælis á Íslandi var til meðferðar á Alþingi í aðdraganda þingkosninga 2017 skilaði meirihluti allsherjar- og menntamálanefndar Alþingis áliti þar sem lagt var til að þingmálið yrði samþykkt óbreytt. Að nefndarálitinu stóðu Nichole Leigh Mosty, framsögumaður nefndarinnar í málinu, Andrés Ingi Jónsson úr VG, Eygló Harðardóttir úr Framsókn, Pawel Bartoszek úr Viðreisn og Píratarnir Birgitta Jónsdóttir og Þórhildur Sunna Ævarsdóttir. 

Lagafrumvarpið fjallaði ekki um sérstakar ástæður

Þótt lagafrumvarpið hafi þjónað afmörkuðum tilgangi og ekki fjallað um „sérstakar ástæður“ vék nefndarmeirihlutinn að þýðingu sérstakra ástæðna í álitinu, eða því sem þau kölluðu „sérstakar aðstæður“. 

Í nefndarálitinu segir orðrétt: „Með sérstökum aðstæðum er vísað til þess að einstaklingar geta verið í viðkvæmri stöðu sem leiði til þess að þeir muni eiga erfitt uppdráttar í viðtökulandi svo sem vegna heilsufars, aldurs, þungunar eða mismununar sem viðkomandi einstaklingur verður fyrir sökum kynhneigðar, kynþáttar eða kyns, eða fyrri reynslu einstaklinga, t.d. fórnarlömb mansals, ofbeldis og pyndinga“.

Þetta áréttaði svo Nichole Leigh Mosty, þáverandi þingkona Bjartrar framtíðar, í framsöguræðu sinni um nefndarálitið og sagði að það ætti „ekki að vera neinn vafi á því hvað átt er við með sérstakri stöðu“.

Vísa einnig til þingræðu Nichole

Eftir að þingmennirnir létu þessi orð frá sér hefur kærunefnd útlendingamála tekið upp nýja og þrengri túlkun á ákvæðinu um sérstakar ástæður og vísað sérstaklega til nefndarálitsins og ræðu Nichole þessu til grundvallar.

Mælti fyrir nefndarálitinuNichole Leigh Mosty sat á þingi fyrir Bjarta framtíð í tæpt ár.

„Frá gildistöku laga nr. 81/2017 telur kærunefnd rétt að líta til þeirra gagna sem urðu til við meðferð laganna á Alþingi er varða túlkun á 2. mgr. 36. gr. laga um útlendinga. Hér er um að ræða athugasemdir við frumvarpið, sem samið var að frumkvæði þingmanna og lagt fram sem þáttur í samkomulagi um þinglok, álit meirihluta allsherjar- og menntamálanefndar og framsöguræðu nefndarmanns sem kynnti álitið við 2. umræðu frumvarpsins,“ segir í úrskurði kærunefndar útlendingamála frá 7. nóvember 2017. „Þrátt fyrir að þau lögskýringargögn tengist ekki beint setningu laga um útlendinga nr. 80/2016 eru þau samt sem áður sett fram í tilefni breytinga á inntaki 2. mgr. 36. gr. laganna og því nægilega tengd efni málsgreinarinnar til að hafa áhrif á túlkun hennar.“

Fram kemur í úrskurðinum að kærunefndin telji ekki skýrt af lögskýringargögnum að ávallt beri að taka umsóknir hælisleitenda í sérstaklega viðkvæmri stöðu til efnismeðferðar. Þegar viðkvæm staða sé talin leiða til þess að hælisleitendur muni eiga erfitt uppdráttar í viðtökulandi beri þó að líta svo á að sérstakar ástæður séu fyrir

Skráðu þig inn til að lesa

Þú færð 4 greinar fríar í mánuði. Þú hefur síðan val um að styrkja óháða blaðamennsku með áskrift á hagstæðu verði, frá aðeins 1.990 krónum á mánuði. Leiðbeiningar má nálgast á stundin.is/leidbeiningar.

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi
1

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi

„And-Gréta“ komin fram í Þýskalandi og á leiðinni til Bandaríkjanna
2

„And-Gréta“ komin fram í Þýskalandi og á leiðinni til Bandaríkjanna

Vara­formaður Íslensku þjóð­fylk­ing­ar­innar rekur óskráðan fjöl­miðil
3

Vara­formaður Íslensku þjóð­fylk­ing­ar­innar rekur óskráðan fjöl­miðil

Stöð 2 með drulluna upp á bak
4

Valkyrja

Stöð 2 með drulluna upp á bak

Sjávarútvegsráðherra hefur litlar skoðanir á máli sem er pólitískt stórmál í Noregi
5

Sjávarútvegsráðherra hefur litlar skoðanir á máli sem er pólitískt stórmál í Noregi

Ráðherra hefur ekki heimild
6

Steindór Grétar Jónsson

Ráðherra hefur ekki heimild

„Mitt er mitt, við semjum um hitt“
7

Þorvaldur Gylfason

„Mitt er mitt, við semjum um hitt“

Mest lesið í vikunni

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi
2

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi
3

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik
4

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti
5

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu
6

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu

Mest lesið í vikunni

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi
2

Var ofsóttur á samfélagsmiðlum og beittur ofbeldi

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi
3

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik
4

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti
5

Þóra Kristín Ásgeirsdóttir

Mamma þín vinnur ekki hér – hún er orðin popúlisti

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu
6

Fer af stað klukkan fjögur að nóttu

Mest lesið í mánuðinum

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
2

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
3

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
4

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
5

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
6

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Mest lesið í mánuðinum

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“
1

„Ég er hætt að vera mjó og sæt og meðvirk“

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar
2

Samherji boðsendir lögfræðibréf á tólf manns og vísar til fangelsisvistar

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi
3

Lögreglumenn sem starfa hjá sjálfsvarnarfyrirtæki sakaðir um ofbeldi

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra
4

Varasöm þerapía: Röng meðferð getur gert slæmt ástand verra

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista
5

Fleiri konur deila slæmri reynslu af þerapista

„Svo er ég ekkert geðveikur!“
6

„Svo er ég ekkert geðveikur!“

Nýtt á Stundinni

Aðgerðir Eflingar njóta verulegs stuðnings

Aðgerðir Eflingar njóta verulegs stuðnings

Vara­formaður Íslensku þjóð­fylk­ing­ar­innar rekur óskráðan fjöl­miðil

Vara­formaður Íslensku þjóð­fylk­ing­ar­innar rekur óskráðan fjöl­miðil

Stöð 2 með drulluna upp á bak

Valkyrja

Stöð 2 með drulluna upp á bak

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi

Kvótaerfingi sýnir skart, seðla og dýra bíla í nýju myndbandi

Höft, skömmtun, og spilling

Stefán Snævarr

Höft, skömmtun, og spilling

„And-Gréta“ komin fram í Þýskalandi og á leiðinni til Bandaríkjanna

„And-Gréta“ komin fram í Þýskalandi og á leiðinni til Bandaríkjanna

Sjávarútvegsráðherra hefur litlar skoðanir á máli sem er pólitískt stórmál í Noregi

Sjávarútvegsráðherra hefur litlar skoðanir á máli sem er pólitískt stórmál í Noregi

„Mitt er mitt, við semjum um hitt“

Þorvaldur Gylfason

„Mitt er mitt, við semjum um hitt“

Þýsk yfirvöld auka viðbúnað eftir hryðjuverkaárás hægri öfgamanns

Þýsk yfirvöld auka viðbúnað eftir hryðjuverkaárás hægri öfgamanns

Ráðherra hefur ekki heimild

Steindór Grétar Jónsson

Ráðherra hefur ekki heimild

Samskipti ráðuneytisins við borgarana „ekki góð“

Samskipti ráðuneytisins við borgarana „ekki góð“

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik

Slæmar fréttir: Bernie á ekki breik