Mest lesið

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn
1

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

·
Hamingjan er bæði skin og skúrir
2

Hamingjan er bæði skin og skúrir

·
Fólk strandar á grænmetinu
3

Fólk strandar á grænmetinu

·
Gagnrýni á innrás Tyrkja jafngildir hryðjuverkum
4

Gagnrýni á innrás Tyrkja jafngildir hryðjuverkum

·
Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó
5

Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó

·
Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis
6

Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis

·
Með svona bandamenn ...
7

Símon Vestarr

Með svona bandamenn ...

·
Stundin #102
Október 2019
#102 - Október 2019
Prentútgáfa Stundarinnar kemur næst út þann 18. október.

Alex B. Stefánsson

Öryrkjar eru auðlind

Alex B. Stefánsson, varaþingmaður Framsóknarflokksins og formaður SIGRÚNAR, Félags ungra Framsóknarmanna í Reykjavík, skrifar um öryrkja og hvernig kerfið kemur í veg fyrir samfélagslega þátttöku þess hóps.

Alex B. Stefánsson

Alex B. Stefánsson, varaþingmaður Framsóknarflokksins og formaður SIGRÚNAR, Félags ungra Framsóknarmanna í Reykjavík, skrifar um öryrkja og hvernig kerfið kemur í veg fyrir samfélagslega þátttöku þess hóps.

Öryrkjar eru auðlind

Fyrir síðustu alþingiskosningar kom öryrki til mín með tár á hvarmi og sögu. Hans saga er saga þúsunda öryrkja um allt land. Hann stundaði eilitla atvinnu og með samviskusemi hafði þessi einstaklingur uppgefið Tryggingastofnun eins og best var á kosið á hverjum tíma um viðbótaatvinnutekjur. Samt fékk hann tæplega tvö hundruð þúsund króna bakreikning frá Tryggingastofnun og það skildi greiðast um það leiti sem jólahátíðin var að hefjast. Þrátt fyrir skerðingu á örorkulífeyri og viðbótarskerðingu á húsaleigubótum með smá atvinnutekjum, þá getur Tryggingastofnun ekki boðið uppá mánaðarlega samkeyrslu við nýtingu á skattkorti. Við lifum árið 2018 og hér er talað um rafrænt skattkort. En það gildir greinilega ekki fyrir öryrkja.

Verandi alinn upp af foreldra á örorku þekki ég af eigin raun að sá hópur er samfélagsleg auðlind. Á hverjum degi vakna þúsundir Íslendinga með örorku og vinna félagalega mikilvæg hlutverk. Örykjar eru pabbar og mömmur, afar og ömmur og frændur og frænkur. Þrátt fyrir ólíkar og mismunandi skerðingar fólks á örorku taka þeir jafnan mikinn þátt í að bæta nærsamfélagið. Sjálft orðið „öryrki“ þýðir einmitt framleiðandi úr minni gæðum en almennt gengur og gerist. Þar er átt við skerðingar þeirra sjálfra en ekki að þeir hafi sjálkrafa minni fjárhagsleg gæði. Það er samfélagsleg ákvörðun.

„Eins undarlegt og það er virðist erfiðast að ná fram breytingum þar sem allir græða en ekki bara fámenn klíka eða hópur.“

Við hvern dag sem líður frá mánaðarmótum dregur út tækifærum öryrkja til samfélagslegrar þátttöku. Ástæðan er að kjör þeirra eru verulega takmörkuð um leið og þeirra skerðing veldur kostnaðaraukningu við samfélagslega þátttöku. Þannig getur fólk með óskerta getu valið að reka ekki bíl með tilheyrandi kostnaði en flestir öryrkjar hafa ekki slíkt val. Hvernig á bakveikur einstaklingur að bera innkaupapokana heim að dyrum án þess að hafa til umráða bíl og hafa fyrir rekstrarkostnaði. Í dag fær einstæður öryrki greitt frá Tryggingastofnun rúmar 243 þúsund krónur eftir skatt. Fyrir þau „laun“ þarf viðkomandi að reka heimili (leiga, rafmagn, hiti, net og sími), bifreið og greiða fyrir lyf og önnur heilbrigðisútgjöld. Það sér hver maður að örorkulífeyrir dugar jafnvel skammt fyrir algjörum nauðsynjum svo sem þaki yfir höfuðið, samgöngum og mat.

Jarðvist okkar í takmarkaðan tíma er lífsins mesta gjöf. Hún þarf og á að vera svo miklu meira en bara komast af. Hversu margir öryrkjar hafa launalegt tækifæri til að fara á tónleika í Hörpunni eða sækja leiksýningu í Þjóðleikhúsinu. Jafnvel einföld bíóferð þýðir kostnaðarauka sem margir öryrkjar geta sjaldan leyft sér. Við höfum alltof lengi heft tækifæri fólks með líkamlegar og andlegar skerðingar til samfélagslegrar þátttöku og almennra lífgæða. Það eru lágmarks mannréttindi að fá í hið minnsta tækifæri til þess að tilheyra og taka þátt. 

Eins undarlegt og það er virðist erfiðast að ná fram breytingum þar sem allir græða en ekki bara fámenn klíka eða hópur. Ef öryrkjar fengu alvöru tækifæri til hlutavinnu, greiða þeir fullan skatt af þeim tekjum. Tekjur sem hægt væri að nýta í samgöngu-, heilbrigðis- eða menntakerfið. Ég vona að einn daginn skilji samfélagið okkar að örykjar eru vannýtt auðlind. Það eina sem við þurfum er að leyfa þeim að taka þátt í að skapa verðmæti og annan samfélagslegan auð. 

Athugasemdir

Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Stundin áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir.

Mest lesið

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn
1

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

·
Hamingjan er bæði skin og skúrir
2

Hamingjan er bæði skin og skúrir

·
Fólk strandar á grænmetinu
3

Fólk strandar á grænmetinu

·
Gagnrýni á innrás Tyrkja jafngildir hryðjuverkum
4

Gagnrýni á innrás Tyrkja jafngildir hryðjuverkum

·
Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó
5

Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó

·
Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis
6

Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis

·

Mest deilt

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn
1

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

·
Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis
2

Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis

·
Fólk strandar á grænmetinu
3

Fólk strandar á grænmetinu

·
Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó
4

Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó

·
Með svona bandamenn ...
5

Símon Vestarr

Með svona bandamenn ...

·
Hamingjan er bæði skin og skúrir
6

Hamingjan er bæði skin og skúrir

·

Mest deilt

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn
1

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

·
Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis
2

Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis

·
Fólk strandar á grænmetinu
3

Fólk strandar á grænmetinu

·
Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó
4

Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó

·
Með svona bandamenn ...
5

Símon Vestarr

Með svona bandamenn ...

·
Hamingjan er bæði skin og skúrir
6

Hamingjan er bæði skin og skúrir

·

Mest lesið í vikunni

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn
1

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

·
Draumur að eiga dúkkubarn
2

Draumur að eiga dúkkubarn

·
Hamingjan er bæði skin og skúrir
3

Hamingjan er bæði skin og skúrir

·
Börnin búa enn hjá dæmdum föður: „Ég reyndi margoft að segja frá“
4

Börnin búa enn hjá dæmdum föður: „Ég reyndi margoft að segja frá“

·
Öskraði af verkjum ellefu ára: „Á þetta virkilega að vera svona?“
5

Öskraði af verkjum ellefu ára: „Á þetta virkilega að vera svona?“

·
Miðflokkurinn mælist næst stærstur
6

Miðflokkurinn mælist næst stærstur

·

Mest lesið í vikunni

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn
1

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

·
Draumur að eiga dúkkubarn
2

Draumur að eiga dúkkubarn

·
Hamingjan er bæði skin og skúrir
3

Hamingjan er bæði skin og skúrir

·
Börnin búa enn hjá dæmdum föður: „Ég reyndi margoft að segja frá“
4

Börnin búa enn hjá dæmdum föður: „Ég reyndi margoft að segja frá“

·
Öskraði af verkjum ellefu ára: „Á þetta virkilega að vera svona?“
5

Öskraði af verkjum ellefu ára: „Á þetta virkilega að vera svona?“

·
Miðflokkurinn mælist næst stærstur
6

Miðflokkurinn mælist næst stærstur

·

Nýtt á Stundinni

Mikil aukning sýklalyfjaónæmis í villtum höfrungum

Mikil aukning sýklalyfjaónæmis í villtum höfrungum

·
Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis

Lækkanir aksturgreiðslna sýna fram á kosti gagnsæis

·
Gagnrýni á innrás Tyrkja jafngildir hryðjuverkum

Gagnrýni á innrás Tyrkja jafngildir hryðjuverkum

·
Pírati í Prag ögrar Peking

Listflakkarinn

Pírati í Prag ögrar Peking

·
Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó

Bretar heimila Shell að skilja eftir aflagða olíuborpalla í Norðursjó

·
Hamingjan er bæði skin og skúrir

Hamingjan er bæði skin og skúrir

·
Fólk strandar á grænmetinu

Fólk strandar á grænmetinu

·
Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

Opnari og ekki eins stressuð eftir að hún fékk dúkkubarn

·
Með svona bandamenn ...

Símon Vestarr

Með svona bandamenn ...

·
Listin og lífið renna saman

Listin og lífið renna saman

·
Draumur að eiga dúkkubarn

Draumur að eiga dúkkubarn

·
Má ég?

Bragi Páll Sigurðarson

Má ég?

·